1 Inleiding

1.1 Aanleiding

De hoeveelheid gegevens die de overheid verwerkt neemt steeds verder toe. Om deze bruikbaar te maken en te houden, is expliciete aandacht voor de kwaliteit van deze gegevens essentieel. Overheden zouden expliciet tijd, aandacht en middelen moeten besteden aan het bepalen en het continu verbeteren van de kwaliteit van gegevens. Het is een belangrijke basis om betrouwbare informatie te kunnen leveren en een randvoorwaarde voor vertrouwen van burgers en bedrijven in de overheid. Overheidsorganisaties maken ook toenemend gebruik van elkaars gegevens, waardoor er hogere eisen worden gesteld aan de kwaliteit van gegevens en inzicht hierin.

De mate waarin overheidsorganisaties al aandacht besteden aan gegevenskwaliteit verschilt. Overheden hebben de behoefte om kennis en ervaring uit te wisselen en op die manier te werken aan het verbeteren van hun volwassenheidsniveau. Er is in de context van de landelijke basisregistraties al veel ervaring met het onderwerp opgedaan, die een belangrijke bron van kennis vormt. Daarnaast is er een directe relatie met gegevensmanagement in brede zin. De effectiviteit van processen voor gegevenskwaliteit is afhankelijk van de mate waarin data governance is ingericht.

1.2 Dit document

Dit document beschrijft algemene informatie over het onderwerp gegevenskwaliteit en een stappenplan voor het verbeteren van de kwaliteit van gegevens. Het stappenplan zelf beschrijft welke stappen relevant zijn voor een specifieke set van gegevens. Het document heeft tot doel om kennis en ervaring over gegevenskwaliteit te delen. Het is gebaseerd op algemeen beschikbare informatie over het onderwerp, alsook op ervaringen die overheden met elkaar hebben gedeeld. De toegevoegde waarde van dit document ten opzichte van andere bronnen is dat het informatie vooral op een begrijpelijke manier en in samenhang aanbiedt. De intentie is om een praktische handreiking te bieden. Het is nadrukkelijk geen gebruiksaanwijzing; het moet worden vertaald naar een specifieke organisatiecontext.

De term “gegevenskwaliteit” wordt in dit document breed gebruikt, als onderwerp, als een competentie en voor de kwaliteit van specifieke gegevens. De precieze betekenis volgt uit de zinscontext.

Dit document is tot stand gekomen in afstemming met vertegenwoordigers van overheidsorganisaties. De ondersteuning van het proces en redactie van het document is verzorgd vanuit Bureau MIDO (Meerjarenprogramma Infrastructuur Digitale Overheid) van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

De doelgroep van dit document zijn primair medewerkers van overheidsorganisaties die zelf een rol vervullen in de uitvoering van processen voor gegevenskwaliteit. In veel gevallen zijn dit mensen die de rol van data steward invullen. In de tweede plaats zijn medewerkers die een rol hebben bij de inrichting van deze processen onderdeel van de doelgroep. Dat zijn bijvoorbeeld mensen die eindverantwoordelijk zijn voor bepaalde gegevens, data-architecten en medewerkers van een CDO-office.

1.3 Documentstructuur

De structuur van dit document is als volgt:

• Hoofdstuk 2 geeft een algemene inleiding op het onderwerp gegevenskwaliteit.
• Hoofdstuk 3 beschrijft strategische aanvliegroutes en activiteiten die nodig zijn voor het inrichten van gegevenskwaliteit in algemene zin.
• Hoofdstuk 4 beschrijft het stappenplan dat is gericht op het verbeteren van de kwaliteit van een specifieke set gegevens.
• Hoofdstuk 5 beschrijft de bouwstenen die onderdeel zijn van het stappenplan of gegevenskwaliteit in meer algemene zin.
• Hoofdstuk 6 beschrijft de relatie tussen gegevenskwaliteit en volwassenheid op het gebied van gegevensmanagement.
• Hoofdstuk 7 geeft een aantal adviezen om praktisch aan de slag te gaan met gegevenskwaliteit.
• Bijlage A beschrijft de gebruikte bronnen.
• Bijlage B beschrijft de gehanteerde begrippen.
• Bijlage C beschrijft de betrokkenen.

Lezers die relatief nieuw zijn in het onderwerp kunnen het best starten met hoofdstuk 2. Lezers die vooral praktisch aan de slag willen kunnen dat hoofdstuk beter overslaan en vooral hoofdstukken 4, 5 en 7 lezen. Lezers die vooral geïnteresseerd zijn in de inrichting en ontwikkeling van gegevenskwaliteit in een organisatie zullen vooral in hoofdstuk 3 en hoofdstuk 6 geïnteresseerd zijn.

De betekenis die mensen geven aan gegevens in een context.

Naar de pagina met de definitie van ‘informatie’

Een systematische werkwijze voor het besturen van, de gedragscode voor, en het toezicht op organisaties. 

Naar de pagina met de definitie van ‘governance’

Datgene wat je wil bereiken in de context van een missie.

Naar de pagina met de definitie van ‘doel’

De betekenis of het belang dat aan iets wordt toegekend.

Naar de pagina met de definitie van ‘waarde’

De hulp die de afnemer ontvangt van de dienstverlener bij het benutten van de dienst. 

Naar de pagina met de definitie van ‘ondersteuning’

Een verzameling processtappen die wordt getriggerd om een beoogd resultaat te bereiken.

Naar de pagina met de definitie van ‘proces’

Een combinatie van taken die een medewerker tijdelijk op zich neemt en die afwisselend door verschillende personen kan worden vervuld, aangevuld met bevoegdheden en verantwoordelijkheden.

Naar de pagina met de definitie van ‘rol’