Bijeenkomst:NORA Gebruikersraad 2026-04-14

Informatiebewerken

Op dinsdag 14 april 2026 , van 14:00 tot 16:30, organiseert NORA Gebruikersraad een hybride bijeenkomst, zowel op locatie ICTU Den Haag (EL1-02) als online Teams (link in uitnodiging).

Doel
Doelgroep: Alle geïnteresseerden uit de NORA Familie
Contactpersoon: Youetta de Jager
Gerelateerd aan: NORA online, Over NORA

VASTGESTELD VERSLAG

Opening en mededelingenbewerken

14.00 - 14.10 uur

Eric Brouwer opent de vergadering en heet iedereen van harte welkom, zowel bij ICTU te Den Haag als online.
Er zijn totaal 34 aanwezigen: 8 fysiek op locatie en 26 via de e-meeting.
Sjoerd Schrijver (Enterprise Architect) sluit aan als toehoorder namens de NVWA.
Sylvia Majdoubi-van Wijk (Enterprise Architect) volgt Catelijne de Koning op als vertegenwoordiger van de KvK.
Reinoud Bosman (Veiligheidsregio Utrecht) volgt Martijn Veurink op als vertegenwoordiger van de Veiligheidsregio's.
Lucas van der Meer (OCW) volgt Bram Gaakeer op als vertegenwoordiger van de ROSA. Bram was een lid van de NORA Gebruikersraad van het eerste uur. Hij is recent met pensioen gegaan, maar zijn inspirerende betogen voor het SAMENwerken met architectuur heeft hij omgezet in daden bij het vormgegeven van de ROSA en de DERA. Mede via deze weg willen wij hem bedanken voor zijn inzet en de zeer prettige samenwerking !
De expertgroep Identiteit en Toegang heeft een geactualiseerde versie gepubliceerd van Begrippen IAM. Die begrippen zijn volledig afgestemd op en onderdeel van het NORA Begrippenkader.
De expertgroep Dienstverlening is betrokken bij het opzetten van een NORA Architectuur Training voor het uitdragen van het gedachtegoed van de NORA en het praktisch leren werken met de NORA website. Dit betreft een particulier initiatief. NORA Beheer is gevraagd mee te kijken en te reviewen of de inhoud aansluit bij het NORA‑gedachtegoed en bij NORA Online. Pieter Hoekstra doet een oproep: als je opleidingsinformatie op de plank hebt liggen hiervoor, of suggesties en aanvullingen hebt op de training, dan is dat welkom !

Vaststellen van het verslag van vorige keerbewerken

14.10 - 14.15 uur

==> De NORA Gebruikersraad heeft het verslag van de bijeenkomst van 20 januari 2026 zonder wijzigingen vastgesteld.

Stand van zaken Actiepuntenbewerken

14.15 - 14.20 uur

Actiepunt 2025-11-11/B: NORA Beheer: De openbare review van NAP09 begeleiden.
De bespreking van de review staat op de agenda, waarmee het actiepunt is afgerond.

Actiepunt 2026-01-20/A: Leden NORA Gebruikersraad: Na ontvangst van de e-mail terzake, binnen 2 weken een reactie geven op de voorgestelde begrippen.
Deze e-mail is op 26 januari verstuurd en er zijn 3 reacties ontvangen en verwerkt, waarmee het actiepunt is afgerond.

Actiepunt 2026-01-20/B: Han Zuidweg en Eric Brouwer: Herformuleren van de reactie op het advies van Guido Bayens: positief houden en vooral kijken wat de NORA Gebruikersraad zelf het beste kan (blijven) doen.
De tekst is aangepast op basis van de gemaakte opmerkingen, zie Advies van Guido Bayens beschouwd vanuit de NORA Gebruikersraad, waarmee het actiepunt als afgerond wordt beschouwd.
De 4 aangegeven vervolgacties zullen door NORA Beheer worden opgepakt met betrokkenen.

Er staan geen actiepunten meer open uit voorgaande bijeenkomsten.
Wel zijn nog enkele punten "geparkeerd" om t.z.t. opgepakt te worden zodra daar concreet behoefte aan is.
Voor het volledige overzicht van actiepunten, zie Actiepunten

Vaststellen van architectuurbegrippenbewerken

14.20 - 14.50 uur
Toine Schijvenaars (ArchiXL) licht de stand van zaken toe aan de hand van een presentatie.

Naar aanleiding van het besluit tijdens de vorige NORA Gebruikersraad (20 januari 2026) zijn de 8 nieuw voorgestelde begrippen vastgesteld, evenals 1 begrip dat eerder was vastgesteld en werd aangepast.
Momenteel is het volgende al bereikt:

130 basisbegrippen zijn vastgesteld en 3 nieuwe worden voorgesteld. Daarnaast zijn er 8 vervallen.
3 begrippen voor het Basisconcept van Dienstverlening zijn vastgesteld en 32 nieuwe worden voorgesteld. Daarnaast worden nog ca. 60 begrippen uitgewerkt.
25 begrippen van Identiteit en Toegang zijn vastgesteld en 3 nieuwe worden voorgesteld. Daarnaast worden nog ca. 11 begrippen uitgewerkt.
8 begrippen van Gegevensuitwisseling waren vastgesteld en zijn herzien en worden samen met 47 nieuwe begrippen voorgesteld.

De vernieuwde Begrippenmanager ondersteunt publicatie als Linked Data (o.a. RDF en JSON) en biedt mogelijkheden voor hergebruik van begrippen via API's en SPARQL.

==> De NORA Gebruikersraad heeft de volgende begrippen vastgesteld conform het beheerproces: 3 begrippen voor het NORA Begrippenkader Basisbegrippen, 32 begrippen voor het NORA Begrippenkader Basisconcept van Dienstverlening, 3 begrippen van het NORA Begrippenkader Identiteit en Toegang

Daarnaast zal advies worden gevraagd over 55 begrippen van het NORA Begrippenkader Gegevensuitwisseling, zodat dat kan worden verwerkt door de architectuurwerkgroep Gegevensuitwisseling van de GDI/DO.

In verband met de omvang van de set die nu is voorgesteld (38 begrippen voor vaststelling door de NORA Gebruikersraad en 55 begrippen voor advies aan de architectuurwerkgroep Gegevensuitwisseling van de GDI/DO) en de meivakantie, is afgesproken dat coulance wordt betracht met de reviewtermijn. Opmerkingen over begrippen kunnen overigens te allen tijde worden ingediend en worden altijd meegenomen in het beheerproces.
Actiepunt 2026-04-14/A: Leden NORA Gebruikersraad: Na ontvangst van de e-mail terzake, binnen 2 weken een reactie geven op de voorgestelde begrippen.

NB. We onderzoeken momenteel de verdere samenwerkingsmogelijkheden bij het vaststellen van begrippen door de NORA Gebruikersraad, dan wel een architectuurwerkgroep van de GDI/DO of de Architectuurraad GDI/DO en de daarbij te hanteren kwaliteitseisen en afstemming van Begrippenkaders.

Harmonisatie van WILMA en NORAbewerken

14.50 - 15.20 uur
De begrippen van het NORA begrippenkader zijn vergeleken met begrippen van de WILMA. Daaruit kwam naar voren dat dat niet los gezien kan worden van harmonisatie van de elementen van de kennismodellen.
Guido van der Kolk (HWH) heeft ons aan de hand van een presentatie laten zien hoe deze inzichten ons kunnen helpen om de harmonisatie van begrippen en kennismodellen te verbeteren.
De belangrijkste bevindingen zijn:

WILMA is sterk modelgericht (ArchiMate) en heeft beperkte behoefte aan een uitgebreid begrippenkader.
Slechts een beperkt aantal NORA‑begrippen is één-op-één over te nemen.
Synergie zit vooral in het uitwisselen van content van het Kennismodel, minder in terminologie.
Harmonisatie vraagt duidelijke keuzes in scope, abstractieniveau en beschikbare capaciteit.

De discussie onderstreept het verschil in positionering tussen de NORA (overheidsbreed, normatief) en een domein-referentiearchitectuur zoals de WILMA, waar de Waterschappen hun Enterprise Architecturen op baseren.
Daarnaast werd tijdens de presentatie geconstateerd dat bij de WILMA een andere interpretatie wordt gegeven aan enkele begrippen van het NORA Begrippenkader, zoals capability en systeem en dat het daarnaast best moeilijk is om vanuit ArchiMate de juiste relaties te leggen en een goede modellering te maken in relatie tot het NORA Begrippenkader, ondanks de daartoe beschikbare overzichten. Bij de GGD Amsterdam werd daartoe in de Grondslagenlaag gewerkt met ArchiMate requirements voor wettelijke taken (bijvoorbeeld taken vanuit de WPG) en met ArchiMate constraints voor de procedurele wetten (zoals AVG of WGBO).

Vanuit de WILMA is nog geen synchronisatie met de architectuurprincipes, de kwaliteitsdoelen en kernwaarden van de NORA. Daar gaan ze nu mee aan de slag. Er gaan dus wijzigingen komen, ook in het kennismodel.

pauze van 10 minutenbewerken

Resultaat openbare review NAP09bewerken

15.30 - 16.30 uur
Vanuit 11 verschillende organisaties en samenwerkingsverbanden zijn reacties ontvangen. Bas Kaptijn (ICTU) licht aan de hand van een presentatie toe hoe die reacties zijn verwerkt.
De belangrijkste aanpassingen waren:

Toevoeging van een doorklikbaar model voor NAP09 met relaties naar enerzijds de Kernwaarden van dienstverlening en de Kwaliteitsdoelen en anderzijds de Implicaties.
Aanscherping van de rationale, daarbij expliciet gekoppeld aan de kwaliteitsdoelen (begrijpelijk, verantwoord, transparant, vindbaar).
Verplaatsing van de uitgebreide toelichting naar een aparte Handreiking.
Toevoeging van een voorbeeld.
Start van een verkenning richting een conceptueel informatiemodel rondom het begrip dienst.

Ook laat hij zien welke gewenste vervolgacties uit deze review naar voren zijn komen. Denk daarbij met name aan het uitwerken van een (referentie)informatiemodel en de afstemming daarbij met het NORA Begrippenkader. Maar ook aan het aanscherpen van wat we onder een overheidsdienst gaan verstaan: Zijn dat alleen diensten aan burgers en bedrijven? Of ook onderlinge diensten?
We starten daarbij vanuit deze interpretatie van een dienst.
Maar ook zal worden gekeken naar het Vlaamse implementatiemodel van de EU CPSV standaard.

In de bespreking wordt waardering uitgesproken voor de verdieping, met aandacht voor scopebewaking: architectuurprincipes moeten compact blijven; handreikingen en modellen zijn bij voorkeur geen onderdeel van de beschrijving van die principes, maar het is wel handig dat ze direct vanuit die beschrijving beschikbaar c.q. aanklikbaar zijn.

==> De NORA Gebruikersraad heeft de nieuwe beschrijving van NAP09 vastgesteld, heeft ingestemd met de bijbehorende Handreiking als "levend" document en heeft kennis genomen van de voorgenomen doorontwikkeling richting een Conceptueel informatiemodel van NAP09.

Rondvraagbewerken

In de rondvraag komen onder meer aan bod:

Bespreken van (het belang van) heldere beheerregimes voor de inhoud van de NORA-wiki. Dat zal worden ingebracht vanuit NORA Beheer zodra we conform het eerdere plan een beheerregime hebben uitgewerkt. Daar wordt momenteel aan gewerkt samen met o.a. Hans Laagland (BFS) en Guus van den Berg (CIP).
Een oproep wordt gedaan om te stimuleren dat leveranciers van architectuurtooling ondersteunende functionaliteit beschikbaar stellen voor het gebruik van Linked Data. Hiertoe kunnen de aanwezigen en hun achterban aandachtspunten inbrengen bij NORA Beheer.
Een oproep wordt gedaan aan alle leden en toehoorders om aan te geven welke agendapunten zij graag zien voor een volgende bijeenkomst.

Volgende bijeenkomst is op dinsdag 9 juni 2026bewerken

Zie alvast Bijeenkomst:NORA Gebruikersraad 2026-06-09 voor de concept agenda.

Op deze pagina