BIO Thema Clouddiensten - Risico's in relatie tot clouddiensten

Uit NORA Online
< BIO Thema-uitwerking ClouddienstenBIO Thema Clouddiensten/Risico's in relatie met clouddiensten
Ga naar: navigatie, zoeken
Versie 2.0 van 1 juni 2021 van de BIO Thema-uitwerking Clouddiensten is vervangen door versie 2.1 van 29 oktober 2021.
De wijzigingen betreffen met name de uniformering van objectdefinities en objectnamen in en tussen BIO Thema-uitwerkingen.
Versie 2.1 in PDF-formaat is op de website CIP-overheid/producten gepubliceerd.
Logo ISOR (vier hangsloten die in elkaar geklikt zitten met de tekst Information Security Object Repository)

Relevante risico’s verbonden aan clouddiensten kunnen ondergebracht worden in 2 risicogroepen:

  1. Data, Gegevens van de burger of de Cloud Service Consumer (CSC) zijn verloren geraakt of misbruikt.
  2. IT-dienstverlening, De betrouwbare dienstverlening aan de burger en CSC is in gevaar.


Risico’s worden bepaald door dreigingen en kwetsbaarheden en de kans dat daardoor schade ontstaat. Zowel dreigingen als kwetsbaarheden zijn hieronder concreet gemaakt. De factor ‘kans’ is niet berekenbaar voor clouddiensten, maar kan ingeschat worden door onderzoek vanuit de eigen context van de CSC en de zich ontwikkelende markt van Cloud Service Providers (CSP's).

Dreigingen/kwetsbaarheden

NB Aandachtspunten voor consequenties is overgenomen van Weolcan: https://blog.weolcan.eu/wat-is-een-cloud-exit-strategie-precies-en-hoe-voer-je-het-uit

De vakliteratuur noemt verschillende dreigingen/kwetsbaarheden waarmee een CSC rekening dient te houden bij het verwerven van clouddiensten. Na de verwerving kan de CSC geconfronteerd worden met issues over contracten en prestaties van de clouddienst en over ondersteuning door en de relatie met de CSP. Bij het identificeren van objecten voor clouddiensten zijn beide hiervoor genoemde risicogroepen als invalshoek gebruikt. Onderstaande tabel en afbeelding geven een overzicht van de belangrijkste kwetsbaarheden en voorkomende consequenties. Toelichting objecten in het beleidsdomein, Toelichting objecten in het uitvoeringsdomein en Toelichting objecten in het control-domein bevatten detailuitwerkingen van de dreigingen. De tabel en afbeelding zijn beperkt tot de set van Cloud Security Alliance (CSA) en Greer and Jackson.


Nr. Cloud Computing Vulnerabilities CSA en Greerand Jackson, 2017
1 Data Data breaches Dataverstoringen
2 Data Loss or data leakage Dataverlies of datalekken
3 Clouddiensten Account or service traffic hijacking Kapen van account of serviceverkeer
4 Denial of Service Denial of Service
5 Malicious insiders Kwaadwillende insiders
6 Abuse of nefarious use of cloud computing Misbruik of misdadig gebruik van cloudcomputing
7 Insufficient due diligence Onvoldoende due diligence
8 Shared technology vulnerabilities Gedeelde technologiekwetsbaarheden
9 Insecure interfaces and API’s Onveilige interfaces en API’s
10 Unknown risk profile Onbekend risicoprofiel
11 Hardware failure Hardware falen
12 Nature disasters Natuurlijke rampen
13 Closure of cloud service Afsluiten van de cloud dienst
14 Cloud related malware Cloud gerelateerde malware
15 Inadequate infrastructure design and planning Inadequateinfrastructuur ontwerp en planning
Cloud Computing Vulnerabilities CSA en Greer and Jackson, 2017


”Cloud gerelateerde dreigingen en kwetsbaarheden”
Cloud gerelateerde dreigingen en kwetsbaarheden


CSC-georiënteerde aandachtspunten

De schrijfgroep heeft over clouddiensten diverse gesprekken gevoerd met CSC’s en CSP’s. Ook heeft de schrijfgroep verschillende beleidsdocumenten ontvangen van CSC’s. Bij de besprekingen en het bestuderen van de documenten staan 2 vragen centraal:

  1. Welke issues voor clouddiensten spelen een rol bij de CSC’s?
  2. Waar maken CSC’s zich de meeste zorgen over bij het verwerven van clouddiensten?


De geïdentificeerde issues zijn globaal onderverdeeld in een aantal generieke onderwerpen: beleid en strategie, processen/functies (technische en organisatorische), interacties, infrastructuur en structuur (architectuur en organisatiestructuur). Onderstaande afbeelding geeft een overzicht van de ingedeelde onderwerpen.


”CSC georiënteerde aandachtspunten”
CSC georiënteerde aandachtspunten

Beveiligingsobjecten voor clouddiensten

Objecten worden geïdentificeerd met onderzoeksvragen en risicogebieden. De objecten hebben tot doel risico’s te mitigeren en zijn afgeleid van de algemene beveiligingseisen: beschikbaarheid, integriteit, vertrouwelijkheid en controleerbaarheid die vervolgens zijn ingedeeld in het beleids-, uitvoerings- en control-domein. De vragen die vanuit optiek van deze domein hierbij spelen zijn:

  • Welke randvoorwaardelijke elementen spelen een rol bij de inrichting van de clouddiensten en wat is de consequentie van het ontbreken van een of meer van deze elementen?
  • Welke elementen spelen een rol bij de inrichting van de clouddiensten en wat is de consequentie van het ontbreken van één of meer van deze elementen?
  • Welke elementen spelen een rol bij de beheersing van de clouddiensten en wat is de consequentie van het ontbreken van één of meer van deze elementen?


Uit de contextuele analyse blijkt dat verschillende onderwerpen niet in de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) voorkomen. Voor de onderwerpen, waarvoor de BIO geen control heeft geformuleerd, zijn controls uit andere baselines geadopteerd.