Review NAP09 per 2025

Reviewoproep NAP09 Beschrijf de dienst nauwkeurig

Er zijn een aantal aanvullingen voorgesteld voor het architectuurprincipe NAP09 Beschrijf de dienst nauwkeurig. We nodigen alle architecten in de publieke sector van harte uit om deel te nemen aan de openbare review van deze wijziging. Ook andere professionals die in hun werk met architectuur te maken hebben zijn van harte welkom om hun reactie te geven.

Waarom willen we NAP09 aanvullen?

NAP09 speelt een belangrijke rol in de NORA, omdat het de basis vormt voor het ontwerp van overheidsdiensten en voor het begrijpen van hun onderlinge samenhang. We willen het principe daarom actueel houden en de kwaliteit, herkenbaarheid en toepasbaarheid ervan versterken.

De nieuwe versie beschrijft 22 aspecten die relevant zijn om te borgen dat de beschrijving van een dienst voor alle betrokkenen duidelijk maakt:

• wat hun rol is
• welke rechten en plichten gelden
• hoe onderdelen van een dienst met elkaar samenhangen

Als we dat overal in de overheid toepassen krijgen we dienstbeschrijvingen die meer uniform zijn, waardoor ook de samenhang van diensten beter zichtbaar wordt. Ook publicatie van de dienst naar burgers en bedrijven kan zo eenduidiger en toegankelijker.

Voorgestelde aanvulling op het principe

• een vernieuwde rationale, op basis van de meest actuele inzichten uit Nederland en de EU
• het opnemen van 22 aspecten die samen een complete en begrijpelijke dienstbeschrijving bevorderen
• visualisatie van de 22 aspecten in samenhang
• nieuwe koppelingen met bestaande kaders en standaarden
• een aanscherping van de toelichting, gericht op rollen, rechten, plichten en samenhang van diensten

Er is dus behoorlijk wat veranderd. Tegelijk is de versie die nu voorligt een aanvulling op de oude, geen inhoudelijke wijziging. De stelling is hetzelfde gebleven, de rationale is gewijzigd en er zijn voorbeelden aan toe gevoegd. De oude versie van het principe is ter vergelijking terug te vinden op noraonline, de te reviewen versie lees je op Beschrijf de dienst nauwkeurig.

Wat voor feedback zoeken we?

We horen graag wat jullie van de ingeslagen weg vinden: hebben deze aanvullingen meerwaarde voor jou in jouw praktijk en waarom (niet)? Waar zie jij nog aanvullingen of mogelijkheid tot verbetering?

Alle reacties zijn welkom, positief en negatief. Hoe concreter het is hoe meer we er mee kunnen.

Reageren & Contact

Er zijn twee manieren om te reageren: rechtstreeks in de context van de tekst met SmartComments, of in een mail naar nora@ictu.nl.

Als je vragen hebt of liever rechtstreeks in gesprek wilt gaan kun je contact opnemen met Eric Brouwer of Bas Kaptijn.

Instructie reactie via SmartComments

1. Log in op noraonline met je bestaande account of maak een nieuw account aan.
2. Ga naar de pagina Beschrijf de dienst nauwkeurig.
3. Kies het tabblad Opmerkingen en zet SmartComments aan.
4. Lees de tekst door tot je de behoefte voelt een opmerking te maken.
5. Selecteer vervolgens het relevante stukje tekst en voeg je commentaar direct toe.
6. Herhaal stap 5 voor elke opmerking die je wilt plaatsen.

Zie voor uitleg en instructie over SmartComments de pagina SmartComments extensie.

Verwerking reacties & proces review

Alle reacties worden met interesse gelezen en vervolgens verwerkt. We publiceren alle reacties en koppelen naar de betrokkenen terug wat we er mee gaan doen / gedaan hebben.

Het is vervolgens aan de NORA Gebruikersraad wat er met de bevindingen van de review gebeurt. De raad kan het vernieuwde NAP09 opnieuw vaststellen of vragen om verdere uitwerking op basis van de bevindingen.

In de tijd gezien betekent dat:

1. Uitsturen reviewverzoek en publiciteit (begin december)
2. Verzamelen van reacties (3 december - 14 januari)
3. Verwerken van reacties (januari)
4. Individuele en plenaire terugkoppeling naar betrokkenen (eind januari)
5. Publicatie van de uitkomsten (eind januari)
6. Bespreking van bevindingen in de NORA Gebruikersraad ( 20 januari en/of 14 april 2026).

De voortgang van de review is te volgen via deze pagina.

Looptijd review

De review staat open vanaf 3 december 2025 en sluit op 14 januari 2026. De uiterste reactiedatum is dus woensdag 14 januari 2026.

Een ondersteunde voorziening.

Ga naar de pagina met de definitie van 'dienst'

De fundamentele concepten en eigenschappen van een object in zijn omgeving, samen met de leidende principes voor de realisatie en evolutie in de levenscyclus van dat object.

Ga naar de pagina met de definitie van 'architectuur'

Een combinatie van taken die een medewerker tijdelijk op zich neemt en die afwisselend door verschillende personen kan worden vervuld, aangevuld met bevoegdheden en verantwoordelijkheden.

Ga naar de pagina met de definitie van 'rol'

De representatie van een toekomstige werkelijkheid.

Ga naar de pagina met de definitie van 'ontwerp'

Een fundamentele en algemeen toepasbare regel, gebaseerd op een overtuiging en die geldt als richtlijn.

Ga naar de pagina met de definitie van 'principe'

Een bepaald voorkomen van iets.

Ga naar de pagina met de definitie van 'versie'

Een verzameling processtappen die wordt getriggerd om een beoogd resultaat te bereiken.

Ga naar de pagina met de definitie van 'proces'