Naar de inhoud Naar de navigatie

Organiseren gegevensuitwisseling

ArchiMate-modellen > Gegevensuitwisseling > BusinessFunctions > Organiseren gegevensuitwisseling
ArchiMate-element Organiseren gegevensuitwisseling
ArchiMate_Function.png
Elementtype  : BusinessFunction
Element-id  : Id-7b57efc4-0351-3d82-0bc1-ca89750d596c
ArchiMate-model  : Gegevensuitwisseling
Label  : Organiseren gegevensuitwisseling
Documentatie  : Het organisatorisch inregelen van afspraken over hoe gegevens worden uitgewisseld.
ArchiMate-views  : 
Relaties  : 
Contextdiagram
Het organisatorisch inregelen van afspraken over hoe gegevens worden uitgewisseld. (BusinessFunction) Organiseren gegevensuitwi- sseling Het creëren en wijzigen van de gebruiksvoorwaarden die de beperkingen, rechten en plichten beschrijven die van toepassing zijn op datasets en gegevensdiensten. (BusinessFunction) Opstellen gebruiksvoorw- aarden Het maken van afspraken tussen een aanbieder en een afnemer over een gewenste gegevensuitwisseling, inclusief het controleren of deze voldoet aan de gebruiksvoorwaarden en aan ethische kaders. (BusinessFunction) Contracteren gegevensuitwi- sseling Het bepalen welke bedragen partijen aan elkaar verschuldigd zijn gegeven de gegevensuitwisselingen die hebben plaatsgevonden. (BusinessFunction) Financieel verrekenen eXtensible Access Control Markup Language (XACML) is een op XML gebaseerde taal voor het uitdrukken van autorisatieregels. (Constraint) XACML Het vanuit een onafhankelijke rol controleren of de samenwerking werkt en voldoende waarde oplevert. (BusinessFunction) Toezicht houden op samenwerking De Europese datastrategie stelt dat mensen meer invloed moeten krijgen over hun gegevens en dat zij daarom middelen en bevoegdheden nodig hebben om te beslissen wat er met hun gegevens gebeurt, als er geen wettelijke grondslag is voor hun verwerking. Voor burgers zijn rechten bij de verwerking van persoonsgegevens voor een deel al geborgd in de AVG. In de herziene eIDAS-verordening krijgen burgers en organisaties de mogelijkheid om hun gegevens via eigen wallets te verstrekken aan partijen. Dat is met name relevant voor private dienstverleners, omdat overheidsorganisaties vanuit hun wettelijke taak gegevens direct mogen uitwisselen. Datasoevereiniteit is een belangrijk uitgangspunt bij dataspaces en betekent dat organisaties zelf willen kunnen bepalen aan wie ze hun gegevens verstrekken. (Principle) 1.6. Burgers en organisaties hebben regie over hun eigen gegevens De Europese datastrategie stelt dat het belang van de burger altijd op de eerste plaats moet komen, in overeenstemming met de Europese waarden, grondrechten en regels. Het is belangrijk om te voldoen aan eisen rondom privacy en informatiebeveiliging bij het uitwisselen van gegevens. Daarbij vragen met name persoonsgegevens aandacht omdat deze inherent privacygevoelig zijn en de uitwisseling alleen onder specifieke condities mogelijk is. Anderzijds wordt privacy vaak onterecht als blokkade gezien voor de uitwisseling van gegevens. Eisen aan de bescherming van persoonsgegevens (en daarmee privacy) zijn gesteld in de Algemene Verordening Gegevensbescherming. (Principle) 1.7. Gevoelige gegevens zijn beschermd bij het uitwisselen van gegevens Het bepalen in welke mate partijen hebben voldaan aan de gemaakte afspraken en het aanpassen van afspraken aan nieuwe inzichten. (BusinessFunction) Evalueren en bijstellen afspraken met partij De Centrale OIN Raadpleegvoorziening (COR) is de voorziening die de uitgegeven openbare Organisatie-identificatienummers (OIN) beheert. (ApplicationComponent) Centrale OIN Raadpleegvoo- rziening De Europese datastrategie beoogt gegevensuitwisseling tussen en binnen sectoren te stimuleren middels dataspaces. Inherent ligt de kennis van specifieke gegevens bij partijen in specifieke domeinen. Het is daarom het meest logisch om domeinen zelf verantwoordelijkheid te geven voor hun eigen gegevens. Binnen domeinen gelden ook specifieke eisen en zijn specifieke afspraken nodig. Tegelijkertijd zouden bepaalde gegevens ook buiten domeinen beschikbaar moeten zijn voor hergebruik. Samenwerkingen in domeinen kunnen starten tussen twee partijen, maar hebben vaak de potentie om te groeien. Voor het creëren van duurzame samenwerkingen is het afstemmen met andere mogelijke partijen belangrijk. Als wordt samengewerkt dan kunnen kosten en baten op een eerlijke manier worden gedeeld en kan worden geprofiteerd van schaalvoordeel. Hierdoor kunnen de drempels tot verdere samenwerking worden verlaagd voor nieuwe spelers. (Principle) 2.1. Gegevensuitwi- sseling is federatief georganiseerd Bronhouders willen hun gegevens beschermen. Vanuit de AVG is belangrijk dat een verwerkingsverantwoordelijke duidelijke afspraken maakt met verwerkers in verwerkingsovereenkomsten. In meer algemene zin is belangrijk dat rechten, plichten en aansprakelijkheden goed zijn geborgd. Als bepaalde afspraken generiek kunnen worden gemaakt, landelijk of in de context van een domein, dan heeft dat de voorkeur omdat het de noodzaak tot bilaterale afspraken minimaliseert. Inzicht in overeengekomen gegevensuitwisselingen (gegevensdeelrelaties) is wenselijk om transparantie te bieden over (her)gebruik van gegevens aan partijen binnen en buiten de overheid. Als voorwaarden en afspraken in machineleesbare vorm beschikbaar zijn dan kunnen ze geautomatiseerd worden getoetst. (Principle) 2.2. Voorwaarden en afspraken zijn expliciet en inzichtelijk Het bepalen in welke mate de samenwerking werkt en voldoende waarde oplevert voor de betrokken partijen en het aanpassen van samenwerkingsafspraken aan nieuwe inzichten. (BusinessFunction) Evalueren en bijstellen samenwerking Het leggen van relaties en het creëren van samenwerkingsafspraken met partijen die een betrokkenheid hebben in de samenwerking waarbinnen gegevens worden uitgewisseld, inclusief afspraken over hoe kosten en baten worden verdeeld. (BusinessFunction) Organiseren samenwerking Het toevoegen van een dataset van een aanbieder zodat deze beschikbaar is voor afnemers, inclusief het controleren of deze dataset aan de opgestelde afspraken. (BusinessFunction) Aansluiten dataset De Open Digital Rights Language (ODRL) is een taal voor het vastleggen van afspraken over gebruik van gegevens en diensten. (Constraint) ODRL RINIS levert diensten voor de uitwisseling van gegevens tussen overheidsorganisaties (ApplicationComponent) RINIS voorzieningen Het toelaten van een aanbieder, intermediair of afnemer tot de samenwerking en het toetsen of deze kan voldoen aan de bijbehorende samenwerkingsafspraken. (BusinessFunction) Aansluiten partij Een afspraak tussen partijen over wie, wanneer, welke gegevens onder welke condities uitwisselt. (BusinessObject) Uitwisselafspr- aak CompositionRelationship AssociationRelationship CompositionRelationship AssociationRelationship CompositionRelationship AssociationRelationship AssociationRelationship CompositionRelationship ServingRelationship AssociationRelationship AssociationRelationship CompositionRelationship CompositionRelationship CompositionRelationship CompositionRelationship AssociationRelationship ServingRelationship CompositionRelationship AccessRelationship W Deze svg is op 16-09-2026 19:48:09 CEST gegenereerd door ArchiMedes™ © 2016-2026 ArchiXL. ArchiMedes 16-09-2026 19:48:09 CEST

Een vereenvoudigde representatie van een deel van de werkelijkheid.

Naar de pagina met de definitie van ‘model’
Overgenomen van "https://www.noraonline.nl/index.php?title=Id-7b57efc4-0351-3d82-0bc1-ca89750d596c&oldid=84658"