Code Goed Digitaal Openbaar Bestuur (CODIO)
Beschrijving
De kern van CODIO is het borgen van goed digitaal openbaar bestuur. CODIO is als waardenkader in 2023 in opdracht van het ministerie van BZK ontwikkeld door het departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO) van de Universiteit Utrecht (UU).
CODIO helpt overheden om op verantwoorde manier vorm te geven aan en te sturen op digitalisering(sprojecten) en is daarmee een noodzakelijke aanvulling op de Code goed openbaar bestuur.
CODIO bestaat uit waarden waar overheden zich aan kunnen committeren om goed digitaal openbaar bestuur te borgen aan de hand van de ankerpunten democratie, rechtsstaat en bestuurskracht. CODIO kan helpen om waardenconflicten rondom digitaliseringsprojecten in kaart te brengen, bespreekbaar te maken en te zoeken naar een passende omgang. CODIO maakt gebruik van de gespreksmethodiek ethische beraadslaging, maar legt juist ook een accent op het systematisch borgen van publieke waarden via diverse acties
en maatregelen.
Herkomst en positionering
Organisatie: BZK
Interne verwijzing: Interne verwijzing ontbreekt
Externe verwijzing: https://open.overheid.nl/documenten/c0531983-3f2f-44c2-b9b7-19dfe069a5fb/file
Laag binnen het NORA Vijflaagsmodel: 1
Status en versiebeheer
- Status actualiteit
- Actueel
- Status toelichting
- Geen toelichting
- Publicatiedatum
- Geen publicatiedatum opgegeven
Relaties vanuit dit beleidskader
| Code Goed Digitaal Openbaar Bestuur (CODIO) | Is gerelateerd aan | Code goed openbaar bestuur Beleidskader |
Analyse CODIO t.o.v. NORA
De Code Goed Digitaal Openbaar Bestuur (CODIO) is geanalyseerd en de relatie met de NORA is in beeld gebracht.
Aanpak met AI
Voor de analyse is gebruik gemaakt van Generatieve AI van de volgende tooling:
- LUMO van Proton
- Copilot van Microsoft
Aan LUMO en Copilot is exact dezelfde input verstrekt met exact dezelfde vraagstellingen:
Ik wil graag een beleidskader analyseren aan de hand van kernwaarden en kwaliteitsdoelen die we gebruiken binnen onze referentie-architectuur. Ik wil dit als volgt aanpakken:
- Stap 1: Inlezen beleidskader (2 documenten in pdf bijgevoegd); Resultaat: korte samenvatting
- Stap 2: Inlezen kernwaarden via webpagina https://www.noraonline.nl/wiki/Alle_Kernwaarden_van_Dienstverlening; Resultaat: korte samenvatting
- Stap 3: Analyseer beleidskader op basis van kernwaarden; Resultaat: Per kernwaarde een beschrijving van de mate waarin het beleidskader raakt aan de kernwaarde.
- Stap 4: Inlezen kwaliteitsdoelen via webpagina https://www.noraonline.nl/wiki/Alle_Kwaliteitsdoelen; Resultaat: korte samenvatting
- Stap 5: Analyseer beleidskader op basis van kwaliteitsdoelen; Resultaat: Per kwaliteitsdoel een beschrijving van de mate waarin het beleidskader raakt aan het kwaliteitsdoel
- Stap 6: Samenvatting en conclusies
De daartoe meegegeven documenten zijn de pdf-versies van:
- RAPPORT Doorontwikkeling CODIO, d.d. 31 januari 2025, Berenschot
- Handleiding Het CODIO-instrument, d.d. 31 januari 2025, Berenschot
Alle aangeboden informatie is bewust openbaar en vrij (d.i. zonder sleutels) verkrijgbaar op het internet en mag daarmee als niet privacygevoelig worden beschouwd.
De verdere stapsgewijze aanpak is als volgt geweest:
- Resultaten van de bevragingen knippen en plakken in OneNote.
- Resultaten vergelijken.
- Overeenkomstige AI-bevindingen accepteren in geconsolideerde vorm. De strekking van de AI-bevindingen is overeenkomstig. Wel vullen ze elkaar soms aan, als de een wat dieper gaat dan de ander.
- Afwijkende AI-bevindingen handmatig toetsen en de juiste selectie maken.
- Tekstueel en inhoudelijk aanscherpen waar nodig.
Uitkomsten van de analyse via AI
NORA biedt een strategisch architectuurkader gericht op de inrichting van de dienstverlening door de overheid. CODIO biedt een strategisch kader gericht op adequaat landsbestuur door de overheid.
Beide kaders maken gebruik van fundamenten en waarden.
NORA hanteert vijf Kernwaarden als fundament voor overheidsdienstverlening. Aan deze fundamentele kernwaarden verbindt NORA waarden die kenmerkend zijn voor adequate en kwalitatief hoogwaardige overheidsdienstverlening. Dit zijn de zogenoemde kwaliteitsdoelen.
NORA biedt daarnaast een uitgebreide thematische bibliotheek met teksten of verwijzingen daarnaar van op theorie en ervaringen gebaseerde kennis van architectuurontwikkelingen en -methoden.
CODIO hanteert een drietal fundamenten als basis voor goed digitaal bestuur. Deze zijn uitgewerkt in 32 waarden verdeeld over 6 rubrieken. Elk fundament heeft 2 rubrieken met een aantal waarden.
CODIO biedt daarnaast een gerichte methode met instrumenten voor het cyclisch ontwikkelen en onderhouden van strategieën voor de landsbesturing, die individueel of in samenwerking door alle bestuursorganen op alle bestuurslagen gebruikt kunnen worden.
NORA-waarden en CODIO-waarden vergeleken met elkaar
Deze paragraaf beschrijft per NORA-kernwaarde met kwaliteitsdoelen hoe CODIO zich verhoudt tot NORA.
KWD01 - Vertrouwen
CODIO heeft een heel sterk raakvlak met deze kernwaarde doordat het zich expliciet richt op:
- Transparantie en uitlegbaarheid
- Verantwoording en controleerbaarheid
- Participatie van burgers
CODIO raakt het vertrouwen in de volgende benoemde waarden:
- Integriteit als waarde onder ‘Bestuurskracht/Verantwoordelijkheid’ stelt: De overheid is betrouwbaar, eerlijk, oprecht en niet omkoopbaar in aanschaf, ontwikkeling en gebruik van digitale technologie. Dit is vrijwel synoniem aan de NORA-kernwaarde Vertrouwen.
- Transparantie als waarde onder ‘Democratie/Participatie’ stelt: Informatie over digitalisering is voor iedereen beschikbaar. Transparantie is een randvoorwaarde voor vertrouwen. Het stelt burgers in staat om de overheid te controleren en versterkt daarmee het vertrouwen.
- Controleerbaarheid als waarde onder ‘Bestuurskracht/Verantwoordelijkheid’ stelt dat burgers en stakeholders de digitalisering moeten kunnen controleren.
- Aanspreekbaarheid als waarde onder ‘Bestuurskracht/Verantwoordelijkheid’ stelt: Verantwoordelijkheden zijn helder vastgelegd. Burgers weten bij wie ze moeten zijn.
- Menselijke eindverantwoordelijkheid als waarde onder ‘Bestuurskracht/Verantwoordelijkheid’ stelt: Er is altijd een mens die kan worden aangesproken op digitale beslissingen. Dit voorkomt dat burgers zich overgeleverd voelen aan 'het systeem'.
- Continuïteit als waarde onder ‘Bestuurskracht/Verantwoordelijkheid’ stelt: Diensten worden steeds geleverd, wat vertrouwen in de betrouwbaarheid van de overheid versterkt.
Vertrouwen is min of meer een impliciet hoofddoel van CODIO. Hierin gaat het ook verder dan NORA door niet alleen het resultaat (i.c. betrouwbare dienstverlening) te benoemen, maar ook het proces dat nodig is om vertrouwen systematisch te borgen. Het instrument (via CODIO Project en CODIO Strategie) biedt een concrete werkwijze om vertrouwen actief te borgen, bijvoorbeeld door het betrekken van externe stakeholders bij workshops en het opbouwen van moresprudentie.
Gerelateerde kwaliteitsdoelen
KD01 Transparant: Zeer sterk raakvlak met CODIO
CODIO legt de nadruk op transparantie als fundamentele waarde. De waarde "Transparantie" is expliciet opgenomen in het waardenkader.
KD02 Betrouwbaar: Zeer sterk raakvlak met CODIO
De waarden "Integriteit" en "Continuïteit" in CODIO sluiten direct aan. CODIO Strategie vraagt om een plan voor borging dat zorgt voor voorspelbaarheid en betrouwbaarheid van de organisatie.
KD03 Ontvankelijk: Zeer sterk raakvlak met CODIO
CODIO benadrukt "Responsiviteit" en "Inclusiviteit". De workshopvorm van CODIO Project is specifiek ontworpen om diverse perspectieven (interne en externe stakeholders) te betrekken, wat de overheid ontvankelijk maakt voor signalen.
KD04 Verantwoord: Zeer sterk raakvlak met CODIO
"Verantwoordelijkheid" is een van de zes principes in CODIO. De hele aanpak is gericht op het afleggen van verantwoording over keuzes rondom digitalisering. CODIO Strategie vereist expliciete rapportage en monitoring.
KD05 Privacy: Zeer sterk raakvlak met CODIO
Privacy is een van de 32 waarden en onderdeel van Mensenrechten. CODIO benadrukt dat privacy meer is dan alleen AVG-compliance; het is een fundamenteel recht dat actief geborgd moet worden in ontwerpen.
KWD02 — Veilig
Veiligheid is in CODIO prominent aanwezig, met bredere interpretatie dan NORA's focus op de veiligheid van de dienst zelf. CODIO raakt veiligheid in de volgende benoemde waarden:
- Veiligheid (waarde onder Bestuurskracht/Bestuurskwaliteit). De overheid zorgt ervoor dat de digitale techniek robuust is, veilig voor gebruikers en beveiligd tegen inbraak en hackers. Dit sluit direct aan bij de NORA-definitie.
- Privacy (waarde onder Rechtsstaat/Mensenrechten). Overheden gaan op prudente wijze om met persoonsgegevens. CODIO benadrukt privacy-by-design als concrete actie. Privacy is in CODIO een mensenrecht, wat verder gaat dan louter gegevensbeveiliging.
- Voorkomen van schade (waarde onder Democratie/Maatschappelijke waarde). De inzet van technologie schaadt niet de veiligheid, gezondheid of het welzijn van burgers. Dit gaat verder dan digitale veiligheid en omvat ook fysieke en maatschappelijke veiligheid.
- Bescherming (waarde onder Democratie/Maatschappelijke waarde). De overheid beschermt burgers en bedrijven tegen oneerlijke en ongewenste praktijken van marktpartijen.
- Risicobewustzijn (waarde onder Bestuurskracht/Verantwoordelijkheid). Risico's worden systematisch onderkend en geadresseerd. CODIO stelt dat risico's van nieuwe technologieën (zoals VR, AR, AI) actief gemonitord moeten worden.
NORA koppelt veiligheid vooral aan robuustheid en beveiliging van de dienst zelf. CODIO richt zich meer op het perspectief van ethiek, maatschappelijke schade en bescherming tegen ongewenste effecten van technologie. CODIO koppelt veiligheid expliciet aan juridische verplichtingen zoals AVG, AI-verordening en DPIA, maar voegt daaraan toe dat juridische compliance alleen niet voldoende is. Het bredere waardendebat over veiligheid moet steeds gevoerd worden. Dit lijkt een aanvullend perspectief ten opzichte van NORA.
Gerelateerde kwaliteitsdoelen
KD06 Beschikbaar: Matig raakvlak met CODIO
CODIO raakt hier indirect aan via "Continuïteit" en "Veiligheid" (robuustheid), maar de focus ligt meer op de ethische aspecten van beschikbaarheid (bijv. niet uitsluiten van groepen) dan op de technische uptime.
KD07 Integer: Zeer sterk raakvlak met CODIO
"Integriteit" is een expliciete waarde in CODIO. De code vraagt om eerlijkheid en betrouwbaarheid in de aanschaf en ontwikkeling van technologie.
KD08 Vertrouwelijk: Zeer sterk raakvlak met CODIO
Dit raakt aan de waarde "Privacy" en "Bescherming". CODIO vraagt om prudente omgang met gegevens en bescherming tegen oneerlijke praktijken.
KWD03 — Toekomstgericht
CODIO heeft een redelijk raakvlak met deze kernwaarde. Het raakt aan toekomstgerichtheid, maar doet dit vooral via de dynamiek en cyclische inbedding van het instrument, minder expliciet via afzonderlijke waarden. De benadering is vooral vanuit een bestuurlijk-ethisch perspectief in plaats van een architectonisch-technisch perspectief.
CODIO raakt toekomstgericht in de volgende benoemde waarden:
- Wendbaarheid (waarde onder Bestuurskracht/Bestuurskwaliteit). De overheid verbetert continu digitaal bestuur en zorgt ervoor dat externe veranderingen kunnen worden opgevangen. Meest directe koppeling, het sluit aan bij de NORA-notie van toekomstgerichtheid als voorbereid zijn op verandering.
- Duurzaamheid (waarde onder Democratie/Maatschappelijke waarde). Minimale negatieve impact op natuur en milieu. Dit raakt aan de ecologische dimensie van toekomstgerichtheid en raakt aan het NORA-kwaliteitsdoel ‘Duurzaam’.
NORA's toekomstgerichtheid is meer gericht op technische schaalbaarheid en flexibiliteit van de dienst. CODIO richt zich vooral op de bestuurlijke en ethische capaciteit om met toekomstige vraagstukken om te gaan. Deze twee perspectieven zijn complementair.
Gerelateerde kwaliteitsdoelen
KD09 Wendbaar: Complementair raakvlak met CODIO
CODIO's wendbaarheid biedt de "waarom" en "in welke richting", terwijl NORA de "hoe" (technische inrichting) levert. CODIO focust op bestuurlijke en organisatorische aanpassingskracht (leren van ervaringen, aanpassen van accentwaarden, tijdig een andere koers kunnen volgen). Dit is complementair aan de architecturale wendbaarheid van NORA (modulariteit, schaalbaarheid, standaardisatie). De uitdaging is het 'hoe' duurzaam goed afgestemd te houden op de effecten van het 'wat' en 'waarom'. Des te beter dat lukt, des te hoger de strategische wendbaarheid van de organisatie.
KD10 Innovatief: Complementair raakvlak met CODIO
Voor CODIO zijn nieuwe technologieën een middel voor een strategisch doel. CODIO biedt daarmee vooral een strategisch kader om innovatie verantwoord te maken. NORA's benadering geeft daar invulling aan.
KD11 Duurzaam: Sterk raakvlak met CODIO
Duurzaamheid is een expliciete waarde en heeft voor CODIO dezelfde betekenis als voor NORA.
KWD04 — Doeltreffend
CODIO heeft een goed raakvlak met deze kernwaarde. CODIO kent doeltreffendheid als de waarde ‘effectiviteit’, en plaatst het in het spanningsveld met andere waarden. Doeltreffendheid krijgt daarin minder nadruk dan waarden als vertrouwen en veiligheid:
- Effectiviteit (CODIO-waarde onder Bestuurskracht/Bestuurskwaliteit): "het bestuur maakt doelen van digitale technologieën bekend en neemt beslissingen om gestelde doelen te behalen". Dit lijkt overeenkomstig met de NORA-kernwaarde.
- Collectief belang (CODIO-waarde onder Democratie/Maatschappelijke waarde): Digitalisering staat ten dienste van collectieve belangen. Dit impliceert dat technologie een maatschappelijk doel moet dienen.
- Oplossingsgerichtheid (CODIO-waarde onder Rechtsstaat/Procedurele rechtvaardigheid): bij problemen met technologische systemen spant de overheid zich in om oplossingen te vinden voor burgers. Dit is een burgergericht aspect van doeltreffendheid.
Nuance: CODIO waarschuwt voor een te eenzijdige focus op doeltreffendheid. Het instrument is juist ontworpen om te voorkomen dat effectiviteit andere waarden verdringt, zoals privacy of inclusie (PB: het doel heiligt niet de middelen). De toegevoegde waarde van de CODIO is dat het doeltreffendheid altijd in relatie tot andere waarden plaatst en expliciet maakt wanneer er spanningen ontstaan.
Het primaire doel van CODIO is niet het optimaliseren van doeltreffendheid, maar het borgen van publieke waarden bij digitalisering. In sommige gevallen kan CODIO zelfs leiden tot een bewuste afweging waarbij doeltreffendheid wordt afgewogen tegen andere waarden (bijvoorbeeld: een algoritme kan efficiënter beslissen, maar als dit ten koste gaat van transparantie of non-discriminatie, moet het bestuur een afweging maken). CODIO positioneert doeltreffendheid dus als één waarde in een breder waardenpalet, niet als het primaire doel.
Gerelateerde kwaliteitsdoelen
KD12 Proactief: Matig raakvlak met CODIO
CODIO Strategie vraagt om een toekomstgerichte visie, maar de aanleiding voor die visie lijkt vaak in reactie te zijn op een specifiek zich voordoend vraagstuk. De waarde ‘wendbaarheid’ ondersteunt wel proactief handelen.
KD13 Gebundeld: Beperkt raakvlak met CODIO
CODIO focust op het borgen van waarden in projecten, niet specifiek op het bundelen van diensten voor de burger. Dit is een architecturaal doel dat CODIO niet direct adresseert.
KD14 Toegankelijk: Sterk raakvlak met CODIO
"Inclusiviteit" en "Gebruiksvriendelijkheid" zijn kernwaarden in CODIO. De workshop vraagt expliciet aandacht voor kwetsbare groepen en toegankelijkheid.
KD15 Begrijpelijk: Zeer sterk raakvlak met CODIO
"Uitlegbaarheid" is een centrale waarde in CODIO. Het instrument is erom gebouwd dat beslissingen op basis van algoritmen voor burgers begrijpelijk moeten zijn.
KD16 Overzichtelijk: Matig raakvlak met CODIO
CODIO probeert complexiteit te doorbreken door waarden te structureren, maar het doel van de dienst zelf (overzichtelijk zijn) is niet het primaire focuspunt.
KWD05 — Doelmatig
CODIO raakt redelijk aan doelmatigheid als afzonderlijke kernwaarde. Doelmatigheid komt terug in de volgende waarden:
- Efficiëntie (Bestuurskracht/Bestuurskwaliteit): Het bestuur zorgt ervoor dat de gestelde doelen van digitalisering met prudent gebruik van financiële en personele middelen worden behaald.
- Proportionaliteit (Rechtsstaat/Procedurele rechtvaardigheid): Het gebruik van systemen is geschikt, noodzakelijk en evenredig.
- De Handleiding vermeldt dat toepassing van CODIO leidt tot efficiëntie, want door vooraf systematisch na te denken voorkomt de organisatie latere problemen. Dit is een indirecte rechtvaardiging: het instrument kost tijd, maar voorkomt dure correcties achteraf.
Nuance: NORA beschouwt doelmatigheid als kernwaarde en definieert deze als balans tussen kosten, tijdigheid en kwaliteit. CODIO beschouwt het eveneens als balanceren van (de 32) waarden, waarbij waarden zoals privacy, non-discriminatie en menselijke waardigheid vaak zwaarder wegen dan het kostenperspectief. Verder besteedt CODIO relatief weinig expliciete aandacht aan doelmatigheid. Dit is verklaarbaar: doelmatigheid (kostenbesparing) is vaak de drijfveer achter digitalisering, en daarom meestal niet het aspect dat vergeten wordt. Het instrument suggereert impliciet dat een te sterke focus op doelmatigheid juist kan leiden tot erosie van andere waarden. De kernboodschap is dat goed digitaal bestuur zijn eigen rechtvaardiging heeft, onafhankelijk van doelmatigheidsoverwegingen.
Gerelateerde kwaliteitsdoelen
KD17 Vindbaar: Beperkt raakvlak met CODIO
CODIO raakt hier niet direct aan.
KD18 Uniform: Beperkt raakvlak met CODIO
CODIO is juist flexibel en organisatie-specifiek (via accentwaarden), wat in spanning kan staan met uniformiteit.
KD19 Noodzakelijk: Sterk raakvlak met CODIO
"Proportionaliteit" en "Passendheid" zijn waarden in CODIO. De analyse vraagt of de technologie wel nodig is en of de impact evenredig is.
KD20 Kostenefficiënt: Beperkt raakvlak met CODIO
CODIO ziet kostenbesparing als een gegeven, maar waarschuwt voor een te sterke focus hierop.
Samenvatting en conclusies
Samenvatting CODIO-analyse
Het CODIO-beleidskader heeft een zeer sterke overlap met de NORA-kernwaarden ‘Vertrouwen’ en ‘Veilig’. Het biedt een gedetailleerd ethisch raamwerk dat de NORA-doelen op deze gebieden (Transparant, Betrouwbaar, Privacy, Integer, Uitlegbaar) niet alleen ondersteunt, maar verdiept door het proces van ethische deliberatie en de focus op ‘open normen’.
Bij de kernwaarde ‘Toekomstgericht’ is de overlap er vooral op het gebied van Duurzaamheid, Toegankelijkheid en Begrijpelijkheid. CODIO mist echter de expliciete architecturale focus op schaalbaarheid, modulariteit en interoperabiliteit die NORA hierbij stelt.
De kernwaarden ‘Doeltreffend’ en ‘Doelmatig’ lijken bij CODIO meer impliciet te zijn in relatie tot de andere waarden. CODIO erkent waarden als Effectiviteit, Efficiëntie en Noodzakelijkheid, maar positioneert ze vaak als waarden die in balans moeten worden gebracht met andere, soms zwaardere, publieke waarden.
CODIO legt meer nadruk op de maatschappelijke verantwoording van diensten en is minder gericht op kostenefficiënter of sneller diensten verlenen.
Conclusies
CODIO en NORA zijn complementair.
NORA biedt de architecturale blauwdruk voor hoe diensten functioneel en technisch ingericht moeten worden (de "harde" kant), terwijl CODIO het ethische en beleidsmatige kader biedt voor waarom en onder welke voorwaarden deze diensten ingezet mogen worden (de "softe" kant).
CODIO is essentieel voor het invullen van de NORA-kernwaarden die gebaseerd zijn op open normen (zoals Vertrouwen, Toegankelijkheid, Begrijpelijkheid). Waar NORA zegt "de dienst moet begrijpelijk zijn", biedt CODIO de methodiek (workshop, waardenafweging) om te bepalen wat "begrijpelijk" betekent in een specifieke context en hoe dit geborgd wordt.
CODIO fungeert als een aanvullend risicomanagementinstrument voor NORA. Het helpt om ethische risico's (discriminatie, uitsluiting, gebrek aan transparantie) te identificeren voordat de architectuurprincipes worden toegepast.
Aanbevelingen
- Gebruik CODIO module Strategie op strategisch niveau om de NORA kernwaarden te vertalen naar organisatie-specifieke accentwaarden en beleidsdoelen.
- Gebruik CODIO module Project op projectniveau als een verplichte "ethische gate" in het architectuurontwerpproces. Voer de CODIO-workshop uit voordat de definitieve architectuurprincipes (NORA AP's) worden vastgesteld.
- Zorg voor een koppeling tussen de CODIO waarden (bijv. Uitlegbaarheid) en de NORA kwaliteitsdoelen (bijv. Begrijpelijk).
- Benut de moresprudentie uit CODIO-projecten om de NORA-architectuurprincipes en -doelen te verfijnen en te actualiseren.
CODIO is geen concurrent van NORA, maar een noodzakelijke aanvulling die de menselijke en ethische dimensie van de digitale overheid borgt, hetgeen essentieel is voor het realiseren van de NORA-doelstellingen op het gebied van vertrouwen en veiligheid.
CODIO en NORA met ArchiMate gepositioneerd
Dit ArchiMate-schema geeft een beschrijving van de wijze waarop CODIO en NORA ten opzichte van elkaar gepositioneerd kunnen worden. Het schema toont een klassieke beleidscyclus van richten, inrichten, verrichten en evalueren. De grondslag voor het richten is hier een maatschappelijk vraagstuk. Het richten gebeurt vanuit de bedrijfsfunctie 'Beleidsontwikkeling' door middel van een assessment op basis van de CODIO modulen. Het CODIO waardenkader voor goed digitaal bestuur is daarvoor het kader. Met het assessment komt 'Beleidsontwikkeling' tot het maatschappelijk doel dat men wenst te bereiken en tot de set van strategische waarden en normen die daarvoor nodig zijn. Deze set vormt de basis voor het inrichten van de architectuur die nodig is om uitvoering te kunnen geven aan de diensten die nodig zijn om het gewenste doel te bereiken. De bedrijfsfunctie architectuurontwikkeling gebruikt het NORA normenkader om te komen tot een zo goed mogelijke architectuur voor het verrichten, ofwel de onderhavige dienstverlening.
Het schema toont daarmee dat het NORA normenkader feitelijk in het verlengde ligt van het CODIO waardenkader. Op het niveau van richten helpt CODIO bij het bepalen dat politieke, maatschappelijke en ethische waarden afdoende worden geborgd bij de inzet van digitalisering in het onderhavige vraagstuk. Met het NORA normenkader kunnen de strategische waarden vervolgens worden vertaald naar een uitwerking van principes en normen voor de inrichting van de (digitalisering)architectuur die de uitvoering afdoende ondersteunt. Aldus ontstaat een cyclus waarin goed (digitaal) bestuur afdoende geborgd is.
8 juli 2026 14:23:35
22 juni 2026 12:50:51
8 juli 2026 14:23:35
11
Informatief
