Jaarplan Standaarden in NORA 2025: verschil tussen versies

opzet voorstel obv email-wisseling met Hans Laagland dd. 28aug25
opzet voorstel obv email-wisseling met Hans Laagland dd. 28aug25
Regel 3: Regel 3:
==Inleiding==
==Inleiding==
Dit jaarplan betreft het "Beschrijven en publiceren van standaarden in de NORA" e.e.a. volgens de samenwerking tussen Bureau Forum Standaardisatie (BFS) en NORA Beheer die sinds 2019 is geformaliseerd via een opdracht met financiering aan ICTU (zie ICTU-project C1256).<br>
Dit jaarplan betreft het "Beschrijven en publiceren van standaarden in de NORA" e.e.a. volgens de samenwerking tussen Bureau Forum Standaardisatie (BFS) en NORA Beheer die sinds 2019 is geformaliseerd via een opdracht met financiering aan ICTU (zie ICTU-project C1256).<br>
Het jaarplan 2025 geeft een overzicht van de specifieke activiteiten die NORA Beheer hiertoe in 2025 zal uitvoeren, als nadere invulling van de activiteiten uit het NORA Jaarplan 2025, van respectievelijk regulier beheer en doorontwikkeling. Zie [https://www.noraonline.nl/wiki/Jaarplan_NORA_2025#Gerichte_activiteiten_voor_de_NORA_Familie punt 20].<br>
Het jaarplan 2025 geeft een overzicht van de specifieke activiteiten die NORA Beheer hiertoe in 2025 zal uitvoeren, als nadere invulling van [https://www.noraonline.nl/wiki/Jaarplan_NORA_2025#Gerichte_activiteiten_voor_de_NORA_Familie punt 20] uit het NORA Jaarplan 2025.<br>
Voor het jaar 2025 is hiertoe een budget beschikbaar gesteld van € 10.000.-
Voor het jaar 2025 is hiertoe een budget beschikbaar gesteld van € 10.000.-


==Regulier beheer==
==Regulier beheer==
Dit betreft het via NORAonline ontsluiten van de standaarden zoals vastgesteld door het Forum Standaardisatie, de publicatie van de Monitor Open Standaarden (MOS) en het verbeteren van de inzichten in de toepassing van standaarden.<br>
Dit betreft het via de NORA-wiki ontsluiten van de standaarden zoals vastgesteld door het Forum Standaardisatie, de publicatie van de Monitor Open Standaarden (MOS) en het verbeteren van de inzichten in de toepassing van standaarden.<br>
Zie hiertoe [[Standaarden]].
Hiertoe zijn de volgende activiteiten c.q. resultaten voorzien:


==Doorontwikkeling==
1. Ontsluiting van de standaarden die zijn vastgesteld door Forum Standaardisatie <br>
Dit betreft aanvullingen en verbeteringen t.a.v. de Standaarden. Hiertoe zijn de volgende activiteiten c.q. resultaten voorzien:
Zowel de [[Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg Uit]] als de [[Lijst Open Standaarden - Aanbevolen]] wordt gepubliceerd via de NORA-wiki. Deze standaarden worden tevens via Linked Data ontsloten.
 
2. Publicatie van de Monitor Open Standaarden via de NORAwiki <br>
Sinds 2011 biedt de Monitor Open Standaarden inzicht in de implementatie van deze standaarden binnen de digitale overheid. De onderzoekgegevens komen jaarlijks uit en worden gepubliceerd via [[Monitor Open Standaarden]].


1. Publicatie van Monitor Open Standaarden via NORAwiki
3. Zicht op de toepassing van standaarden <br>
Sinds 2011 biedt de Monitor Open Standaarden inzicht in de implementatie van deze standaarden binnen de digitale overheid. De onderzoekgegevens komen jaarlijks uit en worden gepubliceerd in NORAwiki.
Deels wordt dat zicht verkregen via de MOS, maar dat is voornamelijk beperkt tot de Rijksoverheid. Daarnaast wordt zo goed als mogelijk ook inzicht gegeven in het gebruik van standaarden bij de diverse domeinen, maar daar wordt nog niet systematisch op gestuurd. <br>
De gedachte is om via de netwerken van het BFS en de NORA community een (nieuwe) samenwerking met de domeinen aan te boren en dat zicht te verkrijgen.


2. Beheer en gebruikersoverleg kennismodel Forum Standaardisatie-standaarden in NORAwiki
==Doorontwikkeling==
Beheer van de registraties van standaarden van de lijst open standaarden van Forum Standaardisatie via de NORAwiki en het beschikbaarstellen van de lijs topen standaarden als linked open data. Forum Standaardisatie ontwikkelt een Forum Standaardisatie Kennismodel (FSKM) voor het metadateren van registraties van Forum Standaardisatie-standaarden in de NORAwiki.  
Dit betreft aanvullingen en verbeteringen t.a.v. de informatie bij [[Standaarden]]. Hiertoe zijn de volgende activiteiten c.q. resultaten voorzien:


3. De FS-standaarden en NORA-standaarden afgestemd houden
4. Beheer en gebruikersoverleg kennismodel Forum Standaardisatie-standaarden <br>
Na afronding van FSKM wordt het Kennismodel voor NORA Standaarden doorontwikkeld, op basis van het Forum Standaardisatie Kennismodel. Informatie van FS-stadaarden worden geautomatiseerd hergebruikt bij NORA-stadaarden, o.a. via linked data. Het Kennismodel NORA Standaarden gaat het mogelijk maken de NORA Standaarden via linked open data te hergebruiken.
Om de standaarden van het Forum Standaardisatie goed te kunnen beheren en beschikbaars te tellen als linked open data, zijn ze in een afzonderlijk onderdeel van de NORA-wiki opgenomen. Voor het metadateren daarvan, wordt het Forum Standaardisatie Kennismodel (FSKM) ontwikkeld en beheerd.  


4. Synchronisatie registraties Forum Standaardisatie-standaarden uit NORAwiki naar de Forum Standaardisatie-website
5. De FS-standaarden en NORA-standaarden afgestemd houden <br>
BFS gaat o.b.v. de NORA-wiki geautomatiseerd registraties Forum Standaardisatie-standaarden synchroniseren uit NORAwiki en publiceren op de website van FS. Tot nu toe vindt beheer van de lijst open standaarden op de FS-website apart plaats van het beheer van de lijst open standaarden in de NORAwiki. De synchronisatie gaat dit proces vereenvoudigen.
Het FSKM wordt gebruikt om het Kennismodel voor NORA Standaarden te actualiseren. Deze 2 Kennismodellen moeten goed op elkaar zijn afgestemd, opdat de metadata van de FS-standaarden geautomatiseerd kunnen worden hergebruikt bij de NORA-standaarden, o.a. via linked data.


5. Invulling van NAP08 Standaardiseer waar mogelijk herijken
6. Synchronisatie van de FS-standaarden in de NORA-wiki met de Forum Standaardisatie-website <br>
Nieuwe? Nadere? NORA? Architectuurprincipe 08 (NAP08) gaat in op het gebruik van standaarden als ook op het gebruik van standaard-oplossingen. Herijking van NAP08 gaat in op of NAP08 voldoende biedt om alle eisen/ wensen t.a.v. het gebruik van standaarden te borgen en na te gaan of het toepassen van standaarden afdoende is uitgewerkt bij de implicaties.  
Tot nu toe vindt het beheer van de lijst van open standaarden op de FS-website apart plaats van het beheer van de lijst van open standaarden in de NORA-wiki. BFS ziet graag dat de gegevens vanuit de NORA-wiki op geautomatiseerde wijze worden gesynchroniseerd met de FS-website, zodat het beheer slechts eenmalig hoeft plaats te vinden.


6. Relatie tussen Generieke functies (capabilities) en standaarden leggen in NORAwiki
7. Herijking van NAP08 [[Standaardiseer waar mogelijk]] <br>
Een eerste opzet van Generieke functies (capabilities) is beschikbaar, maar die behoeft nog nadere uitwerking. In samenwerking met BFS zal in 2025 een relatie worden gelegd tussen de Standaarden en reeds beschreven Genrieke Functies.
Het Architectuurprincipe NAP08 gaat in op het gebruik van standaarden als ook op het gebruik van standaard-oplossingen. We willen nagaan of NAP08 voldoende implicaties biedt om alle eisen/wensen t.a.v. het gebruik van standaarden te borgen en of het toepassen van standaarden afdoende is uitgewerkt bij de implicaties.  


7. Zicht op toepassing van standaarden
8. Relaties tussen Generieke functies (capabilities) en standaarden <br>
Wens is voor meer zicht op de toepassing van standaarden door andere partijen dan alleen vanuit het perspectief van rijk of overheidslagen. De Monitor Open Standaarden biedt hiervoor waardevolle inzichten maar ook het perspectief van de verschillende domeinen/ sectoren. Via het netwerk van BFS als van NORAcommunity wordt een beter zicht en (nieuwe) samenwerking met domeinen aangeboord.
Een eerste opzet van [[Generieke functies]] is beschikbaar, maar die behoeft nog nadere uitwerking. In samenwerking met BFS zal in 2025 een relatie worden gelegd tussen de standaarden en reeds beschreven generieke functies.


8. Presentatie over het her-gebruik van 3 onderdelen van het DNA van de NORA Familie, te weten: Bouwstenen, Begrippen en Standaarden
9. Presentatie over het her-gebruik van 3 onderdelen van het DNA van de NORA Familie, te weten: Bouwstenen, Begrippen en Standaarden
Voorbereiding en presentatie door NORA Beheer en BFS op het onderdeel ‘standaarden’.
Voorbereiding en presentatie door NORA Beheer en BFS op het onderdeel ‘standaarden’.


9. Remco maakt samen met Desirée wat toelichtingen bij de op maat gemaakte tabellen met standaarden vanuit de MOS.
10. Toelichtingen opnemen bij de op maat gemaakte tabellen met standaarden vanuit de MOS.
 
10. Een eerste opzet van Generieke functies (capabilities) is al beschikbaar, maar die behoeft nog nadere uitwerking. In samenwerking met BFS zal in 2025 een relatie worden gelegd tussen de Standaarden en reeds beschreven GF's.’
 
 
Zie ook [[Standaarden]] en [[Gerichte activiteiten voor de NORA Familie]].

Versie van 1 sep 2025 21:15

Inleidingbewerken

Dit jaarplan betreft het "Beschrijven en publiceren van standaarden in de NORA" e.e.a. volgens de samenwerking tussen Bureau Forum Standaardisatie (BFS) en NORA Beheer die sinds 2019 is geformaliseerd via een opdracht met financiering aan ICTU (zie ICTU-project C1256).
Het jaarplan 2025 geeft een overzicht van de specifieke activiteiten die NORA Beheer hiertoe in 2025 zal uitvoeren, als nadere invulling van punt 20 uit het NORA Jaarplan 2025.
Voor het jaar 2025 is hiertoe een budget beschikbaar gesteld van € 10.000.-

Regulier beheerbewerken

Dit betreft het via de NORA-wiki ontsluiten van de standaarden zoals vastgesteld door het Forum Standaardisatie, de publicatie van de Monitor Open Standaarden (MOS) en het verbeteren van de inzichten in de toepassing van standaarden.
Hiertoe zijn de volgende activiteiten c.q. resultaten voorzien:

1. Ontsluiting van de standaarden die zijn vastgesteld door Forum Standaardisatie
Zowel de Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg Uit als de Lijst Open Standaarden - Aanbevolen wordt gepubliceerd via de NORA-wiki. Deze standaarden worden tevens via Linked Data ontsloten.

2. Publicatie van de Monitor Open Standaarden via de NORAwiki
Sinds 2011 biedt de Monitor Open Standaarden inzicht in de implementatie van deze standaarden binnen de digitale overheid. De onderzoekgegevens komen jaarlijks uit en worden gepubliceerd via Monitor Open Standaarden.

3. Zicht op de toepassing van standaarden
Deels wordt dat zicht verkregen via de MOS, maar dat is voornamelijk beperkt tot de Rijksoverheid. Daarnaast wordt zo goed als mogelijk ook inzicht gegeven in het gebruik van standaarden bij de diverse domeinen, maar daar wordt nog niet systematisch op gestuurd.
De gedachte is om via de netwerken van het BFS en de NORA community een (nieuwe) samenwerking met de domeinen aan te boren en dat zicht te verkrijgen.

Doorontwikkelingbewerken

Dit betreft aanvullingen en verbeteringen t.a.v. de informatie bij Standaarden. Hiertoe zijn de volgende activiteiten c.q. resultaten voorzien:

4. Beheer en gebruikersoverleg kennismodel Forum Standaardisatie-standaarden
Om de standaarden van het Forum Standaardisatie goed te kunnen beheren en beschikbaars te tellen als linked open data, zijn ze in een afzonderlijk onderdeel van de NORA-wiki opgenomen. Voor het metadateren daarvan, wordt het Forum Standaardisatie Kennismodel (FSKM) ontwikkeld en beheerd.

5. De FS-standaarden en NORA-standaarden afgestemd houden
Het FSKM wordt gebruikt om het Kennismodel voor NORA Standaarden te actualiseren. Deze 2 Kennismodellen moeten goed op elkaar zijn afgestemd, opdat de metadata van de FS-standaarden geautomatiseerd kunnen worden hergebruikt bij de NORA-standaarden, o.a. via linked data.

6. Synchronisatie van de FS-standaarden in de NORA-wiki met de Forum Standaardisatie-website
Tot nu toe vindt het beheer van de lijst van open standaarden op de FS-website apart plaats van het beheer van de lijst van open standaarden in de NORA-wiki. BFS ziet graag dat de gegevens vanuit de NORA-wiki op geautomatiseerde wijze worden gesynchroniseerd met de FS-website, zodat het beheer slechts eenmalig hoeft plaats te vinden.

7. Herijking van NAP08 Standaardiseer waar mogelijk
Het Architectuurprincipe NAP08 gaat in op het gebruik van standaarden als ook op het gebruik van standaard-oplossingen. We willen nagaan of NAP08 voldoende implicaties biedt om alle eisen/wensen t.a.v. het gebruik van standaarden te borgen en of het toepassen van standaarden afdoende is uitgewerkt bij de implicaties.

8. Relaties tussen Generieke functies (capabilities) en standaarden
Een eerste opzet van Generieke functies is beschikbaar, maar die behoeft nog nadere uitwerking. In samenwerking met BFS zal in 2025 een relatie worden gelegd tussen de standaarden en reeds beschreven generieke functies.

9. Presentatie over het her-gebruik van 3 onderdelen van het DNA van de NORA Familie, te weten: Bouwstenen, Begrippen en Standaarden Voorbereiding en presentatie door NORA Beheer en BFS op het onderdeel ‘standaarden’.

10. Toelichtingen opnemen bij de op maat gemaakte tabellen met standaarden vanuit de MOS.