Indeling van afgeleide principes en relatie tussen principes

Uit NORA Online
Ga naar: navigatie, zoeken

Clustering van Afgeleide principes

De Afgeleide principes hebben allemaal te maken met diensten en interoperabiliteitInteroperabiliteit is het vermogen van organisaties (en hun processen en systemen) om effectief en efficiënt informatie te delen met hun omgeving. Ze kunnen op basis van diverse kenmerken worden ingedeeld. Bij het verminderen van het aantal principes in de omzetting van NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur 2.0 naar NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur 3.0, is in 2009 gekozen voor een volgende clustering van Afgeleide principes:

  1. Dienstenaanbod
  2. Standaardoplossingen
  3. Kanalen
  4. InformatieBetekenisvolle gegevens.
  5. Vraaggerichtheid op een hoger plan
  6. Sturing en verantwoordelijkheid
  7. Betrouwbaarheid

Deze clustering is in principe te zien in de wiki: elk afgeleid principe heeft het kenmerk cluster, met een van deze woorden. Een overzicht is te zien via afgeleide principes in tabelvorm.

In NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur 2.0 werden de afgeleide principes (maar dat waren er toen 125) geclusterd volgens het onderstaande 9-vlaksmodel. Deze clustering is in NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur 3.0 dus losgelaten voor 85 Afgeleide Principes. Voor de 40 actuele afgeleide principes is de positie in het 9-vlaksmodel in de beschrijving aangegeven op basis van het benoemen van de relevante architectuurlaag (y-as) en het architectuurdomein (x-as).

Het Negenvlaksmodel

Het NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur Negenvlaksmodel is een raamwerk voor architectuurprincipes. Het helpt om elementen te plaatsen in een aspect van architectuurEen beschrijving van een complex geheel, en van de principes die van toepassing zijn op de ontwikkeling van het geheel en zijn onderdelen., en om te zorgen dat alle aspecten gedekt worden. Een tiende onderdeel, 'beveiliging & beheer', loopt over alle negen andere onderdelen heen. Horizontaal lopen de architectuurlagen, daarbinnen zijn de architectuurdomeinen te vinden.

wie wat hoe
bedrijfsarchitectuur

Organisatie

AP22: No wrong door
AP27: Een verantwoordelijke organisatie
AP32: Sturing kwaliteit op het hoogste niveau
AP34: Verantwoording besturing kwaliteit

Producten en Diensten

AP01: Diensten zijn herbruikbaar
AP03: Diensten vullen elkaar aan
AP04: Positioneer de dienst
AP05: Nauwkeurige dienstbeschrijving
AP19: Perspectief gebruikerIedere persoon, organisatie of functionele eenheid die gebruik maakt van een informatiesysteem
AP21: Bundeling van diensten
AP23: Automatische dienstverlening
AP24: Proactief aanbieden
AP28: Afspraken vastgelegd
AP30: Verantwoording dienstlevering mogelijk
AP33: Baseline kwaliteit diensten

Processen

AP02: Ontkoppelen met diensten
AP20: Persoonlijke benadering
AP29: De dienstverlenerDe persoon of organisatie die voorziet in het leveren van een afgebakende prestatie (dienst) aan haar omgeving (de afnemers) voldoet aan de norm
AP31: PDCA-cyclus in besturing kwaliteit
AP35: Continuïteit van de dienst
AP41: Beschikbaarheid
AP42: Integriteit
informatiearchitectuur

Medewerkers en Applicaties

AP07: Gebruik de landelijke bouwstenen
AP37: Identificatie authenticatieHet aantonen dat degene die zich identificeert ook daadwerkelijk degene is die zich als zodanig voorgeeft: ben je het ook echt? Authenticatie noemt men ook wel verificatie van de identiteit. en autorisatieHet proces van het toekennen van rechten voor de toegang tot geautomatiseerde functies en/of gegevens in ICT voorzieningen

Berichten en Gegevens

AP06: Gebruik standaard oplossingen
AP08: Gebruik open standaarden
AP17: InformatieBetekenisvolle gegevens.-objecten systematisch beschreven
AP25: Transparante dienstverlening
AP26: Afnemer heeft inzage

Informatieuitwisseling

AP12: Eenmalige uitvraag
AP15: Doelbinding (AP)
AP17: InformatieBetekenisvolle gegevens.-objecten systematisch beschreven
AP18: Ruimtelijke informatie via locatie
AP40: Onweerlegbaarheid (principe)
AP43: Vertrouwelijkheid (principe)
technische architectuur

Technische componenten

AP39: Controle op juistheid volledigheidBetekent dat alle procesgebonden informatie is vastgelegd en wordt beheerd die aanwezig zou moeten zijn conform het beheerregime dat voor dat proces is vastgesteld. en tijdigheid
AP44: Controleerbaarheid

Gegevensopslag

AP13: Bronregistraties zijn leidend
AP14: Terugmelden aan bronhouder
AP16: Identificatie informatie-objecten
AP17: InformatieBetekenisvolle gegevens.-objecten systematisch beschreven
AP36: Uitgangssituatie herstellen

Netwerk

AP09: Voorkeurskanaal internet
AP10: Aanvullend kanaalCommunicatiekanaal dat bij de dienstverlening wordt gebruikt. Elk kanaal kent verschillende vormen waarin informatie kan worden gedeeld.
AP11: Gelijkwaardig resultaat ongeacht kanaalCommunicatiekanaal dat bij de dienstverlening wordt gebruikt. Elk kanaal kent verschillende vormen waarin informatie kan worden gedeeld.
AP38: Informatiebeveiliging door zonering en filtering

Van negenvlaksmodel naar vijflaagsmodel

Op dit moment wordt het negenvlaksmodel, of negen-vlakken-plus-twee, doorontwikkeld naar een Vijflaagsmodel, dat beter geschikt is om het gesprek met niet-architecten aan te gaan.


Relatie tussen basisprincipes en afgeleide principes

Kruistabel

AP Proactief Vindbaar Toegankelijk StandaardEen document dat een set van regels bevat die beschrijven hoe mensen materialen, producten, diensten, technologieën, taken, processen en systemen dienen te ontwikkelen en beheren Gebundeld Transparant Noodzakelijk Vertrouwelijk Betrouwbaar Ontvankelijk
01 02 03 04 05 06 07 08 09 10
01 x
02 x
03 x
04 x x
05 x x
06 x
07 x
08 x
09 x
10 x
11 x x
12 x
13 x
14 x x
15 x x
16 x x
17 x x x
18 x x x
19 x x
20 x x
21 x
22 x
23 x
24 x
25 x
26 x
27 x
28 x
29 x x
30 x
31 x
32 x
33 x x
34 x x
35 x
36 x
37 x
38 x
39 x
40 x

Grafisch overzicht

ToegankelijkAP10TransparantAP26BetrouwbaarAP28ProactiefAP23Standaard (Basisprincipe)AP33AP41NoodzakelijkAP13GebundeldAP21VertrouwelijkAP44AP29AP03AP01AP15OntvankelijkAP27AP12AP07AP08AP06AP11VindbaarAP17AP42AP05AP22AP02AP40AP31AP20AP19AP04AP24AP18AP32AP14AP25AP34AP30AP43AP09Dit is een grafiek met grenzen en knooppunten die kan hyperlinks bevatten.

black: Realiseert