Overzicht van standaarden beheerd door NORA

Onderstaande tabel geeft een overzicht van alle standaarden die in de NORA beschreven zijn en beheerd worden door NORA Beheer. Per standaard is tevens aangegeven of de standaard ook een status op de lijsten van Forum Standaardisatie heeft.

Klik hier voor een overzicht van alle open standaarden die beheerd worden door Forum Standaardisatie en dus op de lijsten (Pas toe of leg uit EN Aanbevolen) van Forum Standaardisatie staan.

Standaard	Beschrijving	Status bij Forum Standaardisatie
ADMS (Asset Description Metadata Schema)	ADMS (Asset Description Metadata Schema) is een verbindende standaard die in andere standaarden wordt toegepast waaronder o.a. DCAT (ADMS is het toepassingsprofiel van DCAT). ADMS is een gestandaardiseerd metadata woordenboek om beheerders van standaarden te laten documenteren waar de standaarden over gaan en waar ze kunnen worden gevonden op het web. Oftewel, DCAT beschrijft de datasets en ADMS beschrijft de standaarden en waar ze te vinden zijn. Hiermee zijn deze standaarden een aanvulling op elkaar.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
AES	De AES-standaard is een versleutelingstechniek voor de bescherming van de vertrouwelijkheid van opgeslagen en verzonden data en is de vervanger van de verouderde DES standaard. AES wordt zowel binnen Nederland als wereldwijd zeer veel en op, op zeer veel verschillende wijzen gebruikt. Voorbeelden van het gebruik zijn: In programma's zoals WinRAR, WinZip, PowerArchiver, e.d. wordt AES als encryptie aangeboden. AES wordt toegepast voor beveiliging (WPA2) in draadloze netwerken (Wifi), zie IEEE 802.11i. AES wordt toegepast voor het versleutelen van gegevens voor verzending over het internet, https verkeer etc. In hardware voor netwerken wordt veelvuldig gebruikt gemaakt van AES.	Aanbevolen
ASN.1	ASN is een standaard manier voor het beschrijven van data die binnen een netwerk verzonden of ontvangen worden. Abstract syntax notation one (ASN.1). ASN.1 wordt veel gebruikt voor het beschrijven van X.509 certificaten en de toepassing ervan. Voorbeeld van een toepassing is RSA public key voor beveiliging van het transactieverkeer in de elektronische handel. Hiernaast beschrijft deze standaard rollen en structuren om data in telecommunicatie en computer netwerken te representeren, te coderen, over te brengen en te decoderen. Hierdoor is het mogelijk grote hoeveelheden gegevens geautomatiseerd te valideren aan de hand van specificaties met behulp van software tools.	Aanbevolen
Ades Baseline Profiles	Elektronische handtekeningen worden gebruikt voor het ondertekenen van digitale berichten. Een elektronische handtekening is voor de ontvanger het bewijs dat een elektronisch bericht inderdaad afkomstig is van de ondertekenaar en dat deze de inhoud van het bericht onderschrijft. Voor het ondertekenen van berichten die een hoger niveau van betrouwbaarheid vereisen, kunnen geavanceerde elektronische handtekeningen of gekwalificeerde elektronische handtekeningen worden gebruikt. De AdES Baseline Profiles zorgen ervoor dat een geavanceerde/gekwalificeerde elektronische handtekening voor de ondertekenaar en ontvanger uitwisselbaar is door eisen te stellen aan de minimale set aan informatie die wordt uitgewisseld. De AdES Baseline Profiles beschrijven de minimale set aan gegevens die uitgewisseld moeten worden om aan de eisen van een geavanceerde elektronische handtekening te voldoen. Een geavanceerde elektronische handtekening voldoet aan vier eisen: De handtekening is op unieke wijze aan de ondertekenaar verbonden; De handtekening maakt het mogelijk de ondertekenaar te identificeren; De handtekening komt tot stand met middelen die de ondertekenaar onder zijn uitsluitende controle kan houden; De handtekening is op zodanige wijze aan het elektronisch bestand waarop zij betrekking heeft verbonden, dat elke wijziging van de gegevens, na ondertekening, kan worden opgespoord.	Verplicht (pas toe of leg uit)
Aquo-standaard		Verplicht (pas toe of leg uit)
ArchiMate	Een beschrijvingstaal voor enterprise-architecturen.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
BOMOS	Een standaard model voor het beheer en ontwikkelen van open standaarden. Dit model is ook toe te passen voor (referentie)architecturen, afsprakenstelsels en voorzieningen.	Onbekend
BSI-Standard 200-2 - IT-Grundschutz-Methodology	Met BSI-Standard 200-2 biedt Bundesamt für Sicherheit in der Informationstechnik (BSI) een methodologie voor effectief beheer van informatiebeveiliging. Dit kan worden aangepast aan de eisen van organisaties van verschillende soorten en maten. In BSI-Standard 200-2 wordt dit geïmplementeerd via de drie methodieken: Standard Protection Basic Protection Core Protection	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
BSI-Standard 200-4 - Business Continuity Management	Het onderwerp bedrijfscontinuïteitsbeheer (BCM) is al jaren stevig verankerd in IT-Grundschutz en biedt met de vorige BSI-standaard 100-4 een gefundeerde ondersteuning voor calamiteitenbeheer. De voortdurende ontwikkelingen en ervaringen op het gebied van BCM, emergency management en (IT) crisismanagement, evenals de gerelateerde BSI-standaarden voor informatiebeveiliging, hebben de noodzaak aangetoond om de BSI Standard 100-4 fundamenteel te moderniseren. De BSI 200-4 biedt praktische instructies voor het opzetten en opzetten van een Business Continuity Management Systeem (BCMS) in uw eigen organisatie. Op deze manier maakt het vooral onervaren BCM-gebruikers een gemakkelijke introductie tot het onderwerp mogelijk. Voor ervaren BCM-gebruikers wordt een normatieve catalogus van eisen ter beschikking gesteld. Er is momenteel geen certificering voor de standaard gepland. Na de Community Draft-fase tot 30 juni 2021 zullen alle opmerkingen dienovereenkomstig worden bekeken en verwerkt.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
BWB	Citeren, vinden en verbinden van wet- en regelgeving gaat door toepassing van de BWB standaard sneller, eenvoudiger en geeft minder kans op fouten. Gebruik van de standaard biedt daardoor verbetering van interoperabiliteit. De open standaard BWB biedt een eenduidige manier van verwijzen naar (onderdelen van) wet- en regelgeving. De laatste versie (versie 1.3.1) maakt het mogelijk om in wet- en regelgeving te kunnen verwijzen naar: taalversies en onderdelen van internationale verdragen, wet- en regelgeving waarvan de indeling niet voldoet aan de gebruikelijke nummering van hoofdstukken en paragrafen, en ruime begrippen zoals “enig artikel”. De drie Juriconnect standaarden BWB, ECLI en JCDR zijn gericht op standaardisatie van identificatie met het doel om de geïdentificeerde inhoud te delen. De standaard BWB (Basis Wetten Bestand) is gericht op verwijzing naar geconsolideerde wet- en regelgeving. Voor verwijzing naar wet- en regelgeving of onderdelen daarvan in wetten.overheid.nl, is aan elke regeling een uniek identificatienummer (BWBID) toegekend. De Juriconnect standaard voor BWB beschrijft hoe deze verwijzing wordt vormgegeven. Nota bene: op de website van Juriconnect wordt de BWB standaard ook wel aangeduid als de standaard "logische links naar wetgeving". De standaard JCDR (Juriconnect Decentrale Regelgeving) is gericht op identificatie van en verwijzing naar geconsolideerde decentrale regelgeving. Elke overheid legt een collectie algemeen verbindende voorschriften aan met de teksten van verordeningen en keuren, waarin de later vastgestelde wijzigingen zijn verwerkt (geconsolideerde vorm). Deze collectie is de Centrale Voorziening Decentrale Regelgeving (CVDR). De Juriconnect standaard voor decentrale voorzieningen beschrijft hoe dient te worden verwezen naar documenten die in CVDR zijn opgeslagen. De ECLI standaard (European Case Law Identifier) is gericht op identificatie voor citatie in het juridische domein. De ECLI is een Europese standaard notatie voor het uniek identificeren van jurisprudentie, met een sterke basis en input vanuit LJN (Landelijk Jurisprudentie Nummer). De standaard beschrijft de wijze waarop, met behulp van een Uniform Resource Identifier (URI), kan worden verwezen naar een European Case Law Identifier.	Verplicht (pas toe of leg uit)
CAA		Aanbevolen
CCTS (Core Component Technical Specification)	A cornerstone of the UN/CEFACT standardisation activities is the Core Component Technical Specification (CCTS). Core Components are the syntax-neutral and technology-independent building blocks that can be used for data modeling. Major benefits of CCTS include improved reuse of existing data artifacts, improved enterprise interoperability, and consistency across vertical industry standards. (bron: wikipedia)	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
CMIS		Aanbevolen
COINS		Verplicht (pas toe of leg uit) Archief
CSS	CSS maakt op een relatief eenvoudige wijze een uniforme opmaak van websites mogelijk. CSS is een simpel mechanisme om opmaak (bijvoorbeeld lettertypes, kleuren, tussenruimtes) toe te voegen aan web pagina's. Met behulp van één stylesheet kunnen alle pagina's van een website uniform worden opgemaakt.	Aanbevolen
CSV	CSV-bestanden (Common Format and MIME Type for Comma-Separated Values Files) kunnen in een rekenblad- of een databaseprogramma worden ingelezen en vervolgens op een beeldscherm als tabel worden gepresenteerd. CSV bestanden bestaan uit regels met informatie waarbij naar ieder los gegeven een komma wordt geplaatst. Het wordt veelgebruikt om gegevens tussen verschillende spreadsheet programma's uit te wisselen en kan ook gebruikt worden op gegevens uit databases over te zetten naar een andere database.	Aanbevolen
Cloud Computing Compliance Criteria Catalogue - C5:2020	De catalogus met nalevingscriteria voor cloudcomputing (C5) definieert een basisbeveiligingsniveau voor cloudcomputing. Het wordt gebruikt door professionele cloudserviceproviders, auditors en cloudklanten. Het Bundesamt für Sicherheit in der Informationstechnik (BSI) introduceerde C5 voor het eerst in 2016. Sindsdien is de criteriacatalogus snel ontstaan en heeft deze nu een brede marktpenetratie: BSI kent meer dan een dozijn C5-attesten op nationale, Europese en wereldwijde cloudserviceproviders die een breed scala aan cloudservices dekken. Naast grote cloudserviceproviders passen inmiddels ook middelgrote en kleine providers de catalogus toe. De criteriacatalogus ondersteunt klanten bij het selecteren, controleren en monitoren van hun cloudserviceproviders. De bijbehorende rapportages leggen de basis voor een gedegen risicobeoordeling. In 2019 werd de catalogus grondig herwerkt, aangepast aan nieuwe ontwikkelingen en de kwaliteit verder verhoogd.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
DCAT		Aanbevolen
DCAT-AP-DONL		In behandeling
DHCP	DHCP maakt het mogelijk om automatisch netwerkadressen toe te wijzen aan hosts en maakt het bijvoorbeeld ook mogelijk om de netwerkadressen van DNS server mee te sturen. Het DHCP protocol specificeert een framework dat het mogelijk maakt om configuratie-informatie door te sturen naar hosts op een TCP/IP netwerk.	Aanbevolen Archief
DKIM	DKIM (DomainKeys Identified Mail Signatures) koppelt een e-mail aan een domeinnaam met behulp van een digitale handtekening. Het stelt de ontvanger in staat om te bepalen welke domeinnaam (en daarmee welke achterliggende organisatie) verantwoordelijk is voor het zenden van de e-mail. Daardoor kunnen spam- en phishing-mails beter worden gefilterd.	Verplicht (pas toe of leg uit)
DMARC	Anti-phishing	Verplicht (pas toe of leg uit)
DNS		Archief
DNSSEC	DNS is kwetsbaar waardoor een kwaadwillende een domeinnaam kan koppelen aan een ander IP-adres ("DNS spoofing"). Gebruikers kunnen hierdoor bijvoorbeeld worden misleid naar een frauduleuze website. Domain Name System Security Extensions (DNSSEC) lost dit op. DNSSEC is een cryptografische beveiliging die een digitale handtekening toevoegt aan DNS-informatie. Op die manier wordt de integriteit van deze DNS-informatie beschermd. Aan de hand van de digitale handtekening kan een internetgebruiker (onderwater en volledig automatisch m.b.v. speciale software) controleren of een gegeven DNS-antwoord authentiek is en afkomstig is van de juiste bron. Zodoende is met grote waarschijnlijkheid vast te stellen dat het antwoord onderweg niet is gemanipuleerd.	Verplicht (pas toe of leg uit)
DUTO (Normenkader Duurzaam Toegankelijke Overheidsinformatie)	DUTO is een raamwerk waarmee overheidsorganisaties kunnen bepalen welke passende maatregelen ze moeten nemen voor de duurzame toegankelijkheid van hun informatie. DUTO is een norm die is bedoeld voor alle informatieprofessionals die betrokken zijn bij het ontwerpen, kopen, bouwen, inrichten en/of aanpassen van informatiesystemen.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
Datum en Tijd	De standaard definieert een methode voor het weergeven van de datum en de tijd. De ISO 8601:2004 standaard is van toepassing wanneer data volgens de Gregoriaanse kalender wordt weergegeven, tijden in de het 24-uurs systeem en bij tijdsintervallen, of herhalende tijdsintervallen. Deze ISO standaard zegt niets over data en tijden waarbij woorden worden gebruikt in de representatie en het zegt tevens niets over data en tijden indien bij de representatie geen karakters worden gebruikt.	Aanbevolen
Digikoppeling	Digikoppeling bestaat uit een set standaarden voor elektronisch berichtenverkeer tussen overheidsorganisaties. Digikoppeling onderkent twee hoofdvormen van berichtenverkeer: Bevragingen; een vraag waar direct een reactie op wordt verwacht. Hierbij is snelheid van afleveren belangrijk. Als een service niet beschikbaar is, dan hoeft de vraag niet opnieuw worden aangeboden. Meldingen; men levert een bericht en pas (veel) later komt eventueel een reactie terug. In dat geval is snelheid van afleveren minder belangrijk. Als een partij even niet beschikbaar is om het bericht aan te nemen, dan is het juist wel gewenst dat het bericht nogmaals wordt aangeboden. Aan versie 2.0 van Digikoppeling is o.a. de specifiactie voor grote berichten toegevoegd, de mogelijkheid om attachments toe te voegen en om security op berichtniveau toe te passen. Digikoppeling versie 2 en later zijn backward compatible met versie 1. In 2018 is besloten om geen versienummering meer te gebruiken voor Digikoppeling. De meest actuele versie is nu altijd de verzameling van gepubliceerde documenten. Zo is in 2018 de DK Architectuur naar versie 1.5.1 gegaan terwijl de Koppelvlakstandaard WUS op 3.5 is gebleven.	Verplicht (pas toe of leg uit)
Digitoegankelijk (EN 301 549 met WCAG 2.1)	De wettelijke afspraak om websites en mobiele apps toegankelijk te maken voor mensen met een functiebeperking (zoals dyslectici, kleurenblinden, slechtzienden en blinden), door de standaard EN 301 549 (WAGC 2.1) toe te passen en daar een toegankelijkheidsverklaring over te publiceren.	Verplicht (pas toe of leg uit)
DoD 5015.2-STD:2007 Electronic Records Management Software Applications Design Criteria Standard	Electronic Records Management Software applications design criteria Standard DoD 5015.2-STD definieert functionele eisen voor recordsmanagement software en is goedgekeurd door het Nationale archief van de VS. De standaard is ontwikkeld en wordt onderhouden door het Amerikaanse ministerie van Defensie en wordt gebruikt door vele staten en lagere overheden in de VS. Onder de standaard functioneert een uitgebreid certificatieprogramma voor recordsmanagement software en vele (internationale) pakketten zijn inmiddels gecertificeerd. Van de standaard is ook een Nederlandse bewerkte vertaling beschikbaar.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
Dublin Core metadata element set	Wereldwijde set algemene standaarden en richtlijnen voor metadatering van content op internet, ontwikkeld en beheerd door het Dublin Core Metadata Initiative. Het DCMI is een internationale open community van experts en geïnteresseerden in metadata.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
E-Portfolio NL	NTA 2035 E-portfolio NL is een toepassingsprofiel voor studenten en werknemers bij Nederlandse organisaties, van de internationale IMS ePortfolio specificatie. Hiermee kunnen de competenties van een individu worden bijgehouden. Het voordeel van deze standaard is dat de student/lerende medewerker zijn profiel mee kan nemen naar verschillende organisaties.	Verplicht (pas toe of leg uit)
EAC-CPF (Encoded Archival Context for Corporate Bodies, Persons, and Families)	EAC is een datamodel in XML, voor de toepassing van ISAAR(CPF)en voorziet in een grammatica voor het coderen van de namen van de makers van archiefmateriaal en gerelateerde informatie.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
EAD (Encoded Archival Description)	EAD is een datamodel in XML, voor de toepassing van ISAD(G), dat is ontwikkeld voor het maken, opslaan, publiceren, koppelen en uitwisselen van archiefbeschrijvingen.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
ECLI	Met de ECLI standaard kunnen: alle rechterlijke uitspraken in de Europese Unie (zowel van nationale als van Europese gerechten) worden voorzien van een gelijkaardige, unieke en persistente identifier. Deze identifier kan worden gebruikt voor identificatie en citatie van rechterlijke uitspraken en derhalve om deze te vinden in binnenlandse of, buitenlandse, Europese of internationale jurisprudentiedatabanken. alle rechterlijke uitspraken worden voorzien van uniforme metadata, gebaseerd op de Dublin Core standaard. Het zoeken van uitspraken in allerlei databanken worden daardoor gefaciliteerd.	Verplicht (pas toe of leg uit)
EI-standaarden		Archief
EML_NL	Nederlands toepassingsprofiel op de Election Markup Language. De EML_NL standaard versie 1.0 definieert de gegevens en de uitwisseling van gegevens bij verkiezingen die vallen onder de Nederlandse Kieswet. Het gaat daarbij om de uitwisseling van kandidaatgegevens en uitslaggegevens.	Verplicht (pas toe of leg uit)
EPUB		Aanbevolen
ETSI TS 119 312		Aanbevolen
Erfgoedstandaard		Aanbevolen
GWSW	Het GWSW is een ontologie, een speciale datastructuur die assets, systemen en (beheer)processen op het gebied van stedelijk waterbeheer beschrijft. Het is een open datastandaard volgens het linked data principe. Het GWSW is onderdeel van het Semantisch Web en is gemodelleerd in RDF/RDFS/OWL-2.	Verplicht (pas toe of leg uit)
Geo-Standaarden	In Nederland (en ook daarbuiten) zijn veel organisaties betrokken bij het registreren en uitwisselen van informatie met een geografische component. Dat wil zeggen: informatie over objecten die gerelateerd zijn aan een locatie ten opzichte van het aardoppervlakte. Hierbinnen zijn verschillende domeinen te onderkennen, zoals kadastrale informatie en informatie over waterhuishouding. Om te waarborgen dat de geo-informatiehuishouding van deze domeinen goed op elkaar aansluit, en dat informatie tussen domeinen uitgewisseld kan worden, zijn afspraken nodig over de te gebruiken standaarden. De basisset Geo-standaarden voorziet hierin. De set verplichte standaarden bestaat uit: Geopackage ISO 19136 NEN 3610 Nederlands metadataprofiel op ISO 19115 Nederlands metadataprofiel op ISO 19119 OGC API - Features OGC API - Tiles De volgende verourderde standaarden staan op de aanbevolen lijst: Nederlands Profiel Web Map Service op ISO 19128 Nederlands profiel op ISO 19142 (WFS) Een overzicht van alle relevante Geostandaarden, de vigerende versies en de samenhang is te vinden in het Raamwerk Geostandaarden.	Verplicht (pas toe of leg uit)
GeoPackage 1.2		Archief
Geopackage	Geopackage is een op SQLite gebaseerde internationale open standaard waarmee je geografische informatie kunt uitwisselen. In 2019 is deze standaard opgenomen op de Nederlandse Pas-toe-of-leg-uit-lijst. Dit betekent dat Nederlandse overheidsorganisaties bij het aanbieden van een download van hun data naast GML ook het GeoPackage formaat moeten kunnen leveren.	Verplicht (pas toe of leg uit)
HTTPS en HSTS	HTTPS is een uitbreiding op het HTTP-protocol met als doel de veilige uitwisseling van gegevens tussen een (web)server en client. Bij gebruik van HTTPS worden de gegevens tussen een client en server versleuteld, waardoor de gegevens voor een derde -bijvoorbeeld een aanvaller die probeert de gegevens te onderscheppen- niet leesbaar zijn. De HSTS standaard zorgt ervoor dat een client -doorgaans een browser- weet dat een server met HTTPS bereikbaar is, en voor alle vervolgbezoeken een versleutelde verbinding gebruikt. Dit helpt voorkomen dat een derde -bijvoorbeeld een kwaadaardige WiFi hotspot- een browser kan omleiden naar een valse website. Daarom heeft het veel zin om HTTPS samen met HSTS te gebruiken.	Verplicht (pas toe of leg uit)
IEEE 802.x (Port-based Network Access Control )		Niet bekend bij Forum Standaardisatie
IFC	Uitwisseling van 3D-bouwinformatiemodellen	Verplicht (pas toe of leg uit)
INSPIRE (standaard)	De Europese richtlijn INSPIRE zorgt ervoor dat we milieugerelateerde geo-informatie van alle Europese lidstaten kunnen zoeken, bekijken en downloaden van achter onze computer.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
IPv6	Internet Protocol versie 6 (IPv6) maakt communicatie van data tussen ICT-systemen binnen een netwerk, zoals internet, mogelijk. De standaard bepaalt dat ieder ICT-systeem binnen het netwerk een uniek nummer (IP-adres) heeft. De belangrijkste motivatie voor de ontwikkeling van IPv6 was het vergroten van de hoeveelheid beschikbare adressen ten opzichte van de tegenwoordig gangbare voorganger IPv4.	Verplicht (pas toe of leg uit)
ISAAR(CPF)	Internationale Norm voor Archivistische Geautoriseerde Beschrijvingen van Organisaties, Personen en Families. Deze norm verschaft richtlijnen voor het maken van archivistische geautoriseerde beschrijvingen van entiteiten (organisaties, personen en families) betrokken bij de vorming en het beheer van archieven.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
ISAD(G): General International Standard Archival Description	Algemene Internationale Norm voor Archivistisch Beschrijven, uitgegeven door de ICA.Deze norm verschaft algemene richtlijnen voor het maken van archivistische beschrijvingen. Hij dient te worden gebruikt in combinatie met bestaande nationale normen of als basis voor de ontwikkeling van nationale standaarden.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
ISO 14721:2012 Space data and information transfer systems - Open archival information system (OAIS) - Reference model	Het ISO 14721:2012 referentiemodel voor een Open Archival Information System (OAIS-referentiemodel) is dé standaard voor iedereen die zich met preservering bezighoudt. De versie van 2012 is online beschikbaar.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
ISO 19109	Geeft aanwijzingen voor het maken en documenteren van applicatieschema's, inclusief principes voor het definieren van eigenschappen.
ISO 19115	Geographic information - Metadata	Onbekend
ISO 19136	Geographic information -- Geography Markup Language (GML)	Verplicht (pas toe of leg uit)
ISO 42010	Richtlijnen voor het beschrijven van architectuur van systemen en software en de kaders voor die architecturen	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
ISO/IEC 11179
ISO/IEC 15408	ISO/IEC 15408 (Evaluation criteria for IT security), ook wel 'Common Criteria' genoemd, is bedoeld als basis voor het evalueren van beveiligingseigenschappen van IT-producten en -systemen. De norm is redelijk abstract en wordt in de Nederlandse publieke sector voor zover bij ons bekend niet breed toegepast. Internationaal kan dat anders liggen. De norm valt uiteen in drie delen: NEN-ISO/IEC 15408-1:2024 (Correctie 2024-01) Part 1: Introduction and general model NEN-ISO/IEC 15408-2:2024 Part 2: Security functional components NEN-ISO/IEC 15408-3:2023 Part 3: Security assurance components	Onbekend
ISO/TS 19103	Standaard voor geografische informatie
JCDR	De standaard biedt een eenduidige manier van verwijzen naar (onderdelen van) decentrale regelgeving waarmee de interoperabiliteit van juridische documenten en systemen die veel verwijzingen kennen naar decentrale regelgeving wordt bevorderd.	Verplicht (pas toe of leg uit)
JPEG binnen Open Document Format	JPEG is een formaat voor afbeeldingen dat gebruik maakt van niet-omkeerbare datacompressie (ofwel lossy compression).	Archief
JSON	JavaScript Object Notation (JSON) een formaat om net zoals XML gegevens op te slaan en te versturen. JavaScript is de programmeertaal waarvan de basis syntax beschrijving is afgeleid voor gebruik in JSON. JSON wordt gebruikt voor het uitwisselen van datastructuren, met name in webapplicaties die asynchroon gegevens ophalen van de webserver. De standaard is met name gericht op efficiënt programmeren en kent een compacte notatie bijvoorbeeld: { “naam”: Jan, “geboren”: 1983 }	Aanbevolen
METS (Metadata Encoding & Transmission Standard)	METS is een datamodel in XML voor alle beschrijvende, administratieve en structurele metagegevens van archiefbescheiden en collectie-items.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
MIM		Aanbevolen
MoReq2010: Modular Requirements for Records Systems	Modular Requirements for Records Systems versie 2010. MoReq is ontwikkeld in opdracht van de Europese Commissie. MoReq is een, modulair gestructureerd, model van functionele eisen voor recordsmanagement software.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN 3610	Het basismodel geo-informatie (NEN3610) vereenvoudigt de uitwisseling van geo-informatie tussen partijen en informatiesystemen en maakt het gebruik van deze geo-informatie eenduidig en betekenisvol. NEN3610 bevat de gemeenschappelijke basis van de verschillende onderliggende sectorale informatiemodellen. Met behulp van dit basismodel kan er in alle sectoren tot op detailniveau worden gemodelleerd.	Verplicht (pas toe of leg uit)
NEN-EN-ISO 19110	Geo-informatie - Methodologie voor catalogiseren van entiteiten
NEN-EN-ISO 22313:2020 (Richtlijnen voor het gebruik van ISO 22301)	Dit document geeft richtlijnen en aanbevelingen voor het toepassen van de eisen van het bedrijfscontinuïteitsmanagementsysteem (BCMS) die worden gegeven in ISO 22301. De richtlijnen en aanbevelingen zijn gebaseerd op goede internationale praktijkvoorbeelden.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-EN-ISO 50001:2018 (Energiemanagementsystemen - Eisen met gebruiksrichtlijnen)	NEN-EN-ISO 50001 specificeert eisen voor het inrichten, implementeren, onderhouden en verbeteren van een energiemanagementsysteem (EnMS). Het beoogde resultaat is de organisatie in staat stellen een systematische benadering te volgen om continue verbetering van de energieprestaties en het EnMS te bereiken. Dit document: is van toepassing op elke organisatie ongeacht type, omvang, complexiteit, geografische locatie, organisatiecultuur of de producten en diensten die zij levert; is van toepassing op activiteiten die van invloed zijn op energieprestaties die door de organisatie beheerd en beheerst worden; is van toepassing ongeacht de hoeveelheid, het gebruik of de soorten verbruikte energie; vereist dat continue verbetering van de energieprestaties wordt aangetoond, maar definieert geen te realiseren niveaus van verbetering van de energieprestaties; kan zelfstandig worden gebruikt of worden afgestemd op of geïntegreerd in andere managementsystemen.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-EN-ISO/IEC 27018:2020 (Code of practice for protection of personally identifiable information (PII) in public clouds acting as PII processors)	Deze standaard specificeert met name richtlijnen op basis van ISO/IEC 27002, waarbij rekening wordt gehouden met de wettelijke vereisten voor de bescherming van PII die van toepassing kunnen zijn in de context van de informatiebeveiligingsrisico-omgeving(en) van een aanbieder van openbare clouddiensten. Deze standaard is van toepassing op alle soorten en maten organisaties, inclusief openbare en particuliere bedrijven, overheidsinstanties en non-profitorganisaties, die onder contract aan andere organisaties informatieverwerkingsdiensten leveren als PII-verwerkers via cloud computing. De richtlijnen in deze internationale norm kunnen ook relevant zijn voor organisaties die optreden als PII-controllers; PII-beheerders kunnen echter onderworpen zijn aan aanvullende wetgeving, voorschriften en verplichtingen inzake PII-bescherming, die niet van toepassing zijn op PII-verwerkers. Deze internationale norm is niet bedoeld om dergelijke aanvullende verplichtingen te dekken.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-EN-ISO/IEC 27040:2016 (Storage security)	Opslagbeveiliging is van toepassing op de bescherming (beveiliging) van informatie waar deze is opgeslagen en op de beveiliging van de informatie die wordt overgedragen via de communicatieverbindingen die verband houden met opslag. Opslagbeveiliging omvat de beveiliging van apparaten en media, de beveiliging van beheeractiviteiten met betrekking tot de apparaten en media, de beveiliging van applicaties en diensten, en beveiliging die relevant is voor eindgebruikers tijdens de levensduur van apparaten en media en na het einde van het gebruik. Opslagbeveiliging is relevant voor iedereen die betrokken is bij het bezitten, exploiteren of gebruiken van apparaten, media en netwerken voor gegevensopslag. Dit omvat senior managers, verkrijgers van opslagproducten en -diensten en andere niet-technische managers of gebruikers, naast managers en beheerders die specifieke verantwoordelijkheden hebben voor informatiebeveiliging of opslagbeveiliging, opslagbeheer, of die verantwoordelijk zijn voor de algehele beveiliging van een organisatie ontwikkeling van programma's en veiligheidsbeleid. Het is ook relevant voor iedereen die betrokken is bij de planning, het ontwerp en de implementatie van de architecturale aspecten van de beveiliging van opslagnetwerken.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO 13008	Conversie en migratieproces van digitale records. Internationale standaard die specificeert wat er nodig is bij conversie en/of migratie van digitale records, om de authenticiteit, betrouwbaarheid, integriteit en bruikbaarheid van de records te garanderen. Het gaat dan om planning issues, requerements en procedures en heeft zowel betrekking op de records zelf als op de metagegevens die hieraan verbonden zijn.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO 15489-1	NEN-ISO 15489-1 stelt de kernconcepten en uitgangspunten vast voor de creatie, het onder beheer brengen en beheren van archiefstukken door organisaties. De standaard wordt daarbij ondersteund door een aantal andere standaarden en praktijkrichtlijnen (zoals NEN-ISO 23081-1:2017 en NEN-ISO/TR 18128:2014) die verdere invulling geven aan deze concepten en uitgangspunten.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO 16175-1	Principes en functionele eisen voor archiefbescheiden in een elektronische kantooromgeving - Deel 1: Overzicht en de verklaring inzake basisbeginselen. De norm NEN-ISO 16175 biedt principes en functionele eisen voor software om digitale informatie te creëren en te beheren in kantooromgevingen, die internationaal zijn afgesproken in de International Council on Archives (ICA). Dit eerste deel NEN-ISO 16175-1 geeft een overzicht en beschrijft de principes voor het beheer van records in een digitale omgeving. Het tweede deel NEN-ISO 16175-2 geeft de functionele eisen voor softwaresystemen voor recordsmanagement. In het derde deel NEN-ISO 16175-3 staan de functionele eisen voor het informatiebeheer in bedrijfssystemen.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO 16175-2	Principes en functionele eisen voor archiefbescheiden in een elektronische kantooromgeving - deel 2: Richtlijnen en functionele eisen voor digitale informatie- en archiefmanagementsystemen. De norm NEN-ISO 16175 biedt principes en functionele eisen voor software om digitale informatie te creëren en te beheren in kantooromgevingen, die internationaal zijn afgesproken in de International Council on Archives (ICA). Het eerste deel NEN-ISO 16175-1 geeft een overzicht en beschrijft de principes voor het beheer van records in een digitale omgeving. Dit tweede deel NEN-ISO 16175-2 geeft de functionele eisen voor softwaresystemen voor recordsmanagement. In het derde deel NEN-ISO 16175-3 staan de functionele eisen voor het informatiebeheer in bedrijfssystemen.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO 16175-3	Principes en functionele eisen voor archiefbescheiden in een elektronische kantooromgeving - deel 3: Richtlijnen en functionele eisen voor records in bedrijfssystemen. De norm NEN-ISO 16175 biedt principes en functionele eisen voor software om digitale informatie te creëren en te beheren in kantooromgevingen, die internationaal zijn afgesproken in de International Council on Archives (ICA). Het eerste deel NEN-ISO 16175-1 geeft een overzicht en beschrijft de principes voor het beheer van records in een digitale omgeving. Het tweede deel NEN-ISO 16175-2 geeft de functionele eisen voor softwaresystemen voor recordsmanagement. In dit derde deel NEN-ISO 16175-3 staan de functionele eisen voor het informatiebeheer in bedrijfssystemen.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO 23081-1	Informatie en documentatie - Beheren van metagegevens voor archiefbescheiden - Deel 1: Principes. De principes en overwegingen voor implementatie in NEN-ISO 23081-1 zijn in 2009 verwerkt in een kader voor het definiëren van metagegevenselementen: NEN-ISO 23081-2. Er is ook een zelf-beoordelingsmethode beschikbaar bij deze richtlijnen: NPR-ISO TR 23081-3	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO 23081-2	Informatie en documentatie - Beheren van metagegevens voor archiefbescheiden - Deel 2: Conceptuele en implementatieaspecten. NEN-ISO 23081-2 biedt een kader voor het definiëren van metagegevenselementen volgens de principes en overwegingen voor implementatie die uiteengezet zijn in NEN-ISO 23081-1. Er is ook een zelf-beoordelingsmethode beschikbaar bij deze richtlijnen: NPR-ISO TR 23081-3	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO 27033-1 (Network security - Overview and concepts)		Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO 30300	Deze internationale norm definieert de begrippen die toepasbaar zijn op managementsystemen voor archiefbescheiden. De norm bevat grondbeginselen en een verklarende woordenlijst.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO 30301	Deze internationale norm stelt eisen vast waar een ManagementSysteem voor Archivering aan moet voldoen teneinde een organisatie te kunnen ondersteunen bij het halen van haar mandaat, missie, strategie en doelstellingen. De norm behandelt het ontwikkelen en implementeren van archiveringsbeleid en -doelstellingen en geeft informatie over het meten en monitoren van de prestatie	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO 30302:2015	Deze internationale norm voorziet in richtlijnen voor het implementeren van een Management Systeem voor archivering binnen een organisatie, volgens de eisen die worden gesteld in NEN-ISO 30301: 2011.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO 31000:2018 (Risicomanagement - Richtlijnen)	NEN-ISO 31000 geeft richtlijnen voor het beheersen van risico's waarmee organisaties worden geconfronteerd. De toepassing van deze richtlijnen kan worden aangepast aan elke organisatie en haar context. Deze standaard biedt een algemene benadering voor het beheer van elk type risico en is niet branche- of sectorspecifiek. Dit document kan gedurende de levenscyclus van de organisatie worden gebruikt en kan worden toegepast op elke activiteit, inclusief besluitvorming op alle niveaus.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC 17788:2014 (Cloud computing - Overview and vocabulary)	Deze standaard is een terminologiebasis voor cloudcomputingstandaarden. Deze internationale norm van aanbeveling is van toepassing op alle soorten organisaties (bijvoorbeeld commerciële ondernemingen, overheidsinstanties, non-profitorganisaties).	Onbekend
NEN-ISO/IEC 17789:2014 (Cloud computing - Reference architecture)	De referentiearchitectuur omvat de cloud computing-rollen, cloud computing-activiteiten en de functionele componenten voor cloudcomputing en hun relaties.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC 18033-1:2015 (IT Security techniques - Encryption algorithms - General)	NEN-ISO/IEC 18033-1 is algemeen van aard en geeft definities die van toepassing zijn in volgende delen van deze internationale norm. De aard van encryptie wordt geïntroduceerd en bepaalde algemene aspecten van het gebruik en de eigenschappen ervan worden beschreven. De criteria die worden gebruikt om de algoritmen te selecteren die in de volgende delen van deze internationale norm worden gespecificeerd, zijn gedefinieerd in bijlagen A en B.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC 18033-2:2006 (IT Security techniques - Encryption algorithms - Asymmetric ciphers)	Dit deel van ISO/IEC 18033 specificeert verschillende asymmetrische cijfers. Deze specificaties schrijven de functionele interfaces en correcte methoden voor het gebruik van dergelijke versleutelingen in het algemeen voor, evenals de precieze functionaliteit en het versleutelde tekstformaat voor verschillende specifieke asymmetrische versleutelingen (hoewel conforme systemen ervoor kunnen kiezen om alternatieve formaten te gebruiken voor het opslaan en verzenden van versleutelde teksten) . Een normatieve bijlage (Annex A) geeft ASN.1-syntaxis voor object-ID's, openbare sleutels en parameterstructuren die moeten worden geassocieerd met de algoritmen die zijn gespecificeerd in dit deel van ISO/IEC 18033. Deze specificaties schrijven echter geen protocollen voor voor het op betrouwbare wijze verkrijgen van een openbare sleutel, voor het bewijs van bezit van een privésleutel, of voor validatie van openbare of privésleutels; zie ISO/IEC 11770-3 voor richtlijnen over dergelijke belangrijke managementkwesties. De asymmetrische cijfers die in dit deel van ISO/IEC 18033 worden gespecificeerd, worden aangegeven in clausule 7.6.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC 18033-3:2005 (IT Security techniques - Encryption algorithms - Block ciphers)	Dit deel van ISO/IEC 18033 specificeert blokcijfers. Een blokcijfer koppelt blokken van n-bits aan blokken van n-bits, onder besturing van een sleutel van k-bits. Er zijn in totaal zes verschillende blokcijfers gedefinieerd. Aan de algoritmen die in dit deel van ISO/IEC 18033 zijn gespecificeerd, zijn object-ID's toegewezen in overeenstemming met ISO/IEC 9834. De lijst met toegewezen object-ID's wordt gegeven in bijlage B. Eventuele wijzigingen in de specificatie van de algoritmen resulterend in een wijziging van functionele gedrag zal resulteren in een wijziging van de object-ID die aan het algoritme is toegewezen.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC 18033-4:2012 (IT Security techniques - Encryption algorithms - Stream ciphers )	Dit deel van ISO/IEC 18033 specificeert: uitvoerfuncties om een keystream te combineren met leesbare tekst; keystream-generators voor het produceren van keystream; object-ID's die zijn toegewezen aan speciale keystream-generators in overeenstemming met ISO/IEC 9834.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC 18033-5:2015 (IT Security techniques - Encryption algorithms - Identity-based ciphers)	NEN-ISO/IEC 18033-5 specificeert op identiteit gebaseerde versleutelingsmechanismen. Voor elk mechanisme worden de functionele interface, de precieze werking van het mechanisme en het cijfertekstformaat gespecificeerd. Conforme systemen kunnen echter alternatieve formaten gebruiken voor het opslaan en verzenden van cijferteksten.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC 19086-1:2016 (Service level agreement (SLA) framework - Part 1: Overview and concepts)	NEN-ISO/IEC 19086-1 streeft naar het vaststellen van een set gemeenschappelijke cloud SLA-bouwstenen (concepten, termen, definities, contexten) die kunnen worden gebruikt om cloud Service Level Agreements (SLA's) te creëren. Dit document specificeert: een overzicht van cloud-SLA's; identificatie van de relatie tussen de cloudserviceovereenkomst en de cloud-SLA; concepten die kunnen worden gebruikt om cloud-SLA's te bouwen; termen die vaak worden gebruikt in cloud-SLA's. Dit document is bedoeld voor het voordeel en het gebruik van zowel cloudserviceproviders als cloudserviceklanten. Het doel is om verwarring te voorkomen en een gemeenschappelijk begrip tussen cloudserviceproviders en cloudserviceklanten te bevorderen. Cloudserviceovereenkomsten en de bijbehorende cloud-SLA's variëren tussen cloudserviceproviders, en in sommige gevallen kunnen verschillende cloudserviceklanten verschillende contractvoorwaarden onderhandelen met dezelfde cloudserviceprovider voor dezelfde cloudservice. Dit document is bedoeld om klanten van cloudservices te helpen bij het vergelijken van cloudservices van verschillende cloudserviceproviders. Dit document biedt geen standaardstructuur die kan worden gebruikt voor een cloud-SLA of een standaardset van doelstellingen voor cloudserviceniveau (SLO's) en kwalitatieve doelstellingen voor cloudservices (SQO's) die van toepassing zijn op alle cloudservices of alle cloudserviceproviders. Deze aanpak biedt cloudserviceproviders flexibiliteit bij het afstemmen van hun cloud-SLA's op de specifieke kenmerken van de aangeboden cloudservices. Dit document vervangt geen enkele wettelijke vereiste.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC 19941:2017 (Information technology - Cloud computing - Interoperability and portability)	NEN-ISO/IEC 19941 specificeert interoperabiliteit en portabiliteitstypen voor cloudcomputing, de relatie en interacties tussen deze twee transversale aspecten van cloudcomputing en algemene terminologie en concepten die worden gebruikt om interoperabiliteit en portabiliteit te bespreken, met name met betrekking tot clouddiensten. Dit document heeft betrekking op andere normen, namelijk ISO/IEC 17788, ISO/IEC 17789, ISO/IEC 19086-1, ISO/IEC 19944, en verwijst in het bijzonder naar de transversale aspecten en componenten die zijn geïdentificeerd in ISO/IEC 17788 en ISO/IEC 17789 respectievelijk. Het doel van dit document is ervoor te zorgen dat alle partijen die betrokken zijn bij cloud computing, met name Cloud Service Consumers (CSC's), (Cloud Service Providers (CSP's) en cloudservicepartners (CSN's) die optreden als cloudserviceontwikkelaars, een gemeenschappelijk begrip hebben van interoperabiliteit en portabiliteit voor hun specifieke behoeften. Dit gemeenschappelijke begrip helpt om interoperabiliteit en draagbaarheid in cloud computing te bereiken door gemeenschappelijke terminologie en concepten vast te stellen.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC 25010:2011 (Systems and software Quality Requirements and Evaluation (SQuaRE) - System and software quality models)	Deze internationale norm definieert: een gebruikskwaliteitsmodel dat bestaat uit vijf kenmerken (waarvan sommige verder zijn onderverdeeld in subkenmerken) die betrekking hebben op de uitkomst van interactie wanneer een product wordt gebruikt in een bepaalde gebruikscontext. Dit systeemmodel is toepasbaar op het volledige mens-computersysteem, inclusief zowel gebruikte computersystemen als gebruikte softwareproducten. Een productkwaliteitsmodel bestaande uit acht kenmerken (die verder zijn onderverdeeld in subkenmerken) die betrekking hebben op statische eigenschappen van software en dynamische eigenschappen van het computersysteem. Het model is toepasbaar op zowel computersystemen als softwareproducten. De kenmerken die door beide modellen worden gedefinieerd, zijn relevant voor alle softwareproducten en computersystemen. De kenmerken en subkenmerken bieden consistente terminologie voor het specificeren, meten en evalueren van systeem- en softwareproductkwaliteit. Ze bieden ook een reeks kwaliteitskenmerken waarmee de gestelde kwaliteitseisen op volledigheid kunnen worden vergeleken.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC 27001		Verplicht (pas toe of leg uit)
NEN-ISO/IEC 27002	ISO 27002 'Code voor informatiebeveiliging' geeft richtlijnen en principes voor het initiëren, het implementeren, het onderhouden en het verbeteren van informatiebeveiliging binnen een organisatie. ISO 27002 kan dienen als een praktische richtlijn voor het ontwerpen van veiligheidsstandaarden binnen een organisatie en effectieve methoden voor het bereiken van deze veiligheid.	Verplicht (pas toe of leg uit)
NEN-ISO/IEC 27003:2017 (Security techniques - Information security management systems - Guidance)		Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC 27005:2018 (Information security risk management)	Deze standaard geeft richtlijnen voor het beheer van informatiebeveiligingsrisico's. Dit document ondersteunt de algemene concepten die zijn gespecificeerd in ISO/IEC 27001 en is ontworpen om de bevredigende implementatie van informatiebeveiliging op basis van een risicobeheerbenadering. Kennis van de concepten, modellen, processen en terminologieën beschreven in ISO/IEC 27001 en ISO/IEC 27002 is belangrijk voor een volledig begrip van dit document.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC 27007:2017 (Guidelines for information security management systems auditing)	ISO/IEC 27007 biedt richtlijnen voor het beheer van een auditprogramma voor een informatiebeveiligingsbeheersysteem (ISMS), voor het uitvoeren van audits en voor de competentie van ISMS-auditors, naast de richtlijnen in ISO 19011. Dit document is van toepassing op degenen die of interne of externe audits van een ISMS uit te voeren of een ISMS-auditprogramma te beheren.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC 27017:2015 (Code of practice for information security controls based on ISO/IEC 27002 for cloud services)	NEN-ISO/IEC 27017 geeft richtlijnen voor informatiebeveiligingsmaatregelen die van toepassing zijn op de levering en het gebruik van clouddiensten door: aanvullende implementatierichtlijnen te geven voor relevante beheersmaatregelen gespecificeerd in ISO/IEC 27002; aanvullende controles met implementatiebegeleiding die specifiek betrekking hebben op clouddiensten.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC 27018:2014 (Code of practice for protection of personally identifiable information (PII) in public clouds acting as PII processors)	Deze standaard specificeert met name richtlijnen op basis van ISO/IEC 27002, waarbij rekening wordt gehouden met de wettelijke vereisten voor de bescherming van PII die van toepassing kunnen zijn in de context van de informatiebeveiligingsrisico-omgeving(en) van een aanbieder van openbare clouddiensten. Deze standaard is van toepassing op alle soorten en maten organisaties, inclusief openbare en particuliere bedrijven, overheidsinstanties en non-profitorganisaties, die onder contract aan andere organisaties informatieverwerkingsdiensten leveren als PII-verwerkers via cloud computing. De richtlijnen in deze internationale norm kunnen ook relevant zijn voor organisaties die optreden als PII-controllers; PII-beheerders kunnen echter onderworpen zijn aan aanvullende wetgeving, voorschriften en verplichtingen inzake PII-bescherming, die niet van toepassing zijn op PII-verwerkers. Deze internationale norm is niet bedoeld om dergelijke aanvullende verplichtingen te dekken.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC 27021:2017 (Competence requirements for information security management systems professionals)	NEN-ISO/IEC 27021 specificeert de competentie-eisen voor Information Security Management systemen (ISMS)-professionals.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC 27033-1:2015 (Network security - Overview and concepts)	NEN-ISO/IEC 27033-1 geeft een overzicht van netwerkbeveiliging en gerelateerde definities. Het definieert en beschrijft de concepten die verband houden met, en biedt managementrichtlijnen voor netwerkbeveiliging. Het is relevant voor iedereen die betrokken is bij het bezitten, exploiteren of gebruiken van een netwerk. Dit omvat senior managers en andere niet-technische managers of gebruikers, naast managers en beheerders die specifieke verantwoordelijkheden hebben voor informatiebeveiliging en/of netwerkbeveiliging, netwerkbeheer, of die verantwoordelijk zijn voor het algehele beveiligingsprogramma en de ontwikkeling van het beveiligingsbeleid van een organisatie. Het is ook relevant voor iedereen die betrokken is bij de planning, het ontwerp en de implementatie van de architecturale aspecten van netwerkbeveiliging. Dit deel van ISO/IEC 27033 omvat ook het volgende: biedt richtlijnen voor het identificeren en analyseren van netwerkbeveiligingsrisico's en de definitie van netwerkbeveiligingsvereisten op basis van die analyse; biedt een overzicht van de controles die netwerktechnische beveiligingsarchitecturen ondersteunen en gerelateerde technische controles, evenals die niet-technische controles en technische controles die niet alleen van toepassing zijn op netwerken; introduceert hoe u een netwerktechnische beveiligingsarchitecturen van goede kwaliteit kunt bereiken, en de risico-, ontwerp- en controleaspecten die verband houden met typische netwerkscenario's en netwerk "technologie"-gebieden (die in de volgende delen van ISO/IEC 27033 in detail worden behandeld), en gaan in het kort in op de problemen die verband houden met het implementeren en uitvoeren van netwerkbeveiligingscontroles, en de voortdurende bewaking en beoordeling van hun implementatie. Over het algemeen biedt het een overzicht van deze internationale norm en een "routekaart" naar alle andere onderdelen.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC 27033-2:2012 (Network security - Guidelines for the design and implementation of network security)	Dit deel van ISO/IEC 27033 geeft richtlijnen voor organisaties om netwerkbeveiliging te plannen, ontwerpen, implementeren en documenteren.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC 27033-3:2010 (Network security - Reference networking scenarios - Threats, design techniques and control issues)		Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC 27033-4:2014 (Network security - Securing communications between networks using security gateways)		Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC 27033-5:2013 (Network security - Securing communications across networks using Virtual Private Networks)		Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC 27033-6:2016 (Securing wireless IP network acces)	Volledige titel: NEN-ISO/IEC 27033-6 Information technology - Security techniques - Network security - Part 6: Securing wireless IP network access	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC 27034-5:2017 (Protocols and application security controls data structure)	NEN-ISO/IEC 27034-5 schetst en verklaart de minimale set van essentiële attributen van Application Security Controls (ASC's) en beschrijft de activiteiten en rollen van het Application Security Life Cycle Reference Model (ASLCRM).	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC 7498-4:1989 (Information processing systems - Open Systems Interconnection - Basic Reference Model - Management framework)		Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC 7498-4:1991 (Informatietechnologie - Onderlinge verbinding van open systemen (OSI) - Basisreferentiemodel - Deel 4 - Beheerskader)	Dit deel van ISO/IEC 7498 stelt een kader vast voor de coördinatie van de ontwikkeling van bestaande en toekomstige normen voor OSI-beheer en wordt door die normen ter referentie verstrekt. Het definieert terminologie van en beschrijft concepten voor OSI-management; biedt een structuur voor OSI-Management samen met een overzicht van de doelstellingen en faciliteiten die OSI-Management biedt, en; beschrijft OSI management-activiteiten. Dit deel van ISO/IEC 7498 specificeert geen services of protocollen voor OSI-beheer. Het is geen implementatiespecificatie voor systemen, noch een basis voor het beoordelen van de conformiteit van implementaties.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NEN-ISO/IEC DIS 18033-6 (IT Security techniques - Encryption algorithms - Homomorphic encryption)	Deze standaard is in ontwikkeling	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NIST SP 800-145 (The NIST Definition of Cloud Computing)	Cloudcomputing is een model voor het mogelijk maken van alomtegenwoordige, gemakkelijke, on-demand netwerktoegang tot een gedeelde pool van configureerbare computerresources (bijvoorbeeld netwerken, servers, opslag, applicaties en services) die snel kunnen worden geleverd en vrijgegeven met minimale beheerinspanning of interactie met de serviceprovider. Dit cloudmodel bestaat uit vijf essentiële kenmerken, drie servicemodellen en vier implementatiemodellen.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NIST SP 800-160 2016 (Systems Security Engineering)	Op engineering gebaseerde oplossingen zijn essentieel voor het beheer van de groeiende complexiteit, dynamiek en onderlinge verbondenheid van de huidige systemen, zoals blijkt uit cyberfysieke systemen en systemen-van-systemen, waaronder het internet der dingen. Deze publicatie behandelt het door engineering gestuurde perspectief en de acties die nodig zijn om beter verdedigbare en overleefbare systemen te ontwikkelen, inclusief de machine, fysieke en menselijke componenten waaruit de systemen zijn samengesteld en de mogelijkheden en services die door die systemen worden geleverd. Het begint met en bouwt voort op een reeks gevestigde internationale normen voor systeem- en software-engineering, gepubliceerd door de (International Organization for Standardization (ISO), de International Electrotechnical Commission (IEC) en het Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE) en voegt methoden, praktijken en technieken voor systeembeveiliging toe aan die systemen en software-engineeringactiviteiten. Het doel is om beveiligingskwesties aan te pakken vanuit het perspectief van de behoeften, zorgen en vereisten van belanghebbenden en om gevestigde technische processen te gebruiken om ervoor te zorgen dat dergelijke behoeften, zorgen en vereisten met gepaste getrouwheid en nauwgezetheid, vroeg en op een duurzame manier worden aangepakt gedurende het hele proces. levenscyclus van het systeem.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NIST SP 800-27 Rev. A 2004 (Engineering Principles for Information Technology Security (A Baseline for Achieving Security)	Deze standaard bevat een lijst van beveiligingsprincipes op systeemniveau waarmee rekening moet worden gehouden bij het ontwerp, de ontwikkeling en de werking van een informatiesysteem. Deze principes vormen een basis waarop een meer consistente en gestructureerde benadering van het ontwerp, de ontwikkeling en de implementatie van IT-beveiligingsmogelijkheden kan worden gebouwd. Hoewel de primaire focus van deze principes blijft op de implementatie van technische tegenmaatregelen, benadrukken deze principes het feit dat, om effectief te zijn, een systeembeveiligingsontwerp ook rekening moet houden met niet-technische kwesties, zoals beleid, operationele procedures en gebruikerseducatie.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NIST SP 800-53 Rev. 5 2020 (Security and Privacy Controls for Information Systems and Organizations)	Deze publicatie biedt beveiligings- en privacy-controles voor informatiesystemen en organisaties. De controles zijn flexibel en aanpasbaar en worden geïmplementeerd als onderdeel van een organisatiebreed proces om risico's te beheersen. De controles zijn gericht op diverse vereisten die zijn afgeleid van missie- en zakelijke behoeften, wetten, uitvoeringsbesluiten, richtlijnen, voorschriften, beleid, normen en richtlijnen. Ten slotte behandelt de geconsolideerde controlecatalogus veiligheid en privacy vanuit een functionaliteitsperspectief (dat wil zeggen de kracht van functies en mechanismen die door de controles worden geleverd) en vanuit een zekerheidsperspectief (dat wil zeggen de mate van vertrouwen in de beveiliging of privacy-mogelijkheden die door de controles worden geboden). Het aanpakken van functionaliteit en zekerheid helpt ervoor te zorgen dat informatietechnologieproducten en de systemen die op die producten vertrouwen voldoende betrouwbaar zijn.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NL GOV Assurance profile for OAuth 2.0		Verplicht (pas toe of leg uit)
NL LOM	In deze afspraak staat beschreven welke metadata toegekend moeten worden aan educatieve content om de vindbaarheid en vergelijkbaarheid te vergroten. Metadata beschrijven de kenmerken van leerobjecten. Deze afspraak is gemaakt voor de sectoren primair onderwijs, voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs en hoger onderwijs.	Aanbevolen
NLCIUS	Electronische facturen	Verplicht (pas toe of leg uit)
NLCS	Tekenstandaard voor grond-, weg- en waterbouw	Verplicht (pas toe of leg uit)
NLRS	Uitwisseling van bouwinformatie	Aanbevolen
NPR 2083	Nederlandse Praktijk Richtlijn (NPR) die organisaties inzicht geeft in het op geïntegreerde wijze toepassen van de normen NEN-EN-ISO 9001, NEN-ISO 15489-1 en NEN-ISO/IEC 27001.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NPR-ISO TR 13028	Implementatierichtlijnen voor digitalisering van bestanden. Een serie richtlijnen en tips gebaseerd op best practices in het opbouwen en onderhouden van records, die een digitale kopie zijn van een analoog origineel. Het gaat hier onder meer om vraagstukken van betrouwbaarheid, juridische status, toegankelijkheid en de overweging of de originelen vernietigd kunnen worden. Buiten de scope vallen documenten die van oorsprong digitaal zijn, technische specificaties voor digitalisering en lange termijn opslag, besluitvorming rond vernietigingstermijnen et cetera.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NPR-ISO TR 15801	Richtlijnen voor de implementatie en operatie van document management systemen die elektronische informatie betrouwbaar bewaren, in alle betekenissen van het woord betrouwbaar. De richtlijnen zijn bedoeld voor elke organisatie die een document management systeem gebruikt of wil gebruiken. Belangrijk doel van de richtlijnen is te helpen om authentieke informatie betrouwbaar op te slaan, zodat er geen twijfel bestaat over de authenticiteit / herleidbaarheid van de informatie en deze ook in de toekomst leesbaar of bruikbaar is.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NPR-ISO TR 18128:2014	Informatie en documentatie - Risicoanalyse van informatie- en archiefbeheer. Dit technisch rapport geeft richtlijnen en helpt bij het beheersen van de risico’s die verbonden zijn met record processen en systemen, zoals het verlies of de beschadiging van records, die daardoor niet meer bruikbaar, betrouwbaar, authentiek, volledig of ongewijzigd zijn en daarmee niet meer voldoen aan de doelen van de organisatie.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NPR-ISO TR 23081-3	Informatie en documentatie - Beheren van metagegevens voor archiefbescheiden - Deel 3: Zelf-beoordelingsmethode. Dit is een praktische leidraad voor het uitvoeren van een self-assessment wat betreft de creatie en vastlegging van metagegevens en de controle hierop. Deze Praktijkrichtlijn is gebaseerd op de standaarden NEN-ISO 23081-1 (Principes voor beheren van metagegevens voor archiefbescheiden) en NEN-ISO 23081-2 (Conceptuele en implementatieaspecten van deze principes).	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NPR-ISO TR 26122	Analyse van de werkprocessen voor records. Een leidraad voor de analyse van een werkproces vanuit het perspectief van de creatie, vastlegging en controle van gegevens (archiefbescheiden). Er worden twee soorten analyses onderscheiden, namelijk a) functionele analyse (decompositie van functies in processen), en b) sequentiële analyse (onderzoek van de stroom van transacties).	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
NTA9040		Archief
Nederlands Profiel Web Map Service op ISO 19128	Het Nederlands profiel op WMS is een specificatie op de internationale OGC- en ISO-standaard (ISO 19128) voor online kaartservices. Het genereert een kaartuitsnede van geo-informatie en stelt deze beschikbaar als plaatje, meestal in PNG, GIF of JPEG formaat, maar ook een vectorformaat (SVG) is mogelijk. De WMS specificatie is een veelgebruikte, eenvoudige specificatie. Omdat de internationale WMS standaard de nodige vrijheidsgraden kent, is er een Nederlands profiel op WMS ontwikkeld. Let op: De WMS standaard staat inmiddels op de lijst met Aanbevolen standaarden. De OGC API Tiles standaard is de opvolger van deze standaard.	Aanbevolen
Nederlands metadataprofiel op ISO 19115	Het Nederlandse metadataprofiel voor geografie beschrijft hoe je de metadata van geo-datasets opstelt.	Verplicht (pas toe of leg uit)
Nederlands metadataprofiel op ISO 19119	Dit metadataprofiel beschrijft de verplichte metadata elementen van een service op een dataset of dataset serie. Dit metadata profiel beschrijft ook de encoding van de metadata van een service zodat de uitwisseling tussen machines of mens en machine kan plaats vinden. Wanneer je dit profiel toepast op services die onder de INSPIRE richtlijn vallen, voldoe je gelijk ook aan de INSPIRE verplichtingen voor metadata.	Verplicht (pas toe of leg uit)
Nederlands profiel op ISO 19142 (WFS)	Geographic information — Web Feature Service. Dit Nederlandse WFS profiel is het eerste profiel op ISO 19142 voor Nederland. Let op: De WFS standaard staat inmiddels op de lijst met Aanbevolen standaarden. De OGC API Features standaard is de opvolger van deze standaard.	Aanbevolen
OAI-PMH	OAI-PMH is een standaard voor harvesting van metadata uit repositories. Met metadata worden kenmerken van en extra opgeslagen informatie over een document of ander object bedoeld. Te denken valt aan auteursgegevens, titel, uitgever, taal, etc. Een repository is een bibliotheek met documenten/objecten (ook wel ‘content’ genoemd), bijvoorbeeld een (digitaal) archief. OAI-PMH maakt het mogelijk om deze metadata (dus niet de documenten/objecten zelf) uit verschillende repositories te verzamelen. Vanuit een centraal systeem kan dan gezocht worden naar documenten/objecten in de verschillende aangesloten repositories.	Aanbevolen
OAuth		Aanbevolen
ODF	Standaard voor tekstdocumenten, (vector-)tekeningen, presentaties en rekenbladen (spreadsheets).	Verplicht (pas toe of leg uit)
OGC API - Features	OGC API - Features - Part 1: Core and Part 2: Coordinate Reference Systems by Reference. De Core biedt de minimale functionaliteit die nodig is voor het uitwisselen van geodata. Het onderdeel Coordinate Reference Systems is nodig om de geografische informatie in de in Nederland gangbare Coördinaatreferentiestelsel uit te kunnen wisselen. In de Handreiking OGC API Features vind je een stappenplan voor het publiceren van een OGC-API-Features service.	Verplicht (pas toe of leg uit)
OGC API - Tiles	OGC API - Tiles biedt aanvullende mogelijkheden op de andere OGC API standaarden om vector tiles, map tiles en andere data in de vorm van tiles te leveren.	Verplicht (pas toe of leg uit)
OGC API's	De OGC API’s zijn lichtere op de taal van het web gebaseerde standaarden voor het uitwisselen van geo-informatie. De OGC API’s zijn minder specialistisch, makkelijker te gebruiken en spreken daardoor een grotere groep gebruikers aan. Er zijn verschillende API's voor specifieke toepassingen. De hele lijst vind je op https://www.geonovum.nl/geo-standaarden/ogc-apis De OGC API's die op de pas-toe-of-leg-uit lijst staan zijn: OGC API Features OGC API - Tiles
OIDC	OIDC bouwt voort op OAuth 2.0. Het maakt het mogelijk om andere authenticatievoorzieningen middels een routeringsvoorziening te ontsluiten. Bovendien geeft het de mogelijkheid om meerdere attributen of andere type identifiers mee te geven.	Aanbevolen Archief
OWASP Application Security Verification Standard 4.0.2	Het OWASP Application Security Verification Standard (ASVS)-project biedt een basis voor het testen van technische beveiligingscontroles voor webtoepassingen en biedt ontwikkelaars ook een lijst met vereisten voor veilige ontwikkeling. Het primaire doel van het OWASP Application Security Verification Standard (ASVS)-project is het normaliseren van het bereik in de dekking en het striktheidsniveau dat op de markt beschikbaar is als het gaat om het uitvoeren van beveiligingsverificatie van webapplicaties met behulp van een commercieel werkbare open standaard. De standaard biedt een basis voor het testen van technische beveiligingscontroles van applicaties, evenals alle technische beveiligingscontroles in de omgeving, die worden gebruikt om te beschermen tegen kwetsbaarheden zoals Cross-Site Scripting (XSS) en SQL-injectie. Deze standaard kan worden gebruikt om een niveau van vertrouwen in de beveiliging van webapplicaties vast te stellen. De eisen zijn ontwikkeld met de volgende doelstellingen in gedachten: Gebruik als maatstaf, Biedt applicatieontwikkelaars en applicatie-eigenaren een maatstaf om de mate van vertrouwen te beoordelen die in hun webapplicaties kan worden gesteld. Gebruiken als richtlijn, Geeft richtlijnen aan ontwikkelaars van beveiligingscontroles over wat ze moeten inbouwen in beveiligingscontroles om te voldoen aan de beveiligingsvereisten van applicaties. Gebruik tijdens inkoop, Biedt een basis voor het specificeren van vereisten voor verificatie van applicatiebeveiliging in contracten.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
OWMS	OWMS is een semantische standaard voor metadata, de eigenschappen om informatieobjecten mee te beschrijven. Het voorschrijven van een semantische standaard voor metadata verhoogt de vindbaarheid en de samenhang van informatie die door overheidsorganisaties wordt aangeboden op internet.	Verplicht (pas toe of leg uit) Archief
OpenAPI Specification	Publicatie van REST APIs	Verplicht (pas toe of leg uit)
PDF (NEN-ISO)		Verplicht (pas toe of leg uit)
PNG	PNG is een formaat voor rasterafbeeldingen (ofwel bitmaps) dat gebruik maakt van exact omkeerbare datacompressie (ofwel lossless compression).
PREservation Metadata: Implementation Strategies (PREMIS)	PREMIS is de internationale standaard voor metagegevens om de preservering van digitale objecten te ondersteunen en de bruikbaarheid ervan op de langetermijn te verzekeren.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
RDF		Aanbevolen
REST-API Design Rules		Verplicht (pas toe of leg uit)
RFC 3986	Syntax voor URI's (uniform resource identifiers)
RPKI	Resource Public Key Infrastructure (RPKI) is een standaard met als doel om zogenaamde route hijacks te voorkomen. Bij een route hijack wordt internetverkeer omgeleid naar de systemen van een niet geautoriseerd netwerk. Een hijack kan het gevolg zijn van een simpele typefout van een netwerkbeheerder die daarmee onbedoeld internetverkeer omleidt, of het gevolg zijn van een doelgerichte aanval op de infrastructuur van het internet om bijvoorbeeld websites onbereikbaar te maken of om gegevens van internetgebruikers afhandig te maken.	Verplicht (pas toe of leg uit)
Richtlijn Metagegevens Overheidsinformatie	De Overheidsbrede Werkgroep Metadata heeft de Richtlijn Metadata Overheidsinformatie (RMO) geheel geactualiseerd. Deze nieuwe versie 3.0 van oktober 2025 is hier vooralsnog als .pdf gepubliceerd: Richtlijn Metagegevens Overheidsinformatie - versie 3.0 (PDF, 586 kB) Met de publicatie van deze nieuwe versie van de richtlijn, zijn de twee onderstaande documenten ingetrokken: Richtlijn Metagegevens Overheidsinformatie: Beschrijving van entiteiten en elementen, versie 2.5, 15 juli 2009 Richtlijn Metagegevens Overheidsinformatie: Toelichting, versie 2.5, 15 juli 2009 Kijk voor informatie over de oude versie van de richtlijn op de archiefpagina van het Nationaal Archief.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
SAML	Federatieve (web)browser-based single-sign-on (SSO) en single-sign-off. Dat wil zeggen dat een gebruiker na eenmalig inloggen via zijn browser toegang krijgt tot verschillende diensten van verschillende partijen.	Verplicht (pas toe of leg uit) Archief
SEPA-standaarden	De SEPA-standaarden zijn bedoeld voor giraal betalingsverkeer in euro in Europa (incl.binnenlands betalingsverkeer).
SETU	De SETU-standaard is de Nederlandse implementatie van de internationale HR-XML standaard en is ontwikkeld door de grote uitzendorganisaties. Door toepassing van de SETU standaard ontstaat uniformering van het elektronisch berichtenverkeer tussen aanbieders en afnemers (inleners) van tijdelijk personeel (flexibele arbeid). Dit leidt tot vereenvoudiging van het inhuurproces.	Verplicht (pas toe of leg uit)
SIKB0101	Overheden (Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen) en instellingen uit de (semi-)publieke sector kunnen met SIKB0101 bodemkwaliteitsgegevens, inclusief geografische en administratieve gegevens, uitwisselen. De meerwaarde van SIKB0101 is dat het ertoe bijdraagt dat partijen in het bodembeheer snel en foutloos gegevens kunnen uitwisselen. Dit biedt voordelen voor de bescherming van het milieu en de volksgezondheid. SIKB0101 is een standaard voor de uitwisseling van gegevens voor de milieuhygiënische data binnen het bodembeheer. Het gaat daarbij om het vaststellen of voorkomen van schadelijke gevolgen voor de volksgezondheid en het milieu ten gevolge van bodemvervuiling. Een onderdeel van het gebruik is het aanleveren van bodemkwaliteitgegevens aan landelijke registratiesystemen voor bodemkwaliteit (GLOBIS), aan lokale systemen (bodem informatiesystemen provincies en gemeenten) en aan TOWABO, het landelijke systeem voor de toetsing van waterbodems (o.a. vervuild slib). GLOBIS wordt decentraal beheerd en er zijn meerdere implementaties van dit systeem in gebruik. Daarvoor is SIKB0101 de de facto standaard. De verplichting geldt bij de investering in een systeem of dienst waarmee kwaliteitsgegevens van bodems uitgewisseld worden.	Verplicht (pas toe of leg uit)
SIKB0102		Verplicht (pas toe of leg uit)
SKOS	SKOS is een uitwisselbaar gegevensmodel voor het delen en linken van systemen voor kennisrepresentatie via het Web. Veel systemen voor kennisrepresentatie zijn gegrondvest op eenzelfde conceptueel kader. Voorbeelden zijn thesauri, taxonomieën, begrippenwoordenboeken, classificatieschema’s en systemen voor trefwoordtoekenning. Ze worden vaak gebruikt in vergelijkbare applicaties. SKOS maakt de overeenkomstige structuurelementen expliciet volgens een generieke standaard. Doordat SKOS voortbouwt op de standaarden RDF, RDFS en OWL (zie hierboven) zijn de kennisrepresentaties bruikbaar voor computerprogramma’s (“machine readable”) en kunnen deze uitgewisseld worden tussen applicaties en gepubliceerd worden op het Web.	Verplicht (pas toe of leg uit)
SMeF 2.0		Archief
SMeF v1.3	Het Semantische factuurmodel is een standaard voor elektronisch factureren. Het model geeft duidelijkheid aan overheden en bedrijven (gebruikers en ICT-aanbieders) over de elementen en gegevens die op facturen naar overheidsorganisaties gebruikt dienen te worden (specifiek voor de Nederlandse situatie). De standaard beschrijft welke gegevenselementen er in een elektronische factuur opgenomen dienen en kunnen worden, wat de samenhang is tussen deze elementen en wat de betekenis is van deze elementen. Daarnaast bevat de standaard mappings van de gegevenselementen naar SETU (staat op de 'pas toe of leg uit' –lijst) en de internationale UBL standaard zoals UBL SI (Simpler Invoicing) en UBL OHNL. Dit zijn twee veelgebruikte standaarden voor elektronisch factureren. Dankzij de mappings kunnen gebruikers van deze standaarden op een eenvoudige uniforme wijze elektronisch naar de overheid factureren. Mappings naar andere standaarden zijn bovendien ook mogelijk.	Archief
SPF	SPF controleert of de mailserver die een e-mail wil versturen namens het e-maildomein deze e-mail mag verzenden. SPF specificeert een technische methode om afzenderadres-vervalsing detecteerbaar te maken. SPF biedt de mogelijkheid te controleren of een bericht aangeleverd wordt vanaf een server die daartoe gerechtigd is. Dit doet SPF door de authenticiteit van de domeinnaam in het afzenderadres van de ontvangen mail herleidbaar te maken via de in DNS gepubliceerde IP-adressen van de verzendende mailserver(s). Indien een mailserver niet in de lijst met gepubliceerde IP-adressen staat (de zogeheten SPF-records) maar toch mail verstuurt met het betreffende domein als afzender, dan wordt de mail als niet geauthenticeerd beschouwd.	Verplicht (pas toe of leg uit)
STABU2	In 2018 aangemeld voor opname bij Forum Standaardisatie, uiteindelijk niet opgenomen. Zie ketenstandaard.nl/stabu voor meer informatie over de STABU standaarden.	Archief
STARTTLS en DANE	STARTTLS in combinatie met DANE gaan het afluisteren of manipuleren van mailverkeer tegen. STARTTLS maakt het mogelijk om transportverbindingen tussen e-mailservers op basis van certificaten met TLS te beveiligen. Met de complementaire standaard DANE kunnen e-mailservers het gebruik van TLS bovendien afdwingen. Het standaardprotocol voor het transport van e-mail, SMTP, werkt zowel over beveiligde als onbeveiligde verbindingen. Met de opkomst van cybercriminaliteit wordt het steeds belangrijker dat e-mailservers gebruikmaken van met certificaten beveiligde verbindingen voor het transport van mailberichten. STARTTLS zorgt ervoor dat de verzendende e-mailserver en de ontvangende e-mailserver het eens worden over het gebruik van een met TLS beveiligde, dan wel een onbeveiligde verbinding. Als één van de partijen geen beveiligde verbinding accepteert, valt SMTP normaalgesproken terug op een onbeveiligde verbinding. Dit werkt afdoende tegen passieve aanvallers. Actieve aanvallers kunnen echter deze STARTTLS-onderhandeling manipuleren zodat een e-mail over een onbeveiligde verbinding wordt verstuurd. Vervolgens kunnen ze de e-mail onderscheppen met alle gevolgen van dien. DANE, dat voortbouwt op DNSSEC, zorgt er in combinatie met STARTTLS voor dat een verzendende e-mailserver de authenticiteit van een ontvangende e-mailserver kan controleren en weet dat deze laaste e-mailserver slechts beveiligde verbindingen accepteert. Een actieve aanvaller kan daardoor niet langer de STARTTLS-onderhandeling manipuleren om een onbeveiligde verbinding te forceren. Volledige namen: "SMTP Service Extension for Secure SMTP over Transport Layer Security" (STARTTLS) en "SMTP Security via Opportunistic DNS-Based Authentication of Named" (DANE)	Verplicht (pas toe of leg uit)
STIX en TAXII		Verplicht (pas toe of leg uit)
Sectormodel WOZ	specificaties (in xsd-schema's) voor XML-berichtenverkeer van WOZ gegevens.	Onbekend
StUF	StUF is een universele berichtenstandaard voor het elektronisch uitwisselen van gegevens tussen applicaties. Het domein van de StUF-taal omvat informatieketens tussen overheidsorganisaties (basisregistraties en landelijke voorzieningen) en gemeentebrede informatieketens en -functionaliteit. StUF is beschreven in XML en gebaseerd op geaccepteerde internetstandaarden.	Verplicht (pas toe of leg uit)
Stosag	Container- en Pasmanagement voor Afval en Grondstoffen	Archief
SuwiML	Een samengstelde standaard voor berichtenuitwisseling in de Suwi-keten (sociale domein).
TLS	TLS is een protocol, dat tot doel heeft om beveiligde verbindingen op de transportlaag over het internet te verzorgen. De standaard wordt gebruikt bovenop standaard internet transport protocollen (TCP/IP) en biedt een beveiligde basis, waar applicatie protocollen als HTTP (webverkeer) of SMTP en IMAP (mailuitwisseling) op hun beurt weer op kunnen bouwen en gebruik van kunnen maken. Versies 1.3 en 1.2 moeten op moment worden gebruikt.	Verplicht (pas toe of leg uit)
Telecommunications Infrastructure Standard for Data Centers	De wereldwijd aangenomen ANSI/TIA-942 Telecommunicatie-infrastructuurstandaard voor datacenters specificeert de minimumvereisten voor datacenters en omvat alle fysieke infrastructuur, inclusief maar niet beperkt tot locatielocatie, bouwkundig, elektrisch, mechanisch, brandveiligheid, telecommunicatie, beveiliging en andere vereisten.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
The Standard of Good Practice for Information Security 2018	Het doel van elke informatiebeveiligingsprofessional is om de organisatie in staat te stellen haar activiteiten veilig en beveiligd uit te voeren en om bedreigingen met succes te vermijden. Maar tussen al het onderzoek, de planning en vergaderingen, en een veilige werkomgeving, ligt een cruciale schakel: het beveiligingsbeleid en de beveiligingsnormen van de organisatie. The Standard of Good Practice for Information Security (SoGP) 2020 biedt een bedrijfsgerichte focus op huidige en opkomende informatiebeveiligingsproblemen en helpt organisaties bij het ontwikkelen van een effectief kader voor informatiebeveiligingsbeleid, -normen en -procedures. Deze nieuwste editie van de SoGP bevat nieuwe of verbeterde dekking van de volgende categorieën, gebieden en onderwerpen: beveiligingspersoneel, kerncontroles voor cloudbeveiliging, beveiligingsoperatiecentra, beheer van mobiele applicaties, activaregisters, beveiligingsborging, beheer van toeleveringsketen en beheer van beveiligingsgebeurtenissen. SoGP wordt door leden van het Information Security Forum (ISF) gebruikt om: de weerbaarheid verbeteren tegen het steeds veranderende dreigingslandschap een basis bieden voor uw informatierisicobeoordelingen informatiebeveiligingsregelingen in de toeleveringsketen valideren ondersteuning van de naleving van belangrijke normen voor informatiebeveiliging een basis vormen voor beleid, normen en procedures.	Niet bekend bij Forum Standaardisatie
VISI	VISI is een door de Nederlandse bouwsector geaccepteerd afsprakenstelsel voor de digitale uitwisseling van formele communicatie.	Verplicht (pas toe of leg uit)
WDO Datamodel	Het WDO Datamodel is in 1997 opgezet vanuit de G7 naar aanleiding van de wens van het bedrijfsleven om gegevensaanlevering van het bedrijfsleven naar de overheid op het gebied van grensoverschrijdend personen- en goederenverkeer meer te simplificeren en te harmoniseren. Aangevers worden op dit moment geconfronteerd met het feit dat men dezelfde gegevens vaak meerdere keren moet aanleveren, op verschillende manieren, aan verschillende overheidsinstanties en in verschillende landen. Op 3 oktober 2016 is versie 3.5 van het WDO Datamodel door de Europese Commissie op de lijst met ICT-specificaties gezet waarnaar overheden bij aanbestedingen et cetera kunnen verwijzen.	Verplicht (pas toe of leg uit)
WOZ gegevenswoordenboek	"Catalogus Basisregistratie WOZ" en "Catalogus WOZ-gegevens voor afnemers" bevatten beschrijving en definitie van de gegevens in de WOZ-administratie. Onderdelen worden gebruikt in de XML schema's voor StUF-WOZ en het nieuwere Sectormodel WOZ.
WPA2 Enterprise	Steeds meer komt het voor dat medewerkers van overheidsorganisaties WiFi-toegang nodig hebben op andere locaties dan hun eigen werkplek. Als de gastlocatie WiFi-toegang biedt met een gedeeld wachtwoord, dan moeten zij handmatig een verbinding maken met het WiFi-netwerk door het gedeelde wachtwoord in te geven. Dit is onveilig en inefficiënt. WPA2 Enterprise (Wi-Fi Protected Access II Enterprise) maakt het mogelijk dat gebruikers automatisch en veilig toegang krijgen tot aangesloten WiFi-netwerken via authenticatie op basis van bestaande identiteitsgegevens. Diensten zoals Govroam, Rijk2Air en Eduroam maken al gebruik van WPA2 Enterprise, en bieden WiFi-toegang met een hoog beveiligingsniveau zonder dat de gebruiker extra handelingen hoeft te verrichten.	Verplicht (pas toe of leg uit)
Webrichtlijnen	Webrichtlijnen is een set van eisen waar alle overheidswebsites aan moeten voldoen. Zo zorgen we voor kwalitatief goede websites. Want informatie op websites moet toegankelijk zijn voor iedereen, ook voor mensen met functiebeperkingen, gebruikers van mobiele telefoons en voor alle mogelijke browsers. Kern van de Webrichtlijnen is een set van 125 richtlijnen. Deze benoemen de eisen die moeten worden gesteld om een toegankelijke en kwalitatief hoogwaardige website te realiseren. De handleiding geeft aan hoe webbouwers deze eisen concreet kunnen toepassen en hoe opdrachtgevers de eisen kunnen controleren. Verder is er een toets beschikbaar waarmee gedeeltelijk kan worden gecontroleerd in welke mate een webpagina aan de gestelde eisen voldoet. De Webrichtlijnen zijn opgesteld in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Ze bouwen voort op de algemeen bekende webstandaarden en op de toegankelijkheidsrichtlijnen van het W3C (World Wide Web Consortium). Na een Openbare Consultatie over de Webrichtlijnen (van 8 augustus t/m 16 september 2016) is deze standaard van de lijst van het Forum Standaardisatie gehaald. Aanleiding is dat op Europees niveau de nieuwe standaard EN 301 549 verplicht wordt gesteld, uiterlijk medio 2018 moet dit in nationale wetgeving zijn omgezet. De verschillen tussen EN 301 549 en de Webrichtlijnen zijn klein, beide zijn gebaseerd op de standaard WCAG 2.0. Wel heeft de Webrichtlijnen de aanvullende specificatie Principe Universeel. Het advies was in de consultatie om dit principe los te trekken van de Webrichtlijnen en ze als twee aparte standaarden op te nemen. De Webrichtlijnen zijn vervangen door Digitoegankelijk (EN 301 549 met WCAG 2.1).	Archief
XACML (eXtensible Access Control Markup Language)	Dit is een taal voor het uitdrukken van regels voor toegangsverlening. Het definieert de gebruikte begrippen en bevat modellen en een beschrijving van architectuurcomponenten, waarop de modellen in het thema Logische Toegang van dit document zijn gebaseerd.	Onbekend
XBRL		Verplicht (pas toe of leg uit)
XMI 2.x	XMI is de gangbare open standaard voor uitwisseling van UML-gegevens	Aanbevolen
XML	Extensible Markup Language (XML) is een standaard voor de syntaxis van formele markuptalen. Hiermee kunnen gestructureerde gegevens worden gerepresenteerd in de vorm van tekst, die zowel door mensen als machines leesbaar is. XML wordt gebruikt voor de ontwikkeling van domein- en toepassingsspecifieke markuptalen.	Aanbevolen
security.txt		Verplicht (pas toe of leg uit)

Vaststaand, erkend voorbeeld of model.

Naar de pagina met de definitie van ‘standaard’

Een afgebakende hoeveelheid gegevens die een verzender naar een ontvanger stuurt.

Naar de pagina met de definitie van ‘bericht’

De betekenis die mensen geven aan gegevens in een context.

Naar de pagina met de definitie van ‘informatie’

Een vereenvoudigde representatie van een deel van de werkelijkheid.

Naar de pagina met de definitie van ‘model’

Alle handelingen die relevant zijn voor het instandhouden van iets.

Naar de pagina met de definitie van ‘beheer’

De hulp die de afnemer ontvangt van de dienstverlener bij het benutten van de dienst.

Naar de pagina met de definitie van ‘ondersteuning’

Het deel van de organisatie dat zich bezig houdt met het managen.

Naar de pagina met de definitie van ‘management’

Een entiteit bestaande uit mensen die samenwerken om specifieke doelen te bereiken.

Naar de pagina met de definitie van ‘organisatie’

Het vermogen van entiteiten en/of apparaten om te kunnen interacteren.

Naar de pagina met de definitie van ‘interoperabiliteit’

Een standaard die tot stand is gekomen volgens een voor eenieder toegankelijke procedure, die openbaar toegankelijk en kosteloos bruikbaar is, en waarvan over de specificaties blijvend vrijelijk kan worden beschikt of waarvan de specificaties blijvend kunnen worden verkregen tegen een redelijke vergoeding.

Naar de pagina met de definitie van ‘open standaard’

Een bepaald voorkomen van iets.

Naar de pagina met de definitie van ‘versie’

Datgene wat je wil bereiken in de context van een missie.

Naar de pagina met de definitie van ‘doel’

Samenhangend geheel van dingen in de werkelijkheid.

Naar de pagina met de definitie van ‘domein’

Een vastgelegde waarneming of bewering over een eigenschap van een object.

Naar de pagina met de definitie van ‘gegeven’

De opzet, de structuur of het concept van iets.

Naar de pagina met de definitie van ‘raamwerk’

Een samenhangend en geïntegreerd geheel van componenten die elkaar wederzijds beïnvloeden.

Naar de pagina met de definitie van ‘systeem’

Dat wat entiteiten met elkaar hebben besloten.

Naar de pagina met de definitie van ‘afspraak’

Een verzameling van specificerende kenmerken.

Naar de pagina met de definitie van ‘profiel’

Een fundamentele en algemeen toepasbare regel, gebaseerd op een overtuiging en die geldt als richtlijn.

Naar de pagina met de definitie van ‘principe’

Een functioneel onderdeel van een systeem, bestaande uit meerdere elementen.

Naar de pagina met de definitie van ‘component’

Iets dat bij overdracht een waarde vertegenwoordigt.

Naar de pagina met de definitie van ‘goed’

De fundamentele concepten en eigenschappen van een object in zijn omgeving, samen met de leidende principes voor de realisatie en evolutie in de levenscyclus van dat object.

Naar de pagina met de definitie van ‘architectuur’

De representatie van een toekomstige werkelijkheid.

Naar de pagina met de definitie van ‘ontwerp’

Een bevoegdheid van een entiteit om in naam van een andere entiteit besluiten te nemen.

Naar de pagina met de definitie van ‘mandaat’

Een beknopte verklaring over wat de entiteit nastreeft in de context van haar visie en onder invloed van drijfveren.

Naar de pagina met de definitie van ‘missie’

Het plan waarmee een entiteit haar missie wil bereiken.

Naar de pagina met de definitie van ‘strategie’

Een samenhangende set van handelingen als onderdeel van een processtap.

Naar de pagina met de definitie van ‘activiteit’

Een architectuur, gebaseerd op de praktijk, die als een voorbeeld dient voor het opstellen van specifieke (referentie)architecturen.

Naar de pagina met de definitie van ‘referentiearchitectuur’

Een onderscheidbaar iets in het beschouwde domein.

Naar de pagina met de definitie van ‘object’

Een verzameling van kenmerkende eigenschappen van een object.

Naar de pagina met de definitie van ‘identiteit’

De beschrijving van de koppeling en daaruit voortkomende interactie tussen entiteiten en/of apparaten.

Naar de pagina met de definitie van ‘interface’

Een eenheid van denken die wordt uitgedrukt door een woord of een groep woorden en verwijst naar de betekenis die daaraan wordt gegeven.

Naar de pagina met de definitie van ‘begrip’

Het op elkaar reageren door entiteiten en/of apparaten.

Naar de pagina met de definitie van ‘interactie’

Dat wat je produceert.

Naar de pagina met de definitie van ‘product’

Het doen van werkzaamheden die worden gemanaged en gecoördineerd.

Naar de pagina met de definitie van ‘uitvoeren’

Een verzameling processtappen die wordt getriggerd om een beoogd resultaat te bereiken.

Naar de pagina met de definitie van ‘proces’

Een vooraf vastgestelde handelwijze voor het realiseren van doelen.

Naar de pagina met de definitie van ‘beleid’

De uitvoering van een tactiek om het strategisch gewenste resultaat te behalen.

Naar de pagina met de definitie van ‘operatie’

Een tijdelijke organisatie met als doel een eenmalig resultaat op te leveren.

Naar de pagina met de definitie van ‘project’

Een computerprogramma voor gebruikers.

Naar de pagina met de definitie van ‘applicatie’

Het geheel van voorzieningen dat nodig is om iets te laten functioneren.

Naar de pagina met de definitie van ‘infrastructuur’

Een natuurlijke persoon die iets gebruikt.

Naar de pagina met de definitie van ‘gebruiker’

De mogelijkheid van een entiteit om een object te benaderen en te gebruiken.

Naar de pagina met de definitie van ‘toegang’

Een ondersteunde voorziening.

Naar de pagina met de definitie van ‘dienst’

Een samenwerkingsverband tussen entiteiten die, naast hun eigen doelstellingen, een of meer gemeenschappelijke doelstellingen nastreven.

Naar de pagina met de definitie van ‘keten’

Een systeem waarbinnen entiteiten via afspraken, standaarden en/of voorzieningen samenwerken om een gemeenschappelijk doel te bereiken.

Naar de pagina met de definitie van ‘afsprakenstelsel’

Een vereenvoudigde representatie van een deel van de werkelijkheid.

Naar de pagina met de definitie van ‘model’

Een ondersteunde voorziening.

Naar de pagina met de definitie van ‘dienst’

Een entiteit bestaande uit mensen die samenwerken om specifieke doelen te bereiken.

Naar de pagina met de definitie van ‘organisatie’

Actief object met eigen wilsbeschikking bij het uitvoeren van handelingen.

Naar de pagina met de definitie van ‘entiteit’

Vaststaand, erkend voorbeeld of model.

Naar de pagina met de definitie van ‘standaard’

Een beknopte verklaring over wat de entiteit nastreeft in de context van haar visie en onder invloed van drijfveren.

Naar de pagina met de definitie van ‘missie’

Een onderscheidbaar iets in het beschouwde domein.

Naar de pagina met de definitie van ‘object’

Een samenhangend en geïntegreerd geheel van componenten die elkaar wederzijds beïnvloeden.

Naar de pagina met de definitie van ‘systeem’

De fundamentele concepten en eigenschappen van een object in zijn omgeving, samen met de leidende principes voor de realisatie en evolutie in de levenscyclus van dat object.

Naar de pagina met de definitie van ‘architectuur’

Samenhangend geheel van dingen in de werkelijkheid.

Naar de pagina met de definitie van ‘domein’

Het op elkaar reageren door entiteiten en/of apparaten.

Naar de pagina met de definitie van ‘interactie’

Een vastgelegde waarneming of bewering over een eigenschap van een object.

Naar de pagina met de definitie van ‘gegeven’

Datgene wat je wil bereiken in de context van een missie.

Naar de pagina met de definitie van ‘doel’

De ondersteunde goederen en/of handelingen die de dienstverlener beschikbaar stelt aan de afnemer als onderdeel van de dienst.

Naar de pagina met de definitie van ‘voorziening’