Bijeenkomst:Overheidsbrede Werkgroep Metadata 07-04-2026

Informatie

Op dinsdag 7 april 2026 , van 14:00 tot 17:00, organiseert Overheidsbrede Werkgroep Metadata een hybride bijeenkomst, zowel op locatie ICTU Den Haag (EL1-09) als online Teams (link in uitnodiging).

Doel

Doelgroep

Alle geïnteresseerden uit de NORA Familie

Contactpersoon

Youetta de Jager

Type

Vergadering.

Bijeenkomst:Overheidsbrede Werkgroep Metadata 7 april 2026

1. Opening & Mededelingen

Voorstelronde.

Het verslag van de bijeenkomst: Overheidsbrede Werkgroep Metadata 10-02-2026 is vastgesteld.

Positionering en Community DCAT-AP-NL Er is gesproken over het functioneel toepassingsgebied van DCAT-AP-NL en de aanwijzing op de 'Pas-Toe-Leg-Uit'-lijst. Zie ook ‘Hoe hangen verschillende metadata samen.

Daarnaast wordt onderzocht of de community rond deze standaard uitsluitend vanuit Geonovum moet komen of breder opgezet moet worden. Het verzoek om DCAT AP NL te verplichten is nu in openbare consultatie. Forum Standaardisatie heeft drie openbare consultaties online: OAS 3.1, OAuth-NL 1.1 en DCAT-AP-NL.

Actiepunt: Niels bespreekt met de opdrachtgever (BZK) of de aanbevolen DCAT-AP-NL community breder opgezet kan worden en koppelt dit terug.

Afstemming tussen DCAT en MDTO

Vanwege een overlappend toepassingsgebied is een vergelijking gemaakt tussen DCAT, MDTO en het Nederlands profiel op ISO 19115. Deze notitie is inmiddels verwerkt in de openbare consultatie.

Actiepunt: Wout onderzoekt hoe de samenhang met archiveren specifiek is verwerkt in de DCAT3-standaard.

Technisch RMO-raamwerk

Er is behoefte aan inzicht in hoe het RMO-raamwerk zich verhoudt tot andere metadatastandaarden en de bredere architectuur.

Actiepunt: Jan & Jesse: plannen een presentatie van het technisch RMO-raamwerk binnen de Expertgroep.

Handreiking 'Beschrijven Dienst Nauwkeurig' (NAP09)

Eric heeft de voortgang van de handreiking NAP09 (NORA-architectuurprincipe) gepresenteerd, waarbij gebruik wordt gemaakt van conceptuele informatiemodellen (conform MIM) om de attributen van overheidsdiensten te beschrijven. Actiepunt: Er vindt een vervolgoverleg plaats om de informatie-objecten en attributen van NAP09 verder uit te werken en de overlap met modellen zoals RMO en CPSV te analyseren. Zie ook Conceptueel informatiemodel van NAP09 - NORA Online

Scope en Taxonomie van Informatie-objecten

De werkgroep streeft naar meer afstemming tussen standaarden over stelsels heen (niet alleen archivering, maar ook gegevensmanagement). Er is behoefte aan een eenduidige taal.

Actiepunt: Jan en Marco (J&V) nemen het voortouw voor het opstellen van een taxonomie van informatie-objecten om abstractieniveaus gelijk te trekken.  

2. Presentatie Routekaart & Planning

Governance en Opdrachtgeverschap

Er is een wisseling geweest in het opdrachtgeverschap. Patrick K. is opgevolgd door Kees K. en is op dit moment bezig met het formaliseren van de architectuurfunctie binnen de overheid. Er is geconstateerd dat de governance nog versnipperd is en dat het cruciaal is om de opdrachtgever goed aangehaakt te houden voor de voortgang en financiering.

Verschuiving van Scope: Er is gesproken over de rol van de werkgroep. De scope lijkt te verschuiven van 'uitvoeren/werken' naar meer 'regisseren en coördineren'. Het doel is om grip te krijgen op alle expertgroepen en communities die raakvlakken hebben met metadata.

Handreiking Metadata: De Handreiking voor het werken met metadata op stelselniveau staat inmiddels online op de NORA. De PDF is omgezet naar een interactieve omgeving waarbinnen met 'SmartComments' direct op de inhoud kan worden gereageerd. De handreiking moet nog inhoudelijk geactualiseerd worden en meer als een werkdocument gaan fungeren. Voor het kunnen toevoegen van SmartComments dien je eerst een account aan te maken op de NORA-wiki.

Gebruikers account aanmaken op de NORA-wiki

Als je nog geen account hebt:

• Klik rechtsboven op het pictogram van een hoofd in een rondje (tooltip: Gebruikersmenu).
• Kies Account aanmaken. (speciaal:Aanmelden)
• Vul je gegevens in.
• Beantwoord de verificatiemail die je ontvangt op je eigen e-mailadres.
• Je account wordt daarna handmatig goedgekeurd (om spamaccounts te voorkomen).
• Je krijgt een mailtje als je account is goedgekeurd en kunt dan inloggen op noraonline via het gebruikersmenu

Smart comments toevoegen:

• Zet op de betreffende pagina rechtsboven SmartComments “Aan”
• Selecteer de tekst waar je commentaar of suggesties aan toe wilt voegen
• Een venster opent en je kunt jouw commentaar toevoegen en Opslaan

RMO en Conceptueel Informatiemodel (CIM): Er wordt gewerkt aan een eerste opzet van een CIM op hoofdlijnen door Jan. Dit model moet uiteindelijk leiden tot een formeel semantisch model. Er is ook gesproken over de relatie tussen RMO-begrippen en de algemene NORA-begrippen; waar mogelijk wordt aangesloten bij bestaande definities.

Standaarden:

• Er is behoefte aan het in kaart brengen van relaties tussen diverse standaarden (zoals MDTO, TOOI en DCAT). Dit om te voorkomen dat verschillende groepen hetzelfde werk doen.
• Nog bepalen welke standaarden prioriteit krijgen en vanuit de werkgroep de samenhang regisseren.
• Beheerders bij elkaar brengen. bijv. de mensen, die nu hebben meegeholpen om NAP09 te actualiseren (in opdracht van de NORA Gebruikersraad); het CIM van NAP09 wordt de komende maanden zo goed als mogelijk afgerond en kan dan als referentie dienen voor dienstbeschrijvingen.
• De discussie die daar gevoerd is over het verder harmoniseren en uniformeren van de verschillende CIM’s van NAP09, de CPSV-AP, de CPRMV, de RMO en van de GDI-domeinarchitectuur Gegevensuitwisseling zou bij uitstek in deze werkgroep gevoerd kunnen worden.

Waardebereik

• DCAT heeft een themalijst. MDTO en ISO 19115 hebben ook zo’n themalijst. Die twee moeten met elkaar om tafel om te kijken of ze tot toenadering kunnen komen. Het blijft de verantwoordelijkheid van de stelseleigenaar om te sturen op het toepassen van éénduidige en niet-strijdige themalijsten binnen het Stelsel. Het is niet per se nodig om alle lijsten te uniformeren of te harmoniseren; het is in eerste instantie ook voldoende om de verschillen te constateren.

André heeft een 'drietrapsraket' opgesteld voor het bepalen van waardenlijsten:

1. Wat is nodig voor zoeken/context?
2. Welk veld hoort daarbij?
3. Welke standaard is van toepassing?

• Ook moet er gekeken worden m.b.t. het aanbrengen van functionele toepassingsgebieden bij de diverse waardenlijsten.
• Wout roept op om niet de term waardenlijst te gebruiken maar de term begrippenlijst. Hier is verder (nog) geen besluit over genomen.

Actiepunten

• Eric praat Kees K. bij over de werkgroep en de inhoudelijke voortgang om hem op vlieghoogte te krijgen
• Allen: een account aanmaken op de NORA en de online Handreiking reviewen via smart comments
• Jan (RMO & MIM) werkt verder aan het CIM op hoofdlijnen (eerste globale opzet/objectenmodel). Hierna volgt de review door de werkgroep.
• Marco (J&V) doet een voorstel voor WOO-metadata (waardenlijsten) dat aansluit op het CIM van Jan.
• Wout neemt contact op met André buiten de vergadering om af te stemmen over de Stuurgroep Openbaarheid en WOO-context.
• Youetta actualiseert de planning van de Routekaart. De vergadering die momenteel in september gepland staat, moet worden gecorrigeerd. De nieuwe data voor de eerstvolgende stelselvergaderingen zijn 16 juni en 10 november.
• Andre zal de 'drietrapsraket' voor zoeken en contextverrijking verder uitwerken, specifiek voor de mapping tussen verschillende standaarden zoals DCAT en ISO.
• Allen: De raakvlakken tussen de eigen werkgroepen en het metadata-stelsel in kaart brengen om de regierol van de groep te versterken.

De volgende stelselvergaderingen staan gepland voor 16 juni en 10 november

3. Bestuurlijke Update: Informatiehuishouding en Rijksvertegenwoordiging

Terugkoppeling stand van zaken door Karin vanuit het bestuurlijk gremium over de ingestuurde brief en de bestuurlijke inbedding van de koers.

• Mandaat en Vertegenwoordiging: De huidige vertegenwoordigers van de Rijksoverheid nemen nu deel op basis van expertise, maar missen een formele opdracht en mandaat. Er is een nota opgesteld voor de CDO-raad om deze positie te verstevigen en capaciteit vanuit de datakant van het Rijk te borgen.
• Stelselpartijen: Hoewel stelselpartijen ook deel van het Rijk zijn, is besloten hen in eerste instantie niet in deze nota op te nemen. Mogelijk volgt later een parallelle nota of een extra hoofdstuk voor het CIO-beraad.
• Complexiteit van Besluitvorming: Besluitvorming is lastig omdat vertegenwoordigers vaak vanuit uitvoeringsorganisaties werken en niet in een directe hiërarchische lijn van een ministerie.
• Relatieve Kracht: Hoewel het formele mandaat soms als "zwak" wordt gezien, is de samenwerking op basis van 'best effort' zeer waardevol vanwege de gedeelde kennis en het vastleggen van definities.
• Vervolg: De nota wordt na de vergadering van 7 april verstuurd naar de CDO-raad.

4. Rondvraag (geen vragen of opmerkingen)

5. Afsluiting

De functioneel inhoudelijke afbakening van bepaalde artefacten.

Naar de pagina met de definitie van ‘toepassingsgebied’

Vaststaand, erkend voorbeeld of model.

Naar de pagina met de definitie van ‘standaard’

Een verzameling van specificerende kenmerken.

Naar de pagina met de definitie van ‘profiel’

De opzet, de structuur of het concept van iets.

Naar de pagina met de definitie van ‘raamwerk’

De fundamentele concepten en eigenschappen van een object in zijn omgeving, samen met de leidende principes voor de realisatie en evolutie in de levenscyclus van dat object.

Naar de pagina met de definitie van ‘architectuur’

De betekenis die mensen geven aan gegevens in een context.

Naar de pagina met de definitie van ‘informatie’

Een begrippenkader, waarin begrippen hiërarchisch op basis van een classificatiecriterium zijn geordend in groepen of types.

Naar de pagina met de definitie van ‘taxonomie’

Een systematische werkwijze voor het besturen van, de gedragscode voor, en het toezicht op organisaties.

Naar de pagina met de definitie van ‘governance’

Iets dat bij overdracht een waarde vertegenwoordigt.

Naar de pagina met de definitie van ‘goed’

Een combinatie van taken die een entiteit tijdelijk op zich neemt en die afwisselend door verschillende entiteiten kan worden vervuld, aangevuld met bevoegdheden en verantwoordelijkheden.

Naar de pagina met de definitie van ‘rol’

Het plannen, aansturen van, en toezien op werkzaamheden door uitvoerders.

Naar de pagina met de definitie van ‘coördineren’

Datgene wat je wil bereiken in de context van een missie.

Naar de pagina met de definitie van ‘doel’

Een vereenvoudigde representatie van een deel van de werkelijkheid.

Naar de pagina met de definitie van ‘model’

De plicht of verplichting om bepaalde taken uit te voeren en daarover verantwoording af te leggen.

Naar de pagina met de definitie van ‘verantwoordelijkheid’

Een systeem waarbinnen organisaties via afspraken, standaarden en/of voorzieningen samenwerken om bepaalde functionaliteit te realiseren.

Naar de pagina met de definitie van ‘stelsel’

Een vereenvoudigde representatie van een deel van de werkelijkheid.

Naar de pagina met de definitie van ‘model’

Een verzameling normatief bedoelde begrippen die in een bepaald domein relevant zijn.

Naar de pagina met de definitie van ‘begrippenkader’