Conceptueel informatiemodel van NAP09
Dit Conceptueel InformatieModel (CIM) is onderdeel van de Handreiking voor het beschrijven en positioneren van een dienst.
Visualisatie van het CIM van NAP09bewerken
Toelichting op het conceptueel informatiemodel (CIM)
Het CIM geeft op een gestructureerde wijze aan welke gegevens nodig zijn voor de uitvoering van de dienst (18), uitgewerkt volgens IMP001 Beschrijf informatieobjecten in een model.
Het CIM zal in de praktijk worden verbonden met een logisch informatiemodel (LIM) waarin ook informatie is opgenomen over de datasets waarin de betreffende gegevens zijn en/of zullen worden opgenomen (18). Daarbij zal ook rekening worden gehouden met IMP003 Maak zoveel mogelijk data beschikbaar als open data.
Het onderstaande CIM is een eerste opzet die is gemaakt n.a.v. de openbare review: het is nog geen volwaardig referentiemodel !
Het model is evident nog niet af, want er zijn nog geen vastgestelde beschrijvingen opgenomen van de informatieobjecten en attributen. En ook is nog geen reflectie ontvangen van diverse experts die hieraan gelieerde informatiemodellen ontwikkelen. En als laatste is nog geen openbare review gehouden om deze referentie-uitwerking vast te laten stellen door de NORA Gebruikersraad en overheidsbreed draagvlak hiervoor te verkrijgen.
Heb je op korte termijn belang bij een actuele uitwerking? Meld je dan even aan via nora@ictu.nl
Beschrijving van de informatieobjecten van het CIM van NAP09bewerken
Per informatieobject is een beschrijving opgenomen waarbij tevens is aangegeven welke attributen het omvat, inclusief een beschrijving van die attributen. Bij die beschrijving gaan we uit van MIM / UML en beperken we ons (voorlopig) tot slechts enkele metagegevens.
Informatieobjecten (MIM: objecttypen) worden beschreven met de metagegevens:
- Naam
- Definitie / Toelichting
- Begrip - De verwijzing naar het gerelateerde begrip in het NORA Begrippenkader. Dat kan ook gelijk zijn aan de Naam
- de gerelateerde attributen
Attributen (MIM: attribuutsoort) worden beschreven met de metagegevens:
- Naam
- Definitie / Toelichting
- Begrip - De verwijzing naar het gerelateerde begrip in het NORA Begrippenkader. Dat kan ook gelijk zijn aan de Naam
dienst
Onderscheid maken naar publieke dienst, overheidsdienst, G2G dienst, private dienst.
- Soort - Het soort dienst: publieke dienst, overheidsdienst, G2G dienst, private dienst (nieuw)
- Officiële naam - De officiële naam van de dienst, zoals aangegeven in de grondslag (zie punt 10): een unieke overheidsbreed gehanteerde naam voor de dienst (1).
- Alternatieve naam (optioneel) - Een lokaal/regionaal gebruikt synoniem voor de naam (1).
- Omschrijving - Een omschrijving van de dienst, met onder meer wat de beoogde maatschappelijk waarde ervan is (2).
- Identificatie - Een uniek identificatiekenmerk van de dienst (3).
- Verwachte levertijd - De levertijd (doorlooptijd) waar de afnemer rekening mee moet houden. Deze moet onder meer voldoen aan wettelijke termijnen zoals genoemd in de Awb (5).
- Feitelijke levertijd - De levertijd die in de praktijk is gerealiseerd (en dus eventueel korter is dan de Verwachte levertijd, maar mogelijk ook langer) (5). Dit is een kwaliteitskenmerk voor de dienstverlening, zie ook Kwaliteit van dienstverlening zoals ervaren door burgers en bedrijven.
levertijd
- Wettelijke levertijd - De levertijd van de dienst zoals genoemd in Wet- en Regelgeving.
dienst-dienst relatie
De relatie van een dienst met andere diensten (8). Met name de relatie van een publieke dienst met andere publieke diensten en met interne diensten van de overheid (8).
gebeurtenis
De relatie met levens- en/of bedrijfsgebeurtenissen (9): dit is relevant voor publieke diensten aan burgers en/of bedrijven, maar niet voor onderlinge diensten van overheidsorganisaties.
- Naam - De unieke naam van de gebeurtenis (9).
- Soort - Het soort gebeurtenis: Levensgebeurtenis, Bedrijfsgebeurtenis, ... (9).
- Naam - De unieke naam van het proces (nieuw).
- Naam - De unieke naam van de processtap (6).
- Doorlooptijd - De verwachte doorlooptijd van de processtap (6).
wet en regelgeving
Wetgeving en Regelgeving afzonderlijk onderscheiden?
Wettelijke grondslag en Wettelijke termijn apart onderscheiden?
- Naam - De unieke naam van de wetgeving c.q. de regelgeving (10).
actor
Onderscheid maken naar Burger, Bedrijf, Overheidsorganisatie, ...?
- Naam - De unieke naam van de actor (7).
rol
De rollen die actoren kunnen hebben bij de dienstverlening.
- Naam - De unieke naam van de rol (7).
eindverantwoordelijke overheidsdienst
De voor de dienst eindverantwoordelijke overheidsorganisatie (11), zie IMP018 Maak één organisatie verantwoordelijk voor de dienst. Doorgaans is zo’n verantwoordelijkheid al als taak van een overheidsorganisatie in W&R geregeld.
- Naam - De unieke naam van de overheidsorganisatie (11).
kanaal
De mogelijke communicatie-kanalen die te gebruiken zijn bij de interactie tussen actoren.
- Naam - De unieke naam van het communicatiekanaal (12).
functionele specificatie
De te leveren kwaliteit van de dienst qua functionele specificaties (22), zie IMP042 Leg een Service Level Agreement vast bij de dienst.
niet-functionele specificatie
De te leveren kwaliteit van de dienst qua niet-functionele specificaties (22), zie IMP040 Stel een duidelijke Quality of Service (QoS) vast voor de dienst.
standaard
Specifieke informatie die nodig is voor het verbeteren van de uitvoering qua harmonisatie en uniformering, zie IMP041 Leg per dienst vast aan welke standaarden deze voldoet en IMP039 Zorg voor open specificaties.
- Naam - De naam van de standaard (23).
resultaat
Dat wat een dienst voortbrengt voor de dienstafnemer. Denk daarbij aan een fysiek document (paspoort, rijbewijs), een geldbedrag (uitkering, voorschot), een beschikking (besluit) of informatie (antwoord op een vraag).
- Naam - De naam van het resultaat (nieuw).
Lopende actiepunten voor het CIM van NAP09bewerken
- Nog te modelleren onderdelen van het CIM van NAP09:
- De rechten en plichten van alle bij de dienst betrokken actoren, in volle details (4), zie IMP009 Geef de afnemer inzage in rechten en voorwaarden en plichten.
- De doorlooptijd is niet als apart informatieobject opgenomen, maar als attribuut bij processtap.
- Hoe de dienst kan worden aangevraagd: digitaal (bijvoorbeeld via een app of een website) en fysiek op een locatie (12).
- Hoe betrokkenen inzage hebben in de voortgang (14).
- Hoe betrokkenen kunnen melden dat iets niet goed gaat (15).
- Hoe de dienstafnemer een vraag en/of reflectie kan indienen over de dienstverlening (16).
- De relatie met de (algemene) processen voor klachten, bezwaar en beroep conform de Awb (17).
- De relatie met het proces om iets te laten herstellen bij het uitvoeren van een dienst (19).
- De relatie met het proces om een structurele wijziging aan te brengen in een dienst, bijvoorbeeld via project- en/of programmamanagement (20).
- De relatie met het proces van innovatie (verbetering) van diensten (21). Dat is inclusief het verbeteren op basis van reflecties op de kwaliteit van de dienst zoals ervaren door burgers/bedrijven (21).
- Het uitgewerkte CIM van NAP09 laten reviewen door direct betrokkenen die de genoemde gelieerde informatiemodellen ontwikkelen en/of beheren.
- Een openbare review van het CIM van NAP09 laten uitvoeren.
- Presenteren in de NORA Gebruikersraad en het CIM van NAP09 laten vaststellen.
- Het idee is om t.z.t. een doorklikbaar model beschikbaar te maken van het CIM van NAP09.
Relaties van het CIM van NAP09 met andere CIMsbewerken
Op 8 april 2026 is een bespreking geweest van het CIM van NAP09 met experts die betrokken zijn bij de informatiemodellen van de Producten en Dienstencatalogi c.q. de CPSV-AP, TOOI, Publiek Regelbeheer c.q. de CPRMV, de RMO en de GDI-domeinarchitectuur Gegevensuitwisseling.
We hebben de informatieobjecten en attributen van het CIM van NAP09 vergeleken met de informatieobjecten en attributen van de CIMs van die specifieke toepassingen om na te gaan welke beschrijvingen van die modellen we wellicht kunnen overnemen voor het CIM van NAP09. Hoewel we daartoe de beschrijvingen nog meer met elkaar moeten gaan vergelijken om te zien of we hetzelfde ermee bedoelen, zien we vooralsnog wel al het volgende globale beeld:
| Informatieobject in het CIM van NAP09 | CPSV-AP | CPSV-NL | TOOI | CPRMV | RMO | Gegevensuitwisseling |
|---|---|---|---|---|---|---|
| publieke dienst | cpsv:PublicService | - | - | kan cprmv:Rule vormen | ? | gegevensdienst |
| levertijd | processingTime (property van cv:Channel) | - | - | kan cprmv:Parameter vormen | ? | uitwisselafspraak |
| resultaat | cv:output | - | - | cprmv:RuleSet (want is rdfs.subClassOf cv:output) | ? | bericht |
| gebeurtenis | cv:event | - | wijzigingsgebeurtenis | kan cprmv:Rule vormen | gebeurtenis | gebeurtenistype |
| levensgebeurtenis | cv:LifeEvent (NB met beheerde lijst van life events) | - | - | kan cprmv:Rule vormen | ? | gebeurtenistype |
| bedrijfsgebeurtenis | cv:BusinessEvent (NB met beheerde lijst van business events) | - | - | kan cprmv:Rule vormen | ? | gebeurtenistype |
| proces | - | - | activity | kan cprmv:Rule vormen | bedrijfsproces | operatie |
| processtap | - | - | - | kan cprmv:Rule vormen | werkproces | - |
| wet- en regelgeving resource | eli:LegalResource | - | - | cprmv:RuleSet (want is rdfs.subClassOf eli:LegalResource) | mandaat | - |
| actor | foaf:Agent | - | agent | kan cprmv:Rule vormen | actor | - |
| overheidsorganisatie | cpsv:PublicOrganization | - | overheidsorganisatie | kan cprmv:Rule vormen | ? | - |
| rol | Role (property van cv:Participation) | - | role | kan cprmv:Rule vormen | ? | - |
| kanaal | cv:Channel (NB met beheerde lijst van typen kanalen) | - | - | kan cprmv:Rule vormen | ? | - |
| functionele specificatie | cpsv:Rule | - | - | cprmv:Rule(Set) | ? | - |
| niet-functionele specificatie | cpsv:Rule | - | - | cprmv:Rule(Set) | ? | - |
| standaard | zou ook cpsv:Rule kunnen zijn | - | - | cprmv:RuleSet | ? | - |
| Begrippen voor de informatiemodellering | ||||||
| informatieobject | owl:Class | klasse | klasse | owl:Class | entiteit | objecttype |
| attribuut | owl:ObjectProperty | eigenschap | eigenschap | owl:ObjectProperty | element | attribuutsoort |
NB in bovenstaande tabellen worden de volgende namespaces gebruikt:
- cpsv: <http://purl.org/vocab/cpsv#>
- cprmv: <https://standaarden.open-regels.nl/standards/cprmv/0.4.0#>
- foaf: <http://xmlns.com/foaf/0.1/>
- rdfs: <http://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#>
- owl: <http://www.w3.org/2002/07/owl#>
- eli: <http://data.europa.eu/eli/ontology#>
- cv: <http://data.europa.eu/m8g/>
Ons primaire doel is om het CIM van NAP09 te versterken via het hergebruik vanuit andere informatiemodellen c.q. CIMs. We hebben niet onderzocht welke andere onderlinge relaties bestaan tussen al deze informatiemodellen. Door deze aanpak is dat echter wel goed mogelijk. Bovendien ontstaat dan een wederzijdse kennisdeling tussen betrokkenen en het inzicht dat je daarmee wellicht diverse belangrijke, vaak gebruikte informatieobjecten en attributen op landelijk niveau kunt harmoniseren en uniformeren.
Een punt dat hierbij opviel is, dat we nog beter zullen moeten afspreken met welke termen we de informatiemodellering beschrijven. Zo hanteert NORA de begrippen informatieobjecten en attributen, terwijl MIM uitgaat van objecttypen en attribuutsoorten. Bij de Producten en Dienstencatalogi / CPSV-AP (of een Nederlandse adoptie hiervan), TOOI, Publiek Regelbeheer / CPRMV (of een Nederlandse adoptie hiervan), de RMO en de GDI-domeinarchitectuur Gegevensuitwisseling is dat ook weer verschillend.
Het op landelijk niveau harmoniseren en uniformeren van metagegevens en metadatastandaarden wordt niet gezien als een verdere uitwerking van (het CIM van) NAP09, maar als vraagstukken waar de Overheidsbrede Werkgroep Metadata zich mee bezig houdt.
Je kunt je aldaar aanmelden !
10 april 2026 09:41:11
25 maart 2026 20:03:02
10 april 2026 09:41:11
17
Informatief
