NL-SBB

Deze gegevens zijn afkomstig van https://www.forumstandaardisatie.nl/open-standaarden/Nl-sbb
Uitleg: Koppeling standaarden van Forum Standaardisatie

07-10-2025: Het Overheidsbrede Beleidsoverleg Digitale Overheid (OBDO) heeft op 23 september 2025 ermee ingestemd om NL-SBB te verplichten voor de overheid ('Pas toe of leg uit') en aan beheerder Geonovum het predicaat 'Uitstekend beheer' voor deze standaard toe te kennen. De verplichting geldt per 1 januari 2026.

Beschrijving

NL-SBB biedt handvaten om begrippen eenduidig te beschrijven in een begrippenlijst, taxonomie of thesaurus. Zo helpt NL-SBB om betekenis van begrippen van de overheid, in begrijpelijk Nederlands uit te leggen. Dankzij het eenduidig beschrijven van begrippen ontstaat er een samenhangend stelsel van begrippenkaders. Dit leidt tot betere samenwerking tussen overheden. Doordat NL-SBB een verbinding legt met wet- en regelgeving die aan de basis staan van het begrip, borgt NL-SBB dat het handelen naar deze begrippen rechtmatig is.

Status

Lijst status	Verplicht ('Pas toe of leg uit')
Functioneel toepassingsgebied	NL-SBB moet worden toegepast bij het beschrijven van begrippen in een begrippenlijst, taxonomie of thesaurus met als doel deze begrippen eenduidig en herbruikbaar vast te leggen.
Organisatorisch werkingsgebied	Nederlandse overheden (Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen) en instellingen uit de (semi-) publieke sector.
Aanvullende verplichtingen
Europese status (MSP)	Nee

Nut en werking

Typering	Eenduidig vastleggen van begrippen
Nut	Het toepassen van NL-SBB helpt om de betekenis van begrippen die de overheid gebruikt, in begrijpelijk Nederlands te kunnen uitleggen. De betekenis en grondslag van gegevens is van groot belang voor het kunnen begrijpen en interpreteren van die gegevens. Met NL-SBB wordt informatie beter vindbaar en is er altijd een eenduidige beschrijving voor een begrip beschikbaar vanuit de primair verantwoordelijke organisatie. NL-SBB maakt het mogelijk om: binnen een organisatie alle begrippen op één plek te beheren door een verantwoordelijke per domein. Daarmee ontstaan begrippenkaders voor een bepaalde registratie of voor een (overheids)organisatie of sector. interoperabele begrippenkaders te maken, die naar elkaars begrippen kunnen verwijzen en/of elkaars beschrijvingen van begrippen kunnen hergebruiken. Hiermee ontstaat een samenhangend stelsel van begrippenkaders eenvoudige, herbruikbare begrippenkaders te maken voor toepassingen zoals een termenlijst of index van gebruikte begrippen op webpagina's of in documenten. een verbinding te leggen met wet- en regelgeving die aan de basis staan van een begrip, waardoor het gebruik van NL-SBB borgt dat het handelen naar deze begrippen rechtmatig is.
Werking	NL-SBB biedt een kader voor het eenduidig vastleggen van begrippen. Dit begrippenkader ‘vangt’ de betekenis van een begrip, zo veel mogelijk in begrijpelijke taal (B1-niveau). NL-SBB biedt daarnaast een kader voor verwijzingen naar de (juridische) grondslag van een begrip in een geschreven bron of een bron op het internet, zoals Wettenbank van de overheid. De standaard is zo opgezet dat een begrippenkader volgens NL-SBB als linked data kan worden gepubliceerd. Daarbij wordt gebruik gemaakt van met name SKOS (gegevensmodel voor termen en begrippen) en linked data, maar NL-SBB kan ook zonder SKOS en linked data worden gebruikt.
Relatie met andere FS-Standaarden	SKOS MIM DCAT
Domein	Uitwisselingsfundament
Trefwoorden	Waardelijsten, Informatiemanagement, Metadata
Gangbaar	Nee

Detailinformatie

Volledige naam	Standaard voor beschrijven van begrippen
Versie	1.0
Specificatiedocument	Specificatiedocument NL-SBB
Beheerorganisatie	Geonovum

Toepassing

Community	NL-SBB Community
Implementatiehulpmiddelen	In het specificatiedocument van NL-SBB is een aantal best practices opgenomen voor het werken met de in deze standaard beschreven kenmerken van begrippen, speciaal voor specialisten zoals analisten, informatiemodelleurs en -architecten en voor ontwikkelaars van ondersteunende tooling.
Conformiteitstest
Praktijkvoorbeelden

Toetsingsinformatie

Toelichting bij opname lijst Forum Standaardisatie	NL-SBB heeft raakvlakken met SKOS, maar is geen Nederlands profiel op SKOS. NL-SBB bevat namelijk ook elementen die buiten SKOS vallen, zoals concepten grondslag of begrijpelijke taal. Bij de verplichting van NL-SBB aan de overheid hoort ook een zorgvuldige positionering van NL-SBB en SKOS.
Adoptieadviezen	Het Forum Standaardisatie geeft de volgende adviezen bij plaatsing van naamstandaard op de ‘pas toe of leg uit’-lijst: Aan Geonovum om de samenhang tussen SKOS en NL-SBB in 2025 helder te communiceren (welke standaard wanneer van toepassing is) ter bevordering van de adoptie en ter verduidelijking voor inkopers. Aan Geonovum en Bureau Forum Standaardisatie om bij aanmelding van een nieuwe versie van NL-SBB (al dan niet onder ‘Uitstekend beheer’) de mogelijk veranderende verhouding tussen NL-SBB en (toekomstige) aanpalende standaarden op de lijst open standaarden van Forum Standaardisatie (waaronder SKOS en MIM) in beeld te brengen. Hierbij dient te worden bekeken welke consequenties deze nieuwe versie kan hebben voor deze standaarden. Aan Geonovum om in de eerstvolgende versie van de NL-SBB expliciet op te nemen, en daarvoor met experts in kaart te brengen, hoe de standaard zich verhoudt tot de Aanwijzingen voor de regelgeving en de daarin geldende criteria en werkwijzen voor totstandkoming van begrippen in wet- en regelgeving. Aan Geonovum om in de eerstvolgende versie van NL-SBB de verhouding tot de begripsdefinities/begripsbepalingen in wetgeving nader te duiden, waarbij specifiek ook aandacht is voor hergebruik bij nieuwe wetgeving of wijziging van wetgeving, van bestaande begrippen, en de meerwaarde van NL-SBB hierin. Aanvullend op bovenstaande adviezen is tijdens het aanvullend onderzoek nog een aantal adviezen geformuleerd: Aan Kadaster en Geonovum om een tekstuele wijziging in NL-SBB door te voeren, waarin het toepassen van de standaard beter uiteen wordt gezet, en daarmee duidelijk te maken wat de standaard wel en niet oplost. Aan Kadaster en Geonovum om best practices te blijven ontwikkelen en samen met de community uit te werken om zodoende begrippen naar een hoger volwassenheidsmodel te brengen. Aan Geonovum om de documentatie van de standaard door te ontwikkelen en beter vindbaar te maken. Aan Kadaster en Geonovum om binnen een jaar de samenhang en verschillen tussen NL-SBB en SKOS duidelijk te analyseren en vast te leggen, inclusief de implicaties van gezamenlijke registratie en daarbij op te trekken met Bureau Forum Standaardisatie voor het inzichtelijk maken van de implicaties ervan voor de lijst open standaarden. Aan Kadaster en Geonovum om praktijkervaringen, best practices en inzichten van leveranciers en werkgroepen zoals FDS, MIM en NORA te betrekken bij de verdere uitwerking. Aan Kadaster en Geonovum om te onderzoeken of en hoe NL-SBB binnen Federatief Datastelsel gepositioneerd kan worden, bijvoorbeeld aan de hand van concrete datatoepassingen zoals ‘data bij de bron’.
Uitstekend beheer	Ja
Aanmelder	Geonovum en Kadaster
Documentatie voor opname lijst Forum Standaardisatie
Datum van aanmelding	2023-11-22
Datum van besluit OBDO	2025-09-23

Overig

Waarvoor geldt de verplichting
Toelichting relatie met andere FS-standaarden	NL-SBB heeft raakvlakken met SKOS. SKOS is gegevensmodel voor het publiceren van termen en begrippen op het internet. NL-SBB is zo opgezet dat een begrippenkader als linked data kan worden gepubliceerd. Daarbij wordt gebruik gemaakt van met name SKOS en linked data. Daarnaast is NL-SBB in andere contexten toepasbaar. Zo kunnen organisaties die nog niet de stap richting linked data hebben gemaakt, met NL-SBB al wel qua inhoud en structuur interoperabele beschrijvingen maken. De stap naar publicatie op het internet is dan vooral een technische.
Aandachtspunten
Advies aan beheerder
Sjabloon-bestektekst
CPV-code(s)
Leveranciers

Documentatie

Document	Functie	Link
20240619-intakeadvies-nl-sbb	Intakeadvies	https://www.forumstandaardisatie.nl/sites/default/files/BFS/3-lijsten/standaarden/nl-sbb/20240619-intakeadvies-nl-sbb.pdf
20241120-Expertadvies-NL-SBB	Expertadvies	https://www.forumstandaardisatie.nl/sites/default/files/BFS/3-lijsten/standaarden/nl-sbb/20241120-Expertadvies-NL-SBB.pdf
20241223-verslag-reacties-consultatie-NL-SBB-plus-Memo-Reactie-KVK-internetconsultatie-NL-SBB	Consultatie	https://www.forumstandaardisatie.nl/sites/default/files/BFS/3-lijsten/standaarden/nl-sbb/20241223-verslag-reacties-consultatie-NL-SBB-plus-Memo-Reactie-KVK-internetconsultatie-NL-SBB.pdf
20250620-Aanvullend-onderzoek-NL-SBB	Aanvullend onderzoek	https://www.forumstandaardisatie.nl/sites/default/files/BFS/3-lijsten/standaarden/nl-sbb/20250620-Aanvullend-onderzoek-NL-SBB.pdf
20250625-Forumadvies-NL-SBB	Forumadvies	https://www.forumstandaardisatie.nl/sites/default/files/BFS/3-lijsten/standaarden/nl-sbb/20250625-Forumadvies-NL-SBB.pdf

Copyright: Door Forum Standaardisatie vrijgegeven onder Creative Commons zero

Op deze pagina