4.3 Veranderinititieven

De domeinarchitectuur beschrijft veranderinitiatieven die worden voorgesteld omdat ze nodig zijn om ervoor te zorgen dat de digitale overheid kan voldoen aan de beschreven architectuur. Het zijn in eerste instantie alleen voorstellen en ze zijn ook nog niet voorzien van informatie over kosten en baten. Ze zijn vooral input voor nog op te stellen vernieuwingsvoorstellen, in het kader waarvan kosten en baten kunnen worden uitgewerkt. Er is ook bewust voor gekozen om initiatieven die al deel uitmaken van lopende programma’s of projecten niet te benoemen, omdat dat weinig meerwaarde heeft.

Standaard vocabulaire voor voorwaarden en afspraken

Aanbieders en afnemers zouden gegevens moeten uitwisselen op basis van expliciet vastgelegde voorwaarden en afspraken. Er is nu geen algemene overheidsbrede standaard die beschrijft hoe deze voorwaarden en afspraken kunnen worden vastgelegd. Het standaardiseren hiervan heeft veel meerwaarde. Het zorgt ervoor dat er meer duidelijkheid ontstaat tussen partijen over de voorwaarden en afspraken die gelden. Het maakt het ook mogelijk om dit soort informatie eenvoudiger publiek inzichtelijk te maken en om uitwisseling verder te automatiseren.

Kwaliteitsmanagement metagegevens

Goede metagegevens zijn randvoorwaardelijk voor gegevensuitwisseling. Het is daarom essentieel dat kwaliteitsmanagement van metagegevens expliciete aandacht krijgt, zowel landelijk als binnen individuele overheidsorganisaties. Voor landelijke catalogi dient onderzocht te worden hoe hier invulling aan wordt gegeven en of het bijvoorbeeld waardevol is om kwaliteitsdashboards in te richten, vergelijkbaar met hoe dat in het verleden ook voor het Nationaal Geo Register is gedaan. Individuele overheidsorganisaties zouden minimaal een analyse moeten doen van compleetheid van hun metagegevens. Het is belangrijk dat alle gegevens die landelijk gedeeld kunnen worden vindbaar zijn in landelijke catalogi.

Metagegevens standaard voor gegevenskwaliteit

Het is wenselijk om een standaard te bepalen waarmee op een consistentie manier over gegevenskwaliteit in metagegevens kan worden gecommuniceerd. Hierdoor kunnen afnemers eenvoudiger begrijpen in hoeverre gegevens passen bij hun eigen gebruik. Het NORA raamwerk gegevenskwaliteit zou hiertoe moeten worden vertaald naar de DQV standaard.

OpenAPI specificatie als Linked Data vocabulaire

Het is wenselijk om een Linked Data vocabulaire te ontwikkelen voor de OpenAPI specificatie. Dit maakt het mogelijk om metagegevens over API's (API specificaties) te integreren met andere vormen van metagegevens, zoals gegevensmodellen. Specifieke aandacht is gewenst voor het op gestandaardiseerde wijze kunnen verbinden van data-elementen in API specificaties (en daarmee in JSON schema's) aan objecttypes en attributen in gegevensmodellen. Dit creëert een verticale data lineage waardoor gebruikers van API's beter inzicht krijgen in de precieze betekenis van gegevens in API's.

Beleid organisatie-identificaties

Er zijn verschillende manieren om organisaties te identificeren, zoals het gebruik van KvK-nummer, OIN, CBS-code, de codes in het Register van Overheidsorganisaties en TOOI. Het is onduidelijk welke identificaties in welke situaties moeten worden gebruikt. Doordat er in de praktijk verschillende keuzes worden gemaakt is het integreren van gegevens over organisaties ook lastig. Er is beleid nodig dat duidelijkheid geeft om tot meer consistentie te komen. Daarbij moeten ook de consequenties voor organisaties en systemen worden meegenomen.

Implementatie van eventoriëntatie

Er is aandacht nodig voor eventoriëntatie en het belang ervan en kennis hierover moet worden verspreid. Het is gewenst dat aanbieders notificaties gaan verstrekken over plaatsgevonden gebeurtenissen die relevant zijn voor andere (overheids)organisaties. Daarnaast is het gewenst dat organisaties hun processen en applicaties aanpassen zodat zij effectief gebruik kunnen maken van notificaties. Er is ook een behoefte aan catalogi waarin gebeurtenissen kunnen worden beschreven. Mogelijk kan developer.overheid.nl hiervoor gebruikt worden.

Standaardiseren AsyncAPI

De standaard AsyncAPI is een belangrijke basis voor gebeurtenisgedreven gegevensuitwisseling, maar heeft op dit moment geen formele status binnen de overheid. Het sturen op het gebruik hiervan is wenselijk om te komen tot meer standaardisatie. De standaard zou aangeboden moeten worden aan Forum Standaardisatie zodat deze overheidsbreed aanbevolen of verplicht wordt.

Proof of Concept relatie Dataspace Protocol met FSC

Het door IDSA beschreven Dataspace Protocol is een belangrijke basis onder de referentie-architectuur van IDS en naar verwachting tot gegevensruimtes in algemene zin. Er zijn overeenkomsten met de FSC standaard en het is wenselijk om te beproeven of deze twee standaarden praktisch ook kunnen worden gecombineerd en of deze combinatie voldoende meerwaarde oplevert.

Digikoppeling scope en inzetgebied verbreden

Er is herbezinning nodig op de scope en het inzetgebied van Digikoppeling. Er zijn andere standaarden voor gegevensuitwisseling zoals GraphQL en SPARQL die veel gebruikt worden. Er moet worden bepaald of Digikoppeling dit soort standaarden expliciet kan ondersteunen. Daarnaast is het verbreden van het inzetgebied van Digikoppeling naar gegevensuitwisseling met bedrijven en mogelijk zelfs naar open data wenselijk, omdat dat bijdraagt aan maximale standaardisatie. Er is daarbij wel expliciet aandacht nodig voor drempels die het verplicht gebruik van certificaten mogelijk opwerpen. Verder is de vraag of de naam van de standaard de lading nog voldoende dekt.

eDelivery als Digikoppeling koppelvlakstandaard ondersteunen

De ebMS2 standaard is technisch verouderd. De Europese e-Delivery standaard ondersteunt de nieuwe ebMS3 standaard en is ook goed binnen Nederland te gebruiken. Het zou daarom goed zijn als de e-Delivery standaard toegevoegd zou worden als koppelvlakstandaard aan Digikoppeling. Als onderdeel van de Er zijn bij de e-Delivery standaard een aantal (software)bouwstenen beschikbaar, die mogelijk ook onderdeel zouden kunnen worden van de GDI en daarmee breed beschikbaar zouden kunnen worden gesteld aan overheidsorganisaties. Het vraagt nader onderzoek om te bepalen of dit meerwaarde heeft.

Volgende pagina: 5 Verdieping

Op deze pagina