NORA Gebruikersraad/2020-06-04

Uit NORA Online
Ga naar: navigatie, zoeken

Bijeenkomst van NORA Gebruikersraad op donderdag 4 juni 2020, 15.00-18.00 uur incl. borrel, locatie: Digitaal via Microsoft Teams.
Doel: Besluit- en visievorming
Doelgroep: Leden van de NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur Gebruikersraad (architecturen & stakeholders) .

In de uitnodiging via Outlook is een link van Microsoft Teams meegestuurd. Via deze link kan u deelnemen aan de vergadering. Inmiddels heeft iedereen wel ervaring met Teams of iets wat erop lijkt. Om de vergadering goed te laten verlopen graag zorgen dat je om 15.00 uur bent ingelogd.

15.00 uur - Inloop

Opening en mededelingen (15.10 uur)

Nadeem opent de vergadering en heet iedereen welkom. Er zijn geen mededelingen vanuit de gebruikersraad.
Paul Zeef van BZK heeft een aantal mededelingen nagestuurd:

  1. Het voorstel van wet Digitale Overheid ligt sinds februari 2020 voor behandeling voor in de Eerste Kamer. Vorige week heeft de EK een technische briefing met uitleg van ambtenaren van BZK gehad. De Europese Commissie (de commissie voor digitale zaken) wil op korte termijn een expert-bijeenkomst inplannen over het wetsvoorstel. Behandeling afronden en in stemming brengen kan in theorie nog voor 1 juli, maar de verwachting is dat de datum van inwerkingtreding doorschuift naar 1 jan 2021.
  2. BZK heeft een kabinetsreactie in afstemming met OBDO en onderraden op de adviezen over Governance en Financiering van de GDI. OBDO had daarvoor 3 juni een ingelaste bijeenkomst zelfs. Uitkomst kent Paul niet. De kabinetsreactie in concept mikt op een wijziging qua financiering (van doorbelasting naar groot aandeel centraal beschikbaar gesteld) en significante finetuning op de governance. Dat alles bij volgend kabinet op basis van toekomstig regeerakkoord te beleggen.
  3. Kleiner bier: voor het programma Regie op Gegevens is een kort traject gestart om een soort referentiearchitectuur Regie op Gegevens – verankerd in beleid èn NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur – op te stellen voor in het bijzonder het delen van je gegevens (bij de overheid) met andere, private partijen. ICTU pakt dit traject op.

Pilot beleidskaders en NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur architectuurprincipes (15.25 uur, Robert van Wessel, ter besluitvorming)

Op 14 november 2019 heeft de NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur Gebruikersraad ingestemd met het voorstel een pilot uit te voeren waar de NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur Basisprincipes (NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur BPs) worden getoetst aan actuele beleidskaders. Deze pilot is afgelopen maanden uitgevoerd via een aantal workshops met vertegenwoordigers uit de “achterban” van de NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur Gebruikersraad en enkele medewerkers van ICTU.

Er is een drietal beleidskaders geanalyseerd door de workshopdeelnemers, waarbij is bekeken in hoeverre de NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur BPs nog correct, compleet en actueel zijn, inclusief de formulering van rationale en implicaties. Er is gekozen voor drie verschillende documenten die elk hun eigen focus hebben binnen het Vijflaagsmodel. Zo heeft ‘NLdigibeter’ vooral impact op de Grondslagen en Organisatieaspecten (de bovenste twee lagen), richt de ‘Data Agenda Overheid’ zich vooral op de Informatieaspecten (de middenlaag) en is het ‘Beleidskader Digitale Basisinfrastructuur’ vooral gericht op de Applicaties en de Technische infrastructuur (de onderste twee lagen). Op basis van deze analyse is de conclusie dat de huidige set van 10 NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur BPs, ondanks dat deze reeds 10+ jaar oud zijn, in ieder geval nog een groot deel van huidige beleidsonderwerpen dekt. Het zal echter bij niemand verbazing wekken, dat in de tussentijd de aandacht wat is verschoven en er nieuwe beleidsonderwerpen op de agenda zijn gekomen, zoals privacy, wendbaarheid en duurzaamheid.

In totaal hebben we 10 additionele beleidsonderwerpen in deze stukken gevonden die niet of slechts indirect aan de huidige NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur BPs zijn te relateren. Dit heeft geleid tot het idee om de teksten van de Basisprincipes op onderdelen te gaan aanpassen en aanvullen. Parallel aan de workshops van deze pilot hebben Robert van Wessel en Aty de Groot een ander initiatief begeleid, waarbij de focus lag op het praktisch bruikbaarder maken van NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur Afgeleide Principes (APs).De resultaten van dit parallelle traject en de analyse van de NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur BPs in relatie tot actuele beleidskaders leiden samen tot dit integrale advies aan de NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur Gebruikersraad.

De gebruikersraad wordt gevraagd akkoord te gaan met de volgende adviezen:

  1. Stem in met het inhoudelijke voorstel van de Notitie;
  2. Borg kennis en ervaring door de huidige betrokkenen te vragen deel te nemen in een expertgroep Beleidskaders;
  3. Maak voor de uitwerking van het voorstel tenminste EUR 25.000 van het huidige budget vrij, zodat vanuit NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur Beheer een trekker en een expert kunnen worden ingezet voor samen totaal ca. 16 uur per week gedurende 4 maanden;
  4. Organiseer vanuit NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur Beheer dat tenminste 2 x per jaar een bijeenkomst wordt geregeld om enkele (nieuwe) Beleidskaders uit te werken (en daarmee de achterstand geleidelijk weg te werken);
  5. Laat betrokkenen bij BZK / DO een review uitvoeren op die analyse van Beleidskaders en de wijzigingen in de NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur principes;
  6. Nodig betrokkenen van BZK / DO uit om samen met de expertgroep van gedachte te wisselen zodra ze zich gaan buigen over een nieuw Beleidskader;
  7. Reserveer structureel jaarlijks ca. EUR 10.000 van het NORA-budget om Beleidskaders te analyseren en de NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur Principes daarop te laten aanpassen.

Besluit:

De gebruikersraad gaat met een meerderheid akkoord met de voorgestelde adviezen, waarbij Peter Visser aangeeft het niet eens te zijn met deel één van het advies, met als argument dat wat in NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur ooit BPs zijn geworden, EISEN waren die de samenleving stelde en stelt aan de digitalisering van de overheid. De beweging die hij nu ziet is dat de eisen weer eisen worden, dat beleid (de business) deze eisen uitwerkt en prioriteert in beleidsdocumenten. Voor de NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur zijn de BPs niet langer leidend, maar de uitwerking van die eisen door beleid, zie afbeelding hiernaast. Dit zou ook de juiste volgorde der dingen moeten zijn. Tot nu toe was NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur een uitzondering, daarin werd beleid/de business overgeslagen, waarschijnlijk ook omdat beleid (de business) op het moment dat NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur ontstond nog niet zover was. Peter vindt dat de eisen gewoon eisen zijn en vindt dat je ze niet moet opnemen in/bij de basiswaarden, de basiswaarden zijn immers van beleid (de business).

Reactie van NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur Beheer hierop: De BPs zijn inderdaad ruim 10 jaar geleden ontstaan vanuit de Burger Service Code, waarin burgers hun eisen en wensen kenbaar hebben gemaakt t.a.v. de overheidsdienstverlening. Deze zijn straks onderdeel van de basiswaarden van dienstverlening. Die basiswaarden zijn niet meer alleen van beleid, maar ook van anderen: de balans tussen burgerwensen en overheidsbeleid wordt inmiddels beter geborgd door het uitgangspunt “burger / mens centraal” en beleid stemt tegenwoordig al meer af met andere stakeholders.

René Luijten onthoudt zich. Hij denkt dat het beter is dat er iets op het niveau van de dochters vastgelegd kan worden in de vorm van doelen. Het zullen vrij hoog over basiswaarden gaan worden. Hanteer hoog over architectuurEen beschrijving van een complex geheel, en van de principes die van toepassing zijn op de ontwikkeling van het geheel en zijn onderdelen. principes en per dochter doelen.

Reactie NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur Beheer: De nieuwe basiswaarden voor dienstverlening beogen meer duidelijkheid te geven over de samenhang van de verschillende termen die in beleidsstukken worden gebruikt en zullen daardoor ook helpen bij het stellen van de doelen door de dochters.

De opmerkingen van Peter en René worden ter overweging meegenomen in het vervolg van de pilot.

Afsluiting Jaarplan 2019 (15.40 uur, Eric Brouwer, ter besluitvorming)

In de presentatie verantwoording Jaarplan 2019 (PDF, 569 kB) geeft Eric Brouwer (programmamanager NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur) een overzicht van de bereikte doelen, diverse onderwerpen en financiën 2019. De vraag aan de gebruikersraad is of zij akkoord zijn met decharge van het jaar 2019.

Besluit: De gebruikersraad geeft decharge over het jaar 2019.

Voortgang jaarplan 2020 (15.50 uur, Eric Brouwer, ter besluitvorming)

Eric Brouwer zal ingaan op de ontwikkelingen binnen NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur in het jaar 2020 en geeft een blik op de voortgang van het jaarplan 2020. Hierbij vraagt hij om een besluit aan de gebruikersraad om in te stemmen met de voortgangsrapportage en het niet oppakken van het nieuwe thema Transparantie en Openbaarheid en het daarvoor gereserveerde budget ad EUR 25.000 toe te delen aan de uitwerking van het voorstel vanuit de pilot Beleidskaders.

Gevraagd besluit aan de Gebruikersraad:

  1. In te stemmen met deze voortgangsrapportage.
  2. Akkoord te gaan met het niet oppakken van het nieuwe thema Transparantie en Openbaarheid en het daarvoor gereserveerde budget ad EUR 25.000 toe te delen aan de uitwerking van het voorstel vanuit de pilot Beleidskaders.

Besluit:

De gebruikersraad is akkoord met het voorstel om het thema Transparantie en Openbaarheid voorlopig niet op te pakken, het Thema komt op de voorraadagenda voor volgend jaar, en het budget wat daarmee vrij komt te besteden aan het vervolg op de pilot Beleidskaders en de adviezen die voortkomen uit agendapunt 2 van deze agenda. Daarmee stemt de gebruikersraad in met de voortgangsrapportage.

Thema's 2020 (16.10 uur, Nadeem Taverne, ter besluitvorming)

In juni 2019 zijn de volgende drie nieuwe thema's door de gebruikersraad vastgesteld:

  • Transparantie en Openbaarheid
  • AI en Algoritmen
  • Datagedreven werken en Analytics

Op 5 maart 2020 is een schriftelijk verzoek gedaan aan jullie om mensen uit jullie achterban te vragen of zij willen meedoen met één van de thema’s. Daar is helaas slechts één aanmelding op gekomen. Op 2 april is nogmaals een verzoek gedaan. Daar heeft nog één iemand op gereageerd. Zonder opdracht(gever) vanuit de gebruikersraad en zonder voldoende deelname van de achterban kan er geen inzet worden gepleegd op de drie thema's. De gebruikersraad zal een beslissing moeten nemen over de voortgang van de vastgestelde thema's.

Besluit:

Het thema Transparantie en Openbaarheid vervalt voorlopig. Nadeem zal zich vanuit de Gebruikersraad als opdrachtgever opstellen als het gaat om het thema AI en Algoritmen en zal gekoppeld worden aan de eventuele trekker. Peter Giskes zal Datagedreven werken en Analytics op zich nemen als opdrachtgever vanuit de gebruikersraad.

Verslag 28 januari 2020 en actiepuntenlijst

Verslag wordt vastgesteld, met dank aan de opsteller.

W.v.t.t.k.

De voorraadagenda wordt doorgenomen. Doordat er één gebruikersraad niet door is gegaan en een digitale gebruikersraad zich meer laat lenen voor besluiten, loopt de voorraadagenda op. Nadeem en Sandra gaan kijken waar de prioriteiten liggen voor 2020. Sandra zal de voorraadagenda bijwerken en op datum zetten.

  • Nieuwbrief

De nieuwsbrief is inmiddels uit. Heb je deze nog niet ontvangen stuur een berichtje naar nora@ictu.nl.

  • Geboorte Astra

Inmiddels heeft de Architectuur Strafrechtketen (ASTRA) de eerste versie van de architectuurEen beschrijving van een complex geheel, en van de principes die van toepassing zijn op de ontwikkeling van het geheel en zijn onderdelen. gepubliceerd en wel op hun eigen plekje binnen het semantische netwerk van architectuurEen beschrijving van een complex geheel, en van de principes die van toepassing zijn op de ontwikkeling van het geheel en zijn onderdelen.-wiki’s: ASTRA. Net als bij alle kraambezoeken in Corona-tijd kan het even duren voor we elkaar fysiek weer zien, maar neem vooral vast digitaal een kijkje terwijl je wacht op het geboortekaartje.

  • Architectuuropleidingen

Inmiddels zijn de architectuuropleidingen in beeld gebracht. Alle bekende instituten zijn benaderd en er is een kennissessie georganiseerd, waar drie instituten actieve interesse toonden om NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur in hun opleidingen te verwerken.

Afsluiting met eventueel digitaal napraten

Ondanks het feit dat dit een digitale vergadering was en vooral bedoeld was om besluiten te nemen zodat NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur Beheer en Doorontwikkeling weer verder kan met de werkzaamheden, was dit een vruchtbare vergadering. De voorzitter sluit de vergadering om 16.30 uur af met de wens dat we na de zomer weer fysiek bij elkaar mogen komen. Hij wenst iedereen een fijne vakantie toe.