Jaarverantwoording 2025

Deze verantwoording wordt behandeld in de bijeenkomst van de NORA Gebruikersraad 20 januari 2026.

ONDERSTAANDE TEKST WORDT MOMENTEEL GEACTUALISEERD

Dit hebben we bereikt van de in 2025 gestelde doelen

Om te beginnen: het gaat goed met NORA !
De goede naam en bekendheid van NORA is afgelopen jaar verder toegenomen. De adoptie van de NORA groeit, het gebruik groeit en de community groeit.
In 2025 zijn wederom mooie resultaten neergezet.
Vanuit het NORA Beheer team leverden totaal 19 personen relevante bijdragen. Naast natuurlijk 100’en actieve collega’s vanuit de diverse thema-communities !
De bezoeken aan NORAonline.nl zijn over het gehele jaar gezien aanzienlijk hoger dan het jaar hiervoor: ruim 146.477 unieke gebruikers (was 120.350) die totaal 1671 werkdagen aan online-kennisdeling via de NORA hebben gerealiseerd (een stijging van 43%). Zie meer informatie bij Gebruik van de NORA-wiki in 2024.
Uit gebruikersonderzoek blijkt een waardering van 7,8 (was 8,0).
Veel reflecties en verbetervoorstellen uit het gebruikersonderzoek verwachten we te kunnen realiseren via de lopende NORA Redesign.

De NORA Familie als kennis-community is verder versterkt. We zien dat aan de vele vragen die worden gesteld via nora@ictu.nl, aan instellingen voor notificaties, aan de inmiddels 236 inschrijvingen voor de Nieuwsbrieven (was 198) en aan de deelname aan kwartaal-bijeenkomsten van het NORA Open Huis van de Architectuur.
Vanuit de 5 bijeenkomsten van de NORA Gebruikersraad is geconstateerd dat het draagvlak bij beheerders van overheidsarchitecturen blijft groeien: er zijn inmiddels directe contacten met 71 Familieleden (was 30) en we hebben gemiddeld 34 deelnemers (was 32) die de doorontwikkeling van de NORA bepalen. Dat laatste overigens inclusief vertegenwoordigers van thema’s.
De basis voor deze samenwerking is het gemeenschappelijke belang bij het delen van het DNA van de NORA Familie. Via 2 specifieke onderzoeken in 2024 is daar goed zicht op verkregen. En onze gezamenlijke inzichten hebben geleid tot diverse vervolgacties om het her-gebruik van dat DNA te gaan verbeteren, zoals voor Bouwstenen, Architectuurprincipes en Generieke Functies.

Daarnaast is het beheer van de architectuur-begrippen belegd bij de expertgroep NORA Begrippenkader. Die is sinds begin 2024 hard aan de slag om die begrippen beter te beschrijven, waarbij meteen de geadviseerde standaarden NL-SBB en Linked Data worden toegepast. Alle overheidsarchitecturen hebben baat bij dit gemeenschappelijke begrippenkader !

En parallel daaraan is de samenwerking met het Bureau Forum Standaardisatie uitgebreid. Het beheer van alle generieke standaarden die relevant zijn voor de Nederlandse overheid vindt plaats in de NORA en die standaarden worden ontsloten via de meest moderne Linked Data technieken, evenals de publicatie van de Monitor Open Standaarden.

In 2024 heeft ICTU een nieuwe opdracht vanuit BZK gekregen voor het beheer van de samenhang van metadatastandaarden, bekend onder de noemer Stelsel van Metadatastandaarden. Dit wordt zo goed als mogelijk gecombineerd met het beheer van de NORA.

Enkele Beleidskaders zijn geïnventariseerd en van een analyse voorzien, waaronder de (Geactualiseerde) Werkagenda Waardengedreven Digitaliseren.

Het NORA Vijflaagsmodel is verder uitgewerkt, waarbij meteen de relevante architectuurprincipes en implicaties zijn aangegeven per laag. Aanvullend op het NORA Vijflaagsmodel is de relatie gelegd met publieke en private Dienstverlening en de voor burgers relevante levensgebeurtenissen en bedrijfsgebeurtenissen. De focus ligt daarbij op de interactie tussen enerzijds de overheid en anderzijds de burgers en bedrijven. Hierdoor hebben architecten meer concrete handvatten voor het opstellen van architecturen in een context van rechten en plichten van burgers en bedrijven t.a.v. de Nederlandse samenleving.

De samenwerking met Bureau MIDO en de Architectuurraad GDI is in 2024 nader onderzocht en besproken, mede in relatie tot de oprichting van Bureau Architectuur bij BZK/DO. Dit zal leiden tot een meer duidelijke en resultaatgerichte Architectuurfunctie voor de Nederlandse overheid.

De doorontwikkeling van bestaande thema's is grotendeels volgens plan verlopen en heeft met name voor gegevens(management) en interactie een goede impuls gegeven voor samenwerking en kennisdeling.
Mooi is ook dat de NORA is voorbereid op de actualisatie van de informatie over de Sectorregistraties. Naar verwachting wordt deze informatie gepubliceerd in Q1 2025.

De doorontwikkeling van nieuwe thema's is beperkt gebleven tot korte, verkennende stappen voor thema's als Levensgebeurtenissen, Multiproblematiek en Generieke Functies.

Een NORA review is uitgevoerd op de domeinen Interactie, Toegang en Gegevensuitwisseling van de GDI-Architectuur. Over het algemeen wordt zeer beperkt gebruik gemaakt van deze (gratis) mogelijkheid voor een peer-review. Dat verdient aandacht in de komende jaren.

En natuurlijk is een enorme impuls gegeven aan de NORA Redesign. Er zijn maar liefst 6 demodagen en 4 brainstormsessies georganiseerd om gebruikerswensen op te halen. Deze wensen zijn vanaf november 2024 omgezet naar een vernieuwd ontwerp van de NORA met een moderne gebruikersinterface die is gebaseerd op NL Design System. We zijn net begonnen met "de grote klus": het omzetten van de huidige teksten van de NORA naar dat nieuwe ontwerp (en het opschonen van allerlei zaken die minder van belang zijn geworden).

Onderwerpen waar we niet of amper aan toe zijn gekomen

• verdergaande afstemming met de ADO2023 en haar domeinarchitecturen
• verkenning van de Persoonlijke Regelingen Assistent (PRA)
• verkenning van het concept Self Sovereign Identity (SSI)
• afstemming met de (referentie)architectuur van Regie op Gegevens (RoG)
• afstemming met de (referentie)architectuur van Open op Orde (OoO)
• afstemming met de (referentie)architectuur van het Federatief Data Stelsel (FDS)

Zo staan we er financieel voor

	Budget	Besteding
Regulier beheer NORA	€ 330.000	€ 279.789
Gerichte activiteiten voor de NORA Familie	€ 150.000	€ 75.399
Doorontwikkeling bestaande thema's	€ 100.000	€ 128.290
- Aansluiting Werkagenda Waardengedreven Digitaliseren	€ 10.000	€ 9.800
- Uitwerken Interactie en Kwaliteit van dienstverlening	€ 20.000	€ 45.150
- Uitwerken Basisconcept van Dienstverlening	€ 10.000	€ 9.800
- Integratie GDI-Architectuur en NORA	€ 30.000	€ 29.250
- Integratie thema's Semantiek en Gegevensmanagement en NSV	€ 30.000	€ 34.290
Doorontwikkeling nieuwe thema's	€ 100.000	€ 45.400
NORA reviews	€ 20.000	€ 11.925
NORA Redesign	€ 200.000	€ 214.680
Onderbesteding 2024		€ 144.517
Totaal	€ 900.000	€ 755.483

Toelichting op de financiën
Het merendeel van de geplande activiteiten is conform plan en binnen het begrote budget uitgevoerd. Evenwel is ca. € 125.000 minder besteed aan regulier beheer en de gerichte activiteiten voor de NORA Familie dan eind 2023 werd begroot. De aandacht van het goed-ingewerkte Beheerteam bleek meer dan verwacht gericht te moeten worden op de ontwikkelingen rond de Redesign en tegelijkertijd is het niet gelukt om goede extra handen in te huren.
De doorontwikkeling van bestaande thema's kende een overbesteding van ca. € 30.000, hetgeen is gefinancierd uit de onderbesteding bij de doorontwikkeling van nieuwe thema's ad € 50.000.

De totale onderbesteding 2024 ad € 144.483 zal met name worden gebruikt om de Redesign af te ronden in 2025. Deze Redesign valt duurder uit door de diverse gebruikerswensen waar we aan tegemoet willen komen. Het gebruik van de NORA is in 2024 sterk toegenomen en de gebruiksmogelijkheden van de NORA en onze inzet daartoe, willen we optimaal op die wensen laten aansluiten.

Iets dat bij overdracht een waarde vertegenwoordigt.

Naar de pagina met de definitie van ‘goed’

De betekenis die mensen geven aan gegevens in een context.

Naar de pagina met de definitie van ‘informatie’

Alle handelingen die relevant zijn voor het instandhouden van iets.

Naar de pagina met de definitie van ‘beheer’

De fundamentele concepten en eigenschappen van een object in zijn omgeving, samen met de leidende principes voor de realisatie en evolutie in de levenscyclus van dat object.

Naar de pagina met de definitie van ‘architectuur’

Een verzameling normatief bedoelde begrippen die in een bepaald domein relevant zijn.

Naar de pagina met de definitie van ‘begrippenkader’

Het op elkaar reageren door entiteiten.

Naar de pagina met de definitie van ‘interactie’

Het deel van de organisatie dat zich bezig houdt met het managen.

Naar de pagina met de definitie van ‘management’

Een vastgelegde waarneming of bewering over een eigenschap van een object.

Naar de pagina met de definitie van ‘gegeven’

De representatie van een toekomstige werkelijkheid.

Naar de pagina met de definitie van ‘ontwerp’