Downloadbare tabel met alle Bindende Architectuurafspraken
- Contact
- NORA Beheer
- nora@ictu.nl
- Status
- Actueel
- In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit)
Ietsje lager op deze pagina staat een tabel met alle NORA Verbindende Architectuurafspraken, en een versie met alle mogelijke eigenschappen.
Binnen deze tabel kun je zoeken, sorteren binnen een kolom en kiezen hoeveel resultaten tegelijk getoond worden. Ook kun je de informatie uit deze tabel rechtstreeks exporteren en downloaden in de formats json, csv, rss en rdf. (Uitleg)
Wil je maar één van de vier niveaus van Bindende Architectuurafspraken bekijken of downloaden? Klik dan door naar:
- Kernwaarden van Dienstverlening
- Kwaliteitsdoelen
- Architectuurprincipes
- Implicaties van Architectuurprincipes
Alle mogelijke eigenschappenbewerken
| ID | Naam | Stelling | Rationale | Voorbeelden | Status actualiteit | Status toelichting | Niveau afspraakDeze speciale eigenschap maakt deel uit van SmartCore. Gebruik deze eigenschap niet voor andere doeleinden. | Versieaanduiding | Motiveert | Realiseert | Onderdeel van | Heeft bron | Vindt grondslag in | Is gerelateerd aan |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| IMP001 | Beschrijf informatieobjecten in een model | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Beschrijf de dienst nauwkeurig Neem gegevens als fundament | |||||||||
| IMP002 | Voorkom verlies van informatie | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Neem gegevens als fundament | |||||||||
| IMP003 | Maak zoveel mogelijk data beschikbaar als open data | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Hergebruik vóór kopen vóór maken Beschrijf de dienst nauwkeurig Neem gegevens als fundament | |||||||||
| IMP004 | Minimaliseer het gebruik van gegevens | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Pas doelbinding toe | |||||||||
| IMP005 | Bied één contactpunt (Single point of contact) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Verplaats je in de gebruiker Bundel diensten Voorkom onnodige complexiteit | |||||||||
| IMP006 | Ken je afnemers en stem diensten hierop af | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Verplaats je in de gebruiker | |||||||||
| IMP007 | Verwijs naar de bron | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Informeer bij de bron | |||||||||
| IMP008 | Maak besluiten traceerbaar en controleerbaar | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Geef inzicht in de afhandeling van de dienst | |||||||||
| IMP009 | Geef de afnemer inzage in rechten en voorwaarden en plichten | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Beschrijf de dienst nauwkeurig Geef inzicht in de afhandeling van de dienst | |||||||||
| IMP010 | Bied multi- en omni-channel dienstverlening | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Lever een kanaal-onafhankelijk resultaat | |||||||||
| IMP011 | Sluit aan op het voorkeurskanaal van de gebruiker | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Verplaats je in de gebruiker | |||||||||
| IMP012 | Maak de dienst toegankelijk voor alle gebruikers | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Verplaats je in de gebruiker | |||||||||
| IMP013 | Maak de dienst toegankelijk voor anderstaligen | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Verplaats je in de gebruiker | |||||||||
| IMP014 | Elimineer overbodige processtappen (voor de afnemer) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Voorkom onnodige complexiteit | |||||||||
| IMP015 | Maak beveiligingsmaatregelen zo gebruiksvriendelijk mogelijk | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Verplaats je in de gebruiker Beheers risico's voortdurend | |||||||||
| IMP016 | Pas ontwerprichtlijnen toe bij websites en portalen en apps | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Verplaats je in de gebruiker | |||||||||
| IMP017 | Zorg dat overheidsinformatie eenvoudig te raadplegen is | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Verplaats je in de gebruiker | |||||||||
| IMP018 | Maak één organisatie verantwoordelijk voor de dienst | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Beschrijf de dienst nauwkeurig Geef inzicht in de afhandeling van de dienst | |||||||||
| IMP019 | Maak stelselafspraken over identificatie en authenticatie | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Lever een kanaal-onafhankelijk resultaat Verifieer altijd | |||||||||
| IMP020 | Defineer de toegangsregels kanaalonafhankelijk | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Lever een kanaal-onafhankelijk resultaat | |||||||||
| IMP021 | Bevorder hergebruik van gegevens | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Hergebruik vóór kopen vóór maken Informeer bij de bron Bundel diensten Bied de dienst proactief aan Neem gegevens als fundament | |||||||||
| IMP022 | Neem oorspronkelijke grondslag mee bij hergebruik diensten | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Pas doelbinding toe Hergebruik vóór kopen vóór maken | |||||||||
| IMP023 | Regisseer hergebruik diensten in de keten | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Hergebruik vóór kopen vóór maken | |||||||||
| IMP024 | Maak heldere afspraken over aanbieden en afnemen van diensten | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Hergebruik vóór kopen vóór maken Beschrijf de dienst nauwkeurig | |||||||||
| IMP025 | Gebruik standaard oplossingen zonder maatwerk | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Standaardiseer waar mogelijk Voorkom onnodige complexiteit | |||||||||
| IMP026 | Pas je eigen proces en organisatie aan aan de standaard oplossing | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Standaardiseer waar mogelijk Voorkom onnodige complexiteit | |||||||||
| IMP027 | Gebruik open source | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Hergebruik vóór kopen vóór maken | |||||||||
| IMP028 | Maak diensten herbruikbaar | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Hergebruik vóór kopen vóór maken | |||||||||
| IMP029 | Scheid proces van data | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Bouw diensten modulair op | |||||||||
| IMP030 | Scheiding van datasets | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Bouw diensten modulair op | |||||||||
| IMP031 | Ontwerp op modulaire wijze | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Bouw diensten modulair op | |||||||||
| IMP032 | Ontwerp diensten met oog voor doelbinding en grondslag | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Pas doelbinding toe Bouw diensten modulair op | |||||||||
| IMP033 | Koppel bronsystemen op basis van een passende classificatie | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Bouw diensten modulair op Informeer bij de bron | |||||||||
| IMP034 | Gebruik de standaard met het meest specifieke werkingsgebied | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Standaardiseer waar mogelijk | |||||||||
| IMP035 | Gebruik een actueel register met standaarden | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Standaardiseer waar mogelijk | |||||||||
| IMP036 | Pas open standaarden toe | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Standaardiseer waar mogelijk | |||||||||
| IMP037 | Pleeg onderhoud op de toegepaste standaarden | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Standaardiseer waar mogelijk | |||||||||
| IMP038 | Gebruik gestandaardiseerde referentiedata | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Standaardiseer waar mogelijk | |||||||||
| IMP039 | Zorg voor open specificaties | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Hergebruik vóór kopen vóór maken Bouw diensten modulair op Beschrijf de dienst nauwkeurig | |||||||||
| IMP040 | Stel een duidelijke Quality of Service (QoS) vast voor de dienst | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Beschrijf de dienst nauwkeurig | |||||||||
| IMP041 | Leg per dienst vast aan welke standaarden deze voldoet | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Beschrijf de dienst nauwkeurig | |||||||||
| IMP042 | Leg een Service Level Agreement vast bij de dienst | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Beschrijf de dienst nauwkeurig | |||||||||
| IMP043 | Neem diensten op in een producten- en dienstencatalogus (PDC) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Beschrijf de dienst nauwkeurig | |||||||||
| IMP044 | Hanteer bewaartermijnen voor informatie | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Neem gegevens als fundament | |||||||||
| IMP045 | Leg de doelbinding vast in de metadata van het gegevensobject | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Pas doelbinding toe | |||||||||
| IMP046 | Stel één verantwoordelijke vast voor ieder gegeven | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Neem gegevens als fundament | |||||||||
| IMP047 | Pas de FAIR dataprincipes toe | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Neem gegevens als fundament | |||||||||
| IMP048 | Leg de context van een informatieobject vast in metadata | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Neem gegevens als fundament | |||||||||
| IMP049 | Draag zorg voor juiste en actuele en volledige informatie | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Neem gegevens als fundament | |||||||||
| IMP050 | Maak gegevens herleidbaar tot de bron (herkomst) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Geef inzicht in de afhandeling van de dienst Neem gegevens als fundament | |||||||||
| IMP051 | Leg auditlogs vast bij de bronregistratie van het gegeven | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Neem gegevens als fundament | |||||||||
| IMP052 | Sla informatie op in een duurzaam toegankelijk bestandsformaat | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Neem gegevens als fundament | |||||||||
| IMP053 | Stel betrokkenen op de hoogte van het doel waarvoor gegevens verzameld worden | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Pas doelbinding toe | |||||||||
| IMP054 | Leg de grondslag en het doel van de gegevensverwerking vast | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Pas doelbinding toe | |||||||||
| IMP055 | Gegevens eenmalig uitgevraagd, uniek opgeslagen, meervoudig gebruikt | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Informeer bij de bron | |||||||||
| IMP056 | Registreer gegevens bij de bron | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Informeer bij de bron | |||||||||
| IMP057 | Weet welke (bron)gegevens in huis zijn | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Informeer bij de bron | |||||||||
| IMP058 | Stel voor ieder gegeven de unieke bron vast | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Informeer bij de bron Neem gegevens als fundament | |||||||||
| IMP059 | Geef de voorkeur aan halen i.p.v. brengen van gegevens | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Informeer bij de bron | |||||||||
| IMP060 | Bepaal autorisaties met metadata | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Informeer bij de bron | |||||||||
| IMP061 | Reduceer rest-risico's | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Beheers risico's voortdurend | |||||||||
| IMP062 | Evalueer de risicoanalyse bij veranderingen | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Beheers risico's voortdurend | |||||||||
| IMP063 | Bepaal de continuïteitseisen | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Beheers risico's voortdurend | |||||||||
| IMP064 | Stel onweerlegbaarheid vast | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Verifieer altijd Beheers risico's voortdurend | |||||||||
| IMP065 | Verifieer de kwaliteit van gegevens van het begin tot het einde van het proces | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Verifieer altijd | |||||||||
| IMP066 | Richt een sterke logging en audit-trail in | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Verifieer altijd | |||||||||
| IMP067 | Verifieer de werking van algoritmes | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Verifieer altijd | |||||||||
| IMP068 | Maak toegang tot applicaties en gegevens afhankelijk van authenticatieniveau | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Verifieer altijd | |||||||||
| IMP069 | Hanteer het zero-trust model | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Verifieer altijd | |||||||||
| IMP070 | Segmenteer het netwerk | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Verifieer altijd Beheers risico's voortdurend | |||||||||
| IMP071 | Bepaal taken en verantwoordelijkheden van de gegevensverwerking | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Stuur cyclisch op kwaliteit | |||||||||
| IMP072 | Richt data governance in | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Stuur cyclisch op kwaliteit | |||||||||
| IMP073 | Stel van ieder gegeven de kwaliteit vast | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Stuur cyclisch op kwaliteit Neem gegevens als fundament | |||||||||
| IMP074 | Identificeer de voor de dienst relevante standaardoplossingen | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Hergebruik vóór kopen vóór maken | |||||||||
| IMP075 | Gebruik open standaarden voor modellering | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Standaardiseer waar mogelijk | |||||||||
| IMP076 | Maak afspraken over nieuwe (en oude) versies van standaarden | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Standaardiseer waar mogelijk | |||||||||
| IMP077 | Stel de juridische aansprakelijkheid per gegevensobject vast | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Pas doelbinding toe Informeer bij de bron | |||||||||
| IMP078 | Bewaak de continuïteit en stel een calamiteitenplan op | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Beheers risico's voortdurend | |||||||||
| IMP079 | Garandeer de beschikbaarheid van systemen | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Beheers risico's voortdurend | |||||||||
| IMP080 | Controleer de verwerking van gegevens | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Beheers risico's voortdurend | |||||||||
| IMP081 | Borg de vertrouwelijkheid van gegevens in maatregelen | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Beheers risico's voortdurend | |||||||||
| IMP082 | Maak technische schuld inzichtelijk | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Stuur cyclisch op kwaliteit | |||||||||
| IMP083 | Wissel gegevens tussen (web)applicaties uit met API's | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Bouw diensten modulair op | |||||||||
| IMP084 | Versleutel gegevens in rust en transport | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Beheers risico's voortdurend | |||||||||
| IMP085 | Kies bij cloudoplossingen SaaS boven PaaS boven IaaS | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Hergebruik vóór kopen vóór maken Standaardiseer waar mogelijk Beheers risico's voortdurend Maak diensten schaalbaar | |||||||||
| IMP086 | Zorg dat software up-to-date is | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Stuur cyclisch op kwaliteit Beheers risico's voortdurend | |||||||||
| IMP087 | Verwerk bericht-interactie persistent | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Bouw diensten modulair op | |||||||||
| IMP088 | Verleen alleen strikt noodzakelijke toegangsrechten | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Verifieer altijd | |||||||||
| IMP089 | Gebruik standaard oplossingen (implicatie) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Implicatie | Standaardiseer waar mogelijk | |||||||||
| KD01 | Transparant (Doel) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kwaliteitsdoel | resultaten review verwerkt | Pilot Beleidskaders | BurgerServiceCode Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV) NL DIGIbeter Wet open overheid (Woo) Wet hergebruik van overheidsinformatie | Transparant | ||||||
| KD02 | Betrouwbaar (Doel) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kwaliteitsdoel | resultaten review verwerkt | BurgerServiceCode Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV) Code goed openbaar bestuur Wet open overheid (Woo) Wet hergebruik van overheidsinformatie | Betrouwbaar | |||||||
| KD03 | Ontvankelijk (Doel) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kwaliteitsdoel | resultaten review verwerkt | Pilot Beleidskaders | BurgerServiceCode Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV) NL DIGIbeter Wet hergebruik van overheidsinformatie Toolbox voor Ethisch Verantwoorde Innovatie | Ontvankelijk | ||||||
| KD04 | Verantwoord (Doel) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kwaliteitsdoel | resultaten review verwerkt | Pilot Beleidskaders | Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV) Wet open overheid (Woo) Wet hergebruik van overheidsinformatie Data Agenda Overheid | |||||||
| KD05 | Privacy (Doel) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kwaliteitsdoel | resultaten review verwerkt | Pilot Beleidskaders | AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming) Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV) Wet open overheid (Woo) Wet hergebruik van overheidsinformatie Data Agenda Overheid Big Data in een vrije en veilige samenleving Regie op Gegevens Digitale Overheid | |||||||
| KD06 | Beschikbaar (Doel) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kwaliteitsdoel | resultaten review verwerkt | BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV) Wet open overheid (Woo) Wet hergebruik van overheidsinformatie I-strategie Rijk 2021-2025 | ||||||||
| KD07 | Integer (Doel) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kwaliteitsdoel | resultaten review verwerkt | Pilot Beleidskaders | BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV) Wet open overheid (Woo) Wet hergebruik van overheidsinformatie I-strategie Rijk 2021-2025 | |||||||
| KD08 | Vertrouwelijk (Doel) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kwaliteitsdoel | resultaten review verwerkt | Pilot Beleidskaders | BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) BurgerServiceCode Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV) Wet open overheid (Woo) Wet hergebruik van overheidsinformatie | Vertrouwelijk | ||||||
| KD09 | Wendbaar (Doel) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kwaliteitsdoel | resultaten review verwerkt | Pilot Beleidskaders | Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV) NL DIGIbeter Wet hergebruik van overheidsinformatie Nederlandse Digitaliseringsstrategie | |||||||
| KD10 | Innovatief (Doel) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kwaliteitsdoel | resultaten review verwerkt | Pilot Beleidskaders | Digitale Basisinfrastructuur Wet hergebruik van overheidsinformatie | |||||||
| KD11 | Duurzaam (Doel) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kwaliteitsdoel | resultaten review verwerkt | Pilot Beleidskaders | NL DIGIbeter Digitale Basisinfrastructuur Wet hergebruik van overheidsinformatie Wat is Duurzaamheid (CBS) | |||||||
| KD12 | Proactief (Doel) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kwaliteitsdoel | resultaten review verwerkt | Wet open overheid (Woo) Wet hergebruik van overheidsinformatie Brede maatschappelijke heroverweging Rijksfinancien Dienstverlening Position Paper (VNG) Overheid in contact | Proactief | |||||||
| KD13 | Gebundeld (Doel) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kwaliteitsdoel | resultaten review verwerkt | Brede maatschappelijke heroverweging Rijksfinancien Dienstverlening Position Paper (VNG) Overheid in contact | Gebundeld | |||||||
| KD14 | Toegankelijk (Doel) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kwaliteitsdoel | resultaten review verwerkt | Pilot Beleidskaders | Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV) Wet open overheid (Woo) Wet hergebruik van overheidsinformatie Brede maatschappelijke heroverweging Rijksfinancien | Toegankelijk | ||||||
| KD15 | Begrijpelijk (Doel) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kwaliteitsdoel | resultaten review verwerkt | Pilot Beleidskaders | Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV) Wet open overheid (Woo) Wet hergebruik van overheidsinformatie Brede maatschappelijke heroverweging Rijksfinancien Dienstverlening Position Paper (VNG) Monitor Begrijpelijke Overheidsteksten Overheid in contact | |||||||
| KD16 | Overzichtelijk (Doel) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kwaliteitsdoel | resultaten review verwerkt | Pilot Beleidskaders | Betere en goedkopere dienstverlening op basis van het gebruikersperspectief (BZK) Wet open overheid (Woo) Wet hergebruik van overheidsinformatie Brede maatschappelijke heroverweging Rijksfinancien Overheid in contact | |||||||
| KD17 | Vindbaar (Doel) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kwaliteitsdoel | resultaten review verwerkt | Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV) Wet open overheid (Woo) Wet hergebruik van overheidsinformatie Samenwerken op weg naar duurzaam toegankelijke overheidsinformatie | Vindbaar | |||||||
| KD18 | Uniform (Doel) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kwaliteitsdoel | resultaten review verwerkt | Pilot Beleidskaders | Actieplan Nederland Open in Verbinding Nationaal Uitvoeringsprogramma Dienstverlening en e-Overheid (NUP) Wet Elektronisch Bestuurlijk Verkeer Wet hergebruik van overheidsinformatie | Standaard (Basisprincipe) | ||||||
| KD19 | Noodzakelijk (Doel) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kwaliteitsdoel | resultaten review verwerkt | Wet eenmalige gegevensuitvraag werk en inkomen Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV) Wet hergebruik van overheidsinformatie | Noodzakelijk | |||||||
| KD20 | Kostenefficiënt (Doel) | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kwaliteitsdoel | resultaten review verwerkt | Pilot Beleidskaders | Betere en goedkopere dienstverlening op basis van het gebruikersperspectief (BZK) Wet open overheid (Woo) Wet hergebruik van overheidsinformatie | |||||||
| KWD01 | Vertrouwen | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kernwaarde | resultaten review verwerkt | Betrouwbaar (Doel) Ontvankelijk (Doel) Privacy (Doel) Verantwoord (Doel) Transparant (Doel) | ||||||||
| KWD02 | Veilig | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kernwaarde | resultaten review verwerkt | Beschikbaar (Doel) Integer (Doel) Vertrouwelijk (Doel) | ||||||||
| KWD03 | Toekomstgericht | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kernwaarde | resultaten review verwerkt | Duurzaam (Doel) Wendbaar (Doel) Innovatief (Doel) | ||||||||
| KWD04 | Doeltreffend | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kernwaarde | resultaten review verwerkt | Begrijpelijk (Doel) Gebundeld (Doel) Overzichtelijk (Doel) Proactief (Doel) Toegankelijk (Doel) | ||||||||
| KWD05 | Doelmatig | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Kernwaarde | resultaten review verwerkt | Noodzakelijk (Doel) Uniform (Doel) Vindbaar (Doel) Kostenefficiënt (Doel) | ||||||||
| NAP01 | Verplaats je in de gebruiker | Ontwerp, realiseer en verbeter de dienst vanuit het perspectief van de afnemer. | Om een kwalitatief goede dienst met ondersteunende systemen te leveren is het nodig om niet alleen het perspectief van de overheidsdienstverlener, maar óók het perspectief, de beweegredenen, verwachtingen en context van de afnemer mee te nemen. | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Architectuurprincipe | resultaten review verwerkt | Ontvankelijk (Doel) Verantwoord (Doel) Begrijpelijk (Doel) Transparant (Doel) Uniform (Doel) Overzichtelijk (Doel) Toegankelijk (Doel) | Eenmalige uitvraag Perspectief gebruiker Persoonlijke benadering No wrong door | |||||
| NAP02 | Geef inzicht in de afhandeling van de dienst | Informeer de afnemer over de dienst, zowel procesmatig als inhoudelijk. | Afnemers willen graag inzicht hebben in de voortgang en (deel)beslissingen van de dienstverlening. Dit is onder andere van belang wanneer de afnemer het resultaat nodig heeft voor vervolgactiviteiten.
De overheidsdienstverlener neemt onzekerheid weg door deze transparantie te bieden: is mijn verzoek überhaupt aangekomen, krijg ik de uitslag op tijd? Verder geeft het inzagerecht invulling aan het streven naar een betrouwbare en transparante overheid. Door deze informatie duurzaam toegankelijk te houden wordt de traceerbaarheid van beslissingen gegarandeerd. | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Architectuurprincipe | resultaten review verwerkt | Privacy (Doel) Verantwoord (Doel) Begrijpelijk (Doel) Transparant (Doel) Overzichtelijk (Doel) | Transparante dienstverlening Afnemer heeft inzage | |||||
| NAP03 | Lever een kanaal-onafhankelijk resultaat | Lever een gelijkwaardige uitkomst, ongeacht het gebruikte kanaal. Bied de dienst aan via internet, fysiek (off-line) en eventueel via andere passende kanalen waar de afnemer gebruik van kan maken. | Afnemers verwachten een gelijkwaardig resultaat, dat niet beïnvloed wordt door hun kanaalkeuze. Het mag dus voor het resultaat van de dienst geen verschil uitmaken of deze bijvoorbeeld via internet of fysiek is aangevraagd. De geleverde informatie is in alle gevallen hetzelfde, ongeacht de plaats of medewerker die deze informatie levert. | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Architectuurprincipe | resultaten review verwerkt | Betrouwbaar (Doel) Ontvankelijk (Doel) Uniform (Doel) Toegankelijk (Doel) | Voorkeurskanaal internet Aanvullend kanaal Gelijkwaardig resultaat ongeacht kanaal No wrong door | |||||
| NAP04 | Bundel diensten | Bundel de dienst met andere voor de afnemer relevante diensten binnen de keten, zodat die in één keer afgenomen kunnen worden. | Door bundeling van diensten nemen gebruiksgemak en meerwaarde voor afnemers toe: waar voorheen meerdere aanvragen nodig waren, kan nu met één aanvraag worden volstaan. Tevens kunnen overheidsdienstverleners zo efficiënter samenwerken. | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Architectuurprincipe | resultaten review verwerkt | Gebundeld (Doel) Overzichtelijk (Doel) Toegankelijk (Doel) | Ruimtelijke informatie via locatie Bundeling van diensten | |||||
| NAP05 | Bied de dienst proactief aan | Bied de dienst aan wanneer dit in het belang is of zou kunnen zijn voor de afnemer. | Het gebruik en gemak van diensten neemt toe wanneer overheidsdienstverleners acteren op signalen die duiden op (latente) behoeften bij de afnemer. Op basis hiervan nemen zij het initiatief om (aanvullende) diensten aan te bieden of er naar door te wijzen. Afnemers hoeven daardoor niet eerst zelf de vraag te stellen, of te weten welke diensten beschikbaar zijn. Proactiviteit is een belangrijk aspect van de kwaliteit van dienstverlening die de overheid nastreeft. | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Architectuurprincipe | resultaten review verwerkt | Ontvankelijk (Doel) Proactief (Doel) | Automatische dienstverlening Proactief aanbieden | |||||
| NAP06 | Hergebruik vóór kopen vóór maken | Ga uit van overheidsbreed hergebruik van diensten, of onderdelen daarvan voordat je overgaat tot het kopen of het laten maken. | Hergebruik van diensten of onderdelen daarvan is duurzaam en kostenefficiënt, en bovendien leidt dit tot standaardisering van dienstverlening en informatievoorzieningen. Als hergebruik niet mogelijk is, ga dan na of aanpassing op het bestaande mogelijk is. Pas daarna komt het alternatief om iets te kopen of desnoods te (laten) maken in zicht. | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Architectuurprincipe | resultaten review verwerkt | Duurzaam (Doel) Uniform (Doel) Kostenefficiënt (Doel) Innovatief (Doel) | Diensten zijn herbruikbaar | |||||
| NAP07 | Bouw diensten modulair op | Maak bij de ontwikkeling van diensten gebruik van een modulaire indeling met een maximale interne samenhang en minimale externe koppelingen. | Door diensten modulair op te bouwen en te ontkoppelen wordt de flexibiliteit vergroot, wat leidt tot meer wendbaarheid, meer hergebruik en duurzaamheid. | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Architectuurprincipe | resultaten review verwerkt | Duurzaam (Doel) Wendbaar (Doel) Noodzakelijk (Doel) Innovatief (Doel) | Ontkoppelen met diensten | |||||
| NAP08 | Standaardiseer waar mogelijk | Standaardiseer waar het kan, maak specifiek waar het moet. | Standaardisatie reduceert variëteit en kosten, en zorgt voor een betere interoperabiliteit en beveiliging. Hiermee komt bovendien een grotere wendbaarheid tot stand. Door te kiezen voor open standaarden wordt vendor lock-in voorkomen. | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Architectuurprincipe | resultaten review verwerkt | Wendbaar (Doel) Uniform (Doel) Kostenefficiënt (Doel) | Gebruik standaard oplossingen Gebruik de landelijke bouwstenen Gebruik open standaarden | |||||
| NAP09 | Beschrijf de dienst nauwkeurig | Beschrijf de dienst nauwkeurig en positioneer deze helder binnen het dienstenaanbod. | Een nauwkeurige beschrijving van de dienst is belangrijk:
Een heldere positionering van de dienst in het totale dienstenaanbod van de overheid is belangrijk:
| Onderstaande voorbeeld beschrijvingswijze is gebaseerd op:
Aanbevolen wordt om voor de beschrijving van een dienst de volgende (meta)gegevens op te nemen. De nummers tussen haakjes verwijzen naar het betreffende gegeven in het informatiemodel verderop. Gegevens die een dienst beschrijven, typeren en toelichten.
Gegevens die gericht zijn op de rechten en plichten van betrokkenen.
Gegevens die gericht zijn op de uitvoering en verbetering van de dienstverleningsprocessen
Gegevens die gericht zijn op de benodigde informatie voor een dienst
Gegevens die gericht zijn op algemene informatie over een dienst De bovenstaande 22 elementen van de beschrijving van een dienst zijn als volgt in beeld gebracht (de nummers tussen haakjes): Daar is ook een uitwerking van gemaakt in ArchiMate die aansluit op elementen van de eGovERA: En nog een uitwerking in ArchiMate die de relaties aangeeft met de Kwaliteitsdoelen en Implicaties:
Benodigde door-ontwikkeling
| Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Architectuurprincipe | in review | Verantwoord (Doel) Begrijpelijk (Doel) Transparant (Doel) Vindbaar (Doel) | Diensten vullen elkaar aan Positioneer de dienst Nauwkeurige dienstbeschrijving | ||||
| NAP10 | Neem gegevens als fundament | Gebruik gegevens als fundament voor het ontwerp, realisatie en doorontwikkeling van de dienst en richt het beheer hiervan goed in. | De kwaliteit en toegankelijkheid van gegevens bepaalt de waarde van de dienst.
De onderliggende gegevens kennen meestal een veel langere levenscyclus dan de systemen waarin deze verwerkt worden. Als gegevens op duurzame wijze toegankelijk zijn gemaakt voor mens én machine kunnen deze gegevens dienen als fundering voor verschillende diensten in verschillende toepassingen, door de tijd en over de hele keten heen. Daarom is het essentieel dat het beheer van gegevens in de keten op orde is, vanaf het ontstaan ervan tot en met de vernietiging (conform bewaartermijnen). | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Architectuurprincipe | RFC 2022 | Betrouwbaar (Doel) Beschikbaar (Doel) Integer (Doel) Begrijpelijk (Doel) Uniform (Doel) Vindbaar (Doel) Kostenefficiënt (Doel) Gebundeld (Doel) Overzichtelijk (Doel) Toegankelijk (Doel) | ||||||
| NAP11 | Pas doelbinding toe | Geef burgers en bedrijven de zekerheid dat informatie over hen alleen wordt gebruikt voor de doelen waarvoor deze oorspronkelijk is verzameld. | Afspraken over het gebruik van informatie zijn nodig voor een vertrouwen in de dienstverlening. Door informatie niet te gebruiken voor andere processen of diensten binnen de overheid, wordt zekerheid naar burgers en bedrijven geboden. | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Architectuurprincipe | resultaten review verwerkt | Betrouwbaar (Doel) Privacy (Doel) Verantwoord (Doel) Vertrouwelijk (Doel) | Doelbinding (AP) | |||||
| NAP12 | Informeer bij de bron | Maak bij de dienst gebruik van gegevens die afkomstig zijn uit een bronregistratie. | Voor betrouwbare dienstverlening is het hergebruik van de juiste informatie en documenten van cruciaal belang. Om de kwaliteit over de juistheid van een gegeven te borgen, moet duidelijk zijn welke organisatie bepaalt wat de juiste informatie is. Uitgangspunt is dat er voor gegevens waar de overheid gebruik van maakt, altijd één bron bestaat, die leidend is. | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Architectuurprincipe | resultaten review verwerkt | Wendbaar (Doel) Noodzakelijk (Doel) Uniform (Doel) | Bronregistraties zijn leidend Terugmelden aan bronhouder | |||||
| NAP13 | Beheers risico's voortdurend | Maak in alle stappen van ontwerp en doorontwikkeling van de dienst de risico's inzichtelijk en stuur op een afgewogen beheersing ervan. | Wanneer helder in beeld is welke gevaren en bedreigingen van toepassing zijn voor de dienst, kun je gepaste beheersmaatregelen nemen. De manieren waarop componenten kunnen falen of hoe er misbruik van kan worden gemaakt zijn onderdeel van de risicoanalyse. Telkens kan dan de afweging worden gemaakt in welke mate de kosten en inspanningen van verdere mitigatie in verhouding staan tot de gevolgen als een risico zich voordoet. De bereidheid van de overheidsdienstverlener om restrisico's te accepteren maakt onderdeel uit van de afweging. Door risico's tijdig te onderkennen zijn beheersmaatregelen effectiever en efficiënter te implementeren. | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Architectuurprincipe | resultaten review verwerkt | Beschikbaar (Doel) Integer (Doel) Vertrouwelijk (Doel) Kostenefficiënt (Doel) | ||||||
| NAP14 | Verifieer altijd | Verifieer doorlopend de juiste werking van de componenten en beheersmaatregelen van de dienst. | Vertrouwen in het service-niveau van een overheidsdienstverlener, in de beschikbaarheid van een dienst, in de betrouwbaarheid van informatie, in de werking van een component, of de adequaatheid van beheersmaatregelen, is alleen gerechtvaardigd als de componenten en beheersmaatregelen van de dienst doorlopend wordt geverifieerd. | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Architectuurprincipe | resultaten review verwerkt | Verantwoord (Doel) Beschikbaar (Doel) Integer (Doel) Vertrouwelijk (Doel) | ||||||
| NAP15 | Maak diensten schaalbaar | Bereid de dienst voor op veranderende werklast of reikwijdte. | Een schaalbare dienst kan omgaan met zowel verwachte als onverwachte intensivering of extensivering. Dit waarborgt de beschikbaarheid van de dienst en hiermee ook de wendbaarheid. Het voorkomt het ad hoc en onder hoge tijdsdruk realiseren van het opschalen van de dienst. | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Architectuurprincipe | resultaten review verwerkt | Betrouwbaar (Doel) Beschikbaar (Doel) Wendbaar (Doel) Innovatief (Doel) | ||||||
| NAP16 | Voorkom onnodige complexiteit | Voorkom onnodige complexiteit door activiteiten en middelen die geen waarde toevoegen, weg te laten. | Meer complexiteit verhoogt de kosten, verhult kwetsbaarheden en reduceert het overzicht en belemmert veranderingen. | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Architectuurprincipe | resultaten review verwerkt | Begrijpelijk (Doel) Wendbaar (Doel) Kostenefficiënt (Doel) Innovatief (Doel) | ||||||
| NAP17 | Stuur cyclisch op kwaliteit | Maak cyclische sturing op de kwaliteit van de dienst mogelijk. | Afnemers vragen overheidsorganisaties om transparantie ten aanzien van de geleverde kwaliteit van de dienst en de sturing daarop. De overheidsdienstverlener legt over deze sturing verantwoording af en geeft aan of zij 'in control' is.
Voor alle diensten gelden leveringsvoorwaarden en kwaliteitscriteria (Quality of Service). Afspraken hierover zorgen ervoor dat overheidsdienstverlener en afnemer weten waar zij aan toe zijn en elkaar kunnen vertrouwen. Voor afnemers is het van belang om snel inzicht te kunnen krijgen in een pakket van maatregelen voor de borging van de kwaliteit. Dit is ook in het kader van samenwerking tussen organisaties van belang. Op basis van inzicht in deze maatregelen ontstaat vertrouwen en het vermogen om snel samenwerking te realiseren. De overheidsdienstverlener werkt daarom op methodische wijze aan de kwaliteit van de dienst. Dit veronderstelt een cyclische terugkoppeling of Plan-Do-Check-Act-cyclus (Deming-cirkel) op de kwaliteit van de dienst. | Actueel | In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit) | Architectuurprincipe | resultaten review verwerkt | Ontvankelijk (Doel) Verantwoord (Doel) Begrijpelijk (Doel) Wendbaar (Doel) Uniform (Doel) Kostenefficiënt (Doel) | Een verantwoordelijke organisatie Afspraken vastgelegd De dienstverlener voldoet aan de norm Verantwoording dienstlevering mogelijk PDCA-cyclus in besturing kwaliteit Sturing kwaliteit op het hoogste niveau Baseline kwaliteit diensten Verantwoording besturing kwaliteit |
De betekenis die mensen geven aan gegevens in een context.
Een ondersteunde voorziening.
Een entiteit die iets afneemt van een andere entiteit.
Een samenwerkingsverband tussen organisaties die, naast hun eigen doelstellingen, een of meer gemeenschappelijke doelstellingen nastreven.
Het vermogen van entiteiten om te kunnen interacteren.
Een organisatie die een dienst levert aan een organisatie of een natuurlijke persoon.
Vaststaand, erkend voorbeeld of model.
De fundamentele concepten en eigenschappen van een object in zijn omgeving, samen met de leidende principes voor de realisatie en evolutie in de levenscyclus van dat object.
Een vastgelegde waarneming of bewering over een eigenschap van een object.
De betekenis of het belang dat aan iets wordt toegekend.
De wet- en regelgeving en/of het beleid die van toepassing zijn.
De plicht of verplichting om bepaalde taken uit te voeren en daarover verantwoording af te leggen.
Een opdracht om een samenhangende verzameling handelingen uit te voeren.
Een combinatie van taken die een medewerker tijdelijk op zich neemt en die afwisselend door verschillende personen kan worden vervuld, aangevuld met bevoegdheden en verantwoordelijkheden.
Het op elkaar reageren door entiteiten.
Iets dat bij overdracht een waarde vertegenwoordigt.
Een verzameling processtappen die wordt getriggerd om een beoogd resultaat te bereiken.
Datgene wat je wil bereiken in de context van een missie.
De representatie van een toekomstige werkelijkheid.
Alle handelingen die relevant zijn voor het instandhouden van iets.
Een functioneel onderdeel van een systeem, bestaande uit meerdere elementen.
