Advies van Guido Bayens beschouwd vanuit de NORA Gebruikersraad

LET OP
Deze pagina is nog in opbouw en bevat nog geen gevalideerde teksten.

Verantwoording

Een werkgroep van 9 leden van de NORA Gebruikersraad heeft het adviesrapport van Guido Bayens geanalyseerd op impact voor het beheer en inhoud van de NORA en impact op de NORA Gebruikersraad en -community. Hiertoe zijn de volgende stappen doorlopen:

• 18dec25 de eerste afstemming
• inhoudelijke analyses + reacties
• 6jan26 een eerste opzetje voor reactie voorleggen bij BZK/BADO
• 13jan26 onze opzet onderling delen en laatste puntjes op de i zetten
• 20jan26 bespreking in de NORA Gebruikersraad

Bevindingen op hoofdlijnen

1. Een lang document, met vooral: wat hebben we het goed gedaan als AR en Guido.
2. Old school model: zware governance, waarbij alles langs de AR zou moeten om goede status te geven.
3. Het verplichtend gedeelte zou groter worden, onder aansturing van BADO; dat kan een voordeel hebben qua duidelijkheid, maar is het ook haalbaar?
4. Zolang er niet 1 keuze is vanuit de besturing van de top van de ministeries en de grootste uitvoeringsorganisaties, is de koers niet duidelijk en zal de uitvoering best-effort doen.
5. Het lijkt een verschil van inzicht over top-down vs bottom-up, maar is het niet de bekende discussie over centraal vs decentraal sturen op digitale transitie?
6. De sfeer van centralisatie spreekt niet aan.
7. Ontmanteling van het mandaat van de NORA Gebruikersraad lijkt te worden voorgesteld met overdracht aan de AR (waar geen architectuurexpertise aanwezig is).
8. De NORA is een community die vanuit de uitvoering een enorme kracht heeft: ze werken samen, iedereen kan aanschuiven.
9. Het advies van Guido staat haaks op die kracht van de NORA community, helpt niet voor de digitale transities en heeft daarom een groot risico op mislukken.
10. De aanpak in het VK (NeRDS) is ook agile, modern: minder risico van falende (te grote) ICT projecten.
11. Een paar aanknopingspunten zijn er in het advies: inspiratie vanuit NORA e.d.
12. In tegenstelling tot wat in het advies staat: we zien weinig tot géén hergebruik van NORA bij de ADO2030 en de domeinarchitecturen.
13. Ook niet het naleven van “Afspraken voor standaarden, voor voorzieningen”: te veel advies vanuit voorzieningen en voorschrijvend, ook i.r.t. het CIO-stelsel.
14. Het is een hele andere beweging dan vanuit de uitvoering wordt gevolgd en nodig is.
15. Bij de domeinarchitectuur Toegang speelt dit ook, vooral op het niveau van de werkgroep, waardoor het bijvoorbeeld voor de Politie niet werkbaar is.
16. Resources met elkaar delen is wel goed: meer slagkracht voor NORA als extra handjes.
17. In de praktijk is het echter andersom: ADO vraagt handjes vanuit het aanbod i.p.v. vanuit de vraagsturing zoals bij NORA.
18. Experts moeten niet extra gaan werken aan de domeinarchitecturen, maar vooral vraaggestuurd blijven werken voor de eigen transities.
19. Zo blijft bij het (Rijks)cloudbeleid de autonomie van de departementen bestaan en wordt zelfs explicieter: wat heeft BZK er dan aan dat meer verplichtende inzet wordt gewenst, terwijl tegelijkertijd die autonomie sterker wordt aangezet?
20. Dat geldt ook voor de keuze voor MS365.
21. Als de governance geen ruimte geeft aan beide paradigma’s, dan wordt de samenwerking niet beter tussen de NORA community en BADO c.q. zal de afstemming tussen NORA en ADO vertragen of zelfs niet tot stand komen.
22. Er zijn geen lineaire, simpele, one-size-fits-all-oplossingen voor de huidige transitievraagstukken.
23. Centrale afspraken en kaders helpen als het helder en gemeenschappelijk is, maar er is ruimte nodig voor de individuele transities (van de 1600 overheidsorganisaties).
24. Er is een enorme funnel voor de uitvoering ontstaan door de algemene wetgeving vanuit BZK en de EU.
25. Te veel sturen op de uitvoering vanuit BZK gaat in tegen het advies vanuit WaU: BZK moet mét de uitvoering spreken, niet óver.

Conclusies op hoofdlijnen

1. De NORA community is een samenwerkingsnetwerk dat actief kennis deelt die nodig is (vraaggestuurd) en nooit kennis die je niet nodig hebt (aanbodgericht).
2. Overheidsbreed is het nodig om alleen afspraken te maken over wat minimaal nodig is.
3. Dat kan alleen worden bepaald door de uitvoering: het beeld waarheen NL als samenleving beweegt kan je beleidsmatig bepalen, maar de digitale transitie ligt in handen van de uitvoering.
4. Diverse zaken zijn gemeenschappelijk te doen, maar alleen als daar draagvlak voor is: zelfgekozen samenwerking werkt altijd.
5. In de context van het stuk kan je een beeld schetsen hoe we samen met BADO verder willen.

Alle handelingen die relevant zijn voor het instandhouden van iets.

Naar de pagina met de definitie van ‘beheer’

Iets dat bij overdracht een waarde vertegenwoordigt.

Naar de pagina met de definitie van ‘goed’

Een vereenvoudigde representatie van een deel van de werkelijkheid.

Naar de pagina met de definitie van ‘model’

Een systematische werkwijze voor het besturen van, de gedragscode voor, en het toezicht op organisaties. 

Naar de pagina met de definitie van ‘governance’

Een systeem waarbinnen organisaties via afspraken, standaarden en/of voorzieningen samenwerken om bepaalde functionaliteit te realiseren.

Naar de pagina met de definitie van ‘stelsel’