Inrichting beheer en doorontwikkeling van NORA
Opdrachtgever en NORA Beheerbewerken
De NORA is een interbestuurlijk afsprakenstelsel, waarvan het gemandateerd opdrachtgeverschap ligt bij de directie Digitale Overheid (DO) van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). BZK DO is daarmee verantwoordelijk voor de opdracht om NORA te laten beheren en door te laten ontwikkelen, met de volgende perspectieven:
- De NORA als Body of Knowledge vanuit een Nationaal perspectief;
- De NORA voor overerving/ hergebruik;
- De NORA als gemeenschap/ kennisplatform/ communicatieplatform;
- De NORA als koploper EN beheerder van het architectuur erfgoed;
- De NORA als praktisch afwegingskader.
Het beheer en de doorontwikkeling zijn sinds 2011 belegd bij ICTU, waarbij telkens voor 4 jaar het budget wordt vastgesteld. Momenteel is dat ca. EUR 500.000 per jaar voor 2024 t/m 2027. Inhoudelijke sturing komt daarbij van de NORA Gebruikersraad, een interbestuurlijke raad die zowel de eigen ervaringen inbrengt uit de diverse domeinen als denkt vanuit het grotere belang van de publieke sector als geheel. ICTU legt als opdrachtnemer primair verantwoording af aan haar opdrachtgever (BZK DO). Daarnaast verantwoordt het Beheerteam aan de NORA Gebruikersraad dat haar investeringen en uitgaven in lijn zijn met de gegeven inhoudelijke sturing.
Bestuurlijke ophangingbewerken

Als opdrachtgever is het Ministerie van BZK verantwoordelijk voor de afstemming tussen de NORA en het OBDO (Overheidsbrede Beleidsoverleg Digitale Overheid) en andere sturende gremia.
Hoewel de NORA randvoorwaardelijk is voor het ontwerp van de hele Generieke Digitale Infrastructuur (GDI) in haar samenhang met de overheidsdienstverlening, is de NORA zelf toch onderdeel geworden van de besturing van die GDI c.q. Digitale Overheid. In 2014 is vanuit de praktische overweging om het aantal besturende gremia te verminderen, de toenmalige NORA Architectuur Board opgeheven en de besturing van de NORA Gebruikersraad ondergebracht bij de de Regieraad Interconnectiviteit van de Digicommissaris. Daarbij had de voorzitter van de NORA Gebruikersraad zitting in de Regieraad. In 2017 is die besturing overgegaan van de Digicommissaries naar het Overheidsbrede Beleidsoverleg Digitale Overheid (OBDO). En in 2022 zijn aanvullend met het Besluit Sturing Digitale Overheid 2022 de Programmeringsraad GDI (PGDI) en de Architectuurraad GDI ingesteld. Sinds 2024 wordt de rol van de Architectuurraad GDI verbreed tot Digitale Overheid (DO).
De relatie tussen de NORA en de GDI/DO is van evident belang, vandaar dat nauw wordt samengewerkt met de (architectuurwerkgroepen van) Architectuurraad GDI/DO en het Bureau Architectuur Digitale Overheid (BADO) om de GDI-Architectuur (GA) afgestemd te houden met de NORA en daarbij optimaal her-gebruik te maken van relevante onderdelen van de NORA, zoals Beleidskaders, het NORA Begrippenkader en Architectuurprincipes.
Zie ook de afspraken over deze samenwerking uit 2026: Bijeenkomst:NORA Gebruikersraad 2026-06-09
Hoe op Nationaal niveau de architectuurfunctie is geregeld, kan je nalezen via Positionering NORA.
Brede communitybewerken
Veel kennis over projecten en voorzieningen is beschikbaar bij de gemeenschap van overheidsarchitecten van de ministeries, manifestgroeppartijen, gemeenten, provincies en waterschappen. Deze community moet actief gestimuleerd worden om een bijdrage te leveren die ondersteunend en/of verdiepend is t.o.v. de afspraken die worden gemaakt in de Gebruikersraad. Daarvoor wordt er naast online (wiki) contacten ook geïnvesteerd in bijeenkomsten. De thema’s die in de NORA zijn uitgewerkt op basis van gestolde kennis en ervaring uit de praktijk, worden actueel gehouden via zogenaamde thema-communities, zoals voor Privacy, Identity & Access Management en Zaakgericht Werken. In de praktijk overlappen deze communities elkaar en vormen zij samen met de betrokkenen uit de NORA familie één gemeenschap van professionals die voor hun werk te maken hebben met architectuur in de publieke sector.
NORA Gebruikersraadbewerken
De NORA Gebruikersraad is als een spin in het web van NORA Beheer en de NORA Familie.
De samenstelling van de Gebruikersraad bestaat uit een representatieve vertegenwoordiging van gebruikers van de NORA binnen de overheid. Leden zijn bijvoorbeeld beheerders van een dochter van NORA, vertegenwoordigers van een overheidsorganisatie of experts voor een specifiek overheidsdomein.
De leden van de Gebruikersraad hebben drie rollen:
- Het aanjagen van het gebruik en de juiste toepassing van NORA bij de achterban;
- Het ophalen van wensen uit de praktijk van de achterban;
- Sparringpartner zijn voor de beheerder en programmamanager NORA.
Leden en lidmaatschap Gebruikersraadbewerken
De Gebruikersraad is een besloten gezelschap. Deelname aan de Gebruikersraad staat open voor vertegenwoordigers uit alle bestuurlijke lagen van de overheid, de publieke sector, leveranciers en andere stakeholders. Toetreding en deelname aan de Gebruikersraad zijn niet vrijblijvend en vindt plaats na instemming van de zittende leden.
Nieuwe deelnemers kunnen zich melden via nora@ictu.nl
Zie notitie Opzet en werking gebruikersraad, versie 1.1 (PDF, 216 kB)
NORA MediaWikibewerken
Alle afspraken en kennis uit en over de NORA worden gepubliceerd via de (semantische) NORA MediaWiki. Losstaande publicaties met nieuwe inzichten zullen dus niet meer voorkomen. In het verleden was dat wel zo, maar al deze oude publicaties zijn inmiddels inhoudelijk opgenomen in de wiki en als bronnen toegevoegd.
NORA Beheer vervult drie rollen voor de wiki:
- User management en ondersteuning gebruikers;
- Content management op structuur en consistentie;
- Checken, accepteren en uitvoeren van (inhoudelijke) wijzigingen uit de community.
1 augustus 2026 12:13:19
28 maart 2012 14:26:50
1 augustus 2026 12:13:19
58
Informatief