Metagegevens Duurzame Toegankelijkheid: verschil tussen versies

Uit NORA Online
Ga naar: navigatie, zoeken
k (historie Digitale Duurzaamheid)
(aanpassing contactadres)
 
(18 tussenliggende versies door 3 gebruikers niet weergegeven)
Regel 1: Regel 1:
{{Start Digitale Duurzaamheid}}
+
Dit betreft metagegevens gezien vanuit [[Duurzame Toegankelijkheid]]. Breder gezien is in NORA het begrip [[Metagegevens (Begrip)|Metagegevens]] vastgesteld, voorheen ook gespeld als meta-gegevens.
  
Dit betreft metagegevens gezien vanuit [[Digitale Duurzaamheid]]. Ik NORA is het begrip [[Meta-gegevens]] vastgesteld, zie de pagina: [[Meta-gegevens]]
 
 
=== Wat zijn metagegevens? ===
 
=== Wat zijn metagegevens? ===
Metagegevens zijn gegevens die context, inhoud, structuur en vorm van informatie en het beheer ervan door de tijd heen beschrijven.<ref>Bron: NEN-ISO 15489-1 (nl): Informatie en documentatie - Informatie- en archiefmanagement - Deel 1: Algemeen,  3. Termen en definities, waar bij 3.12 metagegevens staat: "gegevens die context, inhoud en structuur van archiefbescheiden en hun beheer door de tijd heen beschrijven". In NORA laten we dit betrekking hebben op alle (overheids-)informatie.</ref> Metagegevens zijn dus gegevens over informatie. In de praktijk bevatten metagegevens informatie over concrete afgebakende eenheden van informatie aangeduid met termen als informatieobject, gegevensobject, informatie-element en digitaal object. Metagegevens vormen een belangrijk onderdeel van het aandachtsgebied Informatiebeheer.
+
De NORA-definitie is: ''{{#show: Metagegevens (Begrip) | ?Beschrijving}}'' Metagegevens zijn dus gegevens over informatie. In de praktijk worden metagegevens gestructureerd opgeslagen in combinatie met concrete afgebakende eenheden van informatie waarover zij informatie bevatten. Metagegevens vormen een belangrijk onderdeel van het aandachtsgebied Informatiebeheer.  
 
 
Men kan metagegevens indelen naar wat ze beschrijven:
 
* de inhoud van informatie (identificatie, naam/titel, versie, omschrijving, classificatie/thema, trefwoorden);
 
* de bron en context van informatie (creatiedatum, auteur, zaak, product, werkproces, betrokken actoren);
 
* de inhoudelijke en technische structuur en de verschijningsvorm van informatie (onderdeel van een dossier, aggregatieniveau, relaties/links, PDF/A-formaat, verschijningsvorm A4);
 
* het beheer van informatie en dat door de tijd heen en dat niet alleen in registrerende zin dus over de beheergeschiedenis (betrouwbaarheid, foutcontroles, kwaliteit, authenticiteit, beheerder per beheerperiode, datum overgebracht, datum openbaar gemaakt, gebruikte techniek), maar ook in de betekenis van aanwijzingen en regels voor het beheer (beheerregime, archiefstatus, bewaartermijn, openbaarheid, toegangsrechten).
 
 
 
In de praktijk hebben metagegevens over het algemeen de vorm van gestructureerde informatie.
 
 
Metagegevens worden opgeslagen in combinatie met het informatieobject of informatie-element waarop ze betrekking hebben. Maar behalve per object of element kan dat ook op een geaggregeerd niveau gebeuren, bijvoorbeeld op het niveau van een zaakdossier met daarin meerdere informatieobjecten of -elementen of zelfs een pakket bestaande uit meerdere dossiers, bijvoorbeeld bij het overdragen van een archief of deel van een archief. Daarnaast vormen metagegevens wel altijd een combinatie met het object of element waarop ze betrekking hebben, maar wordt zo'n combinatie niet altijd als fysieke eenheid opgeslagen en ook niet per definitie in een en hetzelfde systeem. Zo zijn er archiefsystemen die vooral metagegevens bevatten waarbij deze metagegevens verwijzen naar objecten in andere systemen waarop ze betrekking hebben.  
 
  
 
=== Waarom zijn metagegevens belangrijk? ===
 
=== Waarom zijn metagegevens belangrijk? ===
  
Overheidsinformatie moet aan verschillende eisen voldoen. Die eisen hebben betrekking op diverse aspecten van overheidsinformatie zoals onder andere inhoud, context, vindbaarheid, beschikbaarheid, leesbaarheid, authenticiteit, openbaarheid en het beheer van die informatie. Metagegevens zijn daarbij onmisbaar, om de inhoud en context te beschrijven, om de informatie  te kunnen vinden en lezen, om de informatie te beveiligen en om het beheer te regelen en te beschrijven.
+
Voor een overheidsorganisatie is de omgang met en het beheer van informatie niet zonder uitdagingen. Een doordachte, passende en consistente manier van toepassing van metagegevens geldt daarbij zonder uitzondering als voorwaarde voor succes. Algemeen gesproken kan worden gesteld dat metagegevens onmisbaar zijn bij het realiseren van de voor de overheid geldende doelstellingen voor wat betreft betrouwbaarheid, toegankelijkheid, vindbaarheid, volledigheid, vertrouwelijkheid, informatiebeveiliging, interoperabiliteit, transparantie en authenticiteit. Dat inzicht heeft er toe geleid dat de overheid eisen stelt aan het gebruik van metagegevens en met standaarden streeft naar uniformiteit in het gebruik van de soort metagegevens.
 
 
Zonder metagegevens is overheidsinformatie niet goed leesbaar en bruikbaar en niet goed te beheren. Daarom zijn metagegevens een belangrijk aandachtspunt bij het uitwisselen en hergebruiken van overheidsinformatie en bij het ontsluiten van overheidsinformatie naar burgers (dienstverlening) en het publiek (openbaarmaking). Dat inzicht heeft er toe geleid dat de overheid eisen stelt aan het gebruik van metagegevens en met standaarden streeft naar uniformiteit in het gebruik van de soort metagegevens. Want ook metagegevens moeten gelezen en begrepen kunnen worden en dat niet alleen door de organisatie waar de desbetreffende overheidsinformatie is ontstaan.
 
 
 
Metagegevens zijn ook essentieel als overheidsorganisaties op enig moment en in lijn met de Archiefwet delen van hun digitale archief overbrengen naar een regionale of landelijke archiefdienst. Zo'n dienst stelt namelijk eisen aan de metagegevens bij het in beheer nemen van digitaal archief. In de praktijk komt dat er op neer dat de archiefinstelling eist dat digitaal archief voldoet aan de landelijke metagegevensstandaard die de instelling zelf ook heeft geadopteerd, zoals bijvoorbeeld het hierna genoemde Toepassingsprofiel Metadatering Lokale Overheden (TMLO).
 
 
 
=== Het toevoegen van metagegevens ===
 
 
 
Informatie en ook overheidsinformatie is niet goed bruikbaar zonder toegevoegde metagegevens. Dat betekent dat alle informatie die de overheid belangrijk genoeg vindt om kort of lang te bewaren, voorzien moet zijn van metagegevens. Vertaald naar de praktijk betekent dat dat al direct bij de creatie van informatie metagegevens worden toegevoegd, ook bij bijvoorbeeld een concept-brief die nog verder bewerkt moet worden en nog geen enkele formele betekenis heeft. Want dat concept moet terug te vinden zijn en als het gevonden wordt, moet duidelijk zijn dat het een concept is en bij welke zaak het hoort en wie er aan gewerkt heeft en wanneer.
 
 
 
Maar daarna houdt het niet op. Zelfs als een verstuurde brief of een genomen besluit eenmaal is gearchiveerd met inhoud die niet meer mag en kan wijzigen omdat het gebruikt moet kunnen worden als digitaal bewijs, zelfs dan kunnen de bijbehorende metagegevens nog wijzigen of worden aangevuld, bijvoorbeeld met gegevens over de beheergeschiedenis of gegevens die de openbaarmaking ervan regelen.
 
  
Metagegevens horen dus niet alleen bij informatie die in aanmerking komt voor archivering of al gearchiveerd is, alle kort of lang te bewaren overheidsinformatie dient voorzien te zijn van metagegevens noodzakelijk voor diverse al genoemde aspecten zoals onder andere vindbaarheid, leesbaarheid en bruikbaarheid. Het toevoegen van metagegevens begint al bij de creatie van informatie en vervolgens blijft het aanpassen en/of toevoegen van extra metagegevens een aandachtspunt gedurende de gehele levensloop van informatie.
 
  
Technisch gezien kunnen metagegevens op verschillende manieren worden toegevoegd aan een informatieobject. De belangrijkste indeling daarbij is naar:
+
<div id="Functies" style="overflow:hidden;">
* ingesloten in het informatieobject. De metagegevens vormen dan tezamen met de informatie of het informatieobject waarop ze betrekking hebben een nieuw informatieobject;
+
{| style="float:left; background-color:#E5F0F9; margin-right:8px; border:none; width:250px"
* gelinkt aan de desbetreffende informatie dus met een digitale relatie of link naar het desbetreffende informatieobject (of gegevensobject of informatie-element). Dit laatste kan in de databasestructuur binnen een informatiesysteem, maar gescheiden opslag is ook mogelijk met de metagegevens in bijvoorbeeld een centraal archiefsysteem en van daaruit een relatie of link naar de informatie in een ander systeem waarop de metagegevens betrekking hebben.
 
Hierbij zijn nog weer varianten op meer detailniveau mogelijk, zoals alle metagegevens per informatieobject of dossier (geaggregeerd informatieobject) bundelen in een XML-document en dat insluiten/embedden in het object waarop ze betrekking hebben.
 
 
 
=== Overzicht van normen en standaarden ===
 
Voor de eisen aan metagegevens zijn normen, en voor het streven naar uniformiteit zijn standaarden beschikbaar. Onderstaand een overzicht van die normen en standaarden inclusief hun ontstaansgeschiedenis, samenhang en werkingsgebied.
 
 
 
==== Dublin Core ====
 
 
 
{| class="wikitable"
 
| Soort en status || Dublin Core staat voor een wereldwijde set algemene standaarden en richtlijnen voor metadatering.
 
 
|-
 
|-
| Werkingsgebied || Content op internet.
+
!Direct aan de slag
 
|-
 
|-
| Omschrijving || Wereldwijde standaard voor het met metagegevens beschrijven van content op het internet.
+
| style="border:none; padding:5px 0 7px 0; margin-right:0px; vertical-align:top; height:550px" |
 +
Met welke wettelijke- en beleidskaders moet je rekening houden? Welke aanknopingspunten zijn er vanuit architectuur naar principes, bouwstenen en standaarden waarmee je een vliegende start kunt maken?
 +
 
 +
: → De [http://www.nationaalarchief.nl/sites/default/files/docs/richtlijnen_metagegevens_overheidsinfo_.pdf Richtlijn metagegevens overheidsinformatie] is in combinatie met de beschrijving van de [http://www.nationaalarchief.nl/sites/default/files/docs/richtlijnen_metagegevens_overheidsinfo_.pdf elementen en entiteiten] een kader voor Nederlandse overheden.
 +
: → [[OWMS (Overheid.nl Web Metadata Standaard)]] is de metadatastandaard voor informatie van de Nederlandse overheid op internet
 +
: → [[NEN-ISO 23081]] (deel 1 en 2) bieden een kader voor het gebruiken en beheren van metagegevens ten behoeve van informatie- en archiefmanagement
 +
: → [https://lijsten.forumstandaardisatie.nl/rijksstandaard/toepassingsprofiel-metagegevens-rijksoverheid Toepassingsprofiel Metagegevens Rijksoverheid]
 +
: → [https://archief2020.nl/nieuws/toepassingsprofiel-metadatering-lokale-overheden Toepassingsprofiel Metadatering Lokale Overheden]
 +
: → [[Dublin Core metadata element set|Dublin Core]] staat voor een wereldwijde set algemene standaarden en richtlijnen voor metadatering van content op internet
 
|-
 
|-
| Ontstaansgeschiedenis || De Dublin Core is in 1995 ontstaan tijdens een werkconferentie van metadata- en webspecialisten in het hoofdkantoor van OCLC (een wereldwijd samenwerkingsverband van bibliotheken) in Dublin (Ohio) in de Verenigde Staten.
+
|[[Image:puzzelstuk.png|250px]]
|-
 
| Beheerorganisatie|| Het Dublin Core Metadata Initiative (DCMI).
 
|-
 
| Verwijzingen en/of document(en)|| [http://dublincore.org/about-us Dublin Core Metadata Initiative]
 
 
 
[http://dublincore.org/documents/dces Dublin Core Metadata Element Set]
 
 
 
[http://dublincore.org/specifications Plus diverse andere standaarden en richtlijnen]
 
 
 
 
|}
 
|}
 
+
<div id="Functies" style="overflow:hidden;">
 
+
{| style="float:left; background-color:#E5F0F9; margin-right:8px; border:none; width:250px"
==== NEN-ISO 23081-1:2006 nl: Informatie en documentatie - Processen voor informatie- en archiefbeheer - Metagegevens voor archiefbescheiden - Deel 1: Principes ====
 
 
==== NEN-ISO 23081-2:2009 nl: Informatie en documentatie - Beheren van metagegevens voor archiefbescheiden - Deel 2: Conceptuele en implementatieaspecten ====
 
 
 
{| class="wikitable"
 
| Soort en status || Nederlandse NEN-ISO-norm.
 
 
|-
 
|-
| Werkingsgebied || Metagegevens algemeen.
+
!Samen leren & zoeken
 
|-
 
|-
| Omschrijving || De NEN-ISO 23081 biedt een kader voor het aanmaken, beheren en gebruiken van metagegevens ten behoeve van informatie- en archiefmanagement met daarin ook aandacht voor de implementatie en toepassing van metagegevens, dit alles binnen het raamwerk van de NEN-ISO 15489: Informatie en documentatie - Informatie- en archiefmanagement.
+
| style="border:none; padding:5px 0 7px 0; margin-right:0px; vertical-align:top; height:550px" |
 
+
Er zijn diverse overheidsorganisaties die de vraagstukken rond metagegevens al goed onder de knie hebben. Zij worden uitgenodigd om hun ervaring via deze weg beschikbaar te stellen.
De norm stelt het niet verplicht om een bepaalde reeks metagegevens ten behoeve van informatie- en archiefmanagement in te voeren omdat de details van deze metagegevens van elkaar zullen verschillen naar gelang de eisen van de organisatie of specifieke eisen inzake jurisdictie. De norm behandelt echter wel de belangrijkste bestaande reeksen metagegevens en doet dat overeenkomstig de eisen van de NEN-ISO 15489.
 
 
 
Deel 1 biedt een kader voor het aanmaken, beheren en gebruiken van metagegevens bij informatie- en archiefmanagement en geeft uitleg over de leidende principes.
 
  
Deel 2 geeft een toelichting op en achtergrondinformatie bij deel 1 en geeft richtlijnen voor de implementatie van deel 1.
+
: → Aan de [http://rkroundtable.org/?s=metadata Recordkeeping Roundtable] gaat het geregeld over metagegevens
|-
+
: → Op [https://informatie2020.pleio.nl/groups/profile/27717192/metadata Pleio] bestaat een metadata-groep
| Ontstaansgeschiedenis || De normen zijn uitgewerkt binnen het raamwerk van de NEN-ISO 15489 Informatie en documentatie - Informatie- en archiefmanagement.
+
: → Op het [http://www.breednetwerk.nl/group/tmlo Breednetwerk] bestaat een TMLO-discussiegroep
|-
+
: → Een bijzondere vorm van uitwisseling is die tussen een bronsysteem en een e-depot. Meer daarover en de functie van metagegevens daarbij [https://informatie2020.pleio.nl/file/download/41620462 hier]. Concrete ervaring in de vorm van pilots is opgedaan door onder andere [http://www.hetutrechtsarchief.nl/archiefbeheer/e-depot/pilot-gemeente-utrecht-e-depot Utrecht] en [http://noord-hollandsarchief.nl/e-depot/pilots Haarlem].
| Beheerorganisatie|| Het Nederlands Normalisatie-instituut te Delft.  
+
: → Een inleidende (engelstalige) video over de basics van metagegevens [https://www.youtube.com/watch?v=-0vc6LeVa14 hier].
|-
 
| Verwijzingen en/of document(en)|| [http://www.nen.nl/NEN-Shop/Norm/NENISO-2308112006-nl.htm NEN-ISO 23081 - deel 1]
 
 
 
[http://www.nen.nl/NEN-Shop/Norm/NENISO-2308122009-nl.htm NEN-ISO 23081 - deel 2]
 
|}
 
 
 
 
 
==== Richtlijn Metagegevens Overheidsinformatie ====
 
 
 
{| class="wikitable"
 
| Soort en status || De Richtlijn is een kader voor de Nederlandse overheden.
 
|-
 
| Werkingsgebied || Nederlandse overheidsinformatie.
 
|-
 
| Omschrijving || De Richtlijn als zodanig wordt niet rechtstreeks toegepast, maar vormt het vertrekpunt voor een een vertaling naar toepassingsprofielen per bestuurslaag of organisatie. Dergelijke profielen moeten zijn toegesneden op de informatiebehoefte van zowel de desbetreffende bestuurslaag en organisatie als van de samenleving.
 
|-
 
| Ontstaansgeschiedenis || De Richtlijn Metagegevens Overheidsinformatie is de uitwerking van de NEN-ISO-23081-norm voor gebruik binnen de Nederlandse overheid. De Richtlijn is afgestemd met de Overheid.nl Web Metadata Standaard (OWMS) en gericht op samenhang en samenwerking binnen de elektronische overheid.
 
|-
 
| Beheerorganisatie|| Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK).
 
 
|-
 
|-
| Verwijzingen en/of document(en)|| [[Richtlijn Metagegevens Overheidsinformatie]]
+
|[[Image:gereedschap.png|250px]]
 
 
[http://www.nationaalarchief.nl/sites/default/files/docs/richtlijnen_metagegevens_overheidsinfo_.pdf (document) Richtlijn metagegevens overheidsinformatie]
 
 
 
[http://www.nationaalarchief.nl/sites/default/files/docs/richtlijn_metagegevens_overheid_toelichting_0_0.pdf Toelichting Richtlijn Metagegevens Overheid]
 
 
|}
 
|}
 
+
{| style="float:left; background-color:#E5F0F9; margin-right:8px; border:none; width:250px"
 
 
==== Toepassingsprofiel Metagegevens Rijksoverheid ====
 
 
 
{| class="wikitable"
 
| Soort en status || Opgenomen in het Rijksstandaardenregister.
 
 
|-
 
|-
| Werkingsgebied || Rijksdienst (ministeries en daaronder ressorterende diensten).
+
!Meer informatie & Contact
 
|-
 
|-
| Omschrijving || Rijksbrede afspraken over de manier van vastleggen van metagegevens plus afspraken over welke metagegevens minimaal nodig zijn.
+
| style="border:none; padding:5px 0 7px 0; margin-right:0px; vertical-align:top; height:550px"  |
|-
+
Er worden op dit moment nieuwe kwaliteitseisen voor duurzame toegankelijkheid (DUTO) opgesteld. De eisen aan metagegevens vormen een onderdeel van DUTO. Voor meer informatie zie:
| Ontstaansgeschiedenis || Het Toepassingsprofiel Rijk is gebaseerd op de Richtlijn Metagegevens Overheidsinformatie.
 
  
Vastgesteld per 15 december 2009 door de Interdepartementale Commissie Chief Information Officers (ICCIO).
+
: → [[DUTO|DUTO]]
  
 +
Voor meer informatie over dit thema:
 +
: → Contact: [mailto:contact@nationaalarchief.nl contact@nationaalarchief.nl]
 +
: → Contact: [mailto:nora@ictu.nl nora@ictu.nl]
 
|-
 
|-
| Beheerorganisatie|| Directoraat-Generaal Organisatie en Bedrijfsvoering Rijk (OBR) van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK).
+
|[[Image:contact.png|250px]]
|-
 
| Verwijzingen en/of document(en)|| [https://lijsten.forumstandaardisatie.nl/rijksstandaard/toepassingsprofiel-metagegevens-rijksoverheid Informatie bij het Forum Standaardisatie]
 
 
 
[http://www.nationaalarchief.nl/sites/default/files/docs/Toepassingsprofiel_metagegevens_rijksoverheid.pdf Document bij het Nationaal Archief]
 
 
|}
 
|}
 +
<div style="float:left; margin-right:2px; max-width:380px" class="themapagina">
  
 +
</div>
  
==== Toepassingsprofiel Metadatering Lokale Overheden (TMLO) versie 1.1 ====
+
<references/>
 
 
{| class="wikitable"
 
| Soort en status || Op 14 april 2014 vastgesteld door de Stuurgroep Archief 2020.
 
|-
 
| Werkingsgebied || Overheidsinformatie bij decentrale overheden: provincies, waterschappen en gemeenten.
 
|-
 
| Omschrijving || Specificatie van de minimaal verplichte metagegevens in het genoemde werkingsgebied plus een beschrijving van de toepassing ervan.
 
|-
 
| Ontstaansgeschiedenis || Het TMLO versie 1.1 is een doorontwikkeling van het Toepassingsprofiel Lokale Overheden versie 1.0 van de Werkgroep Voorbereiding Implementatie e-Depot, zoals op 5 april 2013 vastgesteld door het Convent van RHC’s en Nationaal Archief.
 
|-
 
| Beheerorganisatie|| Het bij het Nationaal Archief ondergebrachte programma Archief 2020.
 
|-
 
| Verwijzingen en/of document(en)|| [http://www.archief2020.nl/nieuws/toepassingsprofiel-metadatering-lokale-overheden Informatie bij het programma Archief 2010]
 
|}
 
 
 
 
 
==== Overheid.nl Web Metadata Standaard (OWMS) ====
 
  
{| class="wikitable"
+
<noinclude>{{Duurzame Toegankelijkheid voet}}</noinclude>
| Soort en status || Staat op de Pas-toe-of-leg-uit-lijst Open standaarden van het Forum Standaardisatie.
 
|-
 
| Werkingsgebied || Overheidsinformatie op internet.
 
|-
 
| Omschrijving || De metadatastandaard voor informatie van de Nederlandse overheid op internet.
 
|-
 
| Ontstaansgeschiedenis || De OWMS is gebaseerd op de internationale metadatastandaard van het Dublin Core Metadata Initiative (DCMI).
 
|-
 
| Beheerorganisatie|| Werkmaatschappij KOOP.
 
|-
 
| Verwijzingen en/of document(en)|| [http://standaarden.overheid.nl/owms/terms De OWMS]
 
 
 
[http://koop.overheid.nl/producten/owms-overheidnl-web-metadata-standaard Beheerorganisatie KOOP]
 
|}
 
 
 
{{Digitale Duurzaamheid staart}}
 
----
 
<references/>
 

Huidige versie van 20 okt 2016 om 10:14

Dit betreft metagegevens gezien vanuit Duurzame Toegankelijkheid. Breder gezien is in NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur het begrip Metagegevens vastgesteld, voorheen ook gespeld als meta-gegevens.

Wat zijn metagegevens?

De NORA-definitie is: ' Metagegevens zijn dus gegevens over informatie. In de praktijk worden metagegevens gestructureerd opgeslagen in combinatie met concrete afgebakende eenheden van informatie waarover zij informatie bevatten. Metagegevens vormen een belangrijk onderdeel van het aandachtsgebied Informatiebeheer.

Waarom zijn metagegevens belangrijk?

Voor een overheidsorganisatieNORA doelt met het begrip 'overheidsorganisaties' zowel op overheden als op semi-overheid- en private organisaties met een publieke taak. is de omgang met en het beheer van informatie niet zonder uitdagingen. Een doordachte, passende en consistente manier van toepassing van metagegevens geldt daarbij zonder uitzondering als voorwaarde voor succes. Algemeen gesproken kan worden gesteld dat metagegevens onmisbaar zijn bij het realiseren van de voor de overheid geldende doelstellingen voor wat betreft betrouwbaarheidDe mate waarin de organisatie zich voor de informatievoorziening kan verlaten op een informatiesysteem. De betrouwbaarheid van een informatiesysteem is daarmee de verzamelterm voor de begrippen beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid., toegankelijkheidHoudt in dat informatie vindbaar, interpreteerbaar en uitwisselbaar is., vindbaarheidHoudt in dat informatie binnen redelijke termijn kan worden gevonden., volledigheidBetekent dat alle procesgebonden informatie is vastgelegd en wordt beheerd die aanwezig zou moeten zijn conform het beheerregime dat voor dat proces is vastgesteld., vertrouwelijkheidDe eigenschap dat informatie niet beschikbaar wordt gesteld of wordt ontsloten aan onbevoegde personen, informatiebeveiligingHet proces van vaststellen van de vereiste betrouwbaarheid van informatiesystemen in termen van vertrouwelijkheid, beschikbaarheid en integriteit alsmede het treffen, onderhouden en controleren van een samenhangend pakket van bijbehorende maatregelen., interoperabiliteitInteroperabiliteit is het vermogen van organisaties (en hun processen en systemen) om effectief en efficiënt informatie te delen met hun omgeving, transparantieInzicht in de werkwijze die de overheid hanteert. en authenticiteitEen kwaliteitsattribuut van een informatieobject. Het toont aan dat het informatieobject is wat het beweert te zijn, dat het is gemaakt of verzonden door de persoon of organisatie die beweert het te hebben gemaakt of verzonden en dat het is gemaakt en verzonden op het tijdstip als aangegeven bij het informatieobject.. Dat inzicht heeft er toe geleid dat de overheid eisen stelt aan het gebruik van metagegevens en met standaarden streeft naar uniformiteit in het gebruik van de soort metagegevens.


Direct aan de slag

Met welke wettelijke- en beleidskaders moet je rekening houden? Welke aanknopingspunten zijn er vanuit architectuurEen beschrijving van een complex geheel, en van de principes die van toepassing zijn op de ontwikkeling van het geheel en zijn onderdelen. naar principes, bouwstenen en standaarden waarmee je een vliegende start kunt maken?

→ De Richtlijn metagegevens overheidsinformatie is in combinatie met de beschrijving van de elementen en entiteiten een kader voor Nederlandse overheden.
OWMS (Overheid.nl Web Metadata Standaard) is de metadatastandaard voor informatie van de Nederlandse overheid op internet
NEN-ISO 23081 (deel 1 en 2) bieden een kader voor het gebruiken en beheren van metagegevens ten behoeve van informatie- en archiefmanagement
Toepassingsprofiel Metagegevens Rijksoverheid
Toepassingsprofiel Metadatering Lokale Overheden
Dublin Core staat voor een wereldwijde set algemene standaarden en richtlijnen voor metadatering van content op internet
Puzzelstuk.png
Samen leren & zoeken

Er zijn diverse overheidsorganisaties die de vraagstukken rond metagegevens al goed onder de knie hebben. Zij worden uitgenodigd om hun ervaring via deze weg beschikbaar te stellen.

→ Aan de Recordkeeping Roundtable gaat het geregeld over metagegevens
→ Op Pleio bestaat een metadata-groep
→ Op het Breednetwerk bestaat een TMLO-discussiegroep
→ Een bijzondere vorm van uitwisseling is die tussen een bronsysteem en een e-depot. Meer daarover en de functie van metagegevens daarbij hier. Concrete ervaring in de vorm van pilots is opgedaan door onder andere Utrecht en Haarlem.
→ Een inleidende (engelstalige) video over de basics van metagegevens hier.
Gereedschap.png
Meer informatie & Contact

Er worden op dit moment nieuwe kwaliteitseisen voor duurzame toegankelijkheidHoudt in dat informatie vindbaar, interpreteerbaar en uitwisselbaar is. (DUTO) opgesteld. De eisen aan metagegevens vormen een onderdeel van DUTO. Voor meer informatie zie:

DUTO

Voor meer informatie over dit thema:

→ Contact: contact@nationaalarchief.nl
→ Contact: nora@ictu.nl
Contact.png