| Architectuurprincipe | Uitgangspunt in Architectuur Digitale Overheid 2030 | Principe of implicatie in NORA |
|---|
| 1.1. Gegevens die kunnen worden gedeeld zijn vindbaar, toegankelijk, interoperabel en herbruikbaar |
- Data wordt beschikbaar gemaakt met toepassing van de “FAIR” principes [...]
- Overheids-api’s zijn open te gebruiken, ook voor niet-overheidsorganisaties bruikbaar, tenzij wettelijke of privacyeisen dat verhinderen.
- Voor het opstellen van informatiemodellen wordt gebruik gemaakt van het Metamodel Informatie Modellering (MIM).
|
- Pas de FAIR dataprincipes toe
- Zorg dat overheidsinformatie eenvoudig te raadplegen is
- Maak zoveel mogelijk data beschikbaar als open data
- Weet welke (bron)gegevens in huis zijn
- Bevorder hergebruik van gegevens
- Beschrijf informatieobjecten in een model
- Gebruik open standaarden voor modellering
- Geef de afnemer inzage in rechten en voorwaarden en plichten
- Stel betrokkenen op de hoogte van het doel waarvoor gegevens verzameld worden
- Zorg voor open specificaties
|
| 1.2. Gegevensuitwisseling is gebaseerd op open standaarden | |
- Pas open standaarden toe
- Standaardiseer waar mogelijk
- Gebruik de standaard met het meest specifieke werkingsgebied
- Zorg voor open specificaties
- Gebruik een actueel register met standaarden
|
| 1.3 De kwaliteit van gegevens is afgestemd op het gebruik | |
- Ken je afnemers en stem diensten hierop af
- Neem gegevens als fundament
- Stel van ieder gegeven de kwaliteit vast
- Controleer de verwerking van gegevens
- Verifieer de kwaliteit van gegevens van het begin tot het einde van het proces
- Stel onweerlegbaarheid vast
|
| 1.4. Gegevensdiensten zijn afgestemd op de behoeften van afnemers | |
- Ken je afnemers en stem diensten hierop af
|
| 1.5. De aangewezen bron van de gegevens is leidend |
- Welke data […] binnen de overheid uit welke bron komt is duidelijk vastgelegd en afnemers zijn verplicht te zorgen dat data actueel blijven en conform deze bron zijn
|
- Weet welke (bron)gegevens in huis zijn
- Stel voor ieder gegeven de unieke bron vast
- Stel de juridische aansprakelijkheid per gegevensobject vast
- Verwijs naar de bron
- Gegevens eenmalig uitgevraagd, uniek opgeslagen, meervoudig gebruikt
- Geef de voorkeur aan halen i.p.v. brengen van gegevens
|
| 1.6. Burgers en organisaties hebben regie over hun eigen gegevens |
- Er is een grondslag nodig om persoonsgegevens te mogen verwerken. Bij de overheid is dit vrijwel altijd een grondslag vanuit een wet.
- Burgers en bedrijven kunnen eenvoudig zien welke data de overheid over hen heeft (inzagerecht).
- Burgers, bedrijven en overheden kunnen vermeende onjuistheden in data eenvoudig laten corrigeren (correctierecht).
- Mensen hebben in bepaalde mate het recht om ‘vergeten’ te worden. [...]
|
- Pas doelbinding toe
- Stel bij het verzamelen en opvragen van persoonsgegevens de betrokkenen op de hoogte van het doel waarvoor de gegevens worden verzameld en van de rechten die zij mogen uitoefenen
|
| 1.7. Persoonsgegevens zijn beschermd bij het uitwisselen van gegevens |
- Er is een grondslag nodig om persoonsgegevens te mogen verwerken. Bij de overheid is dit vrijwel altijd een grondslag vanuit een wet.
- Overheden mogen alleen persoonsgegevens verwerken als het niet anders kan. Dus: als zij zonder deze gegevens hun doel niet kunt bereiken.
|
- Pas doelbinding toe
- Ontwerp diensten met oog voor doelbinding en grondslag
- Borg de vertrouwelijkheid van gegevens in maatregelen
- Minimaliseer het gebruik van gegevens
|
| 1.8. Uitwisselingen van gegevens wordt gelogd als deze later aantoonbaar moet zijn |
- Richt een sterke logging en audit-trail in
- Leg auditlogs vast bij de bronregistratie van het gegeven
|
| 2.1. Gegevensuitwisseling is federatief georganiseerd |
- Voor het delen van data maken we gebruik van de principes van het Federatief Datastelsel. […]
- Per domein / sector dienen afspraken gemaakt te worden over standaarden van berichten (informatiemodel, semantiek, e.d.).
| |
| 2.2. Voorwaarden en afspraken zijn expliciet en inzichtelijk | |
- Maak heldere afspraken over aanbieden en afnemen van diensten
- Geef de afnemer inzage in rechten en voorwaarden en plichten
- Leg de grondslag en het doel van de gegevensverwerking vast
- Neem oorspronkelijke grondslag mee bij hergebruik diensten
- Bepaal taken en verantwoordelijkheden van de gegevensverwerking
|
| 3.1. Gemeenschappelijke begripsvorming is het startpunt |
- We harmoniseren definities en betekenis (semantiek) van gegevens.
| |
| 3.2. Metagegevens zijn begrijpelijk voor mensen |
- […] Deze dient de daartoe benodigde functionele documentatie aan te bieden.
| |
| 3.3. Gegevens worden contextrijk vastgelegd |
- Welke data […] binnen de overheid uit welke bron komt is duidelijk vastgelegd […]
|
- Leg de doelbinding vast in de metadata van het gegevensobject
- Leg de context van een informatieobject vast in metadata
- Maak gegevens herleidbaar tot de bron (herkomst)
- Leg de grondslag en het doel van de gegevensverwerking vast
|
| 3.4. Metagegevens zijn aan elkaar verbonden | | |
| 3.5. Metagegevens zijn beschikbaar als Linked Data |
- Via het principe van linked data kunnen verbanden tussen dataobjecten in meerdere kernregistraties worden vastgelegd.
| |
| 3.6. De kwaliteit van gegevens is beschreven conform het landelijke raamwerk gegevenskwaliteit | | |
