Rollen van organisaties bij gegevensmanagement: verschil tussen versies
k toelichting |
afnemer |
||
| (5 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven) | |||
| Regel 1: | Regel 1: | ||
Deze pagina beschrijft de rollen die organisaties kunnen innemen bij het inwinnen, beheren en uitwisselen van gegevens. De rollen zijn vooral gebaseerd op de [[Domeinarchitectuur Gegevensuitwisseling]]. | Deze pagina beschrijft de rollen die organisaties kunnen innemen bij het inwinnen, beheren en uitwisselen van gegevens. De rollen zijn vooral gebaseerd op de [[Domeinarchitectuur Gegevensuitwisseling]]. Bij iedere rol worden waar relevant ook alternatieve termen en een toelichting gegegeven. Daarnaast is een mapping op de rollen in [https://docs.geostandaarden.nl/dcat/dcat-ap-nl30/ DCAP-AP-NL 3.0] opgenomen. Merk op dat er in dit Nederlands profiel naast de standaard DCAT rollen ook gebruik kan worden gemaakt van de rollen in ISO 19115. | ||
== Bronhouder == | == Bronhouder == | ||
| Regel 6: | Regel 6: | ||
Voorkeursterm: bronhouder | Voorkeursterm: bronhouder | ||
Toelichting: Een bronhouder kan taken uitbesteden aan gegevensinwinners en gegevensbeheerders. | Toelichting: Een bronhouder is een verwerkingsverantwoordelijke in termen van de AVG. De verwerkingsverantwoordelijke is de partij die het doel van en de middelen voor de verwerking van persoonsgegevens bepaalt. Een bronhouder kan taken uitbesteden aan gegevensinwinners en gegevensbeheerders. De partijen zijn verwerkers in termen van de AVG. De verwerker is de partij die persoonsgegevens verwerkt namens de verwerkingsverantwoordelijke. | ||
Rol in DCAT-AP-NL 3.0: owner | Rol in DCAT-AP-NL 3.0: owner | ||
| Regel 44: | Regel 44: | ||
== Gegevensaanbieder == | == Gegevensaanbieder == | ||
Een rol die gegevens beschikbaar maakt voor gegevensafnemers door gegevensdiensten te | Een rol die gegevens beschikbaar maakt voor gegevensafnemers door gegevensdiensten aan te bieden op een dataset. | ||
Voorkeursterm: gegevensaanbieder | Voorkeursterm: gegevensaanbieder | ||
| Regel 65: | Regel 65: | ||
== Gegevensafnemer == | == Gegevensafnemer == | ||
Een rol die gegevens van | Een rol die gegevens van andere partijen afneemt en beschikbaar stelt voor gebruik. | ||
Voorkeursterm: gegevensafnemer | Voorkeursterm: gegevensafnemer | ||
| Regel 104: | Regel 104: | ||
Alternatieve termen: inwinner | Alternatieve termen: inwinner | ||
Toelichting: Inwinnen wordt breed geinterpreteerd. Het gaat zowel om het gebruik van meetinstrumenten als om het handmatig invoeren van gegevens. | Toelichting: Inwinnen wordt breed geinterpreteerd. Het gaat zowel om het gebruik van meetinstrumenten als om het handmatig invoeren van gegevens. Het achteraf corrigeren van fouten in de ingewonnen gegevens is de verantwoordelijkheid van de rol gegevensbeheerder, tenzij hiervoor opnieuw terug moet worden gegaan naar de originele bron van de gegevens. In dat geval is dat weer een verantwoordelijkheid van de gegevensinwinner. | ||
Rol in DCAT-AP-NL 3.0: creator | Rol in DCAT-AP-NL 3.0: creator | ||
Versie van 6 jan 2026 10:52
Deze pagina beschrijft de rollen die organisaties kunnen innemen bij het inwinnen, beheren en uitwisselen van gegevens. De rollen zijn vooral gebaseerd op de Domeinarchitectuur Gegevensuitwisseling. Bij iedere rol worden waar relevant ook alternatieve termen en een toelichting gegegeven. Daarnaast is een mapping op de rollen in DCAP-AP-NL 3.0 opgenomen. Merk op dat er in dit Nederlands profiel naast de standaard DCAT rollen ook gebruik kan worden gemaakt van de rollen in ISO 19115.
Bronhouderbewerken
De verantwoordelijke voor de inhoud en kwaliteit van een registratie die als bron is aangewezen.
Voorkeursterm: bronhouder
Toelichting: Een bronhouder is een verwerkingsverantwoordelijke in termen van de AVG. De verwerkingsverantwoordelijke is de partij die het doel van en de middelen voor de verwerking van persoonsgegevens bepaalt. Een bronhouder kan taken uitbesteden aan gegevensinwinners en gegevensbeheerders. De partijen zijn verwerkers in termen van de AVG. De verwerker is de partij die persoonsgegevens verwerkt namens de verwerkingsverantwoordelijke.
Rol in DCAT-AP-NL 3.0: owner
Taken:
- Inwinnen gegevens
- Vastleggen historie
- Beheren gegevens
- Verbeteren gegevenskwaliteit
- Opstellen gebruiksvoorwaarden
- Onderzoeken en verwerkingen terugmeldingen
- Opstellen en vastleggen afspraken met inwinners, gegevensbeheerders en aanbieders
Clearing housebewerken
Een rol die ervoor zorgt dat aangetoond kan worden dat gegevensuitwisselingen hebben plaatsgevonden en clearing en settlement hiervan kan uitvoeren.
Voorkeursterm: clearing house
Rol in DCAT-AP-NL 3.0: geen
Taken:
- Vastleggen verzending en ontvangst van gegevens
- Rapporteren over verzending en ontvangst van gegevens
Domeinregisseurbewerken
Een rol die verantwoordelijk is voor het inrichten en besturen van een afsprakenstelsel voor gegevensuitwisselingen in een domein.
Voorkeursterm: domeinregisseur
Rol in DCAT-AP-NL 3.0: geen
Taken:
- Organiseren samenwerking
- Aansluiten partij
- Evalueren en bijstellen afspraken met partij
- Evalueren en bijstellen samenwerking
Gegevensaanbiederbewerken
Een rol die gegevens beschikbaar maakt voor gegevensafnemers door gegevensdiensten aan te bieden op een dataset.
Voorkeursterm: gegevensaanbieder
Alternatieve termen: aanbieder, data-aanbieder, verstrekker, verstrekkende partij, leverancier, distributeur
Rol in DCAT-AP-NL 3.0: publisher
Taken:
- Ontwikkelen en beheren gegevensdiensten
- Opstellen en vastleggen afspraken met afnemers
- Beschikbaar stellen gegevens
- Beschikbaar stellen metagegevens
- Notificeren over gebeurtenissen
- Ontvangen terugmeldingen
- Verlenen toegang
- Loggen verzendingen
- Vertalen gegevens
- Toetsen van gegevensuitwisseling aan gebruiksvoorwaarden
Gegevensafnemerbewerken
Een rol die gegevens van andere partijen afneemt en beschikbaar stelt voor gebruik.
Voorkeursterm: gegevensafnemer
Alternatieve termen: afnemer, data-afnemer, ontvanger, ontvangende partij
Toelichting: Het gebruik kan ook bestaan uit de geautomatiseerde verwerking van gegevens. Deze rol wijkt af van de rol data-afnemer in het Federatief Datastelsel, die de rol data-afnemer relatief ten opzichte van het stelsel definieert. De rol afnemer komt ook niet overeen met de rol gebruiker. Een gebruiker is een individu die taken uitvoert namens een afnemer.
Rol in DCAT-AP-NL 3.0: mediator
Taken:
- Toetsen van gegevensuitwisseling aan privacy en ethiek
- Definiëren kwaliteitseisen vanuit gebruik
- Ontvangen gegevens
- Valideren gegevens
- Afhandelen notificaties
- Terugmelden gerede twijfel over de juistheid van een gegeven
- Loggen ontvangsten en verwerkingen
- Vertalen gegevens
Gegevensbeheerderbewerken
Een rol die verantwoordelijk is voor het beheren van gegevens.
Voorkeursterm: gegevensbeheerder
Rol in DCAT-AP-NL 3.0: custodian
- Beheren gegevens
- Borgen beschikbaarheid van gegevens
- Verbeteren gegevenskwaliteit
- Onderzoeken en verwerkingen terugmeldingen
Gegevensinwinnerbewerken
Een rol die verantwoordelijk is voor het creëren van gegevens.
Voorkeursterm: gegevensinwinner
Alternatieve termen: inwinner
Toelichting: Inwinnen wordt breed geinterpreteerd. Het gaat zowel om het gebruik van meetinstrumenten als om het handmatig invoeren van gegevens. Het achteraf corrigeren van fouten in de ingewonnen gegevens is de verantwoordelijkheid van de rol gegevensbeheerder, tenzij hiervoor opnieuw terug moet worden gegaan naar de originele bron van de gegevens. In dat geval is dat weer een verantwoordelijkheid van de gegevensinwinner.
Rol in DCAT-AP-NL 3.0: creator
Taken:
- Inwinnen gegevens
- Beheren meetinstrumenten
Intermediairbewerken
Een rol die toegevoegde waarde levert in de keten tussen aanbieders en afnemers.
Voorkeursterm: intermediair
Rol in DCAT-AP-NL 3.0: processor
Taken:
- Afnemen gegevens
- Vertalen gegevens
- Aanbieden gegevens
Opdrachtgeverbewerken
Een rol die verantwoordelijk is voor een registratie en het beschikbaar stellen van gegevens uit deze registratie.
Voorkeursterm: opdrachtgever
Toelichting: Een opdrachtgever van een basisregistratie is het verantwoordelijke ministerie.
Rol in DCAT-AP-NL 3.0: funder
Taken:
- Verstrekken opdracht aan bronhouders en aanbieders
Toetsingscommissiebewerken
Een rol die een onafhankelijk oordeel kan vellen over de wenselijkheid van het uitwisselen van gegevens vanuit het perspectief van privacy en ethiek.
Voorkeursterm: toetsingscommissie
Rol in DCAT-AP-NL 3.0: geen
Taken:
- Toetsen van gegevensuitwisseling aan privacy en ethiek
Toezichthouderbewerken
Een rol die verantwoordelijk is voor het toezien of een registratie in overeenstemming met eisen, afspraken en wetgeving opereert.
Voorkeursterm: toezichthouder
Rol in DCAT-AP-NL 3.0: stakeholder
Taken:
- Bewaken eisen, afspraken en wetgeving
14 januari 2026 10:06:37
23 december 2025 07:02:46
14 januari 2026 10:06:37
31
Informatief
