Conceptueel informatiemodel van de CPRMV-NL

Dit Conceptueel InformatieModel (CIM) is onderdeel van de uitwerking van de CPRMV-NL.

Hier kan je meer informatie vinden over: Informatiemodellen.

Statusbewerken

Een bij de Interoperable Europe core vocabularies passende vocabulary voor publiek regelbeheer (meer een conceptueel informatiemodel net zoals de rest van de core vocabularies) is in ontwikkeling en als concept gedefinieerd: gedocumenteerd in ReSpec formaat: https://cprmv.open-regels.nl/respec/0.4.1/ alsook in de vorm van RDFS/OWL/SHACL gedefinieerd (en lijkt daarmee op basis niveau reeds MIM 1 compliant): https://git.open-regels.nl/standards/cprmv/-/tree/main/rdf/0.4.1?ref_type=heads . Dit vormt de Core Public Rule Management Vocabulary (CPRMV).

Het doel is nu een Nederlandse variant hiervan, meer conform de Nederlandse metadatastandaarden, met ook de Nederlandse begrippen hierbij te gaan definiëren: een zogeheten CPRMV-NL (zolang Nederlandse metadatastandaarden afwijken van hoe de EU dit hanteert zal dit nodig zijn). Deze variant wijkt in principe zo min mogelijk af van de eerstgenoemde CPRMV. Met name de begripsnamen zijn anders in het Nederlands. Het doel is wel dat deze goed met het NORA begrippenkader en de NORA als referentiearchitectuur passend is afgestemd.

De CPRMV sluit aan op de CPSV-AP, waar ook een Nederlandse variant van wordt vastgesteld, en zodoende ook met de CPOV (informatiemodel voor beschrijving van publieke organisaties) en CCCEV (Core criterion and core evidence vocabulary). Binnen de NORA wordt het als vanzelf noodzakelijk bij dit alles een relatie te gaan leggen met het basisconcept dienstverlening, gegevensbeheer, wendbaar wetgeven en zo meer.

Alles op deze pagina is momenteel in ontwikkeling en aan verandering onderhavig.

Indien je hier interesse in hebt of mee wilt helpen, kan je contact opnemen met Bas Kaptijn: bas.kaptijn@ictu.nl

Visualisatie van het CIM van de CPRMV-NLbewerken

Poging totaal overzicht:

Conceptueel Informatie Model voor Publiek Regelbeheer — CPRMV-NL

Beschrijving van de informatieobjecten van het CIM van de CPRMV-NLbewerken

Reeds in versie 0.4.1bewerken

CPRMV 0.4.1	CPRMV-NL 0.4.1	Voorbeeld	bestaand begrip in	NORA begripsdefinitie (concept)	Toelichting
Rule	Regel	een zin in een wetsartikel, maar ook een rule in een DMN als beslismodel	NORA	Een voorschrift, zie ook Norm	NB dit is een ander concept dan het gelijknamige concept binnen de CPSV-AP.
Parameter	Parameter (soms ook norm?)			Een refereerbare constante binnen een Regel, op zichzelf ook een Regel
Decision	Besluit		Algemene Wet Bestuursrecht	Een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan, inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling.	Artikel 1:3 lid 1 Algemene wet bestuursrecht
Case	Zaak		Open begrip ook gebruikt in bijvoorbeeld de algemene wet bestuursrecht	Alle informatie rond de behandeling van een specifieke aanvraag	NB betreft een open begrip in context van Algemene Wet Bestuursrecht
TestCase	(Test)Scenario			Een anonieme voorbeeld zaak bestaande uit een juiste aanvraag-besluit paar
RuleSet	Regelset			Een bundeling van Regels
TestSet	Testset			Een bundeling van Testscenario’s
Analysis	Analyse			Regelset met wettelijke regels met nadere annotatie met resultaten uit analyse
DecisionModel	Beslismodel			een set beslisregels die samen een geheel vormen en waarmee in de context van een zaak tot een (deel van een) besluit kan worden gekomen.
Explanation	Uitleg			Nader uitweidende en of andere verwoording van informatie met als doel een persoon die informatie beter te doen laten begrijpen
RuleMethod	Regelmethode			Een methode waar regels mee vastgesteld zijn
AnalysisMethod	Analysemethode			Een methode specifiek voor het vaststellen van een analyse
FormalisationMethod	Formalisatiemethode			Een methode, niet zijnde een analyse-, codificatie of uitlegmethode waarmee regels meer formeel worden uitgewerkt in meer formele regels
CodificationMethod	Codificatiemethode			Methode voor het vaststellen van direct uitvoerbare software code	NB verwar dit niet met coderen in juridische zin
PublicationMethod	Publicatiemethode			Methode voor het doen publiceren van regelsets.
ReferenceMethod	Referentiemethode			Methode voor het refereren aan specifieke regels en regelsets
TestMethod	Testmethode			Methode voor het vaststellen en gebruiken van testsets en de testscenario’s daarin
ExplanationMethod	Uitegmethode			Methode voor het bieden van uitleg bij regels	NB een besluit betreft ook regels dus het betreft potentieel ook uitleg bij een besluit
ExecutionMethod	Uitvoeringsmethode			Methode voor het uitvoeren van de behandeling van zaken waarbij regels gevolgd worden

Overlap met andere bestaande begrippenkaders moet nog bekeken worden. Alles is ter discussie. Denk hierbij met name aan de CPSV-NL (en CCCEV), begrippen rond gegevensbeheer, RMO, MNM, maar ook de Europese vocabularies bijvoorbeeld onder de ELI standaard. Denk ook aan hoe begrippen in wetgeving reeds gedefinieerd worden.

Daarnaast wordt er door de Publication Office van de EU een bij dit alles zeer relevante nieuwe ontologie geïntroduceerd (in September volgt een 1.0 versie) genaamd "LOMO": https://drpm.pages.code.europa.eu/lomo/

In Nederland wordt er in de context van een van de challenges in de opschalingstickets rond wendbare wetsuitvoering gewerkt aan een juridische grammatica, vallend in een raamwerk voor wendbare wetsuitvoering in de vorm van een Metamodel Rule Modeling (MRM) geïnspireerd en in aanvulling op MIM gewerkt die eveneens relevant is.

Deze lijst is ook vast nog niet uitputtend.

CPRMV op Europees niveau zal tijdens de SEMIC conferentie in Dublin (november 2026) geïntroduceerd en bediscussieert worden ook irt een workshop rond de CPSV-AP. Er wordt dan mogelijk ook een community of practice opgezet rond CPRMV.

Al met al lijkt CPRMV als enige van deze conceptuele informatiemodellen zich expliciet te richten op hoe het werken met regels vindbaar te maken in relatie tot dienst en organisatie, en daarmee ook hoe het past binnen service management (BcDV). Met name zou met de onderstaande lijst begrippen wel overlap kunnen ontstaan die goed in oog gehouden moet worden.

Potentieel in versie 0.4.2bewerken

CPRMV 0.4.2	CPRMV-NL 0.4.2	Voorbeeld	Bestaand begrip in	NORA begripsdefinitie (concept)	Toelichting
Architecture Desciption	Architectuurbeschrijving		ISO-42010-2021
ArchitectureMethod	Architectuurmethode			Een methode specifiek voor het vaststellen van architectuurbeschrijvingselementen	NB gelijkenis met het concept van view methods in ISO-42010-2021, maar dan meer toegepast op niveau van hele architecture description frameworks (ADF) ipv alleen mbt views in architecture descriptions
Standard	Standaard	Bijvoorbeeld ISO-42010-2021, maar ook DMN of wat dan ook als standaard wordt bestempeld	NORA?	In het algemeen als standaard bestempelde set regels
Functional Specification	Functionele specificatie		NORA: zie IMP042
Non Functional Specification	Niet Functionele specificatie		NORA: zie IMP040
ProcessModel	Procesmodel			Beschrijving van een geheel van processen	Alle elementen zoals processtappen of eigenschappen daarvan kunnen ook een refereerbare regel vormen
Business Rule Model	Bedrijfsregelmodel		Een set van Busniess Rule's die een zeker geheel vormen
Concept	Concept		gegevensbeheer?		wel erg metaniveaubegrip om op te nemen in CPRMV ?
Informationmodellingmethod	Informatiemodelleringsmethode		gegevensbeheer?	Methode voor het vaststellen van een informatiemodel
InformationModel	Informatiemodel		gegevensbeheer?
Taxonomy	Taxonomie		gegevensbeheer?
Ontology	Ontologie		gegevensbeheer?
Vocabulary	Begrippenkader / Conceptueel Informatiemodel		gegevensbeheer?
Data definition	Gegevensdefinitie		gegevensbeheer?
Norm	Norm	een zin in een wetsartikel, maar ook een rule in een DMN als beslismodel	Ja	Een voorschrift, ook wel Regel genoemd	Een voorschrift los van hoe geformaliseerd deze is gedefinieerd. Een regel heeft hierbij meestal een uitbreidingsrelatie met een of meerdere andere regels die het nader formaliseert (soms uitbreidt, soms samenpakt). Die andere regels kunnen bevat zijn in andere regelsets en die ook andersoortig kunnen zijn. Die vormen daarmee ook een grondslag indien het gaat om een Rechtsregel.
Legal rule	Wettelijke regel / Rechtsregel	bijvoorbeeld Artikel X lid 1 onderdeel y van Wet Z		Een wettelijk voorschrift waarin een gedrags- of een bevoegdheidsregel is vastgelegd.	Een regel in een wet. Zie begrippen Regel en Wet.
Generally Binding Regulation	Algemeen verbindend voorschrift				Een bindende regeling, uitgevaardigd door een bevoegd overheidsorgaan, die voor een algemene, onbepaalde groep personen geldt en kan worden afgedwongen.
Law	Wet	een formele of materiële wet			zie begrippen Formele wet en Materiële wet
Law and regulations	Wet- en regelgeving			Aanduiding voor het samenstel van (soorten) regelingen die algemeen verbindende voorschriften en beleidsregels bevatten.
Formal Law	Formele Wet				De wet in formele zin (of formele wet), tot stand gebracht door de grondwettelijke wetgever (regering en parlement gezamenlijk.
Substantive Law	Materiële Wet				De wet in materiële zin, (of materiële wet), (het samenstel van) alle typen regelingen waarin Algemeen Verbindende Voorschriften zijn vastgelegd.
Regulation	Regeling			Een door een bevoegd overheidsorgaan uitgevaardigde set regels
	Verordening			Van een gemeente, provincie of waterschap: Regeling houdende algemeen verbindende voorschriften op basis van autenome of op medebewind gebaseerde bevoegdheid van het desbetreffende bestuursorgaan.
Policy	Beleid			Een door een overheidsorganisatie gehanteerde set regels in de uitvoering
Ministerial Regulation	Ministeriële Regeling			Een regeling van een minister houdende algemeen verbindende voorschriften, tot stand gebracht op basis van een delegatiebepaling in een formele wet die ofwel directe delegatie mogelijk maakt, of wel subdelegatie via een algemene maatregel van bestuur.
Order in Council	Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB)			Koninklijk besluit houdende algemeen verbindende voorschriften, tot stand gebracht op basis van een delegatiebepaling in een wet in een formele wet.
Applicable rule	Toepasbare regel			Een beslis- of rekenregel, gebaseerd op een rechtsregel, die zonder verdere afspraken toepasbaar is binnen de primaire en bedrijfsvoeringsprocessen in de uitvoering. In primaire processen wordt er een beoordeling van voorwaarden aan een subject, object of rechtsbetrekking mee uitgevoerd, dan wel een berekening omtrent hoogte of duur van een rechtsbetrekking mee gemaakt.
Business rule	Bedrijfsregel / Business Rule			Een toepasbare regel
Decisionrule	Beslisregel			Een toepasbare regel op grond waarvan beoordeeld wordt of een subject, object of een rechtsbetrekking aan daaraan gestelde voorwaarden voldoet.
Calculable rule	Rekenregel			Een toepasbare regel op grond waarvan een berekening wordt uitgevoerd waarmee duur of hoogte van een rechtsbetrekking wordt bepaald.
Executable rule	Uitvoerbare regel			Een toepasbare regel die zonder interpretatie of transformatie direct uitvoerbaar is in de uitvoering
Policy rule	Beleidsregel			Een bij besluit vastgestelde algemene regel, niet zijnde een algemeen verbindend voorschrift, omtrent de afweging van belangen, de vaststelling van feiten of de uitleg van wettelijke voorschriften bij het gebruik van een bevoegdheid van een bestuursorgaan.	Bron: Artikel 1:3 lid 3 Algemene wet bestuursrecht
Data	Gegeven
Architecture Description Element	Architectuurbeschrijvingselement				Begrip uit ISO 42010-2021 standaard
LineOfCode	Coderegel
Code Library	Code library
Criterion (CCCEV)	Criterium / Voorwaarde			Gegeven die voorwaarde vormt voor het afnemen van een dienst	Begrip uit de CCCEV
Evidence (CCCEV)	Bewijs			Informatie die andere informatie onomstotelijk waar maakt	Begrip uit de CCCEV
Order	Beschikking			en besluit dat niet van algemene strekking is, met inbegrip van de afwijzing van een aanvraag daarvan.	Artikel 1:3 lid 2 Algemene wet bestuursrecht
Process	Proces			Beschrijving van de te nemen stappen zonder nog wie dat moet doen
Procedure	Procedure			Proces met daarbij expliciet wie wat daarin doet	NB er is binnen de EU discussie gaande of dit deel moet uitmaken van de CPSV-AP
Request	Aanvraag			Verzoek tot nemen van een besluit, al dan niet vergezeld met ondersteunend Bewijs	definitie uit Algemene Wet Bestuursrecht: Artikel 1:3 lid 3 Algemene wet bestuursrecht

Lopende actiepunten voor het CIM van de CPRMV-NLbewerken

Nader te bepalen.

Op deze pagina