Werkruimte:Wat is IAM

Dit is een werkversie, Schakel naar Wat is IAM (live versie) of vergelijk beide.

Startpunt voor deze pagina is de tekst afkomstig uit de GDI Domeinarchitectuur toegang; herschreven door ChatGPT naar taalniveau B2 met behoud van de vaktermen.

Dit document gaat over het geven van toegang aan mensen, organisaties, applicaties en apparaten. We noemen deze allemaal ‘entiteiten’. Applicaties en apparaten handelen altijd namens een andere entiteit. Een entiteit krijgt toegang met een bepaalde identiteit. Een identiteit is een verzameling eigenschappen die horen bij die entiteit. In een bepaalde situatie heeft een entiteit een specifieke identiteit, ook wel deelidentiteit genoemd. Hierin staan alleen de eigenschappen die in die situatie belangrijk zijn. Deze eigenschappen worden vaak gedeeld in de vorm van identiteitsgegevens. Dit noemen we ook wel attributen. Deze gegevens komen uit gezaghebbende bronnen. Dit zijn bronnen waarvan je kunt verwachten dat ze betrouwbare en nauwkeurige informatie geven.

Entiteiten krijgen toegang door gebruik te maken van een identificatiemiddel om zich te herkennen, dit heet authenticeren. Het identificatiemiddel is dus ook een authenticatiemiddel. Zo’n middel vraagt bijvoorbeeld om een bewijs, zoals een wachtwoord. Daarna geeft het een authenticatieverklaring waarmee toegang verleend kan worden. Een authenticatieverklaring is een speciaal soort verifieerbare verklaring. Dat zijn verklaringen over identiteiten die een bewijs bevatten. Zo’n bewijs zorgt ervoor dat je zeker weet dat de verklaring klopt, betrouwbaar is en geldig is. Verifieerbare verklaringen kunnen voor verschillende gegevens gebruikt worden. Bij toegang gaat het vooral om verklaringen die iets zeggen over attributen die bepalen of iemand toegang krijgt.

GDI-domein Toegang wordt gegeven tot objecten, dat zijn diensten, gegevens en functionaliteiten. Welke diensten, gegevens en functies toegankelijk zijn, hangt af van de bevoegdheden die aan een identiteit gekoppeld zijn. Bevoegdheden worden ook wel autorisaties genoemd. Entiteiten kunnen bevoegdheden krijgen omdat ze een machtiging hebben van iemand anders, of omdat ze officieel namens iemand anders mogen handelen via een wettelijke vertegenwoordiging. Dit noemen we vertegenwoordigingsbevoegdheden. Deze worden, net als gewone bevoegdheden, gebruikt om te bepalen of een entiteit toegang krijgt. Let op: in dit document gebruiken we ‘machtiging’ alleen voor vrijwillige vertegenwoordigingsbevoegdheden.

Het controleren van de bevoegdheden van een identiteit heet autorisatiecontrole. Hiervoor worden autorisatieregels gebruikt. Die regels beschrijven wat er nodig is om toegang te krijgen. Ze gebruiken identiteitsgegevens uit verifieerbare verklaringen, maar kunnen ook kijken naar de situatie, zoals tijd, plaats of het apparaat dat gebruikt wordt voor toegang. Uiteindelijk leidt dit tot een autorisatiebeslissing: ja of nee, toegang wordt verleend of geweigerd.