Afspraken voor standaarden voor generieke voorzieningen

Uit NORA Online
Ga naar: navigatie, zoeken
 
Een richtinggevende uitspraak over een generiek eigenschap die systemen moeten hebben - maar alleen van toepassing binnen een aspectgebied van informatievoorziening. Kan nevengeschikt of ondergeschikt zijn aan afgeleide principes. Kan uitgroeien tot een afgeleid principe, als het relevant geacht wordt voor de gehele doelgroep van NORA.

Eigenschappen

IDGA-BP-5
StellingDe generieke functies in de digitale basisinfrastructuur worden ingevuld door afspraken, standaarden en voorzieningen. Daarbij gaan afspraken boven standaarden en gaan standaarden boven voorzieningen.
RationaleUitvoeringsorganisaties hebben vaak een andere populatie van burgers en bedrijven en andere wetgeving waarbinnen zij hun taken uitvoeren. Het maken van afspraken is een flexibele manier om binnen een diverse overheid tot resultaten te komen. Het biedt dienstverleners maximale vrijheid om in hun dienstverlening de optimale invulling voor burgers en bedrijven te realiseren.

Verder is er een tendens waarbij burgers en bedrijven steeds vaker autonomie vragen om eigen middelen (bijvoorbeeld voor authenticatie of beheer van persoonlijke gegevens) te kunnen toepassen. Dat vraagt om een overheid die middelen accepteert die de burger al heeft en voorwaarden stelt waaronder dat mogelijk is. Dat betekent dus minder overheidsvoorzieningen maken en meer afsprakenstelsels om aan te sluiten.

In het belang van burgers en bedrijven en uitvoering van de wet kan het noodzakelijk zijn naast afspraken ook standaarden of ook generieke voorzieningen toe te passen.

Gebruik van generieke voorzieningen door (deels) autonome organisaties kan binnen het Nederlandse bestuurlijk bestel in de praktijk leiden tot grote uitdagingen. De functies van de GDI worden daarom bij voorkeur gerealiseerd via generieke afspraken en standaarden. Als de beoogde doelen hiermee niet worden bereikt, worden voorzieningen geïntroduceerd. Een voorziening die juist vrijheden geeft (door ontkoppeling volgens GA-BP-4 Gebruik van flexibele en ontkoppelde functies helpt bij deze uitdagingen.

Zie ook Toelichting op de relatie tussen principes van de GDI-Architectuur en van de NORA

Een verdere rationale voor dit architectuurprincipe en de implicaties die hieruit voortkomen is te vinden in:

Implicaties
  1. Diensten worden in eerste instantie door dienstverleners geleverd op basis van afspraken.
  2. Als wetgeving of beleidsafspraken dit nodig maken worden hier standaarden bij afgesproken.
  3. De functies van de GDI worden bij voorkeur gerealiseerd via generieke afspraken en standaarden. Als de beoogde doelen hiermee niet worden bereikt, worden voorzieningen geïntroduceerd.
  4. Wanneer slechts een deel van alle dienstverleners behoefte heeft aan een bepaalde voorziening is deze niet een generiek en per definitie door iedereen te gebruiken onderdeel van de GDI. Deze kan wel in overleg met betrokken partijen gezamenlijk worden gerealiseerd en optioneel onderdeel van de GDI zijn. Als de GA een voorziening als niet-generiek ziet, kan deze nog wel zich moeten conformeren aan afspraken en/of standaarden die deel uitmaken van de betreffende generieke functie. GA doet geen uitspraak of een dergelijke (niet-generieke) voorziening onder de GDI (governance en/of financiering) valt; dat is een bestuurlijk vraagstuk.
  5. Dienstverleners moeten mogelijk aanpassingen doorvoeren om te voldoen aan afspraken en standaarden of om gebruik te kunnen maken van een generieke voorziening.
  6. Alle afspraken, standaarden en generieke voorzieningen die partijen overeenkomen passen zij ook toe.
Voorbeelden
  • Voor alle overheidsorganisaties geldt de afspraak dat op iedere website een toegankelijkheidsverklaring wordt gepubliceerd. Zie toegankelijksheidsverklaring
  • Overheidsbreed wordt gebruik gemaakt van de DCAT-AP-NL standaard zodat partijen gestandaardiseerd metadata met elkaar kunnen uitwisselen. Zie DCAT-AP-NL
  • Overheidsbreed wordt voor authenticatie van burgers gebruik gemaakt van DigiD als generieke voorziening.
  • Een dienstverlener raadpleegt een generieke bereikbaarheid/profiel-service om op te vragen via welk telefoonnummer een klant een sms-bericht wil ontvangen.
Status actualiteitActueel

Relaties

VertrekpuntRelatieEindpunten
Afspraken voor standaarden voor generieke voorzieningenHeeft bron
Afspraken voor standaarden voor generieke voorzieningenIs gerelateerd aan

Afgeleide relaties

VertrekpuntRelatieEindpunt

Toelichting relaties:

RelatiesoortEindpuntToelichting
Is gerelateerd aan Standaardiseer waar mogelijk Vandaar dat NAP08 Standaardiseer waar mogelijk daar geen onderscheid in maakt. Dit doen we in de implicaties: Afspraken (laag 2), standaarden (bv ISO normen – laag 2/3/4/5) generieke voorzieningen (laag 3/4/5). Voorstel: we kunnen de stelling van GO-BP-5 opnemen bij NAP08 als onderdeel van de Rationale. In het Begrippenkader specificeren we vervolgens wat er wordt verstaan onder ‘Afspraken’, ‘Standaarden’ en ‘generieke voorzieningen’.
Is gerelateerd aan Voorkom onnodige complexiteit

licht relaties toe