NORA Gebruikersraad/2019-06-06

Uit NORA Online
Ga naar: navigatie, zoeken
NB: Het verslag van deze bijeenkomst is nog niet af, waardoor de pagina op dit moment een hybride is tussen verslag (waar beschikbaar) en agenda. Klik in het tabblad geschiedenis om de voortgang te zien of de oorspronkelijke agenda te lezen.
Bijeenkomst van NORA Gebruikersraad op donderdag 6 juni 2019, 10.00-13.00 uur incl. lunch, locatie: Nationaal Archief.
Doelgroep: Leden van de NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur Gebruikersraad (architecturen & stakeholders). .


Opening en mededelingen

  • Definitieve NORA verantwoording 2018 (PDF, 737 kB) staat op NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur online
  • Resultaten NORA online bezoeken (Marieke Vos): Trend van voorgaande jaren zet door, het aantal bezoeken en acties op de website blijft stijgen. Trend dat bezoekers vaker terugkeren zet ook door. De trend dat gemiddelde bezoeken korter werden lijkt op een kantelpunt belandt, zeker als je de voorlopige cijfers van H1 2019 er bij pakt.
  • Privacy was in 2018 een speerpunt, met eigen trekker (Marc Gerrard) en budget. Marc heeft inmiddels decharge aangevraagd bij de projectleider NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur en gekregen. De reden om er een speerpunt van te maken was de invoering van de AVG en alle dynamiek die daar uit voort kwam, die is nu een stuk minder. De wensen die er nog liggen rond privacy zijn breder dan de AVG en hangen samen met andere architectuurvraagstukken. Het is daarom slimmer om het thema terug te laten vloeien naar het regulier beheer & doorontwikkeling. Op het moment is er bijvoorbeeld een afstudeerder bij NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur bezig met een onderzoek naar principes en privacy, zij heeft al afspraken staan met mensen uit de NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur Familie om hun ideeën te horen.
    Foto van Norbert Jansen met een ingepakt cadeautje
    Norbert bij zijn afscheid

Wisseling projectleider NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur Beheer & Doorontwikkeling

Norbert Jansen legt zijn rol als projectleider NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur per 1 juli neer. Hij trad aan toen de vorige projectleider door omstandigheden uitviel en heeft zich vooral gefocust op het borgen van de randvoorwaarden die nodig zijn om het team bij ICTU goed te laten opereren. Nu de situatie in zijn ogen stabiel is en goed loopt wil hij het stokje overdragen aan iemand die wat meer inhoudelijk betrokken is. De Gebruikersraad dankt Norbert voor zijn inzet en wenst hem succes met zijn verdere werk.

Eric Brouwer is per 1 juli 2019 (opnieuw) projectleider NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur. Een paar jaar geleden moest hij die rol opgeven omdat het qua tijd niet meer te verenigen was met de rol van Hoofd Architectuur bij ICTU. Dat dilemma is opgelost, want hij stopt per 1 juli als hoofd Architectuur. Eric: "NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur is toch eigenlijk mijn kindje. Ik wil meer tijd besteden aan het gebruik en toepassing van NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur."

Als gevolg van deze wissel is Eric niet langer de vertegenwoordiger van ICTU als gebruikerIedere persoon, organisatie of functionele eenheid die gebruik maakt van een informatiesysteem in de Gebruikersraad, daarvoor zal een goede vervanger gezocht worden.

Verslag en actiepunten

Het verslag van de vorige vergadering is zonder opmerkingen goedgekeurd. Op basis van de vorige vergaderingen is er een Actiepuntenlijst (PDF, 135 kB) gemaakt en rondgestuurd. De status van de acties van maart:

nr actiepunt status
1 NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur Beheer & GEMMA Beheer maken een snelle opzet om wat er al is over inclusie bij elkaar te zetten en in beide architecturen te delen Staat nog open
2 Allen lezen het stuk Opzet en Werking Gebruikersraad NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur (nogmaals) door en sturen opmerkingen die nog niet zijn ingebracht door naar Nadeem afgehandeld
3 Nadeem neemt het discussiepunt over het kaderstellende karakter van de NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur meer in volgende stukken en de agenda van de Gebruikersraad voor 2019-2020 afgehandeld
4 Allen sturen concrete ideeën hoe NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur en het vak van overheidsarchitect beter naar voren kunnen komen in de opleiding / training van toekomstige architecten in de publieke sector door naar Nadeem Staat nog open
5 Geïnteresseerden in GO geven (rechtstreeks of via nora@ictu.nl) aan Eveline door dat ze deel willen nemen aan de Werkgroep of Klankbordgroep Staat nog open
6 NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur Beheer & Doorontwikkeling checkt of de door GO gebruikte beleidskaders al zijn opgenomen op noraonline en voegt ze waar nodig toe Staat nog open
7 Nadeem, Andre, Geer schrijven een beslisnota die aangeeft waar we heen gaan en waarom, op basis van een eerste clustering van onderwerpen staat op agenda

Status acties van januari:

nr actiepunt status
1 Nadeem Taverne en Eric Brouwer Maken een rondje langs de opdrachtgevers van de verschillende architectuurinitiatieven en kaarten de observaties van de Gebruikersraad over mogelijke overlap, kennisdeling & borging en beheer & continuïteit aan 2 afgehandeld
2 NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur Beheer gaat bij Bram op bezoek om de gestandaardiseerde scan en backlog die zij gebruiken te bekijken met het oog op kwaliteitseisen NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur 3 staat open (zie presentatie)
3 Allen bestuderen de presentatie Jaarplan 2019 en geven Norbert feedback terug via nora@ictunl over de prioriteiten (b.v. mist er nog iets? Welke prioriteiten zou je anders leggen?) staat op agenda
4 Theo Arts en Eric Brouwer doen een serieuze poging om de samenwerking tussen NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur en NAF wat betreft het samen organiseren van kennissessie op gang te krijgen loopt
5 Marieke Vos en André Plat maken een afspraak om eens als beheerteams van NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur en GEMMA bij elkaar te gaan zitten staat nog open
6 Norbert neemt de feedback die hij ontvangt over de presentatie Jaarplan 2019 mee en past het concept-jaarplan aan voor de volgende vergadering loopt

Opmerking n.a.v. actiepunt rondje opdrachtgevers: zien de opdrachtgevers de groei van initiatieven zelf ook, willen zij dat ze samenkomen? Ja, ze zien ook mogelijkheden om hier iets mee te doen. Als voorbeeld de API strategie waar Gino Laan mee bezig is. BZK is hierbij een belangrijke speler, waar we een directe lijn naar hebben richting OBDO. We moeten daar ook echt gebruik van maken om zaken te agenderen die we belangrijk vinden. Parallel zijn we in gesprek met de Programmaraad Logius en het Forum Standaardisatie, om te zorgen dat NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur wel degelijk een rol speelt.

Maar het speelveld is veel breder dan OBDO en Programmaraad - kunnen we het speelveld al overzien en dat overzicht delen?

Actiepunt 2019-06/1:Nadeem en Eric Brouwer gaan samen een beeld opmaken en vervolgens met Paul een follow-up gesprek.


Beslisnotitie enquête NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur principes (ter besluitvorming)

Robert van Wessel en Martin van den Berg hebben de vorige vergadering een presentatie (PDF, 876 kB) gehouden over de uitkomsten van de enquête die is gehouden over de NORA principes. N.a.v. een aantal genoemde observaties hebben zij een aantal aanbevelingen uitgewerkt die middels deze beslisnotitie (PDF, 242 kB) aan de Gebruikersraad wordt voorgelegd.

De adviezen en gevraagd besluit

Adviezen:

  1. Enkele Afgeleide Principes verbeteren. Respondenten hebben aangegeven dat AP’s kunnen verbeteren qua actualiteit en praktische implicaties en in relatie tot onderwerpen als duurzaamheid, privacy, wendbaarheid,beheer en wetgeving.
  2. Afgeleide Principes verbinden aan architectuurEen beschrijving van een complex geheel, en van de principes die van toepassing zijn op de ontwikkeling van het geheel en zijn onderdelen.-aspecten. Respondenten hebben aangegeven dat het effectief gebruik van Afgeleide Principes kan worden vergroot indien ze selecteerbaar zijn en actoren alleen APs te zien krijgen die voor hen relevant zijn.
  3. Kennis vanuit een dochter overnemen in de NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur. Respondenten hebben aangegeven dat in diverse NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur dochters zeer actuele ontwikkelingen gaande zijn, die goed in de NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur zouden passen. Initiatie van “reverse overerving” kan het beste uit de community zelf komen, denk bijvoorbeeld aan ontwikkelingen bij de Omgevingswet, Common Ground bij de GEMMA of nieuw geformuleerde principes en de MedMij-architectuurEen beschrijving van een complex geheel, en van de principes die van toepassing zijn op de ontwikkeling van het geheel en zijn onderdelen. in het zorgdomein.
  4. De Architectuur-community verbinden met het CIO-netwerk. Respondenten hebben aangegeven dat het promoten van de NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur niet alleen bij de architecten-community moet plaatsvinden, maar bij voorkeur ook bij het CIO-netwerk, waarin veel beleidsmedewerkers en strategische adviseurs werkzaam zijn die in de praktijk vaak de “architectuurEen beschrijving van een complex geheel, en van de principes die van toepassing zijn op de ontwikkeling van het geheel en zijn onderdelen.-keuzes” maken.
  5. NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur voor de bedrijfsvoering van Overheidsorganisaties? Respondenten hebben aangegeven dat NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur ook kan worden ingezet voor de interne bedrijfsvoering van overheidsorganisaties: dat kan de effectiviteit en efficiënte van digitalisering voor de interne bedrijfsvoering flink verbeteren. Overheidsorganisaties hebben echter eigen zeggenschap daarover, vandaar dat de NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur voorheen niet voor dat doel is gebruikt en werd gericht op de interoperabilieit.

Gevraagd besluit: In te stemmen met bovenstaande adviezen, inclusief planning en budgettoekenning. Hierbij is het voorstel om 1 en 2 nog in 2019 op te pakken en 3, 4 en 5 door te schuiven naar 2020.

Presentatie en Discussie

Martin van den Berg (DNB) kon vandaag niet aanwezig zijn, in zijn plaats helpt zijn collega Gert Eijkelboom Robert van Wessel (ICTU) bij de uitleg over de notitie.

  • De in de notitie genoemde tijdsinschattingen, zijn die inclusief of exclusief de uren door derden, zoals in advies 3 de uren die de dochter investeert? Exclusief, uren van dochters of derden zijn niet meegenomen.
  • Als je advies 4 goed wilt doen, bijvoorbeeld door iets in het CIO-beraad te agenderen, dan moet je goed beslagen ter ijs komen. En je moet bereid zijn er opvolging aan te geven - daarvoor heb je niet alleen uren nodig bij NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur maar ook bij anderen.
  • Advies 5, hoe verhoudt zich dat tot de EAR (EnterpriseArchitectuur Rijksdienst)? Het lot van de EAR is al een tijd onduidelijk. Peter Giskes (BZK) geeft aan dat die periode ten einde moet komen: dit jaar nog is er een eerste plan, een verkenning over wat te doen met EAR. Komend jaar zal dan gekeken worden hoe dat praktisch uitgewerkt wordt, ook wat betreft aansluiting op NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur, beheer en doorontwikkeling.
  • Advies 5 is 'dapper' en een eerste aanzet naar een volledige architectuurEen beschrijving van een complex geheel, en van de principes die van toepassing zijn op de ontwikkeling van het geheel en zijn onderdelen. ipv referentiearchitectuur. Die discussie aangaan kan waardevol zijn, maar dat moet je in eerste instantie uitzoeken of er animo voor is. Je moet de vraagkant organiseren, tot je zeker weet dat die er is moet je de actie klein houden. Zo zou je in de Interdepartementale Commissie Bedrijfsvoering Rijk de vraag voor kunnen leggen of zij het nut hier van in zien.
  • Als er voldoende draagvlak is om naar architectuurEen beschrijving van een complex geheel, en van de principes die van toepassing zijn op de ontwikkeling van het geheel en zijn onderdelen. voor bedrijfsvoering te gaan, welke vorm moet dat dan krijgen? Aanwezigen noemen de behoefte aan richtinggevende uitspraken, die in de EAR ontbraken. Je zou bijvoorbeeld uitspraken verwachten rondom de Rijkscloud.
  • Advies 5 heeft potentieel wel een hoop consequenties - waar wil je de naam van NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur aan verbinden?
  • Je zou advies 3 goed kunnen verbinden met advies 1.

NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur verankerd in beleid en nieuw beleid verankerd in de NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur

Uit de enquête komt de behoefte de AP's in lijn te houden met trends en overheidsbeleid. Daarvoor missen sommige leden nog een actie: het gestructureerd doorpluizen van nieuwe beleidsstukken en het signaleren en bespreken van de impact er van op de NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur. Wat betekent de Data Agenda Overheid zich bijvoorbeeld voor het thema GegevensmanagementGegevensmanagement betreft het integraal en beheerst verwerken van gegevens in een organisatie zowel op strategisch tactisch als operationeel niveau met als doel de gewenste kwaliteit en beschikbaarheid te realiseren.?

Is er al een lijn naar beleidsontwikkeling die we hiervoor in kunnen zetten? Hoe kunnen we er voor zorgen dat wat in projecten ontwikkeld wordt aan beleid en kennis ook in de NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur terecht komt en beheerd wordt? Daarvoor zou je in feite project-geld moeten kunnen inzetten. Die logische gedachte speelt echter nog niet op de bestuurstafel. Dat zou iets kunnen zijn dat we agenderen, in CIO beraad, Manifestgroep of OBDO. - al die tafels staan in principe voor ons open, maar wat willen we dan uiteindelijk agenderen? Het zou succesvoller zijn als projectarchitecten impact op en borging in NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur zouden agenderen binnen het eigen project, dan dat we vanuit NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur op zoek moeten naar wat er speelt.

Willen we dit echt formeel spelen? Zodra je dit formaliseert komen controllers in actie. Die haten moving targets, waardoor de speelruimte die je als NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur hebt om flexibel door te ontwikkelen en uit te breiden in gevaar komt.

Het is sowieso van belang om de balans tussen vrijere referentiearchitectuur en vastere bedrijfsvoering / enterprise architectuurEen beschrijving van een complex geheel, en van de principes die van toepassing zijn op de ontwikkeling van het geheel en zijn onderdelen. goed te krijgen en deze goed aan elkaar te verbinden. Je hebt beide dingen nodig tenslotte, de architectuurEen beschrijving van een complex geheel, en van de principes die van toepassing zijn op de ontwikkeling van het geheel en zijn onderdelen. als de concrete normen bij de generieke waarden / principes.

Proces en context van besluiten

Het actualiseren van de beleidskaders van NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur en het opzetten van een mechanisme om de impact van beleid ook op termijn te blijven analyseren ervaren sommige leden als belangrijker dan enkele andere adviezen - hoe zit dat met de ruimte in het budget, als we dit nu aannemen is er dan geen ruimte voor andere dingen?

Er is maar beperkt budget, dus alles wat extra geld kost strijdt om beperkte middelen. Maar advies 1 en 2 kunnen worden uitgevoerd binnen de bestaande begroting van 2019, als de Gebruikersraad daarmee akkoord gaat. Voor 3, 4 en 5 zijn genoeg vragen gesteld om ze eerst verder uit te werken, inhoudelijk of als het gaat om kosten (ook bij derden) en mogelijkheden om hiervoor een alternatieve financiering te vinden.

De uitgewerkte voorstellen kunnen dan opnieuw op de agenda geplaatst worden, net als andere voorstellen.

Actiepunt 2019-06/2:Martijn de Bruijne (Belastingdienst), André Plat (VNG), Jasper Kuijten (RIVM) werken een voorstel uit om beleid & nieuwe ontwikkelingen beter te verankeren in NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur.


Besluit

Adviezen 1 en 2 zijn zonder bezwaar vastgesteld. De andere adviezen komen later opnieuw op de agenda.

Wijzigingsverzoek kennismodel, rakend aan Afgeleide Principes (ter besluitvorming)

Marieke Vos (ICTU) licht het voorstel (PDF, 190 kB) toe om het kennismodel van NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur uit te breiden met twee nieuwe mogelijkheden:

  1. Een verdere uitwerking van een implicatie van een principe binnen een specifiek thema (of domein),
  2. Een themaprincipe dat één of meerdere Afgeleide principes realiseert binnen een bepaald thema

Het doel van deze twee uitbreidingen is om thema's de ruimte en flexibiliteit te geven om concreter te zijn dan de generieke principes, maar tegelijk ook de link tussen thema's en de generieke kern van NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur te versterken. De twee opties zijn geen concurrerende alternatieven, maar zijn op twee verschillende situaties van toepassing: De thema-uitwerking is een verduidelijking van het principe en zelf geen richtinggevende uitspraak, het themaprincipes doet wel een richtinggevende uitspraak, binnen de context van het thema.

Noch is het themaprincipe een concurrerend alternatief voor het indienen van een nieuw concept-Afgeleid Principe: een themaprincipe dat breder van toepassing blijkt dan de context van het thema kan alsnog tot afgeleid principe verheven worden, op besluit van de Gebruikersraad.

Het voorstel is aangenomen zonder bezwaar.

Prioriteiten thema’s 2019/2020 (ter discussie)

Tijdens de vorige gebruikersraden is er een woordwolk gemaakt en is er een discussie geweest over de belangrijkste Thema's van NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur voor eind 2019 en voor het jaarplan 2020. Op basis van de uitkomsten is een prioritering (PDF, 118 kB) gemaakt, welke nu voor is gelegd aan de Gebruikersraad ter discussie of wellicht ter vaststelling als iedereen zich in het voorstel kan vinden.

Afbeelding van een wordcloud met daarboven de tekst "Welke 3 thema's worden belangrijk eind 2019 en in 2020?" In de wordcloud worden in verschillende groottes en kleuren, o.a.: openbaarheid, risicomanagement, datamanagement, gegevensdelen, transparantie, robotisering, procesmining, omgevingswet, beveiliging, block chain, innovatie, gegevens, toegang, europa, cloud, ioth, api, bcm, digitale inzage dossier, informatiemodellering, gegevensmanagement, zaakgericht werken, eprivacy by design, dataminimalisatie

Opzet en werking gebruikersraad (ter besluitvorming)

Tijdens de vorige gebruikersraden is gesproken over de opzet en werking van de gebruikersraad. Er is een definitieve slag over geslagen en de notitie (PDF, 225 kB) die er nu ligt is ter besluitvorming. Alle deelnemers zijn akkoord, behalve de Belastingdienst. Zij mailen de voorzitter de tekst zoals zij zaken graag geformuleerd zien. Document wordt vastgesteld, onder voorbehoud van enkele tekstuele aanpassingen die adresseren dat de verantwoordelijkheid van MinBZK en de Gebruikersraad ten aanzien van de NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur met deze notitie vanzelfsprekend niet wijzigt. NB. De aangepaste tekst is geleverd en de notitie is hierop aangepast.

W.v.t.k.

  • Nogmaals oproep deelname GO-Logius

Er wordt nogmaals een oproep gedaan voor deelname aan GO-Logius.

  • Locatie volgende GR 17 september van 15.00 uur tot 17.30 met daarna borrel

De locatie zal hetzelfde zijn als deze gebruikersraad

  • Smoelenboek op wiki

De deelnemers hebben geen bezwaar tegen het tonen van een smoelenboek op de wiki, mits de gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd van Linkedin zijn gehaald. Liever geen telefoonnummers en e-mail vermelden, aangezien deelnemers regelmatig door recruiters worden benaderd. Er zal gekeken worden hoe deelnemers het beste gelinked kunnen worden aan de gebruikersraad in de wiki, zodat men wel weet wie er in de gebruikersraad deelnemen.

Afsluiting met lunch

Er kan nog verder gesproken worden met elkaar onder het genot van lunch. Na de lunch zal de NORA Gebruikersdag plaatsvinden in het gebouw van het ministerie van OCW.