Normen

Uit NORA Online
Ga naar: navigatie, zoeken

Op deze pagina vind u alle Normen uit de NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur. Normen komen oorspronkelijk voort uit Normenkaders van het Centrum Informatiebeveiliging en Privacybescherming (CIP) en zijn eind 2017 in de NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur toegevoegd als onderdeel van de Information Security Object Repository (ISOR). Het is de bedoeling dat zowel de privacy- en beveiligingsprincipes uit deze normenkaders als de individuele normen doorontwikkeld worden in samenhang met de NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur Basisprincipes en Afgeleide Principes en de thema's Beveiliging en Privacy.

Een norm is een actie die nodig is om een Privacyprincipe of ander Themaprincipe te realiseren.

Alle normen in de NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur

De onderstaande tabel is ook te downloaden in csv-format. Alle eigenschappen van Normen worden genoemd en gedefinieerd op de pagina Norm. Er is ook een tabel met alle eigenschappen van alle normen. De onderstaande tabel is te sorteren via kolomtitels.

ID Stelling Realiseert Norm
AppO_B.01.01 De gangbare principes rondom Security by design zijn uitgangspunt voor de ontwikkeling van software en systemen is uitgangspunt voor de ontwikkeling van software en systemen. Beleid voor (beveiligd) ontwikkelen De gangbare principes rondom Security by Design als uitgangspunt voor softwareontwikkeling
AppO_B.01.02 De Handreiking: Grip op Secure Software Development (SSD) is uitgangspunt voor de ontwikkeling van software en systemen. Beleid voor (beveiligd) ontwikkelen Grip op Secure Software Development' als uitgangspunt voor softwareontwikkeling
AppO_B.01.03 In het beleid voor beveiligd ontwikkelen zijn de volgende aspecten in overweging genomen:
  1. beveiliging van de ontwikkelomgeving;
    1. richtlijnen betreffende beveiliging in de levenscyclus van softwareontwikkeling;
    2. beveiliging in de softwareontwikkelmethodologie;
  2. beveiligde coderingsrichtlijnen voor elke programmeertaal die wordt gebruikt;
  3. beveiligingseisen in de ontwikkelfase;
  4. beveiligingscontrolepunten binnen de mijlpalen van het project;
  5. beveiliging van de versiecontrole;
  6. vereiste kennis over toepassingsbeveiliging;
  7. het vermogen van de ontwikkelaar om kwetsbaarheden te vermijden, te vinden en te repareren.
Beleid voor (beveiligd) ontwikkelen Overwegingen bij het beleid voor beveiligd ontwikkelen van software
AppO_B.01.04 Technieken voor beveiligd programmeren worden zowel gebruikt voor nieuwe ontwikkelingen als voor hergebruik van code uit andere bronnen. Beleid voor (beveiligd) ontwikkelen Technieken voor beveiligd programmeren
AppO_B.02.01 Een formeel vastgestelde ontwikkelmethodologie wordt toegepast, bijvoorbeeld: Structured System Analyses and Design Method (SSADM) of Scrum (Agile ontwikkeling). Systeem ontwikkelmethode Software wordt ontwikkeld conform een formeel vastgestelde ontwikkelmethodologie
AppO_B.02.02 Softwareontwikkelaars zijn getraind om de ontwikkelmethodologie toe te passen. Systeem ontwikkelmethode Softwareontwikkelaars zijn getraind om de ontwikkelmethodologie toe te passen
AppO_B.02.03 Adoptie van ontwikkelmethodologie wordt gemonitord. Systeem ontwikkelmethode Adoptie van ontwikkelmethodologie wordt gemonitord
AppO_B.02.04 Standaarden en procedures worden toegepast voor:
  • het specificeren van requirements;
  • het ontwikkelen, bouwen en testen;
  • de overdracht van ontwikkelde applicatie naar de productie omgeving;
  • de training van software ontwikkelaars.
Systeem ontwikkelmethode Software wordt ontwikkelen conform standaarden en procedures
AppO_B.02.05 De systeemontwikkelmethode ondersteunt de vereisten dat te ontwikkelen applicaties voldoen aan:
  • de eisen uit wet en regelgeving incl. privacy;
  • de contactuele eisen;
  • het informatiebeveiligingsbeleid van de organisatie;
  • de specifieke beveiligingseisen vanuit business;
  • het classificatiemodel van de organisatie.
Systeem ontwikkelmethode De systeemontwikkelmethode ondersteunt dat de te ontwikkelen applicaties voldoen aan de vereisten
AppO_B.02.06 Het ontwikkelen van een applicatie wordt projectmatig aangepakt waarbij o.a. aandacht wordt besteed aan:
  • het melden van de start van het project bij de verantwoordelijke voor de beveveiligingsfunctie;
  • het gebruik van een classificatiemodel;
  • het toepassen van assessment voor BIVC;
  • het creëren van een risico register;
  • het creëren van projectmanagement office file;
  • het registreren van belangrijke details in een business applicatie register.
Systeem ontwikkelmethode Het softwareontwikkeling wordt projectmatig aangepakt
AppO_B.03.01 De Handreiking: BIO-Dataclassificatie is uitgangspunt voor de ontwikkeling van software en systemen. Classificatie van Informatie Dataclassificatie' als uitgangspunt voor softwareontwikkeling
AppO_B.03.02 In alle informatiesystemen is de informatie door middel van een expliciete risicoafweging geclassificeerd, zodat duidelijk is welke bescherming nodig is. Classificatie van Informatie Informatie in alle informatiesystemen is conform expliciete risicoafweging geclassificeerd
AppO_B.03.03 Bij het ontwikkelen van applicaties is informatie beschermd conform de vereisten uit het classificatieschema. Classificatie van Informatie Bij applicatieontwikkeling is informatie beschermd conform de vereisten uit het classificatieschema
AppO_B.03.04 In het classificatieschema wordt rekening gehouden met de verplichtingen uit wet- en regelgevingen(o.a. privacy), organisatorische en technische requirements. Classificatie van Informatie Verplichtingen uit wet en regelgeving en organisatorische en technische requirements
AppO_B.04.01 De gangbare principes rondom Security by design zijn uitgangspunt voor de ontwikkeling van software en systemen. Engineeringprincipes beveiligde systemen Security by Design als uitgangspunt voor softwareontwikkeling
AppO_B.04.02 Voor het beveiligen van informatiesystemen zijn de volgende principe van belang:
  • defense in depth (beveiliging op verschillende lagen);
  • secure by default;
  • default deny;
  • fail secure;
  • wantrouwen van input van externe applicaties;
  • secure in deployment; en
  • bruikbaarheid en beheersbaarheid.
Engineeringprincipes beveiligde systemen Principes voor het beveiligen van informatiesystemen
AppO_B.04.03 Beveiliging wordt als een integraaleen benadering waarbij bijvoorbeeld organisatie, beleid, architectuur, processen gegevensbeheer, en producten onderling verbonden en afgestemd zijn. onderdeel van system ontwikkeling behandeld. Engineeringprincipes beveiligde systemen Beveiliging is integraal onderdeel van systeemontwikkeling
AppO_B.04.04 Ontwikkelaars zijn getraind om veilige software te ontwikkelen. Engineeringprincipes beveiligde systemen Ontwikkelaars zijn getraind om veilige software te ontwikkelen
AppO_B.05.01 Bij de Business Impact Analyse worden o.a. de volgende perspectieven in beschouwing genomen:
  • de relevante stakeholders (business owners en business- en IT specialisten);
  • de scope van het risk assessment;
  • het profiel van de ‘doelomgeving’;
  • de aanvaardbaarheid van risico’s in de doelomgeving
Business Impact Analyse Perspectieven bij de Business Impact Analyse
AppO_B.05.02 De business impact analyse richt zich op verschillende scenario’s met aandacht voor:
  • de hoeveelheid mensen die nadelig beïnvloed worden;
  • de hoeveelheid systemen die out-of-running kan raken;
  • een realistische analyse en een analyse van worst-case situaties.
Business Impact Analyse Scenario's voor de Business Impact Analyse
AppO_B.05.03 Met de business impact analyse wordt vastgesteld op welke wijze een eventueel compromitteren van de aspecten beschikbaarheidgegevens worden opgeslagen volgens duurzame normen en afhankelijk van de organisatiekeuze beschikbaar gesteld aan verschillende afnemers. Dit kan zich bijvoorbeeld uiten in technische, privacy afgeschermde, digitale, open of gesloten vormen., integriteit, vertrouwelijkheidDe eigenschap dat informatie niet beschikbaar wordt gesteld of wordt ontsloten aan onbevoegde personen- en controleerbaarheid invloed hebben op de financiën van de organisatie in termen van:
  • verlies van orders en contracten en klanten;
  • verlies van tastbare assets;
  • onvoorziene kosten;
  • verlies van management control;
  • concurrentie;
  • late leveringen;
  • verlies van productiviteit;
  • compliance; en
  • reputatie.
Business Impact Analyse Vaststelling op welke wijze eventueel compromitteren invloed heeft op de financiën van de organisatie
AppO_B.06.01 Om privacy en gegevensbeschermingsmaatregelen vooraf in het ontwerp mee te nemen is een GEB-analyse uitgevoerd. Privacy en bescherming van persoonsgegevens (GEB-/ PIA-analyse) GEB om vooraf in het ontwerp de privacy en gegevensbeschermingsmaatregelen mee te nemen
AppO_B.06.02 Voor het uitvoeren van GEB's en voor het opvolgen van de uitkomsten is een procesbeschrijving aanwezig. Privacy en bescherming van persoonsgegevens (GEB-/ PIA-analyse) Procesbeschrijving voor het uitvoeren van GEB's en voor het opvolgen van de uitkomsten
AppO_B.06.03 Een tot standaard verheven GEB-toetsmodel wordt toegepast; dit model voldoet aan de in de AVG gestelde eisen. Privacy en bescherming van persoonsgegevens (GEB-/ PIA-analyse) Een tot standaard verheven GEB-toetsmodel wordt toegepast
AppO_B.06.04 Privacy by Design en de GEB maken onderdeel uit van een tot standaard verheven risicomanagement aanpak. Privacy en bescherming van persoonsgegevens (GEB-/ PIA-analyse) Privacy by Design en GEB als onderdeel van een tot standaard verheven risicomanagement aanpak
AppO_B.06.05 De risicomanagement aanpak wordt aantoonbaar toegepast, bijvoorbeeld door in de vorm van een plan van aanpak aantoonbaar opvolging te geven aan de aanbevelingen/verbetervoorstellen. Privacy en bescherming van persoonsgegevens (GEB-/ PIA-analyse) Risicomanagement aanpak aantoonbaar toegepast
AppO_B.06.06 Op basis van AVG worden bij het ontwerp/ontwikkelen van applicaties de principes Privacy by design and by default gehanteerd. Privacy en bescherming van persoonsgegevens (GEB-/ PIA-analyse) Op basis van de AVG worden de principes Privacy by Design en Privacy by Default gehanteerd
AppO_B.07.01 De doelorganisatie beschikt over een ontwikkel- en onderhoudsbeleid. Kwaliteitsmanagement systeem De doelorganisatie beschikt over een ontwikkel & onderhoudsbeleid
AppO_B.07.02 De doelorganisatie beschikt over Quality Assurance (QA) methodiek en Kwaliteit beheersysteem (KMS) methodiek. Kwaliteitsmanagement systeem De doelorganisatie beschikt over QA methodiek en QSM methodiek
AppO_B.07.03 De ontwikkel- & onderhoudsactiviteiten worden in samenhang georganiseerd en geïmplementeerd. Kwaliteitsmanagement systeem De ontwikkel en onderhoudsactiviteiten worden in samenhang georganiseerd en geïmplementeerd
AppO_B.07.04 Er zijn informatie- en communicatieprocessen ingericht. Kwaliteitsmanagement systeem Voor informatie- en communicatie zijn processen ingericht
AppO_B.07.05 Op de ontwikkel- en onderhoudsactiviteiten worden kwaliteitsmetingen en inspecties uitgevoerd Kwaliteitsmanagement systeem Op de ontwikkel- en onderhoudsactiviteiten worden kwaliteitsmetingen en inspecties uitgevoerd
AppO_B.07.06 Aan het management worden evaluatie rapportages verstrekt. Kwaliteitsmanagement systeem Aan het management worden evaluatierapportages worden verstrekt
AppO_B.07.07 De processen voor de inrichting van de applicatieontwikkeling en -onderhoud (impact analyse, ontwerp, realisatie testen, beheer) zijn beschreven en maken onderdeel uit van het KMS. Kwaliteitsmanagement systeem Applicatieontwikkeling- en onderhoudprocessen zijn beschreven en maken onderdeel uit van het KMS
AppO_B.08.01 Om de toegang tot broncode bibliotheken te beheersen en zo de kans op het corrupt raken van computerprogramma’s te verkleinen worden de volgende richtlijnen in overweging genomen:
  1. de broncode bibliotheken worden niet in operationele systemen opgeslagen;
  2. de programmacode en de broncode bibliotheek behoren te worden beheerd in overeenstemming met vastgestelde procedures;
  3. ondersteunend personeel heeft geen onbeperkte toegang tot broncode bibliotheken;
  4. het updaten van programmacode en samenhangende items en het verstrekken van programmacode aan programmeurs vindt alleen plaats na ontvangst van een passende autorisatiebewijs;
  5. programma-uitdraaien worden in een beveiligde omgeving bewaard;
  6. van elke toegang tot broncode bibliotheken wordt een registratie bijgehouden in een auditlogbestand;
  7. onderhoud en het kopiëren van programmacode in bibliotheken zijn aan strikte procedures voor wijzigingsbeheer onderworpen.
Toegangsbeveiliging op programmacode Om de toegang tot broncode bibliotheken te beheersen worden richtlijnen in overweging genomen
AppO_B.08.02 Als het de bedoeling is dat de programmacode wordt gepubliceerd zijn aanvullende beheersmaatregelen overwogen die bijdragen aan het waarborgen van de integriteit ervan (bijv. een digitale handtekening). Toegangsbeveiliging op programmacode Aanvullende beheersmaatregelen wanneer programmabroncode wordt gepubliceerd
AppO_B.09.01 De beveiligingsfunctionaris zorgt o.a. voor:
  • de actualisatie van beveiligingsbeleid;
  • afstemming van het beveiligingsbeleid met de afgesloten overeenkomsten met o.a. de ketenpartijen;
  • de evaluatie van de effectiviteit van de beveiliging van de ontwikkelde systemen;
  • de evaluatie van de beveiligingsmaatregelen ten aanzien van de bestaande risico’s;
  • de bespreking van beveiligingsissues met ketenpartijen
Projectorganisatie Taken van de beveiligingsfunctionaris
AppO_B.09.02 De beveiligingsfunctionaris geeft o.a. inzicht in:
  • het beheer en integratie van ontwikkel- en onderhoud voorschriften (procedureel en technisch);
  • specifieke beveiligings- en architectuurvoorschriften;
  • afhankelijkheden tussen informatiesystemen.
Projectorganisatie Inzicht gegeven door de beveiligingsfunctionaris
AppO_C.01.01 De projectorganisatie beschikt over controlerichtlijnen voor de evaluatie van de producten die uit de ontwikkelfasen voortvloeien: zoals requirement analyse en specificatie van software. Richtlijnen evaluatie ontwikkelactiviteiten Controle richtlijnen voor de evaluatie van de producten die uit de ontwikkelfasen voorvloeien
AppO_C.01.02 De projectorganisatie beschikt over evaluatierichtlijnen voor het evalueren van intern ontwikkelde en extern verworven code welke is opgeleverd tijdens de ontwikkelfasen: requirement analyse, specificatie en programmacode. Richtlijnen evaluatie ontwikkelactiviteiten Evaluatierichtlijnen voor het evalueren van intern ontwikkelde en extern verworven code
AppO_C.01.03 De projectorganisatie beschikt over controlerichtlijnen die binnen de relevante beheerprocessen (Versiebeheer, Quality Control en Quality Assurance) worden toegepast voor het evalueren van de ontwikkel activiteiten. Richtlijnen evaluatie ontwikkelactiviteiten Controle richtlijnen die binnen de relevante beheerprocessen worden toegepast
AppO_C.01.04 De projectorganisatie heeft de beschikking over een kwaliteitshandboek waarin procedures zijn opgenomen voor het toepassen van Quality Control (QC) en Quality Assurance (QA) methodiek en reviewrichtlijnen voor de ontwikkelde producten. Richtlijnen evaluatie ontwikkelactiviteiten Het kwaliteitshandboek bevat procedures voor QC- en QA-methodiek en reviewrichtlijnen
AppO_C.01.05 De QA methodiek wordt conform de richtlijnen nageleefd. Richtlijnen evaluatie ontwikkelactiviteiten De Quality Assurance methodiek wordt conform de richtlijnen nageleefd
AppO_C.01.06 De projectorganisatie voert controleactiviteiten uit over de ontwikkelactiviteiten en beheerprocessen gerelateerd aan het ontwikkelproces en stelt hierover rapportages op. Richtlijnen evaluatie ontwikkelactiviteiten Controleactiviteiten en rapportages over de ontwikkelactiviteiten en bijbehorende beheerprocessen
AppO_C.01.07 Periodiek worden het applicatieontwikkeling proces, de testcycli en de kwaliteit van de programmacode beoordeeld conform de opgestelde richtlijn. Richtlijnen evaluatie ontwikkelactiviteiten Het applicatieontwikkelproces - de testcyclus en programmacodekwaliteit worden periodiek beoordeeld
AppO_C.02.01 Het versiebeheerproces is beschreven, vastgesteld door het management en toegekend aan een verantwoordelijke functionaris. Versie Management Versiemanagement is beschreven - vastgesteld en toegekend aan een verantwoordelijke functionaris
AppO_C.02.02 In het versiebeheerproces is vastgelegd welke applicatie objecten in het ondersteunend tool, zoals Functioneel Ontwerp (FO) en Technisch Ontwerp (TO) en resultaten van sprints bij Agile ontwikkeling, worden vastgelegd. Versie Management Versiemanagement beschrijft welke applicatieobjecten in het ondersteunend tool worden vastgelegd
AppO_C.02.03 Het versiebeheerproces wordt ondersteund met procedures en werkinstructies. Versie Management Versiemanagement wordt ondersteund met procedures en werkinstructies
AppO_C.02.04 Een versiebeheertool wordt toegepast die onder andere:
  • het vastleggen van versies van ontwikkelproducten ondersteunt;
  • het vastleggen van versies van programmacode ondersteunt;
  • het vastleggen van versies voorkomend in verschillende omgevingen (zoals OTAP) ondersteunt;
  • toegangsmogelijkheden voor verschillende rollen ondersteunt.
Versie Management Ondersteuning vanuit het toegepaste versiebeheertool
AppO_C.03.01 Het patchmanagement proces en de noodzakelijke patchmanagement zijn beschreven, vastgesteld door het management en bekendgemaakt aan de ontwikkelaars. Patchmanagement van externe programmacode Patchmanagement en noodzakelijke -procedures zijn beschreven vastgesteld en bekendgemaakt
AppO_C.03.02 De ontwikkelaars zijn bekend met hun formeel vastgelegde verantwoordelijkheden wat betreft patchmanagement. Patchmanagement van externe programmacode Ontwikkelaars zijn wat betreft patchmanagement bekend met hun formeel vastgelegde verantwoordelijkheden
AppO_C.03.03 Het al dan niet uitvoeren van de patches voor programmacode is geregistreerd. Patchmanagement van externe programmacode Het al dan niet uitvoeren van de verworven patches voor programmacode is geregistreerd
AppO_C.03.04 Het beheer van technische kwetsbaarheden in code uit externe bibliotheken omvat minimaal een risicoanalyse van de kwetsbaarheden en eventueel penetratietests en patching. Patchmanagement van externe programmacode Het beheer van technische kwetsbaarheden in code uit externe bibliotheken
AppO_C.03.05 Bij het ontwikkelen van code installeert de ontwikkelaar - tenzij risicoanalyses anders uitwijzen - alle noodzakelijke patches en fixes die door fabrikanten beschikbaar worden gesteld. Patchmanagement van externe programmacode Installeren van alle noodzakelijke door de leveranciers beschikbaar gestelde patches en fixes
AppO_C.03.06 Updates/patches voor kwetsbaarheden waarvan de kans op misbruik en ontstane schade hoog is worden zo spoedig mogelijk doorgevoerd. Patchmanagement van externe programmacode Updates en patches voor kwetsbaarheden waarvan de kans op misbruik en ontstane schade hoog is
AppO_C.04.01 Software configuratiecomponenten worden conform procedures en met behulp van hulpmiddelen vastgelegd. (Software) configuratie management Software configuratiescomponenten worden conform procedures vastgelegd
AppO_C.04.02 De configuratie-administratie is alleen toegankelijk voor hiertoe geautoriseerd personeel. (Software) configuratie management De configuratie administratie is alleen toegankelijk voor hiertoe geautoriseerd personeel
AppO_C.04.03 Wijzigingen in software configuratie-items worden volgens een gestandaardiseerd proces vastgelegd in de CMDB. (Software) configuratie management Wijzigingen in softwareconfiguratie items conform gestandaardiseerd proces vastgelegd in de CMDB
AppO_C.05.01 Het compliance management proces, bestaande uit de subprocessen planning, evaluatie, rapportering en correctie/implementatie, is gedocumenteerd en vastgesteld door het management. Compliance management Het compliance management proces is gedocumenteerd en vastgesteld
AppO_C.05.02 Ten behoeve van het compliance proces hebben de desbetreffende stakeholders de noodzakelijke eisen uit de verschillende bronnen samengevat en vastgelegd. Hierbij is aandacht geschonken aan:
  • wet- en regelgeving (AVG, Computer Criminaliteit en Encryptie) die invloed hebben op het ontwikkelen van applicaties;
  • het vertalen van wet- en regelgeving en overeengekomen informatiebeveiligingsbeleid, architectuurEen beschrijving van een complex geheel, en van de principes die van toepassing zijn op de ontwikkeling van het geheel en zijn onderdelen. en standaarden tot concrete maatregelen binnen het ontwikkelproces;
  • het rapporteren van de evaluatie van compliance checks op wet en regelgeving en overeengekomen beleid, architectuurEen beschrijving van een complex geheel, en van de principes die van toepassing zijn op de ontwikkeling van het geheel en zijn onderdelen. en standaarden die beschikbaar zijn gesteld aan het management;
  • het vastleggen van de verplichtingen m.b.t. security compliance in een autorisatieHet proces van het toekennen van rechten voor de toegang tot geautomatiseerde functies en/of gegevens in ICT voorzieningen matrix.
Compliance management De noodzakelijke eisen voor het compliance proces samengevat en vastgelegd
AppO_C.06.01 De projectorganisatie beschikt over een QA methodiek voor de ontwikkelde softwareproducten en ziet toe op de naleving van deze QA methodiek. Quality assurance De Quality Assurancemethodiek voor de ontwikkelde software producten wordt nageleefd
AppO_C.06.02 Conform de QA methodiek is een QA proces ingericht voor het uitvoeren van QA activiteiten gedurende alle fasen van de ontwikkel cyclus waarbij aandacht wordt besteed aan:
  • het evalueren van de requirement analyse, het ontwerp, de bouw, het testen en het opleveren van software;
  • het evalueren of de beveiligingcontrols (beleid, methoden, geprogrammeerde mechanismen t.b.v. BIVC) en zoals overeengekomen tijdens risico assessment zijn ontwikkeld, adequaat functioneren;
  • het vaststellen of de ontwikkelmethodologie is opgevolgd.
Quality assurance Gedurende alle fasen van het ontwikkelcyclus worden Quality Assurance activiteiten uitgevoerd
AppO_C.06.03 De resultaten uit de QA-onderzoeken worden geapporteerd aan de verantwoordelijken die verbetermaatregelen initiëren. Quality assurance Rapportage van de resultaten uit QA-onderzoeken aan verbetermaatregelen initiërende verantwoordelijken
AppO_C.06.04 Afspraken en resultaten m.b.t. toetsing zijn beknopt en SMART vastgelegd. Quality assurance Toetsingsafspraken en resultaten zijn beknopt en SMART vastgelegd
AppO_C.07.01 Bij veranderingen van besturingssystemen wordt onder andere het volgende getest:
  1. de toepassingscontrole procedures;
  2. het vaststellen of de veranderingen aan het besturingssysteem een permanente karakter hebben;
  3. het vaststellen of de veranderingen invloed hebben op de beschikbaarheidgegevens worden opgeslagen volgens duurzame normen en afhankelijk van de organisatiekeuze beschikbaar gesteld aan verschillende afnemers. Dit kan zich bijvoorbeeld uiten in technische, privacy afgeschermde, digitale, open of gesloten vormen. van de functionaliteiten van de applicatie en/of invloed hebben op de beveiliging van de applicatie;
  4. het vaststellen dat de juiste veranderingen plaatsvinden aan de bedrijfscontinuïteitsplannen.
Technische beoordeling van informatiesystemen na wijziging besturingsplatform Testen bij verandering van besturingssystemen
AppO_C.08.01 De samenhang van de beheersprocessen wordt door middel van een processtructuur vastgelegd. Beheersing van software ontwikkeling(sprojecten) De samenhang van de beheerprocessen wordt door middel van een processtructuur vastgelegd
AppO_C.08.02 De belangrijkste functionarissen (stakeholders) voor de beheerorganisatie zijn benoemd en de onderlinge relaties zijn door middel van een organisatieschema inzichtelijk gemaakt. Beheersing van software ontwikkeling(sprojecten) De belangrijkste functionarissen en hun onderlinge relaties zijn inzichtelijk
AppO_C.08.03 De verantwoordelijkheden voor de beheersprocessen zijn aan een specifieke functionaris toegewezen en vastgelegd. Beheersing van software ontwikkeling(sprojecten) De verantwoordelijkheden zijn aan een specifieke functionaris toegewezen en vastgelegd
AppO_C.08.04 De projectorganisatie heeft de taken en verantwoordelijkheden voor het uitvoeren van de evaluatie- en beheerwerkzaamheden beschreven en de bijbehorende bevoegdheden vastgelegd in een autorisatiematrix. Beheersing van software ontwikkeling(sprojecten) De taken verantwoordelijkheden en bevoegdheden voor evaluatie- en beheerwerkzaamheden zijn beschreven
AppO_U.01.01 Voor het wijzigingsbeheer gelden de algemeen geaccepteerde beheer frameworks, zoals ITIL, ASL, BiSL, Scrum, SIG en SSD. Procedures voor wijzigingsbeheer m.b.t. applicaties Voor het wijzigingsbeheer gelden de algemeen geaccepteerde beheer frameworks
AppO_U.01.02 Het wijzigingsproces voor applicaties is zodanig ingericht dat medewerkers (programmeurs) de juiste autorisatieHet proces van het toekennen van rechten voor de toegang tot geautomatiseerde functies en/of gegevens in ICT voorzieningen krijgen om werkzaamheden te kunnen uitvoeren. Procedures voor wijzigingsbeheer m.b.t. applicaties Medewerkers (programmeurs) krijgen de juiste autorisatie om werkzaamheden te kunnen uitvoeren
AppO_U.01.03 Nieuwe systemen en wijzigingen aan bestaande systemen volgen een formeel proces van indienen, prioriteren, besluiten, impactanalyse, vastleggen, specificeren, ontwikkelen, testen, kwaliteitscontrole en implementeren. Procedures voor wijzigingsbeheer m.b.t. applicaties Nieuwe systemen en belangrijke wijzigingen aan bestaande systemen volgen een formeel wijzigingsproces
AppO_U.01.04 Enkele elementen van de procedures voor wijzigingsbeheer zijn:
  1. alle wijzigingsverzoeken (RFC’s) verlopen volgens een formele wijzigingsprocedure (ter voorkoming van ongeautoriseerde wijzigingsaanvragen).
  2. het generieke wijzigingsproces heeft aansluiting met functioneel beheer.
  3. wijzigingen worden doorgevoerd door bevoegde medewerkers.
  4. van elk wijzigingsverzoek wordt de impact op de geboden functionaliteit beoordeeld.
  5. uitvoering en bewaking van de verantwoordelijkheden/taken zijn juist belegd.
  6. aanvragers van wijzigingen worden periodiek geïnformeerd over de status van hun wijzigingsverzoek.
Procedures voor wijzigingsbeheer m.b.t. applicaties Elementen van de procedures voor wijzigingsbeheer
AppO_U.02.01 De organisatie heeft een strikt beleid gedefinieerd ten aanzien van de -software die ontwikkelaars mogen installeren. Beperkingen voor de installatie van software(richtlijnen) Beleid ten aanzien van het type software dat mag worden geïnstalleerd
AppO_U.02.02 Het toekennen van rechten om software te installeren vindt plaats op basis van 'Least Privilege'. Beperkingen voor de installatie van software(richtlijnen) Het toekennen van rechten om software te installeren vindt plaats op basis van 'Least Privilege'
AppO_U.02.03 De rechten worden verleend op basis van de rollen van de type gebruikers en ontwikkelaars. Beperkingen voor de installatie van software(richtlijnen) De rechten verleend op basis van de rollen van het type gebruikers en ontwikkelaars
AppO_U.03.01 De programmacode voor functionele specificaties is reproduceerbaar, waarbij aandacht wordt besteed aan:
  • gebruikte tools;
  • gebruikte licenties;
  • versiebeheer;
  • documentatie van code ontwerp, omgeving, afhankelijkheden, dev/ops, gebruikte externe bronnen.
Richtlijnen voor programmacode (best practices) De programmacode voor functionele specificaties is reproduceerbaar
AppO_U.03.02 (Programma)code wordt aantoonbaar veilig gecreëerd. Richtlijnen voor programmacode (best practices) Programmacode wordt aantoonbaar veilig gecreëerd
AppO_U.03.03 (Programma)code is effectief, veranderbaar en testbaar waarbij gedacht kan worden aan:
  • het juist registreren van code bugs;
  • het voorkomen van herintroductie van code bugs;
  • het binnen 72 uur corrigeren van beveiligingsfixes;
  • het vastleggen van afhankelijkheden van dev/ops van applicatie (relatie tussen softwareobjecten);
  • het adequaat documenteren van software-interface, koppelingen en API’s.
Richtlijnen voor programmacode (best practices) Programmacode is effectief - veranderbaar en testbaar
AppO_U.03.04 Over het gebruik van vocabulaire, applicatieframework en toolkits zijn afspraken gemaakt. Richtlijnen voor programmacode (best practices) Over het gebruik van vocabulaire - applicatieframework en toolkits zijn afspraken gemaakt
AppO_U.03.05 Voor het ontwikkelen van programmacode wordt gebruik gemaakt van gestandaardiseerde vocabulaire zoals ISO25010. Richtlijnen voor programmacode (best practices) Voor het ontwikkelen van programmacode wordt gebruik gemaakt van gestandaardiseerde vocabulaire
AppO_U.03.06 Ontwikkelaars hebben kennis van algemene beveiligingsfouten vastgelegd in een extern CVE (Common Vulnerability and Exposures) systeem. Richtlijnen voor programmacode (best practices) Ontwikkelaars hebben kennis van algemene en vastgelegde beveiligingsfouten
AppO_U.03.07 Het gebruik van programmacode uit externe programmabibliotheken mag slechts na getest te zijn, worden gebruikt. Richtlijnen voor programmacode (best practices) Gebruik van programmacode uit externe programmabibliotheken
AppO_U.04.01 De functionele eisen van nieuwe informatiesystemen worden geanalyseerd en bepaald op basis van verschillende invalshoeken (zoals stakeholders, business, wet en regelgeving) en vastgelegd in een Functioneel Ontwerp (FO). Analyse en specificatie van informatiesystemen Functionele eisen van nieuwe informatiesystemen worden geanalyseerd en in het FO vastgelegd
AppO_U.04.02 Het Functioneel Ontwerp (FO) wordt gereviewd waarna verbeteringen en of aanvullingen op het FO plaatsvinden. Analyse en specificatie van informatiesystemen Het Functioneel Ontwerp wordt gereviewd waarna verbeteringen en/of aanvullingen plaatsvinden
AppO_U.04.03 Op basis van een goedgekeurd Functioneel Ontwerp (FO) wordt een Technisch Ontwerp (TO) vervaardigd die ook ter review wordt aangeboden aan de functionaris 'Quality control' en aan de beveiligingsfunctionaris.. Analyse en specificatie van informatiesystemen Op basis van een goedgekeurd Functioneel Ontwerp wordt een Technisch Ontwerp vervaardigd
AppO_U.04.04 Alle vereisten worden gevalideerd door peer review of prototyping (agile ontwikkelmethode). Analyse en specificatie van informatiesystemen Alle vereisten worden gevalideerd door peer review of prototyping
AppO_U.04.05 Parallel aan het vervaardigen van het FO en TO worden acceptatie-eisen vastgelegd. Analyse en specificatie van informatiesystemen Acceptatie-eisen worden vastgelegd parallel aan het Functioneel Ontwerp en Technisch Ontwerp
AppO_U.05.01 Bij nieuwe informatiesystemen en bij wijzigingen op bestaande informatiesystemen moet uitgaande van de BIO een expliciete risicoafweging worden uitgevoerd ten behoeve van het vaststellen van de beveiligingseisen. Analyse en specificatie van informatiebeveiligingseisen Een expliciete risicoafweging wordt uitgevoerd ten behoeve van het vaststellen van de beveiligingseisen
AppO_U.05.02 De Handreikingen: Risicoanalysemethode en Risicomanagement ISO-27005 zijn uitgangspunt voor de ontwikkeling van software en systemen. Analyse en specificatie van informatiebeveiligingseisen De Handreikingen: "Risicoanalysemethode" en "Risicomanagement ISO-27005
AppO_U.05.03 Informatiebeveiligingseisen zijn al in het ontwerpstadium afgeleid uit:
  • beleidsregels, wet en regelgeving;
  • context- en kwetsbaarheidanalyse van de te ondersteunen bedrijfsprocessen;
  • afspraken met en afhankelijkheden van ketenpartijen.
Analyse en specificatie van informatiebeveiligingseisen Informatiebeveiligingseisen
AppO_U.05.04 Met betrekking tot informatiesystemen worden, onder andere, de volgende informatiebeveiligingseisen in overweging genomen:
  • authenticatieHet aantonen dat degene die zich identificeert ook daadwerkelijk degene is die zich als zodanig voorgeeft: ben je het ook echt? Authenticatie noemt men ook wel verificatie van de identiteit. eisen van gebruikers;
  • toegangsbeveiligingseisen;
  • eisen ten aanzien van beschikbaarheidgegevens worden opgeslagen volgens duurzame normen en afhankelijk van de organisatiekeuze beschikbaar gesteld aan verschillende afnemers. Dit kan zich bijvoorbeeld uiten in technische, privacy afgeschermde, digitale, open of gesloten vormen., integriteit en vertrouwelijkheidDe eigenschap dat informatie niet beschikbaar wordt gesteld of wordt ontsloten aan onbevoegde personen;
  • eisen afgeleid uit bedrijfsprocessen;
  • eisen gerelateerd aan interfaces voor het registreren en monitoren van systemen.
Analyse en specificatie van informatiebeveiligingseisen Overwogen informatiebeveiligingseisen
AppO_U.06.01 Het ontwerpen van applicaties is gebaseerd op eisen voor verschillende typen informatie, zoals:
  • gebruikerseisen, beveiligingseisen en kwaliteitseisen;
  • business vereisten, (o.a. nut, noodzaak en kosten);
  • eisen welke voortvloeien uit risico assessments, dreigingsanalyse en prioritering ervan, en technische beveiligingsreviews (en de prioritering daarvan);
  • eisen welke voortvloeien uit BIA en PIA (GEB) analyses.
Applicatie ontwerp Het ontwerpen van applicaties is gebaseerd op eisen voor verschillende typen informatie
AppO_U.06.02 Bij het ontwerp van applicaties is informatie verkregen uit verschillende mogelijke connecties met de te ontwerpen applicatie, zoals
  • mogelijke invoerbronnen voor data en connecties met andere applicaties(componenten);
  • connecties tussen modules binnen applicatie en connecties met andere applicaties;
  • gebruik van opslagmechanisme voor informatie, toegang tot databases en ander type storage;
  • uitvoer van informatie naar andere applicaties en beveiliging hiervan;
  • mogelijke transmissie van data tussen applicaties.
Applicatie ontwerp Bij het ontwerp is informatie verkregen uit connecties met de te ontwerpen applicatie
AppO_U.06.03 Het ontwerp is mede gebaseerd op een beveiligingsarchitectuur, waarin aandacht is besteed aan: performance, capaciteit, continuïteit, schaalbaarheid, connectiviteit, comptabiliteit. Applicatie ontwerp Het ontwerp is mede gebaseerd op een beveiligingsarchitectuur
AppO_U.07.01 Bereikcontroles worden toegepast en gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd worden gevalideerd. Applicatie functionaliteiten Bereikcontroles worden toegepast en gegevens worden gevalideerd
AppO_U.07.02 Geprogrammeerde controles worden ondersteund. Applicatie functionaliteiten Geprogrammeerde controles worden ondersteund
AppO_U.07.03 Het uitvoeren van onopzettelijke mutaties wordt tegengegaan. Applicatie functionaliteiten Het uitvoeren van onopzettelijke mutaties wordt tegengegaan
AppO_U.07.04 Voorzieningen voor het genereren van fout- en uitzonderingsrapportage zijn beschikbaar. Applicatie functionaliteiten Voorzieningen voor het genereren van fouten- en uitzonderingsrapportage zijn beschikbaar
AppO_U.07.05 Voorzieningen voor het achteraf vaststellen van een betrouwbare verwerking (JVT) zijn beschikbaar (o.a. audit trail). Applicatie functionaliteiten Voorzieningen voor het achteraf vaststellen van een betrouwbare verwerking zijn beschikbaar
AppO_U.07.06 Opgeleverde/over te dragen gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd worden gevalideerd. Applicatie functionaliteiten Opgeleverde en over te dragen gegevens worden gevalideerd
AppO_U.07.07 Controle op de juistheid, volledigheidBetekent dat alle procesgebonden informatie is vastgelegd en wordt beheerd die aanwezig zou moeten zijn conform het beheerregime dat voor dat proces is vastgesteld. en tijdigheid van input (ontvangen gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd) en op de verwerking en output van gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd (versterkte gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd) wordt uitgevoerd. Applicatie functionaliteiten Controle op juistheid volledigheid en tijdigheid van input en op verwerking en output van gegevens
AppO_U.07.08 Op basis van vastgestelde en geautoriseerde procedures wordt voorkomen dat gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd buiten de applicatie om (kunnen) worden benaderd. Applicatie functionaliteiten Voorkomen wordt dat gegevens buiten de applicatie om (kunnen) worden benaderd
AppO_U.07.09 Gegevens worden conform vastgestelde beveiligingsklasse gevalideerd op plausibiliteit, volledigheidBetekent dat alle procesgebonden informatie is vastgelegd en wordt beheerd die aanwezig zou moeten zijn conform het beheerregime dat voor dat proces is vastgesteld., bedrijfsgevoeligheid. Applicatie functionaliteiten Gegevens worden conform vastgestelde beveiligingsklasse gevalideerd
AppO_U.08.01 Gedocumenteerde standaarden en procedures worden beschikbaar gesteld voor het bouwen van programmacode die ook het volgende specificeren:
  • dat een goedgekeurde methode voor applicatiebouw wordt gehanteerd;
  • dat mechanismen worden gebruikt op basis waarvan zekerheid wordt verkregen dat de applicatie voldoet aan good practices voor applicatiebouw (methode voor het ontwikkelen van veilige programmacode).
Applicatiebouw Voor het bouwen van programmacode zijn gedocumenteerde standaarden en procedures beschikbaar
AppO_U.08.02 Veilige methodes worden toegepast om te voorkomen dat veranderingen kunnen worden aangebracht in basis programmacode of in softwarepackages. Applicatiebouw Veilige methodes ter voorkoming van veranderingen in basis code of in software packages
AppO_U.08.03 Voor het creëren van programmacode wordt gebruik gemaakt van good practices (gestructureerde programmering). Applicatiebouw Voor het creëren van programma code wordt gebruik gemaakt van good practices
AppO_U.08.04 Het gebruik van onveilig programmatechnieken is niet toegestaan. Applicatiebouw Geen gebruik van onveilig programmatechnieken
AppO_U.08.05 Programmacode is beschermd tegen ongeautoriseerde wijzigingen. Applicatiebouw (Applicatie)code is beschermd tegen ongeautoriseerde wijzigingen
AppO_U.08.06 Activiteiten van applicatiebouw worden gereviewd. Applicatiebouw Activiteiten van applicatiebouw worden gereviewd
AppO_U.08.07 De ontwikkelaars zijn adequaat opgeleid en zijn in staat om binnen het project de noodzakelijke en in gebruik zijnde tools te hanteren. Applicatiebouw De ontwikkelaars zijn adequaat opgeleid en in staat de noodzakelijke en gebruikte tools te hanteren
AppO_U.09.01 Vanuit interne optiek van de organisatie richten bepaalde type functionarissen zich tijdens de ontwikkelactiviteiten en in relatie tot de beveiligingseisen op het testen van functionele requirements (o.a. business rules). Testen van systeembeveiliging Functionarissen testen functionele requirements
AppO_U.09.02 De functionaliteiten worden na integratie van de ontwikkelde software (nogmaals) specifiek vanuit beveiligingsoptiek getest in de infrastructuur. Testen van systeembeveiliging In de infrastructuur wordt specifiek getest vanuit beveiligingsoptiek
AppO_U.10.01 Voor (systeem)acceptatietesten van (informatie)systemen worden gestructureerde testmethodieken gebruikt, welke bij voorkeur geautomatiseerd worden uitgevoerd. Systeem acceptatietests Voor acceptatietesten van (informatie)systemen worden gestructureerde testmethodieken gebruikt
AppO_U.10.02 Van de resultaten van de testen wordt een verslag gemaakt. Systeem acceptatietests Van de resultaten van de testen wordt een verslag gemaakt
AppO_U.10.03 Testresultaten worden formeel geëvalueerd en door de betrokken informatiesysteemeigenaar beoordeeld, waarna - na te zijn goedgekeurd - overgegaan wordt naar de volgende fase. Systeem acceptatietests Testresultaten worden formeel geëvalueerd en beoordeeld
AppO_U.10.04 (Systeem)acceptatietesten worden uitgevoerd in een representatieve acceptatietest omgeving; deze omgeving is vergelijkbaar met de toekomstige productieomgeving. Systeem acceptatietests Acceptatietesten worden uitgevoerd in een representatieve acceptatietest omgeving
AppO_U.10.05 Voordat tot acceptatie in de productieomgeving wordt overgegaan worden acceptatiecriteria vastgesteld en passende testen uitgevoerd. Systeem acceptatietests Vastgestelde acceptatiecriteria en passend uitgevoerde tests voorafgaand in productiename
AppO_U.10.06 Tenzij geanonimiseerd worden productiegegevens niet gebruikt als testgegevens. Systeem acceptatietests Tenzij geanonimiseerd worden productiegegevens niet gebruikt als testgegevens
AppO_U.10.07 Bij acceptatietest wordt getoetst of het geleverde product overeenkomt met hetgeen is afgesproken. Hierbij is de testfocus o.a. gericht is op:
  • het testen van de functionele requirements.
  • het testen van de business rules voor de betrokken bedrijfsprocessen.
  • de beveiligingseisen die verband houden met betrokken bedrijfsprocessen.
Systeem acceptatietests Bij acceptatietest wordt getoetst of het geleverde product overeenkomt met hetgeen is afgesproken
AppO_U.11.01 De volgende richtlijnen worden toegepast om operationele gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd die voor testdoeleinden worden gebruikt te beschermen:
  • de toegangsbeveiligingsprocedures die gelden voor besturingssystemen gelden ook voor testsystemen;
  • voor elke keer dat besturingsinformatie naar een testomgeving wordt gekopieerd, wordt een afzonderlijke autorisatieHet proces van het toekennen van rechten voor de toegang tot geautomatiseerde functies en/of gegevens in ICT voorzieningen verkregen;
  • besturingsinformatie wordt onmiddellijk na voltooiing van het testen uit een testomgeving verwijderd;
  • van het kopiëren en gebruiken van besturingsinformatie wordt verslaglegging bijgehouden om in een audittraject te voorzien.
Beschermen van testgegevens Toepassen van richtlijnen om operationele voor testdoeleinden te gebruiken gegevens te beschermen
AppO_U.12.01 Uitgangspunt voor systeemontwikkeling trajecten is een expliciete risicoafweging. Deze afweging heeft zowel de ontwikkelomgeving als ook het te ontwikkelen systeem in scope. Beveiligde ontwikkel- (en test) omgeving Uitgangspunt voor systeemontwikkeling trajecten is een expliciete risicoafweging
AppO_U.12.02 De organisatie heeft logische en/of fysieke scheidingen aangebracht tussen de Ontwikkel-, Test-, Acceptatie- en Productie-omgevingen, elk met een eigen autorisatiestructuur en werkwijze zodat sprake is van een beheerste ontwikkel- en onderhoudsproces. Beveiligde ontwikkel- (en test) omgeving Logisch en/of fysiek gescheiden Ontwikkel - Test - Acceptatie en Productie omgevingen
AppO_U.12.03 De taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de betrokken functionarissen in de Ontwikkel, Test, Acceptatie en Productie omgevingen worden uitgevoerd conform onderkende rollen. Beveiligde ontwikkel- (en test) omgeving De taken verantwoordelijkheden en bevoegdheden worden uitgevoerd conform de onderkende rollen
AppO_U.12.04 Voor remote werkzaamheden is een werkwijze vastgelegd. Beveiligde ontwikkel- (en test) omgeving Voor remote werkzaamheden is een werkwijze vastgelegd
AppO_U.12.05 Ontwikkelaars hebben geen toegang tot de Productie-omgeving. Beveiligde ontwikkel- (en test) omgeving Ontwikkelaars hebben geen toegang tot productieomgeving
AppO_U.12.06 T.a.v. het kopiëren/verplaatsen van configuratie items tussen de omgevingen gelden overdrachtsprocedures. Beveiligde ontwikkel- (en test) omgeving Overdrachtsprocedures voor het kopiëren/verplaatsen van configuratie items tussen de omgevingen
AppO_U.12.07 De overdracht van Ontwikkel- naar de Test-omgeving vindt, in overeenstemming met het implementatieplan, gecontroleerd plaats. Beveiligde ontwikkel- (en test) omgeving De overdracht van Ontwikkel- naar de Testomgeving vindt gecontroleerd plaats
AppO_U.12.08 De overdracht van de Test- naar de Acceptatieomgeving vindt procedureel door daartoe geautoriseerde personen plaats. Beveiligde ontwikkel- (en test) omgeving De overdracht van de Test- naar de Acceptatieomgeving vindt procedureel plaats
AppO_U.12.09 De overdracht (van de Acceptatie-) naar de Productie-omgeving vindt procedureel plaats door daartoe geautoriseerde personen. Uitgangspunt voor systeemontwikkeling trajecten is een expliciete risicoafweging De overdracht naar de Productieomgeving vindt gecontroleerd plaats
AppO_U.13.01 Koppelingen tussen applicaties worden uitgevoerd volgens vastgestelde procedures en richtlijnen. Applicatiekoppelingen Koppelingen tussen applicaties worden uitgevoerd volgens vastgestelde procedures en richtlijnen
AppO_U.13.02 Van het type koppelingen is een overzicht aanwezig. Applicatiekoppelingen Van het type koppelingen is een overzicht aanwezig
AppO_U.13.03 Koppelingen worden uitgevoerd o.b.v. geautoriseerde opdrachten. Applicatiekoppelingen Koppelingen worden uitgevoerd op basis van geautoriseerde opdrachten
AppO_U.13.04 De uitgevoerde koppelingen worden geregistreerd. Applicatiekoppelingen De uitgevoerde koppelingen worden geregistreerd
AppO_U.14.01 Welke ongeoorloofde en onjuiste activiteiten gelogd moeten worden is vastgelegd. Logging en monitoring Vastgelegd is welke ongeoorloofde en onjuiste activiteiten gelogd moeten worden
AppO_U.14.02 InformatieBetekenisvolle gegevens. ten aanzien van autorisatieHet proces van het toekennen van rechten voor de toegang tot geautomatiseerde functies en/of gegevens in ICT voorzieningen(s) wordt vastgelegd. Logging en monitoring Informatie ten aanzien van autorisatie(s) wordt vastgelegd
AppO_U.14.03 De loggegevens zijn beveiligd. Logging en monitoring De loggegevens zijn beveiligd
AppO_U.14.04 De locatie van de vastlegging van de loggegevens is vastgesteld. Logging en monitoring De locatie van de vastlegging van de loggegevens is vastgesteld
AppO_U.14.05 De applicatie geeft signalen aan beveiligingsfunctionarissen dat loggegevens periodiek geëvalueerd en geanalyseerd moeten worden. Logging en monitoring De applicatie geeft signalen dat loggegevens periodiek geëvalueerd en geanalyseerd moet worden
AppO_U.14.06 De frequentie (wanneer) van monitoring en het rapporteren hierover (aan wie wat) is vastgelegd. Logging en monitoring De frequentie (wanneer) van monitoring en het rapporteren hierover is vastgelegd
AppO_U.15.01 De architect heeft een actueel document van het te ontwikkelen informatie systeem opgesteld. Het document:
  • heeft een eigenaar;
  • is voorzien van een datum en versienummer;
  • bevat een documenthistorie (wat is wanneer en door wie aangepast);
  • is actueel, juist en volledig;
  • is door het juiste (organisatorische) niveau vastgesteld/geaccordeerd.
Applicatie architectuur De architect heeft een actueel document van het te ontwikkelen informatie systeem opgesteld
AppO_U.15.02 Het architectuurdocument wordt actief onderhouden. Applicatie architectuur Het architectuur document wordt actief onderhouden
AppO_U.15.03 De voorschriften en de methoden en technieken ten aanzien van applicatie architectuurEen beschrijving van een complex geheel, en van de principes die van toepassing zijn op de ontwikkeling van het geheel en zijn onderdelen. worden toegepast. Applicatie architectuur De voorschriften, methoden en technieken ten aanzien van applicatie architectuur worden toegepast
AppO_U.15.04 Tussen in- en uitstroom van gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd en de inhoud van de gegevensberichten bestaat een aantoonbare samenhang. Applicatie architectuur Samenhang tussen in- en uitstroom van gegevens en de inhoud van gegevensberichten
AppO_U.15.05 Het is aantoonbaar dat de onderliggende infrastructuur componenten beveiligd zijn op basis van security baselines (o.a. uitschakeling van overbodige functionaliteiten). Applicatie architectuur Onderliggende infrastructuurcomponenten zijn beveiligd o.b.v. security baselines
AppO_U.15.06 De relatie tussen de persoonsgegevens die gebruikt worden binnen de applicatie en de persoonsgegevens van interne en externe ontvangers van de door de applicatie opgeleverde gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd is inzichtelijk. Applicatie architectuur De relatie tussen de persoonsgegevens is inzichtelijk
AppO_U.16.01 Het tool ondersteunt alle fasen van het ontwikkelproces ten behoeve van het documenteren van analyses, specificaties, programmatuur, testen en rapportages. Tooling ontwikkelmethode Het tool ondersteunt alle fasen van het ontwikkelproces
AppO_U.16.02 Het tool biedt bepaalde frameworks ten behoeve van het structureren van de ontwikkelfasen en het bewaken van afhankelijkheden. Tooling ontwikkelmethode Framework voor het structuren van de ontwikkelfasen en het bewaken van afhankelijkheden
AppO_U.16.03 Het tool beschikt over faciliteiten voor versie- en releasebeheer. Tooling ontwikkelmethode Het tool beschikt over faciliteiten voor versie- en releasebeheer
AppO_U.16.04 Het tool beschikt over faciliteiten voor:
  • het registreren van eisen en wensen;
  • het afhandelen van fouten;
  • het beveiligen van registraties (programmacode);
  • het continu integreren van componenten;
  • het kunnen switchen tussen de fasen: specificeren, ontwikkelen en testen.
Tooling ontwikkelmethode Faciliteiten van het tool
AppO_U.16.05 Het tool beschikt over faciliteiten voor de koppelingen met externe bronnen. Tooling ontwikkelmethode Het tool beschikt over faciliteiten voor de koppelingen met externe bronnen
CommVZ_B.01.1 Beleid of richtlijnen omschrijven het aanvaardbaar gebruik van communicatiefaciliteiten. Beleid en procedures informatietransport Beleid of richtlijnen omschrijven het aanvaardbaar gebruik van communicatiefaciliteiten
CommVZ_B.01.2 Beleid of richtlijnen omschrijven het toepassen van cryptografie voor bescherming van de vertrouwelijkheidDe eigenschap dat informatie niet beschikbaar wordt gesteld of wordt ontsloten aan onbevoegde personen, integriteit en authenticiteitEen kwaliteitsattribuut van een informatieobject. Het toont aan dat het informatieobject is wat het beweert te zijn, dat het is gemaakt of verzonden door de persoon of organisatie die beweert het te hebben gemaakt of verzonden en dat het is gemaakt en verzonden op het tijdstip als aangegeven bij het informatieobject. van informatie. Beleid en procedures informatietransport Beleid of richtlijnen omschrijven het toepassen van cryptografie
CommVZ_B.01.3 Beleid of richtlijnen omschrijven het welk type verkeer niet over draadloze netwerken verstuurd mag worden. Beleid en procedures informatietransport Beleid of richtlijnen omschrijven welk type verkeer niet over draadloze netwerken verstuurd mag worden
CommVZ_B.01.4 Procedures beschrijven het beveiligen van informatie tegen onderscheppen, kopiëren, wijziging, foutieve routering en vernietiging. Beleid en procedures informatietransport Procedures beschrijven het beveiligen van informatie
CommVZ_B.01.5 Procedures beschrijven het opsporen van en beschermen tegen malware die kan worden overgebracht middels elektronische communicatie (zie 12.2.1). Beleid en procedures informatietransport Procedures beschrijven het opsporen van en beschermen tegen malware
CommVZ_B.01.6 Procedures beschrijven het beschermen van als bijlage gecommuniceerde gevoelige informatie. Beleid en procedures informatietransport Procedures beschrijven het beschermen van als bijlage gecommuniceerde gevoelige informatie
CommVZ_B.01.7 E-mail berichten worden conform vastgelegde procedures en richtlijnen veilig en geautomatiseerd doorgestuurd. Beleid en procedures informatietransport E-mail berichten worden conform vastgelegde procedures en richtlijnen doorgestuurd
CommVZ_B.02.1 Overeenkomsten over informatietransport bevatten o.a. de volgende elementen:
  1. directieverantwoordelijkheden voor het beheersen en notificeren van overdracht, verzending en ontvangst;
  2. procedures voor het waarborgen van de traceerbaarheid en onweerlegbaarheidBegrip dat gebruikt wordt bij elektronische berichtuitwisseling en dat inhoudt dat de zender van een bericht niet kan ontkennen een bepaald bericht te hebben verstuurd en dat de ontvanger van een bericht niet kan ontkennen het bericht van de zender in de oorspronkelijke staat te hebben ontvangen.;
  3. speciale en vereiste beheersmaatregelen voor het beschermen van gevoelige informatie, zoals cryptografie;
  4. het handhaven van een bewakingsketen voor informatie tijdens verzending;
  5. acceptabele niveaus van toegangsbeveiliging.
Overeenkomsten over informatietransport Elementen in overeenkomsten over informatietransport
CommVZ_B.02.2 In de overeenkomst behoren alle betrokken partijen expliciet genoemd zijn. Overeenkomsten over informatietransport In de overeenkomst behoren alle betrokken partijen expliciet genoemd zijn
CommVZ_B.03.1 In het cryptografiebeleid zijn minimaal de volgende onderwerpen uitgewerkt:
  1. wanneer cryptografie ingezet wordt;
  2. wie verantwoordelijk is voor de implementatie van cryptografie;
  3. wie verantwoordelijk is voor het sleutelbeheer;
  4. welke normen als basis dienen voor cryptografie en de wijze waarop de normen van het Forum Standaardisatie worden toegepast;
  5. de wijze waarop het beschermingsniveau wordt vastgesteld;
  6. het onderling vaststellen van het beleid bij inter-organisatie communicatie.
Cryptografiebeleid voor communicatie In het cryptografiebeleid uitgewerkte onderwerpen
CommVZ_B.03.2 Aanvullend bevat cryptografiebeleid voor communicatieservices het volgende:
  1. welk type gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd moet voor welke communicatievorm worden versleuteld;
  2. welk type gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd elektronisch worden ondertekend;
  3. aan welke standaarden de cryptografische toepassingen dienen te voldoen;
  4. in hoeverre backwards compatibility voor algoritmen en protocollen t.b.v. netwerken mag worden toegepast.
Cryptografiebeleid voor communicatie Aanvullende onderdelen in het cryptografiebeleid
CommVZ_B.04.1 In de organisatiestructuur voor netwerkbeheer zijn o.a. de volgende beheersingsprocessen benoemd: configuratie-, performance-, fault-, en beveiligingsbeheer (securitymanagement). Organisatiestructuur van netwerkbeheer In de organisatiestructuur voor netwerkbeheer zijn beheersingsprocessen benoemd
CommVZ_B.04.2 De beheer(sing)processen hebben in overeenstemming met het informatiebeveiligingsbeleid een formele positie binnen de gehele organisatie. Organisatiestructuur van netwerkbeheer De beheer(sing)processen hebben een formele positie binnen de gehele organisatie
CommVZ_B.04.3 De taken en verantwoordelijkheden van de verantwoordelijke functionarissen voor deze processen zijn duidelijk gedefinieerd. Organisatiestructuur van netwerkbeheer Taken en verantwoordelijkheden van verantwoordelijke functionarissen zijn duidelijk gedefinieerd
CommVZ_C.01.1 De naleving van netwerkbeveiligingsbeleid wordt periodiek getoetst en geëvalueerd op basis van een audit van tenminste de volgende elementen:
  • netwerk topologie / ontwerp, op basis van principes als “defence in depth”en “inbraak betekent geen doorbraak”;
  • identificatieHet bekend maken van de identiteit van personen, organisaties of IT-voorzieningen. en authenticatieHet aantonen dat degene die zich identificeert ook daadwerkelijk degene is die zich als zodanig voorgeeft: ben je het ook echt? Authenticatie noemt men ook wel verificatie van de identiteit. mechanismen;
  • autorisatiemechanismen en actuele administratie van uitgegeven rechten;
  • actuele beleidsregels voor netwerkbeveiliging;
  • aanwijzingen voor hardening van netwerkcomponenten;
  • verifieerbare auditlog oplossing.
Naleving richtlijnen netwerkbeheer en evaluaties De naleving van netwerkbeveiligingsbeleid wordt periodiek getoetst en geëvalueerd
CommVZ_C.02.1 Informatiesystemen worden jaarlijks gecontroleerd op technische naleving van beveiligingsnormen en risico’s ten aanzien van de feitelijke veiligheid. Dit kan bijvoorbeeld door (geautomatiseerde) kwetsbaarhedenanalyses of penetratietesten. Netwerk security compliancy checking Informatiesystemen worden jaarlijks gecontroleerd op technische naleving van normen en risico’s
CommVZ_C.02.2 De checklist voor veilige inrichting van netwerk(diensten) is samengesteld vanuit:
  • actueel beveiligingsbeleid;
  • gerelateerde Security Operation documentatie;
  • specifieke beveiligingsarchitectuur voor netwerk en communicatie(diensten);
  • beleid voor toegang tot Security gateway services;
  • bedrijfscontinuïteitsplannen;
  • relevante beveiligingscondities voor netwerkverbindingen.
Netwerk security compliancy checking Checklist voor veilige inrichting van netwerk(diensten)
CommVZ_C.02.3 Resultaten worden gerapporteerd aan het verantwoordelijke management. Netwerk security compliancy checking Resultaten worden gerapporteerd aan het verantwoordelijke management
CommVZ_C.03.1 De teststrategie voor netwerkbeveiliging is vastgelegd, geactualiseerd en bevat tenminste de volgende onderzoekselementen:
  • robuustheid van het ontwerp, op basis van principes als “defence in depth” en “inbraak betekent geen doorbraak”;
  • sterkte van IAA mechanismen en de relevantie van uitgegeven rechten;
  • juiste implementatie van beleidsregels voor netwerkbeveiliging;
  • verificatie van de hardening van netwerkcomponenten;
  • verificatie van de auditlog oplossing;
  • bruikbaarheid en functionele doelmatigheid van beveiligingsmaatregelen;
  • informatie over gebeurtenissen en incidenten, gerapporteerd door service personeel en eindgebruikers.
Evalueren netwerkbeveiliging De teststrategie voor netwerkbeveiliging is vastgelegd en geactualiseerd
CommVZ_C.04.1 Zeer belangrijke onderdelen van netwerkbeveiliging zijn het:
  • via auditlogging en continue monitoring en gekoppeld aan detectie registreren van gebeurtenissen;
  • onderzoek uit te voeren én vervolgens
  • snel te reageren.
Evalueren netwerk monitoring Zeer belangrijke onderdelen van netwerkbeveiliging
CommVZ_C.04.2 Continue bewaking via monitoring legt de volgende informatie vast:
  • audit logs vanuit de netwerkcomponenten firewalls, router, servers etc;
  • analyse-informatie vanuit Intrusion Detection Systemen (IDS);
  • resultaten vanuit netwerkscanning activiteiten.
Evalueren netwerk monitoring Continue bewaking via monitoring
CommVZ_C.05.1 De communicatievoorzieningen worden geïdentificeerd en gedefinieerd. Beheerorganisatie netwerkbeveiliging De communicatievoorzieningen worden geïdentificeerd en gedefinieerd
CommVZ_C.05.2 Beheerderstaken vereisen in sommige gevallen vergaande bevoegdheden, met risico’s voor de doelorganisatie. Het beleggen van de juiste verantwoordelijkheden en toezien op het beoogde gebruik daarvan vergt extra aandacht:
  • de entiteit, die verantwoordelijk is voor de communicatievoorzieningen worden bepaald en de taken en details, vanuit de verantwoordelijkheid zijn actueel, vastgelegd en bekend;
  • de rollen en (speciale) bevoegdheden van netwerkbeheerders zijn gedefinieerd en gedocumenteerd;
  • de netwerkbeheerders zijn en blijven goed opgeleid en competent voor de uitvoering van hun taken;
  • de coördinatie en overzicht van informatiebeveiligingsaspecten van dienstverleners is geïdentificeerd gedocumenteerd en wordt continu gemonitord.
Beheerorganisatie netwerkbeveiliging Beheerderstaken vereisen bevoegdheden met risico’s voor de doelorganisatie
CommVZ_U.01.1 De voorbereiding van veilige netwerkontwerpen omvat tenminste de volgende stappen:
  1. identificatieHet bekend maken van de identiteit van personen, organisaties of IT-voorzieningen. van de middelen (assets);
  2. inventarisatie van de functionele eisen;
  3. beoordeling van de functionele eisen in de context van het beoogd gebruik;
  4. evaluatie van bekende toepassingsmogelijkheden en hun beperkingen;
  5. evaluatie van bestaande ontwerpen en implementaties.
Richtlijnen netwerkbeveiliging Stappen ter voorbereiding van veilige netwerkontwerpen
CommVZ_U.01.2 Leidende ontwerpprincipes, zoals "defence in depth", worden gehanteerd of anders geformuleerd: "inbraak betekent geen doorbraak". Richtlijnen netwerkbeveiliging Leidende ontwerpprincipes worden gehanteerd of anders geformuleerd: “inbraak betekent geen doorbraak”
CommVZ_U.01.3 Robuustheid (resilience) van het ontwerp bepaalt de beschikbaarheidgegevens worden opgeslagen volgens duurzame normen en afhankelijk van de organisatiekeuze beschikbaar gesteld aan verschillende afnemers. Dit kan zich bijvoorbeeld uiten in technische, privacy afgeschermde, digitale, open of gesloten vormen. van netwerken, zoals door het toepassen van redundancy, backup van configuratiegegevens en snel beschikbare reservedelen. Richtlijnen netwerkbeveiliging Netwerkbeveiliging is gebaseerd op ITU-T X.80x
CommVZ_U.01.4 Netwerkbeveiliging is gebaseerd op ITU-T X.80x (zie ISO27001 annex C). Richtlijnen netwerkbeveiliging Netwerkontwerpen zijn gestructureerd gedocumenteerd in actuele overzichten
CommVZ_U.01.5 Netwerkontwerpen zijn gestructureerd gedocumenteerd in actuele overzichten. Richtlijnen netwerkbeveiliging De implementatie van netwerkbeveiliging is gebaseerd op netwerkontwerp en in richtlijnen samengevat
CommVZ_U.01.6 De implementatie van netwerkbeveiliging is gebaseerd op het netwerkontwerp zoals hierboven is bedoeld en is in richtlijnen samengevat conform ISO27033, hoofdstuk 8. Richtlijnen netwerkbeveiliging Netwerken zijn zo opgezet dat ze centraal beheerd kunnen worden
CommVZ_U.02.1 Voor het verlenen van toegang tot het netwerk door externe leveranciers wordt vooraf een risicoafweging gemaakt. Op basis van deze risicoafweging wordt bepaalt onder welke voorwaarden de leveranciers toegang krijgen en uit een registratie blijkt hoe de rechten zijn toegekend. Beveiligde inlogprocedure Risicoafweging voorafgaand aan het verlenen van toegang tot het netwerk aan externe leveranciers
CommVZ_U.02.2 Als vanuit een niet-vertrouwde zones toegang wordt verleend naar een vertrouwde zone, gebeurt dit alleen op basis van minimaal 2-factor authenticatieHet aantonen dat degene die zich identificeert ook daadwerkelijk degene is die zich als zodanig voorgeeft: ben je het ook echt? Authenticatie noemt men ook wel verificatie van de identiteit.. Beveiligde inlogprocedure Toegang vanuit een niet-vertrouwde zones naar een vertrouwde zone
CommVZ_U.02.3 Toegang tot netwerken is beperkt tot geautoriseerde gebruikers (en geautoriseerde applicaties). Drie gebieden, waarvoor expliciete inlogmechanismen worden toegepast zijn:
  1. remote LogIn, voor gebruikers die van buiten inloggen op de door de organisatie beheerde bedrijfsnetwerken;
  2. versterkte authenticatieHet aantonen dat degene die zich identificeert ook daadwerkelijk degene is die zich als zodanig voorgeeft: ben je het ook echt? Authenticatie noemt men ook wel verificatie van de identiteit., voor toepassingen waarbij de ‘standaard’ authenticatieHet aantonen dat degene die zich identificeert ook daadwerkelijk degene is die zich als zodanig voorgeeft: ben je het ook echt? Authenticatie noemt men ook wel verificatie van de identiteit. van gebruikers (en applicaties) kan worden gecompromitteerd;
  3. Single SignOn (SSO), voor situaties, waarbij netwerken worden geacht authenticatiechecks uit te voeren voor verschillende toepassingen.
Beveiligde inlogprocedure Toegang tot netwerken is beperkt tot geautoriseerde gebruikers
CommVZ_U.03.1 Voor het beheer van netwerkapparatuur zijn verantwoordelijkheden en procedures vastgesteld. Netwerk beveiligingsbeheer Voor het beheer van netwerkapparatuur zijn verantwoordelijkheden en procedures vastgesteld
CommVZ_U.03.2 Netwerken worden geregistreerd en gemonitord conform vastgelegde procedures en richtlijnen. Netwerk beveiligingsbeheer Netwerken worden geregistreerd en gemonitord conform vastgelegde procedures en richtlijnen
CommVZ_U.03.3 Beheeractiviteiten worden nauwgezet gecoördineerd, zowel om de dienstverlening voor de organisatie te optimaliseren als om te waarborgen dat beheersmaatregelen consistent in de hele informatie verwerkende infrastructuur worden toegepast. Netwerk beveiligingsbeheer Beheeractiviteiten worden nauwgezet gecoördineerd
CommVZ_U.03.4 Ter bescherming tot netwerkdiensten en/of - voor zover noodzakelijk - van -toepassingen zijn voor het beperken van de toegang procedures opgesteld. Netwerk beveiligingsbeheer Ter bescherming tot netwerkdiensten en/of -toepassingen zijn voor procedures opgesteld
CommVZ_U.03.5 De functies van operationele netwerkbeheer en overige computerbewerkingen zijn gescheiden. Netwerk beveiligingsbeheer De functies van operationele netwerkbeheer en overige computerbewerkingen zijn gescheiden
CommVZ_U.03.6 Systemen worden voorafgaand aan de toegang tot het netwerk geauthentiseerd. Netwerk beveiligingsbeheer Systemen worden voorafgaand aan de toegang tot het netwerk geauthentiseerd
CommVZ_U.04.1 Ten aanzien van vertrouwelijkheids- of geheimhoudingsovereenkomsten, worden de volgende elementen in overweging genomen:
  1. de looptijd van een overeenkomst;
  2. de benodigde acties bij beëindiging;
  3. de acties van ondertekenaars bij onbevoegde openbaarmaking van informatie;
  4. hoe eigendom van vertrouwelijke informatie zich verhoudt tot de bescherming;
  5. het toegelaten gebruik van vertrouwelijke informatie en de rechten van de ondertekenaar om informatie te gebruiken;
  6. de voorwaarden voor het teruggeven of vernietigen van informatie na beëindiging;
  7. de acties in geval van schending van de overeenkomst;
  8. de privacyregelgeving (UAVG en AVG/GDPR).
Vertrouwelijkheids- of geheimhoudingsovereenkomst Elementen ter overweging bij vertrouwelijkheids- of geheimhoudingsovereenkomsten
CommVZ_U.05.1 Het dataverkeer dat de organisatie binnenkomt of uitgaat wordt bewaakt en geanalyseerd op kwaadaardige elementen middels detectievoorzieningen (zoals beschreven in de richtlijn voor implementatie van detectie-oplossingen), zoals het Nationaal Detectie Netwerk of GDI, die worden ingezet op basis van een risico-inschatting, mede aan de hand van de aard van de te beschermen gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd en informatiesystemen. Beveiliging netwerkdiensten Binnenkomend en uitgaand dataverkeer wordt bewaakt en geanalyseerd op kwaadaardige elementen
CommVZ_U.05.2 Bij ontdekte nieuwe dreigingen vanuit de analyse op kwaadaardige elementen worden deze, rekening houdend met de geldende juridische kaders, gedeeld binnen de overheid, waaronder met het NCSC of de sectorale CERT, bij voorkeur door geautomatiseerde mechanismen (threat intelligence sharing). Beveiliging netwerkdiensten Ontdekte nieuwe dreigingen vanuit de analyse worden gedeeld binnen de overheid
CommVZ_U.05.3 Bij draadloze verbindingen zoals wifi en bij bedrade verbindingen buiten het gecontroleerd gebied, wordt gebruik gemaakt van encryptie middelen waarvoor het NBV een positief inzet advies heeft afgegeven. Elementen ter overweging bij vertrouwelijkheids- of geheimhoudingsovereenkomsten Bij draadloze verbindingen wordt gebruik gemaakt van encryptiemiddelen
CommVZ_U.05.4 Het dienstverleningsniveau wordt afgestemd op de volgende eisen:
  • vereiste performance en beschikbaarheidgegevens worden opgeslagen volgens duurzame normen en afhankelijk van de organisatiekeuze beschikbaar gesteld aan verschillende afnemers. Dit kan zich bijvoorbeeld uiten in technische, privacy afgeschermde, digitale, open of gesloten vormen. van het netwerk;
  • toegestane verbindingstypen;
  • toegestane netwerkprotocollen;
  • toegepaste applicaties op de te leveren netwerkservices;
  • beoogde architectuurEen beschrijving van een complex geheel, en van de principes die van toepassing zijn op de ontwikkeling van het geheel en zijn onderdelen.- en ontwerpprincipes.
Binnenkomend en uitgaand dataverkeer wordt bewaakt en geanalyseerd op kwaadaardige elementen Eisen op basis waarvan het dienstverleningsniveau wordt afgestemd
CommVZ_U.05.5 De noodzakelijke beveiligingsmechanismen in de vorm van technische beveiligingsfuncties, zoals segmentatie, detectie en protectie, monitoring en versleuteling van het dataverkeer zijn vastgelegd in een overeenkomst. Beveiliging netwerkdiensten De noodzakelijke beveiligingsmechanismen zijn vastgelegd in een overeenkomst
CommVZ_U.05.6 Beveiligingsmechanismen voor communicatie worden voorzien op de volgende OSI lagen:
  • applicatie niveau; ten behoeve van authenticiteitEen kwaliteitsattribuut van een informatieobject. Het toont aan dat het informatieobject is wat het beweert te zijn, dat het is gemaakt of verzonden door de persoon of organisatie die beweert het te hebben gemaakt of verzonden en dat het is gemaakt en verzonden op het tijdstip als aangegeven bij het informatieobject., integriteit, vertrouwelijkheidDe eigenschap dat informatie niet beschikbaar wordt gesteld of wordt ontsloten aan onbevoegde personen en onweerlegbaarheidBegrip dat gebruikt wordt bij elektronische berichtuitwisseling en dat inhoudt dat de zender van een bericht niet kan ontkennen een bepaald bericht te hebben verstuurd en dat de ontvanger van een bericht niet kan ontkennen het bericht van de zender in de oorspronkelijke staat te hebben ontvangen.: Encryptie;
  • transport niveau; ten behoeve van veilige point to point verbindingen: Encryptie;
  • netwerk niveau; ten behoeve van veilige communicatie tussen devices, encryptie, firewalls en netwerk verbindingen: VPN.
Beveiliging netwerkdiensten Beveiligingsmechanismen voor communicatie worden voorzien op de OSI lagen
CommVZ_U.06.01 Het netwerk is in (logische of fysieke) domeinen (of zones) opgedeeld op grond van risico's voor onderlinge negatieve beïnvloeding van informatiesystemen binnen een domein en het beoogde betrouwbaarheidsniveau. Zonering en filtering Alle gescheiden groepen hebben een gedefinieerd beveiligingsniveau
CommVZ_U.06.02 Alle gescheiden groepen hebben een gedefinieerd beveiligingsniveau. Zonering en filtering Het netwerk is opgedeeld op grond van risico’s voor onderlinge negatieve beïnvloeding
CommVZ_U.06.03 Perimeters van netwerkzones worden nauwkeurig gedefinieerd en de gecontroleerde doorgang van informatie tussen netwerkdomeinen wordt beheerstin een omgeving die vooraf gedefinieerd is en volgens wetgeving en referentiearchitectuur is ingericht. Het is een structurele aanpak. door middel van een gateway (bijv. een firewall, een filterende router). Zonering en filtering Perimeters van netwerkzones worden nauwkeurig gedefinieerd en de gecontroleerde doorgang wordt beheerst
CommVZ_U.06.04 Draadloze toegang tot gevoelige domeinen wordt behandeld als externe verbinding en wordt beveiligd op basis van eisen geldend voor externe verbindingen. Zonering en filtering Draadloze toegang tot gevoelige domeinen wordt behandeld als externe verbinding
CommVZ_U.07.1 Voor de beveiliging van elektronische berichten gelden de vastgestelde standaarden tegen phishing en afluisteren van de Pas-Toe-of-Leg-Uit lijst van het Forum Standaardisatie. Elektronische berichten Vastgestelde standaarden tegen phishing en afluisteren gelden voor de elektronische berichten
CommVZ_U.07.2 Voor veilige berichtenuitwisseling met basisregistraties wordt conform de Pas-Toe-of-Leg-Uit lijst, gebruik gemaakt van de actuele versie van Digikoppeling. Elektronische berichten Voor veilige berichtenuitwisseling met basisregistraties wordt gebruik gemaakt van Digikoppeling
CommVZ_U.07.3 Bij web- en mailverkeer van gevoelige gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd wordt gebruik gemaakt van PKI-Overheid certificaten. Gevoelige gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd zijn o.a. digitale documenten binnen de overheid waar gebruikers rechten aan kunnen ontlenen. Elektronische berichten Bij web- en mailverkeer van gevoelige gegevens wordt gebruik gemaakt van PKI-Overheid certificaten
CommVZ_U.07.4 Voor het garanderen van de zekerheid van elektronische berichten wordt gebruik gemaakt van de AdES Baseline Profile standaard of de ETSI TS 102 176-1 en relevante standaarden uit de Pas-Toe-of-Leg-Uit lijst van het Forum Standaardisatie). Elektronische berichten Gebruik van AdES Baseline Profile standaard of ETSI TS 102 176-1 voor elektronische berichten
CommVZ_U.07.5 Voor de beveiliging van elektronische berichtenverkeer worden passende maatregelen getroffen, zoals:
  • berichten beschermen tegen onbevoegde toegang, wijziging of weigering van dienstverlening in overeenstemming met het classificatieschema van de organisatie;
  • correcte adressering en transport van het bericht waarborgen;
  • herstelbaarheid van onderbroken communicatie en beschikbaarheidgegevens worden opgeslagen volgens duurzame normen en afhankelijk van de organisatiekeuze beschikbaar gesteld aan verschillende afnemers. Dit kan zich bijvoorbeeld uiten in technische, privacy afgeschermde, digitale, open of gesloten vormen. van de dienst;
  • wettelijke bepalingen zoals eisen voor elektronische handtekeningen;
  • toestemming verkrijgen van het verantwoordelijk management en gegevenseigenaren, voorafgaand aan het gebruiken van externe openbare diensten zoals instant messaging, sociale netwerken of delen van bestanden;
  • 2-factor authenticatieHet aantonen dat degene die zich identificeert ook daadwerkelijk degene is die zich als zodanig voorgeeft: ben je het ook echt? Authenticatie noemt men ook wel verificatie van de identiteit. voor toegang vanuit openbaar toegankelijke netwerken.
Elektronische berichten Voor de beveiliging van elektronische berichtenverkeer worden passende maatregelen getroffen
CommVZ_U.08.1 Met communicerende partijen worden afspraken gemaakt over:
  • wederzijdse authenticatieHet aantonen dat degene die zich identificeert ook daadwerkelijk degene is die zich als zodanig voorgeeft: ben je het ook echt? Authenticatie noemt men ook wel verificatie van de identiteit.;
  • bevoegdheden voor gebruik van de dienst;
  • integriteit en vertrouwelijkheidDe eigenschap dat informatie niet beschikbaar wordt gesteld of wordt ontsloten aan onbevoegde personen van transacties, belangrijke documenten en onweerlegbaarheidBegrip dat gebruikt wordt bij elektronische berichtuitwisseling en dat inhoudt dat de zender van een bericht niet kan ontkennen een bepaald bericht te hebben verstuurd en dat de ontvanger van een bericht niet kan ontkennen het bericht van de zender in de oorspronkelijke staat te hebben ontvangen. van ontvangst;
  • passende verificatie voor de controle van de transactie.
Toepassingen via openbare netwerken Met communicerende partijen worden afspraken gemaakt
CommVZ_U.09.1 Voor elke gateway of firewall bestaat een actueel configuratiedocument, die de complete configuratie en de functionele eisen van de gateway of firewall beschrijft. Gateway/Firewall Voor elke gateway of firewall bestaat een actueel configuratiedocument
CommVZ_U.09.2 De filterfunctie van gateways en firewalls is instelbaar. Gateway/Firewall De filterfunctie van gateways en firewalls is instelbaar
CommVZ_U.09.3 Gebeurtenissen worden vastgelegd in auditlogs en worden - indien aanwezig - doorgegeven aan centrale systemen zoals SIEM. Gateway/Firewall Gebeurtenissen worden vastgelegd in auditlogs en worden doorgegeven aan centrale systemen zoals SIEM
CommVZ_U.09.4 Uitsluitend toegestaan netwerkverkeer wordt doorgelaten. Gateway/Firewall Uitsluitend toegestaan netwerkverkeer wordt doorgelaten
CommVZ_U.10.1 De end-to-end connectie:
  • wordt gecreëerd door scheiding van adresseringsruimte en routeringen tussen VPN’s over het onderliggende netwerk;
  • geeft garanties, dat de interne structuur van het onderliggende netwerk niet zichtbaar is voor andere netwerken;
  • biedt bescherming tegen Denial of Service attacks en ongeautoriseerde toegang;
  • biedt bescherming tegen label-spoofing (het mogelijk injecteren van foute labels).
Virtual Private Networks (VPN) De end-to-end connectie
CommVZ_U.11.1 Voor het waarborgen van de vertrouwelijkheidDe eigenschap dat informatie niet beschikbaar wordt gesteld of wordt ontsloten aan onbevoegde personen van communicatie tussen zender en ontvanger wordt versleuteling toegepast op één of meer van de juiste verbindingslagen (OSI laag 1 t/m 7); Public Key Infrastructuur (PKI) faciliteert deze functie. Cryptografische Services Versleuteling wordt toegepast voor het waarborgen van de vertrouwelijkheid
CommVZ_U.11.2 Voor het waarborgen van de integriteit van communicatie tussen zender en ontvanger wordt digitale ondertekening toegepast; toepassingsvoorbeelden zijn:
  • communicatieprotocollen, die de ontvangst onweerlegbaar maken;
  • applicatieprotocollen, die de signatuur van de zender gebruiken voor onweerlegbaarheidBegrip dat gebruikt wordt bij elektronische berichtuitwisseling en dat inhoudt dat de zender van een bericht niet kan ontkennen een bepaald bericht te hebben verstuurd en dat de ontvanger van een bericht niet kan ontkennen het bericht van de zender in de oorspronkelijke staat te hebben ontvangen. van ontvangst en de integriteit van de ontvangen data.
Cryptografische Services Voor het waarborgen van de integriteit van communicatie wordt digitale ondertekening toegepast
CommVZ_U.11.3 Cryptografische beheersmaatregelen sluiten expliciet aan bij de standaarden op de Pas-Toe-of-Leg-Uit lijst van het Forum Standaardisatie. Cryptografische Services Cryptografische beheersmaatregelen sluiten aan bij de Pas-Toe-of-Leg-Uit standaarden
CommVZ_U.11.4 Cryptografische algoritmen voldoen aan de hoogst mogelijke industriestandaarden, voor de sterkte, met een voor de toepassing en context relevante sleutellengte en algoritme, zoals uit de Forum Standaardisatie lijst:
  • Advanced Encryption Standard (AES);
  • sleutellengte 128 bit voor “lichte” en 192 of 256 bits voor “zware” toepassingen.
Cryptografische Services Cryptografische algoritmen voldoen aan de hoogst mogelijke industriestandaarden
CommVZ_U.12.1 Omdat draadloze netwerken altijd en overal fysiek benaderbaar zijn, worden de volgende algemene maatregelen en ‘beveiligingslagen’ altijd toegepast:
  • netwerk toegangscontrole (IEEE 802.1x) én apparaat authenticatieHet aantonen dat degene die zich identificeert ook daadwerkelijk degene is die zich als zodanig voorgeeft: ben je het ook echt? Authenticatie noemt men ook wel verificatie van de identiteit. (EAP-TLS) beschermt netwerken tegen aansluiting van ongeautoriseerde gebruikers.
  • integriteitcontrolemechanismen voorkomen Man-in the-Middle attacks;
  • encryptie op netwerkniveau; het sterkst mogelijke algoritme/protocol wordt standaard toegepast, met backwards compatibility mogelijkheden voor ondersteuning van oudere of minder sterke protocollen;
  • autorisatieHet proces van het toekennen van rechten voor de toegang tot geautomatiseerde functies en/of gegevens in ICT voorzieningen van mobiele clients, b.v. via MAC adresfiltering;
  • toegangscontrole van eindgebruikers, b.v. via RBAC;
  • niet toegestane typen netwerkverkeer worden geblokkeerd;
  • niet benodigde functies zijn altijd uitgeschakeld (Hardening);
  • bekende kwetsbaarheden in de systeemsoftware worden doorlopend opgelost (patching & patchmanagement).
Wireless Access Algemene maatregelen en ‘beveiligingslagen’ voor draadloze netwerken
CommVZ_U.13.1 Voor de beheersing van netwerken worden de volgende minimumeisen toegepast:
  • identificatieHet bekend maken van de identiteit van personen, organisaties of IT-voorzieningen. van alle soorten van netwerkverbindingen die worden gebruikt;
  • actuele lijst van toegestane en gebruikte protocollen;
  • actuele lijst van gebruikte netwerktoepassingen;
  • continu onderzoek naar beveiligingsrisico’s voor netwerken;
  • actuele netwerktopologie en daarvoor geldende beveiligingseisen.
Netwerkconnecties Voor de beheersing van netwerken worden minimumeisen
CommVZ_U.13.2 Netwerken worden bewaakt op het beoogd gebruik en overtreding van securitybeleid wordt gelogd. Netwerkconnecties Netwerken worden bewaakt op het beoogd gebruik en overtreding van securitybeleid wordt gelogd
CommVZ_U.14.1 Alvorens logisch toegang te verkrijgen tot een netwerk, wordt de authenticiteitEen kwaliteitsattribuut van een informatieobject. Het toont aan dat het informatieobject is wat het beweert te zijn, dat het is gemaakt of verzonden door de persoon of organisatie die beweert het te hebben gemaakt of verzonden en dat het is gemaakt en verzonden op het tijdstip als aangegeven bij het informatieobject. van een aangesloten netwerkdevice gecontroleerd (EAP-TLS). Netwerkauthenticatie Authenticiteit van aangesloten netwerkdevices wordt gecontroleerd
CommVZ_U.14.2 Alleen de specifiek voor het netwerk toegestane netwerkdevices worden logisch gekoppeld met de in het netwerk aanwezige clients en informatiesystemen (IEE 802.1x). Netwerkauthenticatie Alleen specifiek toegestane netwerkdevices worden gekoppeld met aanwezige clients en informatiesystemen
CommVZ_U.15.1 Netwerkbeveiligingsbeheer omvat activiteiten, methoden, procedures en gereedschappen voor administratie, onderhoud en veilig beschikbaar stellen van netwerkverbindingen. In het bijzonder geldt daarbij:
  • administratie:
    • het continue actualiseren van de netwerktopologie;
    • het beheersen en ‘huishouden’ van netwerkresources en de wijze waarop die beschikbaar zijn gesteld.
  • beschikbaarheidsbeheer;
    • het zorgdragen dat netwerkfaciliteiten constant beschikbaar zijn en dat het netwerk wordt gemonitord, opdat onderbrekingen zo vroeg mogelijk worden ontdekt en te verholpen.
  • incident management:
    • het zorgdragen dat op alle incidenten en bevindingen actie wordt ondernomen, met rapportage.
  • technische kwetsbaarheden management:
    • het verzamelen en uitvoeren van securityupgrades, zoals het aanbrengen patches tegen kwetsbaarheden in firmware of netwerk-Operating Software (OS) en het nemen van preventieve maatregelen voor fysieke kwetsbaarheden, zoals ongeautoriseerde toegang tot netwerkbekabeling;
    • het verhelpen van fysieke kwetsbaarheden in het netwerk, zoals bescherming tegen ongeautoriseerde (fysieke) toegang van netwerksegmenten.
Netwerkbeheer activiteit Netwerkbeveiligingsbeheer omvat activiteiten methoden procedures en gereedschappen voor administratie
CommVZ_U.15.2 Netwerkbeheer omvat het doorvoeren van logische én fysieke wijzigingen in netwerken, zoals patching van netwerkbekabeling in netwerkverdeelkasten. Netwerkbeheer activiteit Netwerkbeheer omvat het doorvoeren van logische én fysieke wijzigingen in netwerken
CommVZ_U.16.1 Overtredingen van het actuele netwerkbeleid (afwijkingen van de baselineEen gemeenschappelijk normenstelsel binnen een organisatie, waaruit passende maatregelen kunnen worden afgeleid. Een type baseline is de baseline kwaliteit, dat wil zeggen een organisatiebreed normenkader waarin de organisatie ook alle concrete maatregelen beschrijft die de kwaliteit van de diensten waarborgen.) worden geregistreerd en vastgelegd in auditlogs. Vastleggen en monitoring van netwerkgebeurtenissen (events) Overtredingen van het actuele netwerkbeleid worden geregistreerd en vastgelegd in auditlogs
CommVZ_U.16.2 Het beoordelen van overtredingen wordt geautomatiseerd uitgevoerd b.v. met SIEM of functioneel gelijkwaardige systemen en beoordeeld door deskundigen. Vastleggen en monitoring van netwerkgebeurtenissen (events) Het beoordelen van overtredingen wordt geautomatiseerd uitgevoerd en beoordeeld door deskundigen
CommVZ_U.17.1 De beveiligingsarchitectuur staat niet op zichzelf, maar is verweven met de architectuurEen beschrijving van een complex geheel, en van de principes die van toepassing zijn op de ontwikkeling van het geheel en zijn onderdelen. van het te beveiligen systeem. Netwerk beveiligingsarchitectuur De beveiligingsarchitectuur is verweven met de architectuur van het te beveiligen systeem
CommVZ_U.17.2 De beveiligingsarchitectuur is gelaagd, zoals:
  • NORANederlandse Overheid ReferentieArchitectuur Beveiliging Metamodel;
  • SABSA®.
Netwerk beveiligingsarchitectuur De beveiligingsarchitectuur is gelaagd
CommVZ_U.17.3 De netwerk topologie is in kaart gebracht en wordt continu actueel gehouden. Netwerk beveiligingsarchitectuur De netwerk topologie is in kaart gebracht en wordt continu actueel gehouden
Huisv_B.01.01 De organisatie heeft een Huisvestingsbeleid opgesteld en:
  • bevat doelstellingen en principes van Huisvesting-IV beveiliging;
  • bevat specifieke verantwoordelijkheden en rollen;
  • bevat processen voor het behandelen van afwijkingen en afzonderin-gen;
  • komt procesmatig tot stand, bijvoorbeeld: voorbereiden, ontwikkelen, vaststellen/goedkeuren, communiceren, implementeren, evalueren en aanpassen.
Huisvestingsbeleid Aan - door de organisatie opgesteld - Huisvestingsbeleid gestelde eisen
Huisv_B.01.02 Beleidsregels inzake Huisvestingsbeleid, behandelen eisen die voorkomen uit:
  • Bedrijfsstrategie;
  • Wet- en regelgeving;
  • Huidige en verwachte bedreigingen op het gebied van Huisvesting-IV.
Huisvestingsbeleid Beleidsregels behandelen uit bedrijfsstrategie, wet- en regelgeving en bedreigingen voorkomende eisen
Huisv_B.01.03 Beleidsregels zijn gerelateerd aan specifieke onderwerpen m.b.t. Huisvesting-IV, zoals:
  • fysieke beveiligingszone;
  • fysieke toegangsbeveiliging personeel.
Huisvestingsbeleid Aan specifieke onderwerpen gerelateerde beleidsregels m.b.t. Huisvesting-IV
Huisv_B.02.01 De verantwoordelijke voor Huisvestingsorganisatie stelt vast welke wetgeving van toepassing is voor de Huisvesting van IV. Wet en regelgeving De voor Huisvesting-IV-verantwoordelijke bepaalt welke wetgeving van toepassing
Huisv_B.02.02 Het Huisvestingsbeleid waarover de Huisvesting-IV-organisatie en de klant overeenstemming hebben bereikt, is mede gerelateerd aan alle relevante en specifiek geldende wet- en regelgeving en contractuele verplichtingen. Wet en regelgeving Overeengekomen Huisvestingsbeleid mede o.b.v. wet- en regelgeving en contractuele verplichtingen
Huisv_B.03.01 Personen of afdelingen die door de directie verantwoordelijk zijn gesteld voor de levenscyclus van een bedrijfsmiddel zijn als eigenaar benoemd. Eigenaarschap Voor de levenscyclus van een bedrijfsmiddel verantwoordelijken zijn als eigenaar benoemd
Huisv_B.03.02 Het eigenaarschap van bedrijfsmiddel wordt toegekend bij het ontstaan en of bij de verwerving van het bedrijfsmiddel. Eigenaarschap Het bedrijfsmiddel-eigenaarschap wordt toegekend bij ontstaan en/of verwerving van het bedrijfsmiddel
Huisv_B.03.03 De eigenaar van het bedrijfsmiddel is verantwoordelijk voor het juiste beheer gedurende de gehele levenscyclus van het bedrijfsmiddel. Eigenaarschap De eigenaar is verantwoordelijk voor het juiste beheer gedurende de hele bedrijfsmiddel-levenscyclus
Huisv_B.03.04 De eigenaar van het bedrijfsmiddel zorgt ervoor dat:
  • bedrijfsmiddelen geïnventariseerd worden;
  • bedrijfsmiddelen passend worden geclassificeerd;
  • toegangsbeperkingen en classificatie van belangrijke bedrijfsmiddelen worden gedefinieerd, en periodiek beoordeeld;
  • bedrijfsmiddelen op basis van juiste procedures worden verwijderd of vernietigd.
Eigenaarschap Op passende wijze inventariseren, classificeren. verwijderd en vernietigen van bedrijfsmiddellen
Huisv_B.04.01 De organisatie of een dienstenleverancier laat periodiek de Huisvesting-IV inclusief de voorzieningen en services evalueren met als doel deze te laten certificeren. Certificering Periodiek evalueren van Huisvesting-IV voorzieningen en services
Huisv_B.04.02 De Huisvesting-IV die ingezet worden voor de organisatie zijn minimaal gecertificeerd voor de volgende standaarden:
  • ISO 27001 - Informatiebeveiliging;
  • ISO 50001 - Energie-efficiëntie.
Certificering De voor de organisatie ingezette Huisvesting-IV is min. gecertificeerd voor ISO 27001 en 50001
Huisv_B.05.01 De eisen en specificaties voor de Huisvestingsvoorzieningen zijn onderdeel van het eisenpakket dat is opgesteld bij de verwerving van de voorzieningen. Contractmanagement Het eisenpakket bij verwerving van Huisvestingsvoorzieningen bevat de gestelde eisen en specificaties
Huisv_B.05.02 Het verwerven van Huisvestingsvoorzieningen geschiedt uitsluitend op basis van een overeenkomst of andere formele afspraak. Contractmanagement Het verwerven van Huisvestingsvoorzieningen uitsluitend o.b.v. formele afspraak of overeenkomst
Huisv_B.05.03 De rollen Contractmanagement Service Level Management die betrokken zijn bij SLA’s en DAP zijn vastgelegd. Contractmanagement Bij SLA’s en DAP betrokken rollen Contractmanagement Service Level Management zijn vastgelegd
Huisv_B.05.04 Afspraken met en activiteiten van leveranciers zijn contractueel vastgelegd in SLA’s en DAP’s. Contractmanagement Afspraken met en activiteiten van leveranciers zijn contractueel vastgelegd in SLA’s en DAP’s
Huisv_B.05.05 De levering van voorzieningen wordt periodiek door een onafhankelijke partij geëvalueerd. Contractmanagement De levering van voorzieningen wordt periodiek door een onafhankelijke partij geëvalueerd
Huisv_B.06.01 De Huisvestingsorganisatie heeft de te leveren services, met bijbehorende service niveaus beschreven. Service Levelmanagement Beschrijven van de te leveren Huisvestingservices, met bijbehorende service niveau
Huisv_B.06.02 Deze Service Levels zijn in lijn met het beveiligingsbeleid van de Huisvesting-IV. Service Levelmanagement Deze Service Levels zijn in lijn met het beveiligingsbeleid van de Huisvesting-IV
Huisv_B.06.03 De Service Levels zijn onder andere gericht op de aspecten: beschikbaarheidgegevens worden opgeslagen volgens duurzame normen en afhankelijk van de organisatiekeuze beschikbaar gesteld aan verschillende afnemers. Dit kan zich bijvoorbeeld uiten in technische, privacy afgeschermde, digitale, open of gesloten vormen., openstelling, disaster recovery, vertrouwelijkheidDe eigenschap dat informatie niet beschikbaar wordt gesteld of wordt ontsloten aan onbevoegde personen (zonering). Service Levelmanagement De aspecten waarop de Service Levels o.a. zijn gericht
Huisv_B.07.01 De organisatie heeft geïnventariseerd welke data en apparatuur bedrijf kritisch zijn. Interne en Externe bedreigingen De organisatie heeft geïnventariseerd welke data en apparatuur bedrijf kritisch zijn
Huisv_B.07.02 Tegen bedreigingen van buitenaf zijn beveiligingsmaatregelen genomen op basis van een expliciete risicoafweging. Interne en Externe bedreigingen Tegen externe bedreigingen zijn beveiligingsmaatregelen genomeno.b.v. een expliciete risicoafweging
Huisv_B.07.03 Bij huisvesting van bedrijfsmiddelen wordt rekening gehouden met de gevolgen van rampen, veroorzaakt door de natuur en menselijk toedoen. Interne en Externe bedreigingen Bij huisvesting van bedrijfsmiddelen wordt rekening gehouden met de gevolgen van rampen
Huisv_B.07.04 De brandweer keurt de aanwezige brandblusapparatuur jaarlijks op geschiktheid Interne en Externe bedreigingen De brandweer keurt de aanwezige brandblusapparatuur jaarlijks op geschiktheid
Huisv_B.08.01 Binnen de Huisvesting-IV nemen alle medewerkers regelmatig aan beveiligings-awareness (I-bewustzijn) en trainingsprogramma of nemen deel aan workshop hierover. Training en Awareness Aweareness-activiteiten m.b.t. de binnen de Huisvesting-IV actieve medewerkers
Huisv_B.08.02 Aan de medewerkers worden regelmatig e-learning training aangeboden en worden zij regelmatig op de hoogte gesteld van de ontwikkelingen rond Rekencentrum beveiliging d.m.v. brochures en nieuwsletters. Training en Awareness Aanbod van training en op de hoogte stellen van ontwikkelingen rond Rekencentrum beveiliging
Huisv_B.09.01 Binnen de Huisvestingsorganisatie hebben de verantwoordelijken voor de Huisvesting-IV een formele positie. Organisatiestructuur De verantwoordelijken voor de Huisvesting-IV hebben een formele positie
Huisv_B.09.02 Er is een Huisvestingsorganisatieschema beschikbaar. Organisatiestructuur Er is een Huisvestingsorganisatieschema beschikbaar
Huisv_B.09.03 Het organisatieschema toont de rollen/functionarissen binnen de Huisvestingsorganisatie. Organisatiestructuur Het organisatieschema toont de rollen/functionarissen binnen de Huisvestingsorganisatie
Huisv_B.09.04 De taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de functionarissen zijn expliciet belegd. Organisatiestructuur De taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de functionarissen zijn expliciet belegd
Huisv_C.01.01 De Huisvesting-IV organisatie beschikt over richtlijnen voor controle van bedrijfsmiddelen. Controle richtlijn De Huisvesting-IV organisatie beschikt over richtlijnen voor controle van bedrijfsmiddelen
Huisv_C.01.02 De Huisvesting-IV organisatie beschikt over geautomatiseerde middelen voor effectieve ondersteuning van de controle activiteiten. Controle richtlijn Beschikking over geautomatiseerde middelen voor effectieve ondersteuning van de controle activiteiten
Huisv_C.01.03 De Huisvesting-IV organisatie beschikt over richtlijnen voor het uitvoeren van registratie, statusmeting, analyse, rapportage en evaluatie. Controle richtlijn Beschikking over richtlijnen voor registratie, statusmeting, analyse, rapportage en evaluatie
Huisv_C.01.04 De Huisvesting-IV organisatie beschikt over richtlijnen voor het evalueren van de Huisvesting-RC-organisatie. Controle richtlijn Beschikking over richtlijnen voor evalueren van de Huisvesting-RC-organisatie
Huisv_C.01.05 De Huisvesting-IV organisatie heeft de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden (TVB’s) van controle functionarissen vastgelegd. Controle richtlijn Vastlegging van taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van controle functionarissen
Huisv_C.02.01 De verantwoordelijke functionaris laat het vastgoed (o.a. gebouwen) op alle locaties van de Huisvesting van Rekencentra onderhouden op basis van een vastgesteld onderhoudsplan. Onderhoudsplan Verantwoordelijke functionaris laat het vastgoed onderhouden o.b.v. vastgesteld onderhoudsplan
Huisv_C.02.02 Voor kwetsbare voorzieningen (binnen of buiten het gebouw) zijn duidelijke onderhoudsbepalingen gesteld. Onderhoudsplan Voor kwetsbare voorzieningen zijn duidelijke onderhoudsbepalingen gesteld
Huisv_C.03.01 Het BCSM is beschreven, goedgekeurd door het management en:
  • toegekend aan een verantwoordelijke functionaris;
  • behandeld onder nadere: planning, uitvoering van scope, rapporte-ren en bespreken van verbetervoorstellen.
Continuiteitsmanagement Het BCSM is beschreven, goedgekeurd, toegekend en behandeld door het management
Huisv_C.03.02 De beoordelingsrapportage bevat kwetsbaarheden en verbetervoorstellen en worden gecommuniceerd met verantwoordelijken/eigenaren van systemen waarin kwetsbaarheden en zwakheden gevonden zijn. Continuiteitsmanagement Communicatie van de beoordelingsrapportage met kwetsbaarheden, zwakheden en verbetervoorstellen
Huisv_C.03.03 Een continuïteitsplan is opgesteld, met daarin activiteiten, rollen en verantwoordelijkheden, uit te voeren validaties, escalatiepaden en signalerings-rapportage t.a.v. continuïteit. Continuiteitsmanagement Het opgestelde continuïteitsplan bevat activiteiten, rollen en verantwoordelijkheden en rapportages
Huisv_C.03.04 De herstelprocessen en -procedures voor de Huisvesting-IV-dienst zijn gedocumenteerd. Continuiteitsmanagement De herstelprocessen en -procedures voor de Huisvesting-IV-dienst zijn gedocumenteerd
Huisv_C.03.05 Er is gezorgd voor afdoende uitwijkfaciliteiten zodat bij calamiteiten de serviceverlening binnen de daartoe gestelde termijn voortgezet kan worden. Continuiteitsmanagement Realisatie van afdoende uitwijkfaciliteiten
Huisv_C.03.06 Gebruik van de uitwijkfaciliteit(en) en het draaiboek wordt periodiek op correctheid en doelmatigheid getest. Continuiteitsmanagement Gebruik van de uitwijkfaciliteit(en) en draaiboek worden periodiek getest
Huisv_C.03.07 De Huisvesting-IV organisatie is verantwoordelijk voor het beheer, periodiek testen, en controleren van uitwijkvoorzieningen. Continuiteitsmanagement Verantwoordelijkheid voor beheer, testen, en controleren van uitwijkvoorzieningen
Huisv_C.07.01 De samenhang van de processen wordt door middel van een processtructuur vastgelegd. Huisvesting-IV Beheersingsorganisatie De samenhang van de processen wordt door middel van een processtructuur vastgelegd
Huisv_C.07.02 De belangrijkste functionarissen (stakeholders) voor de beheersingsorganisatie zijn benoemd en de relaties tussen hen zijn door middel van een organisatieschema inzichtelijk gemaakt. Huisvesting-IV Beheersingsorganisatie Functionarissen voor de beheersingsorganisatie en hun interrelatie zijn benoemd en inzichtelijk
Huisv_C.07.03 De verantwoordelijkheden voor de beheersprocessen zijn aan een specifieke functionaris toegewezen en vastgelegd. Huisvesting-IV Beheersingsorganisatie Verantwoordelijkheden voor beheersprocessen zijn aan specifieke functionaris toegewezen en vastgelegd
Huisv_C.07.04 De organisatie heeft de taken en verantwoordelijkheden voor de uitvoering van de beheerwerkzaamheden beschreven en de bijbehorende bevoegdheden vastgelegd in een autorisatiematrix. Huisvesting-IV Beheersingsorganisatie Taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden voor de beheerwerkzaamheden zijn vastgelegd
Huisv_U.01.01 Personeel behoort alleen op grond van ‘need-to-know’ bekend te zijn met het bestaan van of de activiteiten in een beveiligd gebied. Richtlijnen gebieden en ruimten Personeel is op grond van ‘need-to-know’ bekend met het beveiligd gebied
Huisv_U.01.02 Zonder toezicht werken in beveiligde gebieden behoort te worden vermeden, zowel om veiligheidsredenen als om geen gelegenheid te bieden voor kwaadaardige activiteiten. Richtlijnen gebieden en ruimten In beveiligde gebieden wordt slechts onder toezicht gewerkt
Huisv_U.01.03 Leegstaande beveiligde ruimten moeten fysiek worden afgesloten en periodiek te worden geïnspecteerd. Richtlijnen gebieden en ruimten Leegstaande beveiligde ruimten moeten fysiek worden afgesloten en periodiek te worden geïnspecteerd
Huisv_U.01.04 Foto-, video-, audio- of andere opnameapparatuur, zoals camera’s in mobiele apparatuur, behoort, tenzij goedgekeurd, niet te worden toegelaten. Richtlijnen gebieden en ruimten Foto-, video-, audio- of andere opnameapparatuur wordt niet toegelaten
Huisv_U.01.05 Bezoeker tot kritieke faciliteiten:
  • worden slechts toegang geboden voor vastgestelde doeleinden;
  • worden gemonitord bij aankomst en vertrek;
  • verplicht badges te dragen;
  • worden continu onder toezicht onderworpen;
  • worden bewust gemaakt en krijgen instructie over de beveiliging van de omgeving en noodprocedures;
  • worden aangegeven dat het gebruik van audio en fotomateriaal niet is toegestaan.
Richtlijnen gebieden en ruimten Richtlijnen m.b.t. bezoek tot kritieke faciliteiten
Huisv_U.02.01 Voor elk van de geïdentificeerde bedrijfsmiddelen behoort het eigenaarschap te worden toegekend (zie 8.1.2) en de classificatie te worden geïdentificeerd (zie 8.2). Bedrijfsmiddelen inventaris Eigenaarschap en classificatie is toegekend aan elk van de geïdentificeerde bedrijfsmiddelen
Huisv_U.02.02 Een RC- organisatie behoort bedrijfsmiddelen voor de Huisvesting-RC die relevant zijn in de levenscyclus van informatie te identificeren en hun belang te documenteren.

De levenscyclus van informatie behoort aanmaak, verwerking, opslag. overdracht, verwijdering en vernietiging te omvatten.

Documentatie behoort te worden onderhouden in speciale of bestaande inventarislijsten indien van toepassing.
Bedrijfsmiddelen inventaris Identificatie en documentatie van bedrijfsmiddelen voor de Huisvesting-RC
Huisv_U.02.03 De inventarislijst van de bedrijfsmiddelen behoort nauwkeurig, actueel, consistent en in overeenstemming met andere inventarisoverzichten te zijn. Eigenaarschap en classificatie is toegekend aan elk van de geïdentificeerde bedrijfsmiddelen Actualiteit, consistentie en overeenstemming van de inventarislijst van bedrijfsmiddelen
Huisv_U.02.04 Voor elk van de geïdentificeerde bedrijfsmiddelen behoort het eigenaarschap te worden toegekend (zie 8.1.2) en de classificatie te worden geïdentificeerd (zie 8.2). Bedrijfsmiddelen inventaris Eigenaarschap en classificatie van elk van de bedrijfsmiddelen is geïdentificeerd en toegekend
Huisv_U.02.05 Inventarisoverzichten van bedrijfsmiddelen helpen zeker te stellen dat doeltreffende bescherming plaatsvindt en kunnen ook voor andere doeleinden vereist zijn, zoals om gezondheids- en veiligheids-, verzekerings- of financiële (beheer van bedrijfsmiddelen) redenen. Bedrijfsmiddelen inventaris Doeltreffende bescherming is zekergesteld m.b.v. inventarisoverzichten
Huisv_U.03.01 Er wordt voor het inrichten van beveiligde zones gebruik gemaakt van de volgende voorschriften:
  1. het Kader Rijkstoegangsbeleid (2010);
  2. het Normenkader Beveiliging Rijkskantoren (NkBR 2015);
  3. het Beveiligingsvoorschrift Rijk (BVR 2013).
Fysieke zonering Voor het inrichten van beveiligde zones wordt gebruik gemaakt van voorschriften
Huisv_U.03.02 Beveiligingszones worden gedefinieerd en de locatie en sterkte van elke hangt af van de beveiligingseisen van de bedrijfsmiddelen die zich binnen de zone bevinden en van de resultaten van een risicobeoordeling. Fysieke zonering Beveiligingszonelocatie en -sterkte hangt af van risicobeoordeling en eisen aan de bedrijfsmiddelen
Huisv_U.03.03 Informatieverwerkende faciliteiten die worden beheerd door de organisatie moeten fysiek of logisch zijn gescheiden van informatieverwerkende faciliteiten die door externe partijen worden beheerd. Fysieke zonering Informatieverwerkende faciliteiten zijn gescheiden van extern beheerde faciliteiten
Huisv_U.03.04 Alle medewerkers dragen zichtbaar een identificatiemiddel en informeren beveiligingspersoneel als personen zonder begeleiding geen zichtbaar identificatiemiddel dragen. Fysieke zonering Het dragen van identificatiemiddellen en het melden van personen zonder zichtbaar identificatiemiddel
Huisv_U.03.05 Van elke fysieke toegang wordt een fysiek of elektronisch logboek te worden onderhouden en gemonitord. Fysieke zonering Van elke fysieke toegang wordt een fysiek of elektronisch logboek te worden onderhouden en gemonitord
Huisv_U.04.01 Belangrijke faciliteiten moeten zo te worden gesitueerd dat ze niet voor iedereen toegankelijk zijn. Beveiligingsfaciliteiten ruimten Belangrijke faciliteiten moeten zo te worden gesitueerd dat ze niet voor iedereen toegankelijk zijn
Huisv_U.04.02 Faciliteiten moeten zijn geconfigureerd dat wordt voorkomen dat vertrouwelijke informatie of activiteiten van buitenaf zichtbaar en hoorbaar zijn. Voor zover van toepassing behoort elektromagnetische afscherming ook te worden overwogen. Beveiligingsfaciliteiten ruimten Vertrouwelijke informatie en activiteiten zijn van buitenaf zichtbaar of hoorbaar
Huisv_U.04.03 Adresboeken en interne telefoonboeken waarin locaties worden aangeduid met faciliteiten die vertrouwelijke informatie verwerkeneen bewerking of een geheel van bewerkingen met betrekking tot persoonsgegevens of een geheel van persoonsgegevens, al dan niet uitgevoerd via geautomatiseerde procedés, zoals het verzamelen, vastleggen, ordenen, structureren, opslaan, bijwerken of wijzigen, opvragen, raadplegen, gebruiken, verstrekken door middel van doorzending, verspreiden of op andere wijze ter beschikking stellen, aligneren of combineren, afschermen, wissen of vernietigen van gegevens., moeten niet vrij toegankelijk te zijn voor onbevoegden. Beveiligingsfaciliteiten ruimten Adresboeken en telefoonboeken bevattende vertrouwelijke locaties zijn niet vrij toegankelijk
Huisv_U.04.04 Sleutelbeheer is ingericht op basis van een sleutelplan (NKBR 5.4). Beveiligingsfaciliteiten ruimten Sleutelbeheer is ingericht op basis van een sleutelplan
Huisv_U.05.01 Nutsvoorzieningen dienen:
  • in overeenstemming te zijn met de technische beschrijving van de fabrikant en de lokale wettelijke eisen;
  • regelmatig te worden onderzocht om te beoordelen of hun capaciteit toereikend is voor de groei van het bedrijf en de interactie met an-dere nutsvoorzieningen;
  • regelmatig te worden geïnspecteerd en getest om te waarborgen dat ze correct functioneren;
  • zo nodig, te worden voorzien van een alarmsysteem om disfunctio-neren op te sporen;
  • voor zover nodig, te beschikken over meervoudige voeding met een verschillende fysieke route.
Nutsvoorzieningen De nutsvoorzieningen
Huisv_U.05.02 Noodverlichting en (nood)communicatiemiddelen moeten aanwezig zijn. Nutsvoorzieningen Noodverlichting en (nood)communicatiemiddelen moeten aanwezig zijn
Huisv_U.05.03 Nabij nooduitgangen of ruimten waar apparatuur aanwezig is, moeten noodschakelaars en knoppen zijn waarmee stroom, water, gas of andere voorzieningen kunnen worden uitgeschakeld. Nutsvoorzieningen Aanwezigheid van noodschakelaars en -knoppen bij nooduitgangen of ruimten waar apparatuur aanwezig is
Huisv_U.05.04 Er is redundantie voor de netwerkverbinding verkregen via meerdere routes vanaf meer dan één aanbieder. Nutsvoorzieningen Redundantie voor de netwerkverbinding via meerdere routes vanaf meer dan één aanbieder
Huisv_U.06.01 Apparatuur, informatie verwerkende- en opslag faciliteiten worden zodanig geplaats dat onbevoegden geen toegang toe hebben en beveiligd tegen onbevoegde kennisname van gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd. Apparatuur positionering Onbevoegden hebben geen toegang tot apparatuur, informatie verwerkende- en opslagfaciliteiten
Huisv_U.06.02 Apparatuur worden beschermd tegen bedreiging buitenaf (vb: overspanningen, blikseminslag, diefstal, weglekken van informatie door EM straling). Apparatuur positionering Apparatuur wordt beschermd tegen externe bedreigingen
Huisv_U.07.01 Apparatuur wordt onderhouden in overeenstemming met de door de leverancier aanbevolen intervallen voor servicebeurten en voorschriften. Onderhoud Apparatuur Apparatuur wordt op aanbevolen intervallen voor servicebeurten en voorschriften onderhouden
Huisv_U.07.02 Alleen bevoegd onderhoudspersoneel behoort reparaties en onderhoudsbeurten aan apparatuur uit te voeren. Onderhoud Apparatuur Alleen bevoegd onderhoudspersoneel behoort reparaties en onderhoudsbeurten aan apparatuur uit te voeren
Huisv_U.07.03 Reparatie en onderhoud van apparatuur (hardware) vindt op locatie plaats door bevoegd personeel, tenzij er geen data op het apparaat aanwezig of toegankelijk is (R). Onderhoud Apparatuur Reparatie en onderhoud van apparatuur vindt plaats op locatie en door bevoegd personeel
Huisv_U.07.04 Er worden registraties bijgehouden van alle vermeende en daadwerkelijke fouten, en van al het preventieve en correctieve onderhoud. Onderhoud Apparatuur Alle vermeende en daadwerkelijke fouten en elk preventieve en correctieve onderhoud wordt geregistreerd
Huisv_U.07.05 Er wordt voldaan aan alle onderhoudseisen die door verzekeringspolissen zijn opgelegd. Onderhoud Apparatuur Er wordt voldaan aan alle onderhoudseisen die door verzekeringspolissen zijn opgelegd
Huisv_U.07.06 Voordat apparatuur na onderhoud weer in bedrijf wordt gesteld, wordt een inspectie uitgevoerd om te waarborgen dat er niet is geknoeid wordt met de apparatuur en dat deze niet slecht functioneert. Onderhoud Apparatuur Voorafgaand aan in bedrijfstelling wordt apparatuur op functioneren en knoeien geïnspecteerd
Huisv_U.08.01 Voorgaand aan verwijdering of hergebruik wordt gecontroleerd of apparatuur opslag media bevat. Apparatuur verwijdering Voorgaand aan verwijdering of hergebruik wordt gecontroleerd of apparatuur opslag media bevat
Huisv_U.08.02 Het verwijderen van apparatuur vindt plaats volgens vastgestelde procedurestappen: inleveren, verwijderen, vernietigen en afvoeren:
  • Inleveren - Bij beëindiging van het gebruik of bij een defect worden apparaten en informatiedragers bij de beheersorganisatie ingeleverd;
  • Verwijderen - De beheerorganisatie zorgt voor een verantwoorde ver-wijdering van data zodat er geen data op het apparaat aanwezig of toe-gankelijk is;
  • Vernietigen - Als verwijdering niet mogelijk is wordt de data vernietigd;
  • Afvoer - De beheerorganisatie zorgt voor een verantwoorde afvoer. Het afvoeren of vernietigen wordt per bedrijfseenheid geregistreerd.
Apparatuur verwijdering Het verwijderen van apparatuur vindt plaats volgens vastgestelde procedurestappen
Huisv_U.09.01 In het beveiligingsbeleid is geborgd dat het invoeren en afvoeren van bedrijfsmiddelen volgens een vaste procedure plaatsvindt. Onderdeel van deze procedure is een formeel toestemmingstraject. Bedrijfsmiddelen verwijdering Het toestemmingstrajec voor in- en afvoeren van bedrijfsmiddelen is in het beveiligingsbeleid geborgd
Huisv_U.09.02 Medewerkers en gebruikers van externe partijen die bevoegd zijn om toe te staan dat bedrijfsmiddelen van de locatie worden meegenomen moeten te worden geïdentificeerd. Bedrijfsmiddelen verwijdering Identificatie van externe personen die bedrijfsmiddelen van de locatie mogen (laten) nemen
Huisv_U.09.03 Aan de afwezigheid van bedrijfsmiddelen moet tijdsgrenzen worden gesteld en geverifieerd te worden of ze worden teruggebracht. Bedrijfsmiddelen verwijdering Tijdsgrenzen aan de afwezigheid ern terugbrengen van bedrijfsmiddelen worden geverifieerd
Huisv_U.09.04 Voor zover nodig en gepast moet het meenemen en de terugkeer van bedrijfsmiddelen te worden geregistreerd. Bedrijfsmiddelen verwijdering Meenemen en terugkeer van bedrijfsmiddelen worden geregistreerd
Huisv_U.09.05 De identiteit, rol en connectie van iedereen die bedrijfsmiddelen hanteert of gebruikt, behoort te worden gedocumenteerd en deze documenten moeten samen met de apparatuur, informatie of software worden geretourneerd. Bedrijfsmiddelen verwijdering Documentatie van ieders identiteit, rol en connectie die bedrijfsmiddelen hanteert of gebruikt
Huisv_U.10.01 Er is een procedure voor het omgaan met verdachte brieven en pakketten in postkamers en laad- en losruimten (R). Laad en los locatie Een procedure beschrijft het omgaan met verdachte brieven en pakketten
Huisv_U.10.02 Toegang tot een laad- en loslocatie van buiten het gebouw behoort te worden beperkt tot geïdentificeerd en bevoegd personeel. Laad en los locatie Toegang van buitenaf tot laad- en loslocaties wordt beperkt tot geïdentificeerd en bevoegd personeel
Huisv_U.10.03 De laad- en loslocatie behoort zo te zijn ontworpen dat goederen kunnen worden geladen en gelost zonder dat de leverancier toegang heeft tot andere delen van het gebouw. Laad en los locatie Eisen aan de laad- en loslocatie
Huisv_U.10.04 De buitendeuren van een laad- en loslocatie moeten beveiligd te zijn als de binnendeuren open zijn. Laad en los locatie De buitendeuren van een laad- en loslocatie moeten beveiligd te zijn als de binnendeuren open zijn
Huisv_U.10.05 Inkomende materialen moeten bij binnenkomst op de locatie te worden geregistreerd in overeenstemming met de procedures voor bedrijfsmiddelenbeheer. Laad en los locatie Inkomende materialen worden bij binnenkomst op de locatie geregistreerd
Huisv_U.10.06 Inkomende en uitgaande zendingen moeten, voor zover mogelijk, fysiek te worden gescheiden. Laad en los locatie Inkomende en uitgaande zendingen moeten, voor zover mogelijk, fysiek te worden gescheiden
Huisv_U.10.07 Inkomende materialen moeten worden gecontroleerd op mogelijke aanwijzingen voor vervalsing tijdens het transport. Indien vervalsing wordt ontdekt behoort dit direct aan beveiligingspersoneel te worden gemeld. Laad en los locatie Inkomende materialen worden gecontroleerd op mogelijke aanwijzingen voor vervalsing
Huisv_U.11.01 Kabels worden bij voorkeur ondergronds aangelegd. Bekabeling Kabels worden bij voorkeur ondergronds aangelegd
Huisv_U.11.02 De huisvesting van de Rekencentra is ingericht op basis van de volgende “Best Practices”:
  • TIA-942 - Telecommunication Infrastructure Standard for Data Centers;
  • NEN-EN 50600 - NPR5313:2014.
Bekabeling De huisvesting van de Rekencentra is ingericht op basis van “Best Practices”
Huisv_U.11.03 Voedings- en telecommunicatiekabels zijn beveiligd en niet toegankelijk door onbevoegden. Bekabeling Voedings- en telecommunicatiekabels zijn beveiligd en niet toegankelijk door onbevoegden
Huisv_U.12.01 Er zijn architectuurvoorschriften voor de fysieke inrichting van Huisvesting-IV voorzieningen die actief worden onderhouden. Huisvesting-IV architectuur De architectuurvoorschriften voor de Huisvesting-IV worden actief onderhouden
Huisv_U.12.02 De inrichting van de Huisvesting-IV voorzieningen en bekabelingen zijn gedocumenteerd. Huisvesting-IV architectuur De inrichting van de Huisvesting-IV voorzieningen en bekabelingen zijn gedocumenteerd
Huisv_U.12.03 Het document:
  • heeft een eigenaar;
  • is voorzien van een datum en versienummer;
  • bevat een documenthistorie (wat is wanneer en door wie aange-past);
  • is actueel, juist en volledig;
  • is door het juiste (organisatorische) niveau vastge-steld/geaccordeerd.
Huisvesting-IV architectuur Aan het architectuurdocument gestelde eisen
LTV_B.01.01 Het Toegangvoorzieningsbeleid:
  • is consistent aan de vigerende wet en regelgeving en het informatiebeveiligingsbeleid;
  • komt procesmatig tot stand, bijvoorbeeld: voorbereiden, ontwikkelen, vaststellen/goedkeuren, communiceren, implementeren, evalueren en aanpassen;
  • stelt eisen voor beheer van toegangsrechten in een distributie- en netwerkomgeving die alle beschikbare verbindingen herkent.
Toegangbeveiliging(voorzienings)beleid Eisen aan het Toegangvoorzieningsbeleid
LTV_B.01.02 Bij bescherming van toegang tot gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd wordt aandacht geschonken aan relevante wetgeving en eventuele contractuele verplichtingen. Toegangbeveiliging(voorzienings)beleid Aandacht aan relevante wetgeving en eventuele contractuele verplichtingen
LTV_B.01.03 Voor veelvoorkomende rollen in de organisaties worden standaard gebruikersprofielen met toegangsrechten toegepast. Toegangbeveiliging(voorzienings)beleid Standaard gebruikersprofielen met toegangsrechten voor veelvoorkomende rollen
LTV_B.01.04 Informatiespreiding en autorisatieHet proces van het toekennen van rechten voor de toegang tot geautomatiseerde functies en/of gegevens in ICT voorzieningen tot informatie wordt uitgevoerd op basis van need-to-know en need to use principes. Toegangbeveiliging(voorzienings)beleid Spreiding van en autorisatie tot informatie op basis van need-to-know en need to use principes
LTV_B.01.05 Het autorisatiebeheer is procesmatig ingericht. (Bijv. aanvragen, toekennen, controleren, implementeren, intrekken/beëindigen en periodiek beoordelen). Toegangbeveiliging(voorzienings)beleid Het autorisatiebeheer is procesmatig ingericht
LTV_B.02.01 Het eigenaarschap van bedrijfsmiddelen is toegekend aan specifieke functionarissen (bijvoorbeeld business manager). Eigenaarschap van bedrijfsmiddelen Eigenaarschap van bedrijfsmiddelen is toegekend aan specifieke functionarissen
LTV_B.02.02 De eigenaar heeft de beschikking over noodzakelijke kennis, middelen en mensen en autoriteit om zijn verantwoordelijkheid te kunnen uitvoeren t.a.v. de inrichting van het toegangbeveiligingssysteem. Eigenaarschap van bedrijfsmiddelen De eigenaar heeft de beschikking over noodzakelijke kennis middelen en mensen en autoriteit
LTV_B.02.03 De eigenaar is verantwoordelijk voor:
  • het beveiligd inrichten van het toegangbeveiligingssysteem;
  • het onderhouden en het evalueren van het toegangbeveiligingssysteem het identificeren van risico’s t.a.v toegangbeveiligingssysteem o.b.v InformatieBetekenisvolle gegevens. lifecycle;
  • het ondersteunen van beveiligingsreviews.
Eigenaarschap van bedrijfsmiddelen Verantwoordelijkheidvoor de beveiliging van de logische componenten
LTV_B.02.04 De eigenaar is verantwoordelijk voor:
  • het inventariseren van bedrijfsmiddelen;
  • het definiëren van toegangsbeperkingen voor bedrijfsmiddelen en het uitvoeren van controle hierop op basis van bedrijfsregels en toegangbeveiliging;
  • het passend classificeren en beschermen van bedrijfsmiddelen;
  • het procesmatig verwijderen van bedrijfsmiddelen.
Eigenaarschap van bedrijfsmiddelen Verantwoordelijkheid voor de beveiliging van de fysieke componenten
LTV_B.03.01 De rollen binnen de beveiligingsfunctie moeten zijn benoemd, en de taken en verantwoordelijkheden vastgelegd. Bijvoorbeeld: HRM, Proceseigenaar, Autorisatiebeheerder en CISO, Beveiligingsambtenaar (BVA). Beveiligingsfunctie toegangbeveiliging Eisen aan de rollen binnen de beveiligingsfunctie
LTV_B.03.02 De functionarissen binnen de beveiligingsfunctie moeten periodiek het toegangbeveiligingssysteem (laten) evalueren inclusief de implicatie van business initiatieven voor het toegangbeveiligingssysteem. Beveiligingsfunctie toegangbeveiliging Periodieke evluatie van het toegangbeveiligingssysteem
LTV_B.04.01 Authenticatie-informatie wordt beschermd zijn door middel van versleuteling. Cryptografie bij authenticatie Authenticatie-informatie is versleuteld
LTV_B.04.02 In het cryptografiebeleid zijn minimaal de volgende onderwerpen uitgewerkt:

a. het bewaren van authenticatiegeheimen tijdens verwerking, transport en opslag; b. wie verantwoordelijk is voor de implementatie; c. wie verantwoordelijk is voor het sleutelbeheer; d. welke normen als basis dienen voor cryptografie en de wijze waarop de normen van het forum standaardisatie worden toegepast; e. de wijze waarop het beschermingsniveau vastgesteld wordt;

f. bij interdepartementale communicatie wordt het beleid centraal vastgesteld.
Cryptografie bij authenticatie Uitwerking van het cryptografiebeleid voor authenticatie
LTV_B.04.03 Crypografische toepassingen voldoen aan passende standaarden. Cryptografie bij authenticatie Eisen aan Crypografische toepassingen voldoen aan passende standaarden.
LTV_B.05.01 De beveiligingsorganisatie heeft een formele positie binnen de gehele organisatie. Beveiligingsorganisatie Positie van Beveiligingsorganisatie
LTV_B.05.02 De belangrijkste functionarissen (stakeholders) voor beveiligingsorganisatie zijn benoemd en de relaties tussen hen zijn door middel van een organisatieschema inzichtelijk gemaakt. Beveiligingsorganisatie Organisatieschema met de belangrijkste functionarissen
LTV_B.05.03 De organisatie heeft de verantwoordelijkheden voor het definiëren, coördineren en evalueren van de beveiligingsorganisatie beschreven en toegewezen aan specifieke functionarissen. Beveiligingsorganisatie Toewijzen van verantwoordelijkheden voor de takenvan binnen de beveiligingsorganisatie
LTV_B.05.04 De taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden zijn vastgelegd in een autorisatiematrix. Beveiligingsorganisatie De Autorisatiematrix met de beschrijving van de taken verantwoordelijkheden en bevoegdheden
LTV_B.05.05 De verantwoordings- en rapporteringslijnen tussen de betrokken functionarissen zijn vastgesteld. Positie van Beveiligingsorganisatie De verantwoordings- en rapporteringslijnen tussen de betrokken functionarissen
LTV_B.05.06 De frequentie en de eisen voor de inhoudelijke rapportages zijn vastgesteld. Organisatieschema met de belangrijkste functionarissen De frequentie en de eisen voor de inhoudelijke rapportages
LTV_B.06.01 Op basis van de organisatorische eisen is de technische inrichting van de toegangbeveiliging vorm gegevenWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat aangaande:
  • de uniformiteit en flexibiliteit van authenticatiemechanismen;
  • de rechten voor beheeraccounts;
  • de identificatieHet bekend maken van de identiteit van personen, organisaties of IT-voorzieningen.- en authenticatiemechanismen om voldoende sterke wachtwoorden af te dwingen;
  • autorisatiemechanismen, waarbij gebruikers alleen toegang krijgen tot diensten (functies) waarvoor ze specifiek bevoegd zijn.
Toegangbeveiliging(voorzienings)architectuur Vormgeving van de technische inrichting van de toegangbeveiliging
LTV_B.06.02 De inrichting van het identiteit- en toegangsbeheer is vastgelegd in een toegangbeveiligingsarchitectuur. Toegangbeveiliging(voorzienings)architectuur Inrichting van het identiteit- en toegangsbeheer vastgelegd in toegangbeveiligingsarchitectuur
LTV_B.06.03 De IAA beveiligingsmaatregelen die hun weerslag hebben in componenten van de toegangbeveiligingsarchitectuur zijn benoemd en beschreven. Toegangbeveiliging(voorzienings)architectuur Het beschrijven van de IAA beveiligingsmaatregelen
LTV_B.06.04 De onderlinge samenhang tussen technische componenten (waaronder infrastructuur en software, toegangsvoorziening, firewall) die bij het gebruiken en onderhouden van toegangbeveiligingssysteem zijn betrokken, zijn benoemd en beschreven. Toegangbeveiliging(voorzienings)architectuur Beschrijving van de onderlinge samenhang tussen technische componenten
LTV_C.01.01 De organisatie beschikt over een beschrijving van de relevante controleprocessen. Toegangsbeveiliging beoordelingsprocedure De organisatie beschikt over een beschrijving van de relevante controleprocessen
LTV_C.01.02 De procedures hebben betrekking op controleprocessen die conform een vastgestelde cyclus zijn ingericht. Bijvoorbeeld: registratie, statusmeting, monitoring, analyse, rapportage en evaluatie. Toegangsbeveiliging beoordelingsprocedure De procedures hebben betrekking op conform vastgestelde cyclus ingerichte controleprocessen
LTV_C.01.03 De procedures schrijven voor dat de resultaten van controleactiviteiten aan het management gerapporteerd moet worden om de juiste acties te laten initiëren. Toegangsbeveiliging beoordelingsprocedure Rapportage van controle-resultaten aan het management ter initiatie van de juiste acties
LTV_C.02.01 Alle uitgegeven toegangsrechten worden minimaal eenmaal per jaar beoordeeld. Beoordeling toegangsrechten Alle uitgegeven toegangsrechten worden minimaal eenmaal per jaar beoordeeld
LTV_C.02.02 Toegangsrechten van gebruikers worden na wijzigingen of functieveranderingen beoordeeld. Beoordeling toegangsrechten Toegangsrechten van gebruikers worden na wijzigingen of functieveranderingen beoordeeld
LTV_C.02.03 Autorisaties voor speciale toegangsrechten worden vaker beoordeeld. Beoordeling toegangsrechten Autorisaties voor speciale toegangsrechten worden vaker beoordeeld
LTV_C.02.04 De beoordelingsrapportage bevat verbetervoorstellen en worden gecommuniceerd met verantwoordelijken/eigenaren van systemen waarin kwetsbaarheden en zwakheden gevonden zijn. Beoordeling toegangsrechten Beoordelingsrapportage bevat vermeldimg van systemen met kwetsbaarheden en zwakheden
LTV_C.02.05 De opvolging van bevindingen is gedocumenteerd. Beoordeling toegangsrechten De opvolging van bevindingen is gedocumenteerd
LTV_C.02.06 Het beoordelen vind plaats op basis van een formeelproces. (Zoals: planning, uitvoering van scope, rapporteren en bespreken van verbetervoorstellen). Beoordeling toegangsrechten Het beoordelen vind plaats op basis van een formeelproces
LTV_C.02.07 Een functionaris aangestels als verantwoordelijke voor het controleren van organisatorische en de technische inrichting van toegangbeveiliging. Beoordeling toegangsrechten Beleggen van de verantwoordelijkheid voor de controle van de inrichting van toegangbeveiliging
LTV_C.02.08 De taken en verantwoordelijkheden van functionarissen die betrokken zijn bij het controleproces zijn vastgelegd. Beoordeling toegangsrechten Taken en verantwoordelijkheden van bij controleproces betrokken functionarissen zijn vastgelegd
LTV_C.03.01 Een logregel bevat minimaal:
  • een tot een natuurlijk persoon herleidbare gebruikersnaam of ID;
  • de gebeurtenis;
  • waar mogelijk de identiteit van het werkstation of de locatie;
  • het object waarop de handeling werd uitgevoerd;
  • het resultaat van de handeling;
  • de datum en het tijdstip van de gebeurtenis.
Gebeurtenissen registreren Eisen aan de autorisatie-logregels
LTV_C.03.02 Een logregel bevat in geen geval gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd die de beveiliging kunnen doorbreken (zoals wachtwoorden, inbelnummers, enz.). Gebeurtenissen registreren Een logregel bevat in geen geval gegevens die de beveiliging kunnen doorbreken
LTV_C.03.03 De informatie verwerkende omgeving wordt gemonitord door een SIEM en/of SOC middels detectie-voorzieningen, die worden ingezet op basis van een risico-inschatting en de aard van de te beschermen gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd en informatiesystemen, zodat aanvallen kunnen worden gedetecteerd. Gebeurtenissen registreren De informatie verwerkende omgeving wordt gemonitord door een SIEM en/of SOC
LTV_C.03.04 Bij ontdekte nieuwe dreigingen (aanvallen) worden deze binnen geldende juridische kaders gedeeld binnen de overheid middels (geautomatiseerde) threat intelligence sharing mechanismen. Gebeurtenissen registreren Nieuwe dreigingen worden binnen geldende juridische kaders gedeeld
LTV_C.03.05 De SIEM en/of SOC hebben heldere regels over wanneer een incident moet worden gerapporteerd aan het verantwoordelijk management. Gebeurtenissen registreren De SIEM en/of SOC hebben heldere regels over incidentrapportage aan verantwoordelijk management
LTV_C.03.06 Bij het verwerkeneen bewerking of een geheel van bewerkingen met betrekking tot persoonsgegevens of een geheel van persoonsgegevens, al dan niet uitgevoerd via geautomatiseerde procedés, zoals het verzamelen, vastleggen, ordenen, structureren, opslaan, bijwerken of wijzigen, opvragen, raadplegen, gebruiken, verstrekken door middel van doorzending, verspreiden of op andere wijze ter beschikking stellen, aligneren of combineren, afschermen, wissen of vernietigen van gegevens. van persoonsgegevens wordt, zoals gesteld vanuit het AVG, een verwerkingsactiviteitenregister bijgehouden. Gebeurtenissen registreren Bij het verwerken van persoonsgegevens wordt een verwerkingsactiviteitenregister bijgehouden
LTV_C.03.07 De logbestanden worden gedurende een overeengekomen periode bewaard, ten behoeve van toekomstig onderzoek en toegangscontrole. Gebeurtenissen registreren De logbestanden worden gedurende een overeengekomen periode bewaard
LTV_C.04.02 De belangrijkste functionarissen (stakeholders) voor de beheerorganisatie zijn benoemd en de relaties tussen hen zijn door middel van een organisatieschema inzichtelijk gemaakt. Toegangsbeveiliging beheers(ings)organisatie Belangrijkste functionarissen voor beheerorganisatie zijn benoemd en de relaties zijn inzichtelijk
LTV_C.04.03 De verantwoordelijkheden voor de beheersprocessen zijn aan een specifieke functionaris toegewezen en vastgelegd. Toegangsbeveiliging beheers(ings)organisatie De verantwoordelijkheden voor de beheersprocessen zijn toegewezen en vastgelegd
LTV_C.04.04 De taken en verantwoordelijkheden voor de uitvoering van de beheerwerkzaamheden zijn beschreven en de bijbehorende bevoegdheden zijn vastgelegd in een autorisatiematrix. Toegangsbeveiliging beheers(ings)organisatie De taken en verantwoordelijkheden zijn beschreven en bijbehorende bevoegdheden zijn vastgelegd
LTV_U.01.01 Er is een sluitende formele registratie- en afmeldprocedure voor alle gebruikers. Registratieprocedure “Registratie van gebruikers” Sluitende formele registratie- en afmeldprocedure voor alle gebruikers.
LTV_U.01.02 Het gebruiken van groepsaccounts is niet toegestaan tenzij dit wordt gemotiveerd en vastgelegd door de proceseigenaar. Registratieprocedure “Registratie van gebruikers” Gebruik van groepsaccounts niet toegestaan tenzij door proceseigenaar gemotiveerd en vastgelegd
LTV_U.01.03 De procedures beschrijven alle fasen van de levenscyclus van de gebruikerstoegang en de relaties tussen de autorisatieprocessen (eerste registratie en beëindiging). Registratieprocedure “Registratie van gebruikers” Relaties tussen autorisatieprocessen en levenscyclus-fasen voor toegang in procedures beschreven
LTV_U.01.04 De aanvraag van autorisaties op het gebruik van informatie systemen en de toegewezen autorisatieniveau ’s worden gecontroleerd. Registratieprocedure “Registratie van gebruikers” Controle van aanvraag en toegewezen autorisatieniveau ’s voor gebruik van informatiesystemen
LTV_U.01.05 Gebruikers worden op basis van juiste functierollen (en autorisatieprofielen) geautoriseerd tot het gebruik van applicaties. Registratieprocedure “Registratie van gebruikers” Gebruikers op basis van juiste functierollen geautoriseerd tot het gebruik van applicaties
LTV_U.01.06 Autorisatieprofielen zijn gecreëerd op basis van need-to-know en need-to-have principes. Registratieprocedure “Registratie van gebruikers” Autorisatieprofielen zijn gecreëerd op basis van need-to-know en need-to-have principes
LTV_U.01.07 Een bevoegdhedenmatrix is beschikbaar op basis waarvan gebruikers slechts die object- en/of systeemprivileges toegekend krijgen die zij nodig hebben voor de uitoefening van zijn taken. Registratieprocedure “Registratie van gebruikers” Tot voor uitoefening van taken benodigde en in bevoegdhedenmatrix beschreven privileges toegang
LTV_U.02.01 Toegang tot informatiesystemen wordt uitsluiten verleend na autorisatieHet proces van het toekennen van rechten voor de toegang tot geautomatiseerde functies en/of gegevens in ICT voorzieningen door een bevoegde functionaris. Toegangsverlening procedure Slechts na autorisatie door een bevoegde functionaris.wordt toegang verleend tot informatiesystemen
LTV_U.02.02 Op basis van een risicoafweging is bepaald waar en op welke wijze functiescheiding wordt toegepast en welke toegangsrechten worden gegevenWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Toegangsverlening procedure Functiescheiding en toegangsrechten worden bepaald o.b.v. risicoafweging
LTV_U.02.03 Uit een actueel mandaatregister blijkt welke personen bevoegdheden hebben voor het verlenen van toegangsrechten dan wel functieprofielen. Toegangsverlening procedure Het mandaatregister is actueel en toont wie bevoegdheden heeft
LTV_U.03.01 Als vanuit een onvertrouwde zone toegang wordt verleend tot een vertrouwde zone, gebeurt dit alleen op basis van minimaal two-factor authenticatieHet aantonen dat degene die zich identificeert ook daadwerkelijk degene is die zich als zodanig voorgeeft: ben je het ook echt? Authenticatie noemt men ook wel verificatie van de identiteit.. Inlogprocedures Toegang tot een vertrouwde zone wordt slechts verleend o.b.v. minimaal two-factor authenticatie
LTV_U.03.02 Voor het verlenen van toegang tot het netwerk door externe leveranciers wordt vooraf een risicoafweging gemaakt. Inlogprocedures Voorafgaand aan toegang tot het netwerk aan externe leveranciers wordt een risicoafweging gemaak
LTV_U.03.03 De risicoafweging bepaalt onder welke voorwaarden de leveranciers toegang krijgen. Uit een wijzigingsvoorstel (call) blijkt hoe de rechten zijn toegekend. Inlogprocedures De risicoafweging bepaalt onder welke voorwaarden leveranciers toegang krijgen
LTV_U.04.01 Er is een formeel proces voor het aanvragen, verwerkeneen bewerking of een geheel van bewerkingen met betrekking tot persoonsgegevens of een geheel van persoonsgegevens, al dan niet uitgevoerd via geautomatiseerde procedés, zoals het verzamelen, vastleggen, ordenen, structureren, opslaan, bijwerken of wijzigen, opvragen, raadplegen, gebruiken, verstrekken door middel van doorzending, verspreiden of op andere wijze ter beschikking stellen, aligneren of combineren, afschermen, wissen of vernietigen van gegevens., intrekken (of aanpassen), verwijderen en archiveren van autorisaties. Autorisatieproces Het autorisatie beheerproces
LTV_U.04.02 Het verwerkeneen bewerking of een geheel van bewerkingen met betrekking tot persoonsgegevens of een geheel van persoonsgegevens, al dan niet uitgevoerd via geautomatiseerde procedés, zoals het verzamelen, vastleggen, ordenen, structureren, opslaan, bijwerken of wijzigen, opvragen, raadplegen, gebruiken, verstrekken door middel van doorzending, verspreiden of op andere wijze ter beschikking stellen, aligneren of combineren, afschermen, wissen of vernietigen van gegevens. van autorisaties wordt uitgevoerd op basis van een formele autorisatieopdracht van een bevoegd functionaris. Autorisatieproces O.b.v. een formele autorisatieopdracht van een bevoegd functionaris worden autorisaties toegekend
LTV_U.04.03 De activiteiten met betrekking tot aanvragen, verwerking en afmelden van het autorisatieverzoek (succes / foutmelding) worden vastgelegd en gearchiveerd. Autorisatieproces Vastleggen en archiveren van aanvraag verwerken en afmelden van autorisatieverzoek-activiteiten
LTV_U.04.04 Door de verantwoordelijke worden periodiek controles op alle uitgegeven autorisaties uitgevoerd. Autorisatieproces Periodiek worden controles uitgevoed op alle uitgegeven autorisaties
LTV_U.04.05 Bij beëindigen van dienstverband worden toegangsrechten tot informatie en informatieverwerkende faciliteiten ingetrokken. Autorisatieproces Intrekken toegangsrechten tot informatie en faciliteiten bij beëindigen dienstverband
LTV_U.04.06 De verstrekte toegangsrechten tot fysieke en logische middelen corresponderen met wijzigingen in het dienstverband. Autorisatieproces Wijzigingen in dienstverband moeten corresponderen met de verstrekte toegangsrechten
LTV_U.04.07 Bij wijzigingen in dienstverband wordt in verband met toegangsrechten het contract met de desbetreffende medewerker aangepast. Autorisatieproces I.v.m. toegangsrechten moet het contract bij wijziging van het dienstverband worden aangepast
LTV_U.04.08 Toegangsrechten tot informatie en informatieverwerkende bedrijfsmiddelen en faciliteiten worden ingetrokken voordat de dienstverband eindigt of wijzigen afhankelijk van risicofactoren. Autorisatieproces Toegangsrechten worden gewijzigde risicofactoren en voordat het dienstverband wijzigt ingetrokken
LTV_U.05.01 Als geen gebruik wordt gemaakt van two-factor authenticatieHet aantonen dat degene die zich identificeert ook daadwerkelijk degene is die zich als zodanig voorgeeft: ben je het ook echt? Authenticatie noemt men ook wel verificatie van de identiteit. is de wachtwoordlengte minimaal 8 posities en complex van samenstelling; vanaf een wachtwoordlengte van 20 posities vervalt de complexiteitseis.

Het aantal inlogpogingen is maximaal 10.

De tijdsduur dat een account wordt geblokkeerd na overschrijding van het aantal keer foutief inloggen is vastgelegd.
Wachtwoorden beheer Wachtwoordlengte complexiteit toegestane inlogpogingen en blokkadetijdsduur
LTV_U.05.02 In situaties waar geen two-factor authenticatieHet aantonen dat degene die zich identificeert ook daadwerkelijk degene is die zich als zodanig voorgeeft: ben je het ook echt? Authenticatie noemt men ook wel verificatie van de identiteit. mogelijk is, wordt minimaal halfjaarlijks het wachtwoord vernieuwd. Wachtwoorden beheer Waar geen two-factor authenticatie mogelijk is minimaal 1/2-jaarlijks vernieuwen van wachtwoord
LTV_U.05.03 Het wachtwoordbeleid wordt geautomatiseerd uitgevoerd. Wachtwoorden beheer Het wachtwoordbeleid wordt geautomatiseerd uitgevoerd
LTV_U.05.04 Initiële wachtwoorden en wachtwoorden die gereset zijn, hebben een maximale geldigheidsduur van een werkdag en moeten bij het eerste gebruik worden gewijzigd. Wachtwoorden beheer Maximale geldigheidsduur en wijzihgen bij het eerste gebruik van initiële en geresette wachtwoorden
LTV_U.05.05 Wachtwoorden die voldoen aan het wachtwoordbeleid hebben een maximale geldigheidsduur van een jaar. Daar waar het beleid niet toepasbaar is, geldt een maximale geldigheidsduur van 6 maanden. Wachtwoorden beheer Geldigheidsduur van wachtwoordbeleid-conforme wachtwoorden is max. 1 jaar overige 6 maanden
LTV_U.06.01 Het toewijzen van speciale toegangsrechten vindt plaats op basis van risico afweging en richtlijnen en procedures. Speciale toegangsrechten beheer Speciale toegangsrechten worden toegewezen o.b.v. risico afweging richtlijnen en procedures
LTV_U.06.02 Gebruikers hebben toegang tot speciale toegangsrechten voor zover dat voor de uitoefening van hun taak noodzakelijk is (need to know , need to use). Speciale toegangsrechten beheer Toegang met speciale toegangsrechten is beperkt voor zover noodzakelijk voor de taakuitoefening
LTV_U.06.03 Gebruikers krijgen slechts toegang tot een noodzakelijk geachte set van applicaties en beheerfuncties. Speciale toegangsrechten beheer Toegang is beperkt tot tot de noodzakelijk geachte set van applicaties en beheerfuncties
LTV_U.06.04 De uitgegeven speciale bevoegdheden worden minimaal ieder kwartaal beoordeeld. Speciale toegangsrechten beheer De uitgegeven speciale bevoegdheden worden minimaal ieder kwartaal beoordeeld
LTV_U.07.01 Op basis van risicoafweging wordt bepaald waar en op welke wijze functiescheiding wordt toegepast en welke toegangsrechten worden gegevenWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Functiescheiding Toepassen van functiescheiding en toegangsrechten is bepaald o.b.v. risicoafweging
LTV_U.07.02 Niemand in een organisatiede (interne en externe) partijen die met elkaar verbonden zijn om de gegevensverwerking tot stand te brengen, bijvoorbeeld overheidsinstanties en de samenwerkende partners in een keten en bijvoorbeeld ook commerciële partners aan wie een verwerkersovereenkomst wordt voorgelegd. of proces mag rechten/bevoegdheden hebben om de gehele proces cyclus te beïnvloeden. Functiescheiding Niemand mag rechten/bevoegdheden hebben om de gehele proces cyclus te beïnvloeden
LTV_U.07.03 Rollen, taken en verantwoordelijkheden zijn vastgesteld conform de gewenste functiescheidingen. Functiescheiding Rollen taken en verantwoordelijkheden zijn conform de gewenste functiescheidingen vastgesteld
LTV_U.07.04 Er is een scheiding tussen beheertaken en overige gebruikstaken, waarbij onder andere:
  • Gebruikstaken alleen mogelijk zijn wanneer ingelogd is als standaard gebruikerIedere persoon, organisatie of functionele eenheid die gebruik maakt van een informatiesysteem;
  • Beheertaken alleen uitgevoerd kunnen worden met een beheerders account (gebruikersnaam en wachtwoord);
  • Controletaken worden uitgevoerd door specifieke functionarissen.
Functiescheiding Sheiding is aangebracht tussen beheertaken en overige gebruikstaken
LTV_U.07.05 Verantwoordelijkheden voor beheer en wijziging van gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd en bijbehorende informatiesysteemfuncties moeten eenduidig toegewezen zijn aan één specifieke (beheerders)rol. Functiescheiding Verantwoordelijkheden voor gegevensbeheer en -wijziging eenduidig aan één specifieke rol toegewezen
LTV_U.07.06 Maatregelen zijn getroffen waarmee onbedoelde of ongeautoriseerde toegang tot bedrijfsmiddelen worden waargenomen of voorkomen. Functiescheiding Waarnemen en voorkomen van onbedoelde of ongeautoriseerde toegang tot bedrijfsmiddelen
LTV_U.08.01 Elke gebruikerIedere persoon, organisatie of functionele eenheid die gebruik maakt van een informatiesysteem wordt geïdentificeerd op basis van een identificatiecode. Geheime authenticatie-informatie (IA) Elke gebruiker wordt geïdentificeerd op basis van een identificatiecode
LTV_U.08.02 Bij uitgifte van authenticatiemiddelen wordt minimaal de identiteit vastgesteld evenals het feit dat de gebruikerIedere persoon, organisatie of functionele eenheid die gebruik maakt van een informatiesysteem recht heeft op het authenticatiemiddel. Geheime authenticatie-informatie (IA) Min. vaststellen van identiteit en recht op authenticatiemiddel bij uitgifte van authenticatiemiddelen
LTV_U.08.03 Bij het intern gebruik van IT voorzieningen worden gebruikers minimaal geauthenticeerd op basis van wachtwoorden. Geheime authenticatie-informatie (IA) Authenticartie bij intern gebruik van IT-voorzieningen min. o.b.v. wachtwoorden
LTV_U.08.04 Een onderdeel van de arbeidsvoorwaarden is een verplichte verklaring van gebruikers waarin zij verklaren persoonlijke geheime authenticatieHet aantonen dat degene die zich identificeert ook daadwerkelijk degene is die zich als zodanig voorgeeft: ben je het ook echt? Authenticatie noemt men ook wel verificatie van de identiteit.-informatie geheim te houden. Geheime authenticatie-informatie (IA) Verplichte geheimhoudingsverklaring van gebruikersals onderdeel van de arbeidsvoorwaarden
LTV_U.08.05 Gebruikers behoren na ontvangst van geheime (tijdelijke) authenticatieHet aantonen dat degene die zich identificeert ook daadwerkelijk degene is die zich als zodanig voorgeeft: ben je het ook echt? Authenticatie noemt men ook wel verificatie van de identiteit.-informatie te bevestigen en te wijzigen. Geheime authenticatie-informatie (IA) Bevestigen en wijzigen van ontvangst van geheime (tijdelijke) authenticatie-informatie
LTV_U.08.06 Tijdelijke geheime authenticatieHet aantonen dat degene die zich identificeert ook daadwerkelijk degene is die zich als zodanig voorgeeft: ben je het ook echt? Authenticatie noemt men ook wel verificatie van de identiteit.-informatie worden op beveiligde wijze en veilige kanalen verstrekt. Geheime authenticatie-informatie (IA) Beveiligd verstrekken van tijdelijke geheime authenticatie-informatie
LTV_U.08.07 Geheime authenticatieHet aantonen dat degene die zich identificeert ook daadwerkelijk degene is die zich als zodanig voorgeeft: ben je het ook echt? Authenticatie noemt men ook wel verificatie van de identiteit.-informatie is uniek toegekend aan een persoon en voldoet aan specifieke samenstelling van tekens (niet gemakkelijk) te raden. Geheime authenticatie-informatie (IA) Niet germakkelijk e raden geheime authenticatie-informatie is uniek toegekend aan een persoon
LTV_U.09.01 Maatregelen zijn genomen die het fysiek en/of logisch isoleren van gevoelige informatie waarborgen. Autorisatie Maatregelen ter waarborging van fysiek en/of logisch isoleren van gevoelige informatie
LTV_U.09.02 Gebruikers kunnen alleen die informatie inzien en verwerkeneen bewerking of een geheel van bewerkingen met betrekking tot persoonsgegevens of een geheel van persoonsgegevens, al dan niet uitgevoerd via geautomatiseerde procedés, zoals het verzamelen, vastleggen, ordenen, structureren, opslaan, bijwerken of wijzigen, opvragen, raadplegen, gebruiken, verstrekken door middel van doorzending, verspreiden of op andere wijze ter beschikking stellen, aligneren of combineren, afschermen, wissen of vernietigen van gegevens. die ze nodig hebben voor de uitoefening van hun taak. Autorisatie Gebruikers kunnen alleen informatie verwerken welke nodig is voor uitoefening van hun taken
LTV_U.09.03 Beheerdersfuncties in toepassingen hebben extra bescherming om misbruik van rechten te voorkomen. Autorisatie Beheerdersfuncties in toepassingen zijn voorzien van hebben extra beschermin
LTV_U.09.04 Het toegangsbeleid geeft o.a. aan dat toegang tot informatie en functies van toepassingssystemen wordt beperkt op basis van juiste rollen en verantwoordelijkheden. Autorisatie Het toegangsbeleid schrijft voor dat toegang wordt beperkt o.b.v. rollen en verantwoordelijkheden
LTV_U.09.05 Toegangsbeperking is in overeenstemming met het toegangsbeleid van de organisatie. Autorisatie Toegangsbeperking is ingericht en functioneert in overeenstemming met het toegangsbeleid
LTV_U.10.01 Door een verantwoordelijke is formeel vastgesteld welke middelen worden ingezet binnen het proces autorisatiebeheer. Autorisatievoorzieningsfaciliteiten Formeel is vastgesteld welke middelen worden ingezet binnen het proces autorisatiebeheer
LTV_U.10.02 Alle interne en externe gebruikers worden vóór de toegang tot de applicatieomgeving opgenomen in het personeelsinformatiesysteem. Autorisatievoorzieningsfaciliteiten Toegang aan interne en externe gebruikers na registratie in het personeelinformatiesysteem
LTV_U.10.03 Alle natuurlijke personen die gebruik maken van applicaties worden geregistreerd. Autorisatievoorzieningsfaciliteiten Alle natuurlijke personen die gebruik maken van applicaties worden geregistreerd
LTV_U.10.04 Iedere applicatie die valt onder het autorisatiebeheerproces heeft functionaliteit om autorisaties toe te kennen, in te zien en te beheren. Autorisatievoorzieningsfaciliteiten Applicaties hebben functionaliteit om autorisaties toe te kennen in te zien en te beheren
LTV_U.11.01 Toegang tot beveiligingszones of gebouwen waar zich resources bevinden is slechts toegankelijk voor personen die hiertoe geautoriseerd zijn. Fysieke toegangbeveiliging Beveiligingszones of gebouwen slechts toegankelijk voor hiertoe geautoriseerde personen
LTV_U.11.02 Aankomst en vertrektijden van bezoekers worden geregistreerd. Fysieke toegangbeveiliging Registatie van aankomst en vertrektijden van bezoekers.
LTV_U.11.03 Medewerkers en contractanten en externen dragen zichtbare identificatieHet bekend maken van de identiteit van personen, organisaties of IT-voorzieningen.. Fysieke toegangbeveiliging Medewerkers en contractanten en externen dragen zichtbare identificatie.
LTV_U.11.04 In geval van concrete beveiligingsrisico’s wordt conform onderlinge afspraken een waarschuwing verzonden aan de relevante collega’s binnen het beveiligingsdomein. Fysieke toegangbeveiliging Verzenden van waarschuwingen bij concrete beveiligingsrisico’s aan de relevante collega’s
LTV_U.11.05 Hiervoor wordt nog een tekst aangeleverd Fysieke toegangbeveiliging Uitwisseling van persoonsgerelateerde beveiligingsinformatie
LTV_U.11.06 Personeel van externe partijen die ondersteunende diensten verlenen, behoort alleen indien noodzakelijk, beperkte toegang tot beveiligde gebieden of faciliteiten, die vertrouwelijke informatie bevatten te worden verleend; deze toegang behoort te worden goedgekeurd en gemonitord. Fysieke toegangbeveiliging Extern personeel krijgt na formele toestemming en voor zover noodzakelijk beperkte toegang
PRIV_B.01.01.01 Het beleid geeft duidelijkheid over hoe de verantwoordelijken hun verantwoordelijkheid voor de naleving van de beginselen en de rechtsgrondslagen invullen en dit kunnen aantonen ("verantwoordingsplicht")AVG art. 5 lid 2.. Privacy Beleid geeft duidelijkheid en sturing Privacybeleid; duidelijkheid inzake verantwoordingsplicht
PRIV_B.01.01.02 Het privacybeleid is tot stand gekomen langs een cyclisch proces dat voldoet aan een gestandaardiseerd patroon met daarin de elementen: voorbereiden, ontwikkelen, goedkeuren, communiceren, uitvoeren, implementeren en evalueren. Privacy Beleid geeft duidelijkheid en sturing Privacybeleid als cyclisch proces
PRIV_B.01.01.03 Het topmanagement van de organisatie heeft het privacybeleid vastgelegd, bekrachtigd en gecommuniceerd binnen de organisatie, met daarin de visie op privacybescherming en richtlijnen voor het - in overeenstemming met de wet - rechtmatig, behoorlijk en transparant verwerkeneen bewerking of een geheel van bewerkingen met betrekking tot persoonsgegevens of een geheel van persoonsgegevens, al dan niet uitgevoerd via geautomatiseerde procedés, zoals het verzamelen, vastleggen, ordenen, structureren, opslaan, bijwerken of wijzigen, opvragen, raadplegen, gebruiken, verstrekken door middel van doorzending, verspreiden of op andere wijze ter beschikking stellen, aligneren of combineren, afschermen, wissen of vernietigen van gegevens. van persoonsgegevens. Privacy Beleid geeft duidelijkheid en sturing Privacybeleid; vastgesteld en gecommuniceerd
PRIV_B.01.01.04 De organisatie heeft vastgesteld en vastgelegd welke wet- en regelgevingen gelden. Privacy Beleid geeft duidelijkheid en sturing Privacybeleid i.r.t. wet- en regelgeving
PRIV_B.01.01.05 In het beleid is vastgelegd en bekrachtigd op welke wijze invulling wordt gegevenWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat aan de eisen van de sectorspecifieke wetgeving. Privacy Beleid geeft duidelijkheid en sturing Privacybeleid i.r.t. sectorspecifieke wetgeving.
PRIV_B.01.01.06 In het beleid is vastgelegd of een gedragscode wordt gehanteerd waarin de uitvoering van de Avg nader wordt geconcretiseerd voor de eigen organisatie of branche, en met welke frequentie deze gedragscode en de naleving ervan wordt gecontroleerd en geëvalueerd door de verantwoordelijke en - indien aangesteld - de Functionaris voor de Gegevensbescherming (FG)AVG art. 25 en art. 64 lid 2. Privacy Beleid geeft duidelijkheid en sturing Privacybeleid i.r.t. gedragscode
PRIV_B.01.02.01 Beschreven is hoe gewaarborgd wordt dat verantwoordelijken vooraf aantoonbaar maatregelen hebben genomen door het conform B.03, §2.1.3 toepassen van Privacy by Design, het uitvoeren van GEB's en het gebruik van standaard instellingen. Privacy Beleid geeft duidelijkheid en sturing Invulling geven aan de wettelijke beginselen- beschrijving van privacy by design
PRIV_B.01.02.02 Beschreven is hoe gewaarborgd wordt dat persoonsgegevens, conform U.01, §2.2.1, voor welbepaalde, uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigde doeleinden worden verzameld en dat de gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd niet op een met die doeleinden onverenigbare wijze worden verwerkt. Privacy Beleid geeft duidelijkheid en sturing Invulling geven aan de wettelijke beginselen - beschrijving van de doeleinden voor het verzamelen
PRIV_B.01.02.03 Beschreven is hoe gewaarborgd wordt dat, conform U.01, §2.2.1, de verwerking toereikend, ter zake dienend en beperkt is tot "minimale gegevensverwerking"; tot wat noodzakelijk is voor de doeleinden waarvoor de gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd worden verwerkt. Privacy Beleid geeft duidelijkheid en sturing Invulling geven aan de wettelijke beginselen- beschrijven van minimalisatie van verwerken
PRIV_B.01.02.04 Beschreven is hoe gewaarborgd wordt dat, conform U.03, §2.2.3, de persoons-gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd juist zijn en zo nodig worden geactualiseerd en waarbij alle redelijke maatregelen moeten zijn genomen om de persoonsgegevens die, gelet op de doeleinden waarvoor zij worden verwerkt, onjuist zijn onverwijld worden gewist of worden gerectificeerd. Privacy Beleid geeft duidelijkheid en sturing Invulling geven aan de wettelijke beginselen- beschrijven van juistheid en actualiteit van de gegevens
PRIV_B.01.02.05 Beschreven is hoe gewaarborgd wordt dat, conform U.04, §2.2.4, passende technische en organisatorische beveiligingsmaatregelen worden getroffen, zoals pseudonimisering van persoonsgegevens, zodat duidelijk is hoe de verwerking wordt gewaarborgd en hoe de persoonsgegevens onder meer worden beschermd tegen ongeoorloofde of onrechtmatige verwerking en tegen onopzettelijk verlies, vernietiging of beschadiging. Privacy Beleid geeft duidelijkheid en sturing Invulling geven aan de wettelijke beginselen- beschrijven van passende technische en organisatorische maatregelen
PRIV_B.01.02.06 Beschreven is hoe gewaarborgd wordt dat, conform U.05, §2.2.5 en C.02, §2.3.2, de persoonsgegevens op een wijze worden verwerkt die voor het publiek en de betrokkene transparant is en het de betrokkene mogelijk maakt zijn rechten uit te oefenen. Hierbij is specifiek aandacht voor de bescherming van kinderen. Privacy Beleid geeft duidelijkheid en sturing Invulling geven aan de wettelijke beginselen- beschrijven van transparante verwerking
PRIV_B.01.02.07 Beschreven is hoe gewaarborgd wordt dat, conform U.06, §2.2.6, persoonsgegevens niet langer worden bewaard dan waarvoor zij worden verwerkt noodzakelijk is en in welke vorm de opslag moet plaatsvinden zodat na deze periode de betrokkenen niet langer zijn te identificeren. Privacy Beleid geeft duidelijkheid en sturing Invulling geven aan de wettelijke beginselen- beschrijven van maximale bewaartermijnen
PRIV_B.01.02.08 Beschreven is hoe gewaarborgd wordt dat, conform U.07, §2.2.7, persoonsgegevens slechts worden doorgegeven wanneer formeel afdoende garanties zijn vastgelegd zodat aangetoond kan worden dat ook bij de doorgifte aan de Avg wordt voldaan en wat in verwerkersovereenkomsten en samenwerkingsovereenkomsten moet worden vastgelegd. Privacy Beleid geeft duidelijkheid en sturing Invulling geven aan de wettelijke beginselen- beschrijven van garanties bij doorgifte
PRIV_B.01.02.09 Beschreven is hoe gewaarborgd wordt hoe, conform C.01. §2.3.1, verantwoor-delijken aantonen dat gedurende en na de verwerking de verwerking ten aanzien van de betrokkene behoorlijk is en hoe dit door middel van het bijhouden van een register , conform U.02 §2.2.2, en een dossier kan worden aangetoond. Privacy Beleid geeft duidelijkheid en sturing Invulling geven aan de wettelijke beginselen- beschrijven van behoorlijke verwerking
PRIV_B.01.02.10 Beschreven is hoe gewaarborgd wordt dat, C.03, §2.3.3, bij een inbreuk in verband met persoonsgegevens (datalek of 'personal data breach') de betrokkenen en de AP worden geïnformeerd als deze inbreuk waarschijnlijk een risico inhoudt voor de rechten en / of vrijheden van natuurlijke personen. Privacy Beleid geeft duidelijkheid en sturing Invulling geven aan de wettelijke beginselen- beschrijven van informeren bij inbreuk
PRIV_B.02.01.01 De eindverantwoordelijke voor een gegevensverwerking is degene die het doel en de middelen van de gegevensverwerking heeft vastgesteld; het is ten alle tijde duidelijk wie deze verantwoordelijke is. Organieke inbedding Verdeling taken en verantwoordelijkheden
PRIV_B.02.01.02 De verwerkingsverantwoordelijke en de verwerker hebben (de beschikking over) een Functionaris voor de Gegevensbescherming, als ten minste één van het volgende situaties aan de orde is:
  • het betreft een overheidsinstantie of overheidsorgaan: de verwerking wordt verricht door een overheidsinstantie of overheidsorgaan, behalve in het geval van gerechten bij de uitoefening van hun rechterlijke taken;
  • er is stelselmatige observatie op grote schaal vereist: een verwerkingsverantwoordelijke of de verwerker hoofdzakelijk is belast met verwerkingen die vanwege hun aard, hun omvang en/of hun doeleinden regel-matige en stelselmatige observatie op grote schaal van betrokkenen vereisen;
  • de gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd betreffen bijzondere categorieën, strafrechtelijke veroordelingen of strafbare feiten: de verwerkingsverantwoordelijke of de verwerker hoofdzakelijk is belast met grootschalige verwerking van bijzondere categorieën van gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd, conform U.01/04 of Avg art. 9, en van persoonsgegevens met betrekking tot strafrechtelijke veroordelingen en strafbare feiten, conform U.01/05 of Avg art. 10.
In overige situaties kunnen of moeten, indien wettelijk verplicht, de verwerkings-verantwoordelijke of de verwerker of verenigingen en andere organen die categorieën van verwerkingsverantwoordelijken of verwerkers vertegenwoordigen, een Functionaris voor de Gegevensbescherming hebben aangewezen.
Organieke inbedding Functionaris Gegevensbescherming
PRIV_B.02.01.03 Bij elke uitvoering van een gegevensverwerking door een verwerker zijn de taken en afspraken om de rechtmatigheid van de gegevensverwerking te garanderen schriftelijk vastgesteld en vastgelegd in een overeenkomst. Organieke inbedding Verdeling taken en verantwoordelijkheden i.r.t. overeenkomsten
PRIV_B.02.01.04 De taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden zijn duidelijk belegd in een TVB-matrix waarbij ook de onderlinge relaties tussen de verschillende verantwoordelijken en verwerkers inzichtelijk zijn gemaakt. Organieke inbedding Verdeling taken en verantwoordelijkheden i.r.t. TVB-matrix
PRIV_B.02.02.01 Gekoppeld aan het privacybeleid voorziet de organisatie voldoende en aantoonbaar in de benodigde middelen voor de uitvoering ervan. Organieke inbedding Benodigde middelen
PRIV_B.02.03.01 De rapportage- en verantwoordingslijnen tussen de betrokken verantwoordelijken, verwerkers en - indien aangesteld - de Functionaris voor de Gegevensbescherming zijn vastgesteld en vastgelegd. Organieke inbedding Rapporteringsmiddelen
PRIV_B.03.01.01 Wanneer waarschijnlijk een hoog risico voor de rechten en vrijheden van natuurlijke personen bestaat, in het bijzonder wanneer gelet op de aard, de omvang, de context en de doeleinden nieuwe technologieën worden gebruik, wordt voorafgaand aan de verwerking een GEB uitgevoerdAVG art. 35 lid 1.. Risicomanagement- Privacy by Design en de GEB Het beoordelen van de privacyrisico's- hoog risico
PRIV_B.03.01.02 Wanneer een Functionaris voor de Gegevensbescherming is aangewezen, wint de verwerkingsverantwoordelijke bij het uitvoeren van een GEB diens advies in. Risicomanagement- Privacy by Design en de GEB Het beoordelen van de privacyrisico's- advies van FG
PRIV_B.03.01.03 Ten minste wanneer sprake is van een verandering van het risico dat de verwerkingen inhoudt, verricht de verwerkingsverantwoordelijke een toetsing om te beoordelen of de verwerking overeenkomstig de gegevensbeschermingseffect beoordeling (GEB) wordt uitgevoerdAVG Avg art. 35 lid 11.. Risicomanagement- Privacy by Design en de GEB Het beoordelen van de privacyrisico's- bij wijigingen
PRIV_B.03.01.04 Wanneer uit een GEB blijkt dat de verwerking een hoog risico kan opleveren (als de verwerkingsverantwoordelijke geen maatregelen neemt om het risico te beperken), dan raadpleegt de verwerkingsverantwoordelijke voorafgaand aan de verwerking de APAVG art. 36.. Risicomanagement- Privacy by Design en de GEB Het beoordelen van de privacyrisico's- i.r.t. de GEB
PRIV_B.03.02.01 De maatregelen bestaan uit technische en organisatorische maatregelen. Risicomanagement- Privacy by Design en de GEB Passende maatregelen- technisch en organisatorisch
PRIV_B.03.02.02 Passende maatregelen zijn genomen door bij het ontwerp de principes van gegevensbescherming te hanteren (privacy by design) en door het hanteren van standaardinstellingen (privacy by default)AVG art. 25.. Risicomanagement- Privacy by Design en de GEB Passende maatregelen- passend
PRIV_B.03.02.03 De maatregelen zijn blijvend passend door het uitvoeren van gegevensbeschermingseffect beoordelingen (GEB's). Risicomanagement- Privacy by Design en de GEB Passende maatregelen- continuíteit
PRIV_B.03.02.04 De resultaten van de GEB worden gebruikt om de organisatie (beter) bewust te maken van het van belang om aan privacy te doen. Risicomanagement- Privacy by Design en de GEB Passende maatregelen- i.r.t. de GEB
PRIV_B.03.03.01 Van alle verwerkingen waarop een GEB is uitgevoerd is een GEB rapportage beschikbaar, waardoor bekend welke risico's bestaan en welke maatregelen genomen (moeten) worden. Risicomanagement- Privacy by Design en de GEB Aantonen onderkende risico's en maatregelen
PRIV_B.03.03.02 Een procesbeschrijving is aanwezig voor het uitvoeren van GEB's en voor het opvolgen van de uitkomsten. Risicomanagement- Privacy by Design en de GEB Aantonen uitvoeren GEB en opvolgen GEB uitkomsten
PRIV_B.03.03.03 De risicomanagement aanpak wordt aantoonbaar toegepast, bijvoorbeeld door in de vorm van een plan van aanpak aantoonbaar opvolging te geven aan de aanbevelingen/verbetervoorstellen uit de GEB's. Risicomanagement- Privacy by Design en de GEB Aantonen aanpak risicomanagement
PRIV_B.03.03.04 Een tot standaard verheven GEB toetsmodel wordt toegepast; dit model voldoet aan de in de Avg gestelde eisen. Risicomanagement- Privacy by Design en de GEB Aantonen toepassen GEB toetsmodel
PRIV_B.03.03.05 Privacy by Design en de GEB en maken onderdeel uit van een tot standaard verheven risicomanagement aanpak. Risicomanagement- Privacy by Design en de GEB Aantonen privacy by design
PRIV_C.01.01.01 De verantwoordelijke en - indien aangesteld - de Functionaris voor de Gegevensbescherming controleert of de gegevensverwerkingen voldoen aan de wettelijke verplichtingen. Hiertoe worden periodiek compliancy assessments uitgevoerd en de resultaten geregistreerd. Intern toezicht Evaluatie- controle op het voldoen aan wettelijke verplichtingen
PRIV_C.01.01.02 Als blijkt dat toch niet voldaan wordt aan de eisen van de Avg, dan rapporteert de verantwoordelijke over de te nemen maatregelen om de privacyschending te beëindigen. De evaluatierapportages worden beschikbaar gesteld aan het management. Intern toezicht Evaluatie- rapportage bij niet voldoen
PRIV_C.01.01.03 Er is een planning van activiteiten in het kader van het beoordelen van de compliancy. Intern toezicht Evaluatie- planning en compliancy
PRIV_C.01.02.01 Aangetoond is dat, conform U.01 §2.2.1, de persoonsgegevens voor welbepaalde, uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigde doeleinden worden verzameld en niet op een met die doeleinden onverenigbare wijze worden verwerkt (doelbindingHet principe dat iemand (persoon of organisatie) alleen informatie mag vragen, opslaan, gebruiken, delen ten behoeve van welbepaalde, uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigde doeleinden.). Intern toezicht Rechtmatigheid aangetoond- welbepaalde- uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigde doeleinden
PRIV_C.01.02.02 Aangetoond is dat, conform U.01 §2.2.1, de verwerking toereikend is, ter zake dienend en beperkt tot wat noodzakelijk is voor de doeleinden waarvoor zij worden verwerkt (minimale gegevensverwerking). Intern toezicht Rechtmatigheid aangetoond- toereikende verwerking
PRIV_C.01.02.03 Aangetoond is dat, conform U.01 §2.2.1, de verwerking ten aanzien van de betrokkene rechtmatig is (rechtmatigheid). Intern toezicht Rechtmatigheid aangetoond- rechtmatige verwerking
PRIV_C.01.02.04 Bij het aantonen van de rechtmatigheid (/02.03) wordt gebruik gemaakt van de overeenkomsten voor de doorgiften (conform U.07 §2.2.7. Intern toezicht Rechtmatigheid aangetoond- gebruik van overeenkomsten voor doorgifte
PRIV_C.01.02.05 Aangetoond is dat, conform U.04, passende technische en organisatorische maatregelen op een dusdanige manier worden verwerkt, dat een passende beveiliging ervan gewaarborgd is en dat zij onder meer beschermd zijn tegen ongeoorloofde of onrechtmatige verwerking en tegen onopzettelijk verlies, vernietiging of beschadiging (integriteit en vertrouwelijkheidDe eigenschap dat informatie niet beschikbaar wordt gesteld of wordt ontsloten aan onbevoegde personen). Intern toezicht Rechtmatigheid aangetoond- passende en gewaarborgde beveiliging
PRIV_C.01.02.06 Aangetoond is dat, conform U.03 §2.2.3, de persoonsgegevens juist zijn en zo nodig worden geactualiseerd en waarbij alle redelijke maatregelen moeten zijn genomen om de persoonsgegevens die, gelet op de doeleinden waarvoor zij worden verwerkt, onjuist zijn, onverwijld te wissen of te rectificeren (juistheid). Intern toezicht Rechtmatigheid aangetoond- juiste en actuele gegevens
PRIV_C.01.02.07 Aangetoond is dat, conform B.03 §2.1.3, de wijze van verwerkeneen bewerking of een geheel van bewerkingen met betrekking tot persoonsgegevens of een geheel van persoonsgegevens, al dan niet uitgevoerd via geautomatiseerde procedés, zoals het verzamelen, vastleggen, ordenen, structureren, opslaan, bijwerken of wijzigen, opvragen, raadplegen, gebruiken, verstrekken door middel van doorzending, verspreiden of op andere wijze ter beschikking stellen, aligneren of combineren, afschermen, wissen of vernietigen van gegevens. ten aanzien van de betrokkene behoorlijk is (behoorlijkheid). Intern toezicht Rechtmatigheid aangetoond- behoorlijke verwerking
PRIV_C.01.02.08 Aangetoond is dat, conform U.05 §2.2.5 en C.02 en §2.3.2, de persoonsgegevens op een wijze worden verwerkt die voor de betrokkene transparant is (transparantieInzicht in de werkwijze die de overheid hanteert.). Intern toezicht Rechtmatigheid aangetoond- transparante verwerking
PRIV_C.01.02.09 De verwerkingsverantwoordelijke toont compliancy aan door middel van een dossier (al dan niet door een Functionaris voor de Gegevensbescherming bijgehouden)AVG art. 5 lid 2.. Intern toezicht Rechtmatigheid aangetoond- compliancy
PRIV_C.01.02.10 Bij het aantonen van het compliant en het compleet zijn van het dossier wordt gebruik gemaakt van het register conform U.02 §2.2.2. Intern toezicht Rechtmatigheid aangetoond- gebruik van gegevensregister
PRIV_C.02.01.01 De betrokkene krijgt op verzoek uitsluitsel over het al dan niet verwerkeneen bewerking of een geheel van bewerkingen met betrekking tot persoonsgegevens of een geheel van persoonsgegevens, al dan niet uitgevoerd via geautomatiseerde procedés, zoals het verzamelen, vastleggen, ordenen, structureren, opslaan, bijwerken of wijzigen, opvragen, raadplegen, gebruiken, verstrekken door middel van doorzending, verspreiden of op andere wijze ter beschikking stellen, aligneren of combineren, afschermen, wissen of vernietigen van gegevens. van hem betreffende persoonsgegevens. Toegang gegevensverwerking voor betrokkenen Informatie over de verwerking van persoonsgegevens aan betrokkene
PRIV_C.02.01.02 De inzage over de verwerkte persoonsgegevens bevat de volgende informatieAVG art. 15.:
  1. de verwerkingsdoeleinden;
  2. de betrokken categorieën van persoonsgegevens;
  3. de ontvangers of categorieën van ontvangers aan wie de persoonsgegevens zijn of zullen worden verstrekt, met name ontvangers in derde landen of internationale organisaties;
  4. indien mogelijk: de periode gedurende welke de persoonsgegevens naar verwachting zullen worden opgeslagen of, als dat niet mogelijk is, de criteria om die termijn te bepalen;
  5. dat de betrokkene het recht heeft de verwerkingsverantwoordelijke te verzoeken dat zijn persoonsgegevens te rectificeren of te wissen of de verwerking van de hem betreffende persoonsgegevens te beperken, alsmede het recht tegen die verwerking bezwaar te maken;
  6. dat de betrokkene het recht heeft klacht in te dienen bij de AP;
  7. wanneer de persoonsgegevens niet bij de betrokkene worden verzameld, alle beschikbare informatie over de bron van die gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd;
  8. het bestaan van geautomatiseerde besluitvorming, met inbegrip van profilering, inclusief nuttige informatie over de onderliggende logica, alsmede het belang en de verwachte gevolgen van die verwerking voor de betrokkene;
  9. bij doorgifte aan een derde land of een internationale organisatie en op verzoek van betrokkene de informatie over van de passende waarborgen;
  10. op verzoek van betrokkene een kopie van de persoonsgegevens die worden verwerkt.
Toegang gegevensverwerking voor betrokkenen Informatie over de verwerking van persoonsgegevens- inhoudelijkheid
PRIV_C.02.01.03 De inzage doet geen afbreuk aan de rechten en vrijheden van anderenAVG art. 14 lid 4.. Toegang gegevensverwerking voor betrokkenen Informatie over de verwerking van persoonsgegevens- evt. afbreuk aan rechten cq. vrijheden van anderen
PRIV_C.02.02.01 De informatie is onverwijld en in ieder geval binnen een maand na ontvangst van het verzoek verstrektAVG art. 12 lid 3 en 4., tenzij:
  • de complexiteit van de verzoeken en van het aantal verzoeken verlenging nodig maakt, en:
  • de informatie binnen een termijn van nog eens twee maanden worden verstrekt, en:
  • de betrokkene binnen één maand na ontvangst van het verzoek in kennis wordt gesteld van een dergelijke verlenging.
Toegang gegevensverwerking voor betrokkenen Tijdige verstrekking op verzoek van betrokkene
PRIV_C.02.02.02 Wanneer de verwerkingsverantwoordelijke geen gevolg geeft aan het verzoek van de betrokkene, dan:
  • is dit de betrokkene onverwijld en uiterlijk binnen één maand na ontvangst van het verzoek meegedeeld waarom het verzoek zonder gevolg is gebleven, en:
  • is de betrokkene geïnformeerd over de mogelijkheid om een klacht in te dienen bij een toezichthoudende autoriteit en beroep bij de rechter in te stellen.
Toegang gegevensverwerking voor betrokkenen Tijdig verstrekking bij geen gevolg op verzoek van betrokkene
PRIV_C.02.03.01 De communicatie vindt, in het bijzonder wanneer de informatie specifiek voor een kind bestemd is, plaats in een beknopte, transparante, begrijpelijke en gemakkelijk toegankelijke vorm en in duidelijke en eenvoudige taalAVG art. 12 lid 1.. Hierbij kan gebruik gemaakt worden van gestandaardiseerde iconen om het overzicht te houdenAVG art. 12 lid 7.. Toegang gegevensverwerking voor betrokkenen Passende vorm- begrijpelijke en toegankelijke wijze van communicatie
PRIV_C.02.03.02 De informatie is schriftelijk of met andere middelen en als dit passend is met inbegrip van elektronische middelen verstrekt. Toegang gegevensverwerking voor betrokkenen Passende vorm- gekozen van medium
PRIV_C.02.03.03 Op verzoek van de betrokkene is de informatie mondeling meegedeeld, op voorwaarde dat de identiteit van de betrokkene met andere middelen bewezen is. Toegang gegevensverwerking voor betrokkenen Passende vorm bij mondelinge verstrekking
PRIV_C.02.03.04 Het verstrekken van de informatie en het verstrekken van de communicatie is kosteloos, tenzij de verzoeken van een betrokkene kennelijk ongegrond, of: buitensporig zijn, met name vanwege hun repetitieve karakter, en dit kan worden aangetoond, mag de verwerkingsverantwoordelijke, ofwel:
  1. een redelijke vergoeding aanrekenen in het licht van de administratieve kosten waarmee het verstrekken van de gevraagde informatie of communicatie en het treffen van de gevraagde maatregelen gepaard gaan, ofwel:
  2. weigeren gevolg te geven aan het verzoek.
Toegang gegevensverwerking voor betrokkenen Passende vorm- eventuele kosten
PRIV_C.02.03.05 De verantwoordelijke heeft gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd ter identificatieHet bekend maken van de identiteit van personen, organisaties of IT-voorzieningen. van de betrokkene om hem zijn rechten te laten doen gelden. Deze gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd worden niet behouden, verkrijgen of verwerkt als er geen doeleinden, conform U.01 §2.2.1).zijn om nog persoonsgegevens van betrokkene te verwerkeneen bewerking of een geheel van bewerkingen met betrekking tot persoonsgegevens of een geheel van persoonsgegevens, al dan niet uitgevoerd via geautomatiseerde procedés, zoals het verzamelen, vastleggen, ordenen, structureren, opslaan, bijwerken of wijzigen, opvragen, raadplegen, gebruiken, verstrekken door middel van doorzending, verspreiden of op andere wijze ter beschikking stellen, aligneren of combineren, afschermen, wissen of vernietigen van gegevens.AVG art. 11.Als identificatieHet bekend maken van de identiteit van personen, organisaties of IT-voorzieningen. niet mogelijk is wordt de betrokkene daarvan indien mogelijk in kennis gesteld. Toegang gegevensverwerking voor betrokkenen Passende vorm- gegevens ter identificatie
PRIV_C.02.04.01 De verantwoordelijke heeft geen informatie verstrekt als de verwerking berust op een wettelijke bepaling, waarbij een specifieke uitzondering geldtAVG art. 23.. Toegang gegevensverwerking voor betrokkenen Specifieke uitzonderingsgrond
PRIV_C.03.01.01 Een datalek is, tenzij een uitzondering van toepassing is (zie /04.01) op basis van de Avg gemeld bij de AP. Meldplicht Datalekken Meldt een datalek- aan AP
PRIV_C.03.01.02 De melding aan de AP bevat ten minsteAVG art. 33a lid 3.:
  1. de aard van de inbreuk in verband met persoonsgegevens, waar mogelijk onder vermelding van de categorieën van betrokkenen en persoons-gegevensregisters in kwestie en, bij benadering, het aantal betrokkenen en persoonsgegevens¬registers in kwestie;
  2. de naam en de contactgegevens van de Functionaris voor de Gegevens-bescherming of een ander contactpunt waar meer informatie kan worden verkregen;
  3. de waarschijnlijke gevolgen van de inbreuk in verband met persoonsgegevens;
  4. de maatregelen die de verwerkingsverantwoordelijke heeft voorgesteld of genomen om de inbreuk in verband met persoonsgegevens aan te pakken, waaronder, in voorkomend geval, de maatregelen ter beperking van de eventuele nadelige gevolgen daarvan.
Meldplicht Datalekken Meldt een datalek- eisen aan de melding aan AP
PRIV_C.03.01.03 Een datalek is, tenzij een uitzonderingen van toepassing is (zie /04.02), gemeld aan de betrokkene. Meldplicht Datalekken Meldt een datalek- melding aan betrokkene
PRIV_C.03.01.04 In de melding aan de betrokkene wordt van de aard van de inbreuk in verband met persoons¬gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd ten minste het volgende omschreven of meegedeeldAVG art. 33, lid 3b, 3c en 3d. :
  1. de naam en de contactgegevens van de Functionaris voor de Gegevens-bescherming of een ander contactpunt waar meer informatie kan worden verkregen;
  2. de waarschijnlijke gevolgen van de inbreuk in verband met persoonsgegevens;
  3. de maatregelen die de verwerkingsverantwoordelijke heeft voorgesteld of genomen om de inbreuk in verband met persoonsgegevens aan te pakken, waaronder, in voorkomend geval, de maatregelen ter beperking van de eventuele nadelige gevolgen daarvan.
Meldplicht Datalekken Meldt een datalek- eisen aan de melding aan betrokkene
PRIV_C.03.01.05 De melding aan de betrokkene is in duidelijke en eenvoudige taal. Meldplicht Datalekken Meldt een datalek- in duidelijke en eenvoudige taal
PRIV_C.03.02.01 Een verwerker informeert de verwerkingsverantwoordelijke zonder onredelijke vertraging, zodra hij kennis heeft genomen van een inbreuk in verband met persoonsgegevens. Meldplicht Datalekken Termijn melden aan verwerkingsverantwoordelijke
PRIV_C.03.02.02 De melding aan de AP heeft plaatsgevonden zonder onredelijke vertraging en, indien mogelijk, uiterlijk 72 uur nadat de verwerkingsverantwoordelijke er kennis van heeft genomen. Meldplicht Datalekken Termijn melden aan AP
PRIV_C.03.02.03 Als de melding aan de AP niet binnen 72 uur plaatsvindt, gaat zij vergezeld van een motivering voor de vertraging. Meldplicht Datalekken Termijn- motivering bij vertraagd melden
PRIV_C.03.02.04 De melding aan de betrokkene gebeurt onverwijld. Meldplicht Datalekken Termijn aan betrokkene
PRIV_C.03.03.01 De verwerkingsverantwoordelijke documenteert alle inbreuken in verband met persoonsgegevens, met inbegrip van de feiten omtrent de inbreuk in verband met persoonsgegevens, de gevolgen daarvan en de genomen corrigerende maatregelen. Meldplicht Datalekken Documenteert de inbreuk- eisen aan de registratie
PRIV_C.03.03.02 De documentatie stelt de AP in staat de naleving te controleren. Meldplicht Datalekken Documenteert de inbreuk- mogelijkheid tot controle
PRIV_C.03.03.03 De documentatie bevat de noodzakelijke gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd plus de feiten omtrent de inbreuk in verband met persoonsgegevens, de gevolgen daarvan en de genomen corrigerende maatregelen. Meldplicht Datalekken Documenteert de inbreuk- noodzakelijke gegevens
PRIV_C.03.03.04 Het feit dat de kennisgeving is gedaan zonder onredelijke vertraging moet worden vastgesteld, met name rekening houdend met de aard en de ernst van de inbreuk in verband met persoonsgegevens en de gevolgen en negatieve effecten voor de betrokkene Overweging 87.. Meldplicht Datalekken Documenteert de inbreuk- m.b.t. kennisgeving
PRIV_C.03.04.01 De verantwoordelijke hoeft het datalek niet te melden aan de AP als:
  • het niet waarschijnlijk is dat de inbreuk in verband met persoonsgegevens een risico inhoudt voor de rechten en vrijheden van natuurlijke personen, of:
  • wanneer melding afbreuk zou doen aan een zwaarwegend belang;
  • de verantwoordelijke een aanbieder is van openbare elektronische communicatiediensten zoals bedoeld in de TelecommunicatiewetAVG art. 95. ;
  • de organisatie een financiële onderneming is in de zin van de Wet op het financieel toezichtAVG art. 34..
Meldplicht Datalekken Uitzondering op melden van datalek aan AP
PRIV_C.03.04.02 De verantwoordelijke hoeft het datalek niet te melden aan de betrokkene als:
  • het niet waarschijnlijk is dat de inbreuk in verband met persoonsgegevens een risico inhoudt voor de rechten en vrijheden van natuurlijke personen, en/of:
  • de verwerkingsverantwoordelijke passende technische en organisatorische beschermingsmaatregelen heeft genomen en deze maatregelen zijn toegepast op de persoonsgegevens waarop de inbreuk in verband met persoonsgegevens betrekking heeft, met name die welke de persoonsgegevens onbegrijpelijk maken voor onbevoegden, zoals versleuteling, en/of:
  • de verwerkingsverantwoordelijke achteraf maatregelen heeft genomen om ervoor te zorgen dat het bij het eerste streepje bedoelde hoge risico voor de rechten en vrijheden van betrokkenen zich waarschijnlijk niet meer zal voordoen, of:
  • de mededeling onevenredige inspanningen zou vergen; in dat geval komt in de plaats daarvan een openbare mededeling of een soortgelijke maatregel waarbij betrokkenen even doeltreffend worden geïnformeerd, of:
  • het een verwerking is die berust op een wettelijke bepaling waarbij een specifieke uitzondering geldtAVG art. 23., of:
  • de verwerking van persoonsgegevens door een natuurlijke persoon in het kader van een louter persoonlijke of huishoudelijke activiteit plaatsvindt, die als zodanig geen enkel verband houdt met een beroeps- of handelsactiviteitAVG overweging 18..
Meldplicht Datalekken Uitzondering op melden van datalek aan betrokkene
PRIV_U.01.01.01 Het doel is welbepaald en uitdrukkelijk omschreven nog vóórdat de gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd-verwerking begint en wordt niet tijdens het verzamelproces of het verwerkingsproces vastgesteld of gewijzigdAVG art. 5 lid 1 en overweging 50.. Doelbinding gegevensverwerking Tijdig welbepaald en uitdrukkelijk omschreven- voorafgaand aan begin van de verwerking
PRIV_U.01.01.02 Van alle gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd zijn de rechtmatige gronden en de doeleinden van de verzameling en verwerking welbepaald en uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigdAVG art. 5 lid 1b.. Doelbinding gegevensverwerking Tijdig welbepaald en uitdrukkelijk omschreven- rechtmatigheid en doelmatigheid
PRIV_U.01.01.03 Het doel is zodanig vastgelegd (welbepaald) dat het een kader biedt waaraan getoetst kan worden of de gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd noodzakelijk zijn voor het doel en bij verdere verwerking of de gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd verenigbaar zijn met het oorspronkelijke doelAVG art. 6 lid 4.. Doelbinding gegevensverwerking Tijdig welbepaald en uitdrukkelijk omschreven verenigbaarheid met oorspronkelijke doel
PRIV_U.01.01.04 Het doel is uitdrukkelijk omschreven, dus niet te vaag of te ruim, maar nauwkeurig, specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden. Doelbinding gegevensverwerking Tijdig welbepaald en uitdrukkelijk omschreven- SMART
PRIV_U.01.02.01 De persoonsgegevens zijn toereikend, ter zake dienend en beperkt tot wat noodzakelijk is voor de doeleinden waarvoor zij worden verwerkt (minimale gegevensverwerking, ook wel data minimalisatie genoemd). Doelbinding gegevensverwerking Doeleinden- toereikend- ter zake dienend en beperkt
PRIV_U.01.02.02 De verwerking is alleen rechtmatig indien en voor zover aan ten minste een van de onderstaande voorwaarden is voldaanAVG art. 6 lid 1.:
  1. de betrokkene heeft toestemming gegevenWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat voor de verwerking van zijn persoonsgegevens voor een of meer specifieke doeleinden;
  2. de verwerking is noodzakelijk voor de uitvoering van een overeenkomst waarbij de betrokkene partij is of om op verzoek van de betrokkene vóór de sluiting van een overeenkomst maatregelen te nemen;
  3. de verwerking is noodzakelijk om te voldoen aan een wettelijke verplichting die op de verwerkingsverantwoordelijke rust;
  4. de verwerking is noodzakelijk om vitale belangen van de betrokkene of van een andere natuurlijke persoon te beschermen;
  5. de verwerking is noodzakelijk voor de vervulling van een taak van algemeen belang of van een taak in het kader van de uitoefening van het openbaar gezag dat aan de verwerkingsverantwoordelijke is opgedragen;
  6. de verwerking is noodzakelijk voor de behartiging van de gerechtvaardigde belangen van de verwerkingsverantwoordelijke of van een derde, behalve wanneer de belangen of de grondrechten en de fundamentele vrijheden van de betrokkene die tot bescherming van persoonsgegevens nopen, zwaarder wegen dan die belangen, met name wanneer de betrokkene een kind is. Dit punt f), geldt niet voor de verwerking door overheidsinstanties in het kader van de uitoefening van hun wettelijke taken.
  7. De rechtsgrond voor de verwerking moet worden vastgesteld bij het recht dat op de verwerkingsverantwoordelijke van toepassing isAVG art. 6 lid 3..
Doelbinding gegevensverwerking Doeleinden- rechtmatig
PRIV_U.01.02.03 Persoonsgegevens moeten behoorlijk en transparant worden verwerkt ten opzichte van de betrokkeneAVG art. 5. De AVG is niet van toepassing op de persoonsgegevens van overleden personen (Avg overweging 27).

Hiertoe:

  1. dient de gegevensverwerking transparant te zijn (U.02, §2.2.2) en U.05 (§2.2.5).
  2. dienen de gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd juist te zijn en zo nodig te worden bijgewerkt (U.03. §2.2.3).
  3. dienen de gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd passend te worden beveiligd (U.04, §2.2.4).
  4. dienen de gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd niet langer dan noodzakelijk te worden bewaard in een vorm die het mogelijk maakt de betrokkenen te identificeren is (U.06, §2.2.6).
Doelbinding gegevensverwerking Doeleinden- behoorlijk en transparant
PRIV_U.01.03.01 De verwerking voor een ander doel dan dat waarvoor de persoonsgegevens zijn verzameld is alleen mogelijk, wanneer:
  1. de verdere verwerking verenigbaar is met het doel waarvoor de persoons-gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd aanvankelijk zijn verzameld en de verwerkingsverantwoordelijke bij de beoordeling van de verenigbaarheid onder meer rekening houdt metAVG art. 6 lid 4.:
    1. ieder verband tussen de doeleinden waarvoor de persoonsgegevens zijn verzameld en de doeleinden van de voorgenomen verdere verwerking;
    2. het kader waarin de persoonsgegevens zijn verzameld, met name wat betreft de verhouding tussen de betrokkenen en de verwerkingsverantwoordelijke;
    3. de aard van de persoonsgegevens, met name of bijzondere categorieën van persoonsgegevens worden verwerktAVG art. 9. en of persoonsgegevens over strafrechtelijke veroordelingen en strafbare feiten worden verwerktAVG art. 10.;
    4. de mogelijke gevolgen van de voorgenomen verdere verwerking voor de betrokkenen;
    5. het bestaan van passende waarborgen, waaronder eventueel versleuteling of pseudonimisering. Of:
  2. de verdere verwerking plaatsvindt op basis van de toestemming van betrokkene; Of:
  3. wanneer de verdere verwerking berust op een wettelijke bepaling waarbij een specifieke uitzondering geldt.
Doelbinding gegevensverwerking Verdere verwerking i.r.t. ander doelen dan dat waarvoor de persoonsgegevens zijn verzameld is
PRIV_U.01.03.02 Wanneer de verwerkingsverantwoordelijke een verdere verwerking voorneemt moet de verwerkingsverantwoordelijke de betrokkene nog vóór die verdere verwerking informatie over dat andere doel en andere noodzakelijke informatie verstrekken (zie U.05, §2.2.5). Wanneer de oorsprong van de persoonsgegevens niet aan de betrokkene kan worden meegedeeld, omdat verschillende bronnen zijn gebruikt, moet algemene informatie worden verstrektAVG overweging 61.. Doelbinding gegevensverwerking Voornemens voor verdere verwerking
PRIV_U.01.04.01 Er vindt geen verwerking van persoonsgegevens plaats waaruit ras of etnische afkomst blijkt, tenzij:
  • aan /04.09 is voldaan, of:
  • de verwerking geschiedtUitvoeringswet AVG art. 22.:
  1. met het oog op de identificatieHet bekend maken van de identiteit van personen, organisaties of IT-voorzieningen. van de betrokkene en slechts voor zover dit voor dit doel onvermijdelijk is;
  2. met het doel personen van een bepaalde etnische of culturele minderheids-groep een bevoorrechte positie toe te kennen teneinde feitelijke nadelen verband houdende met de grond ras of etnische afkomst op te heffen of te verminderen en slechts indien:
    1. dit voor dat doel noodzakelijk is;
    2. de gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd slechts betrekking hebben op het geboorteland van de betrokkene, van diens ouders of grootouders, dan wel op andere, bij wet vastgestelde criteria, op grond waarvan op objectieve wijze vastgesteld kan worden of iemand tot een minderheidsgroep behoort als bedoeld in de aanhef van onderdeel b, en:
    3. de betrokkene daartegen geen schriftelijk bezwaar heeft gemaakt.
Doelbinding gegevensverwerking Bijzondere persoonsgegevens- m.b.t. ras of etnische afkomst
PRIV_U.01.04.02 Er vindt geen verwerking van persoonsgegevens plaats waaruit politieke opvattingen blijkt, tenzij:
  • aan /04.09 is voldaan, of:
  • de verwerking geschiedt met het oog op de eisen die met betrekking tot politieke opvattingen in redelijkheid kunnen worden gesteld in verband met de vervulling van functies in bestuursorganen en adviescollegesUitvoeringswet AVG art. 30..
Doelbinding gegevensverwerking Bijzondere persoonsgegevens- m.b.t. politieke opvattingen
PRIV_U.01.04.03 Er vindt geen verwerking van persoonsgegevens plaats waaruit religieuze of levensbeschouwelijke overtuigingen blijkt, tenzij:
  • aan /04.09 is voldaan, of:
  • de verwerking geschiedt door instellingen, voor zover dit noodzakelijk is met het oog op de geestelijke verzorging van de betrokkene, tenzij deze daartegen schriftelijk bezwaar heeft gemaaktUitvoeringswet AVG art. 29.. Hierbij worden ook geen persoons-gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd aan derden verstrekt zonder toestemming van de betrokkene.
Doelbinding gegevensverwerking Bijzondere persoonsgegevens- m.b.t. religieuze of levensbeschouwende overtuigingen
PRIV_U.01.04.04 Er vindt geen verwerking van persoonsgegevens plaats waaruit het lidmaatschap van een vakbond blijkt, tenzij aan /04.09 is voldaan. Doelbinding gegevensverwerking Bijzondere persoonsgegevens- m.b.t. lidmaatschap vakbond
PRIV_U.01.04.05 Er vindt geen verwerking van persoonsgegevens plaats van genetische gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd, tenzij:
  • voldaan is aan /04.09Uitvoeringswet AVG art. 24., of:
  • een zwaarwegend geneeskundig belang prevaleert, of:
  • de verwerking noodzakelijk is ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek of statistiek en de betrokkene uitdrukkelijke toestemming heeft gegevenWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat.
Doelbinding gegevensverwerking Bijzondere persoonsgegevens- m.b.t. genetische gegevens
PRIV_U.01.04.06 Er vindt geen verwerking van persoonsgegevens plaats van biometrische gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd met het oog op de unieke identificatieHet bekend maken van de identiteit van personen, organisaties of IT-voorzieningen. van een persoon, tenzij:
  • voldaan is aan /04.09, of:
  • de verwerking geschiedt met het oog op de identificatieHet bekend maken van de identiteit van personen, organisaties of IT-voorzieningen. van de betrokkene en slechts voor zover dit voor dit doel noodzakelijk en proportioneel is voor behartiging van de gerechtvaardigde belangen van de verwerkingsverantwoordelijke of een derdeUitvoeringswet AVG art. 26. De lidstaten kunnen bijkomende voorwaarden, waaronder beperkingen, met betrekking tot de verwerking van genetische gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd, biometrische gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd of gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd over gezondheid handhaven of invoeren..
Doelbinding gegevensverwerking Bijzondere persoonsgegevens- m.b.t. biometrische gegevens
PRIV_U.01.04.07 Er vindt geen verwerking van persoonsgegevens plaats van gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd over gezondheid, tenzij:
  • voldaan is aan /04.0, of:
  • dit noodzakelijk is met het oog op redenen van algemeen belang op het gebied van de volksgezondheid, zoals bescherming tegen ernstige grensoverschrijden-de gevaren voor de gezondheid of het waarborgen van hoge normen inzake kwaliteit en veiligheid van de gezondheidszorg en van geneesmiddelen of medische hulpmiddelen. In die situatie worden de gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd alleen verwerkt door personen die uit hoofde van ambt, beroep of wettelijk voorschrift, dan wel krachtens een overeenkomst tot geheimhouding hiertoe zijn verplicht. Indien de verwerkingsverantwoordelijke gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd persoonlijk verwerkt en op hem niet reeds uit hoofde van ambt, beroep of wettelijk voorschrift een geheimhoudings¬plicht rust, is hij verplicht tot geheimhouding van de gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd, behoudens voor zover de wet hem tot mededeling verplicht of uit zijn taak de noodzaak voortvloeit dat de gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd worden meegedeeld aan anderen die krachtens het eerste lid bevoegd zijn tot verwerking daarvan.
Doelbinding gegevensverwerking Bijzondere persoonsgegevens- m.b.t. gezondheidsgegevens
PRIV_U.01.04.08 Er vindt geen verwerking van persoonsgegevens plaats met betrekking tot iemands seksuele gedrag of seksuele gerichtheid, tenzij aan /04.09 is voldaan De lidstaten kunnen bijkomende voorwaarden, waaronder beperkingen, met betrekking tot de verwerking van genetische gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd, biometrische gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd of gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd over gezondheid handhaven of invoeren.. Doelbinding gegevensverwerking Bijzondere persoonsgegevens- m.b.t. sexueel gedrag of gerichtheid
PRIV_U.01.04.09 Indien wel de in /04.01 - /04.08 genoemde verwerkingen plaats vindt is aan één van de onderstaande voorwaarden voldaan :
  1. betrokkene heeft toestemming gegevenWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat;
  2. de verwerking is noodzakelijk voor de uitvoering van verplichtingen en de uitoefening van specifieke rechten op het gebied van het arbeidsrecht en socialezekerheidsrecht en sociale beschermingsrecht (zie ook /04.10);
  3. de verwerking is noodzakelijk ter bescherming van de vitale belangen van de betrokkene;
  4. de verwerking wordt verwerkt door een rechtspersoon zonder winstoogmerk die op politiek, levensbeschouwelijk, godsdienstig of vakbondsgebied werkzaam is;
  5. de gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd zijn openbaar gemaakt;
  6. de verwerking is noodzakelijk voor de instelling, uitoefening of verdediging van een rechtsvordering;
  7. de verwerking is noodzakelijk om redenen van zwaarwegend algemeen belang, op grond van Uniewetgeving of nationale wetgeving, mits evenredigheid met het nagestreefde doel wordt gewaarborgd, de wezenlijke inhoud van het recht op bescherming van persoonsgegevens wordt geëerbiedigd en passende en specifieke maatregelen worden getroffen ter bescherming van de grondrechten en de fundamentele belangen van de betrokkene (zie ook /04.10);
  8. de verwerking is noodzakelijk voor doelen van preventieve of arbeidsgenees-kunde, voor beoordeling van arbeidsgeschiktheid, medische diagnosen, voor het verstrekken van gezondheidszorg of sociale diensten, op grond van Unie-wetgeving of nationale wetgeving en onder de voorwaarden van het vierde lid (zie ook /04.10);
  9. de verwerking is noodzakelijk om redenen van algemeen belang op het gebied van de volksgezondheid op grond van Uniewetgeving of nationale wetgeving waarin passende en specifieke maatregelen zijn opgenomen ter bescherming van de rechten en vrijheden van de betrokkene, met name van het beroepsgeheim, of:
  10. de verwerking is noodzakelijk met het oog op archivering in het algemeen belang, wetenschappelijk of historisch onderzoek of statistische doelenAVG art. 89 lid 1., op grond van Uniewetgeving of nationale wetgeving, waarbij de evenredigheid met het nagestreefde doel wordt gewaarborgd, de wezenlijke inhoud van het recht op bescherming van persoonsgegevens wordt geëerbiedigd en passende en specifieke maatregelen worden getroffen ter bescherming van de grondrechten en de belangen van de betrokkene.
Doelbinding gegevensverwerking Bijzondere persoonsgegevens- m.b.t. voorwaarden aan de verwerking
PRIV_U.01.04.10 De voorwaarden b, g en h van /04.09 zijn niet van toepassing als de verwerking geschiedt doorUitvoeringswet AVG art. 23.:
  1. hulpverleners, instellingen of voorzieningen voor gezondheidszorg of maatschappelijke dienstverlening voor zover dat met het oog op een goede behandeling of verzorging van de betrokkene, dan wel het beheer van de betreffende instelling of beroepspraktijk noodzakelijk is;
  2. verzekeraars als bedoeld in artikel 1:1 van de Wet op het financieel toezicht en financiële dienstverleners die bemiddelen in verzekeringen als bedoeld in artikel 1:1 van die wet, voor zover dat noodzakelijk is voor:
    1. de beoordeling van het door de verzekeraar te verzekeren risico en de betrokkene geen bezwaar heeft gemaakt, of:
    2. de uitvoering van de overeenkomst van verzekering;
  3. scholen voor zover dat met het oog op de speciale begeleiding van leerlingen of het treffen van bijzondere voorzieningen in verband met hun gezondheidstoestand noodzakelijk is;
  4. een reclasseringsinstelling, een bijzondere reclasseringsambtenaar, de raad voor de kinderbescherming of de gecertificeerde instelling, bedoeld in artikel 1.1 van de Jeugdwet en de rechtspersoon, bedoeld in artikel 256 eerste lid of artikel 302 tweede lid van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek, voor zover dat noodzakelijk is voor de uitvoering van de hun wettelijk opgedragen taken;
  5. Onze Minister voor zover dat in verband js met de tenuitvoerlegging van vrijheidsstraffen of vrijheidsbenemende maatregelen noodzakelijk;
  6. bestuursorganen, pensioenfondsen, werkgevers of instellingen die te hunnen behoeve werkzaam zijn voor zover dat noodzakelijk is voor:
    1. een goede uitvoering van wettelijke voorschriften, pensioenregelingen of collectieve arbeidsovereenkomsten die voorzien in aanspraken die afhankelijk zijn van de gezondheidstoestand van de betrokkene, of:
    2. de reïntegratie of begeleiding van werknemers of uitkeringsgerechtigden in verband met ziekte of arbeidsongeschiktheid.
Doelbinding gegevensverwerking Bijzondere persoonsgegevens- m.b.t. noodzakelijke uitzonderingen
PRIV_U.01.04.11 Het verbod om bijzondere persoonsgegevens te verwerkeneen bewerking of een geheel van bewerkingen met betrekking tot persoonsgegevens of een geheel van persoonsgegevens, al dan niet uitgevoerd via geautomatiseerde procedés, zoals het verzamelen, vastleggen, ordenen, structureren, opslaan, bijwerken of wijzigen, opvragen, raadplegen, gebruiken, verstrekken door middel van doorzending, verspreiden of op andere wijze ter beschikking stellen, aligneren of combineren, afschermen, wissen of vernietigen van gegevens., is vanuit het algemeen belang (punt g) niet van toepassing indienUitvoeringswet AVG art. 28.:
  1. dit noodzakelijk is ter voldoening aan een volkenrechtelijke verplichting;
  2. de gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd worden verwerkt door de Autoriteit of een ombudsman als bedoeld in artikel 9:17 van de Algemene wet bestuursrecht en dit noodzakelijk is met het oog op een zwaarwegend algemeen belang, voor de uitvoering van de hun wettelijk opgedragen taken en bij die uitvoering is voorzien in zodanige waarborgen dat de persoonlijke levenssfeer van de betrokkene niet onevenredig wordt geschaad, of:
  3. dit noodzakelijk is met het oog op een zwaarwegend algemeen belang, passende waarborgen worden geboden ter bescherming van de persoonlijke levenssfeer en de Autoriteit ontheffing heeft verleend. De Autoriteit kan bij het verlenen van ontheffing beperkingen en voorschriften opleggen. Hierbij wordt de evenredigheid met het nagestreefde doel gewaarborgd, de wezenlijke inhoud van het recht op bescherming van persoonsgegevens geëerbiedigd en worden passende en specifieke maatregelen getroffen ter bescherming van de grondrechten en de fundamentele belangen van de betrokkene.
Doelbinding gegevensverwerking Bijzondere persoonsgegevens- m.b.t. verplichtingen of algemeen belang
PRIV_U.01.05.01 Persoonsgegevens betreffende strafrechtelijke veroordelingen en strafbare feiten (inclusief een door de rechter opgelegd verbod naar aanleiding van onrechtmatig of hinderlijk gedrag) of daarmee verband houdende veiligheidsmaatregelen mogen alleen worden verwerktUitvoeringswet AVG art. 31.:
  1. als de verwerking geschiedt door organen die krachtens de wet zijn belast met de toepassing van het strafrecht, alsmede door verwerkingsverantwoordelijken die deze hebben verkregen krachtens de Wet politiegegevens of de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd;
  2. als de verwerkingsverantwoordelijke deze gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd ten eigen behoeve verwerkt :
    1. ter beoordeling van een verzoek van betrokkene om een beslissing over hem te nemen of aan hem een prestatie te leveren, of:
    2. ter bescherming van zijn belangen voor zover het gaat om strafbare feiten die zijn of op grond van feiten en omstandigheden naar verwachting zullen worden gepleegd jegens hem of jegens personen die in zijn dienst zijn;
  3. indien deze ten behoeve van derden worden verwerkt:
    1. door verwerkingsverantwoordelijken die optreden krachtens een vergunning op grond van de Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus;
    2. door een verwerkingsverantwoordelijke die tevens rechtspersoon is en in dezelfde groep is verbonden als bedoeld in artikel 2:24b van het Burgerlijk Wetboek, of:
    3. door een verwerkingsverantwoordelijke die hiervoor toestemming heeft verkregen van de Autoriteit.
Doelbinding gegevensverwerking Strafrechtelijke veroordelingen en strafbare feiten
PRIV_U.01.05.02 De verwerking vindt alleen plaats onder toezicht van de overheid of indien de verwerking is toegestaan bij wet- en regelgeving die passende waarborgen voor de rechten en vrijheden van de betrokkenen bieden. Omvattende registers van strafrechtelijke veroordelingen mogen alleen worden bijgehouden onder toezicht van de overheidAVG art. 10.. Doelbinding gegevensverwerking Strafrechtelijke veroordelingen en strafbare feiten- eisen aan de verwerking
PRIV_U.01.05.03 De verwerking van de gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd over personeel in dienst van de verwerkingsverantwoordelijke, vindt plaats overeenkomstig regels die zijn vastgesteld in overeenstemming met de procedure als bedoeld in de Wet op de ondernemingsradenUitvoeringswet AVG art. 31 lid 2.. Doelbinding gegevensverwerking Strafrechtelijke veroordelingen en strafbare feiten- i.r.t. de OR
PRIV_U.01.05.04 Het verbod om persoonsgegevens te verwerkeneen bewerking of een geheel van bewerkingen met betrekking tot persoonsgegevens of een geheel van persoonsgegevens, al dan niet uitgevoerd via geautomatiseerde procedés, zoals het verzamelen, vastleggen, ordenen, structureren, opslaan, bijwerken of wijzigen, opvragen, raadplegen, gebruiken, verstrekken door middel van doorzending, verspreiden of op andere wijze ter beschikking stellen, aligneren of combineren, afschermen, wissen of vernietigen van gegevens., is niet van toepassing voor zover dit noodzakelijk is in aanvulling op de verwerking van strafrechtelijke gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd voor de doeleinden waarvoor deze gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd worden verwerktUitvoeringswet AVG art. 31 lid 3.. Doelbinding gegevensverwerking Strafrechtelijke veroordelingen en strafbare feiten- verwerking voor de doeleinden waarvoor deze gegevens worden verwerkt.
PRIV_U.01.05.05 De verwerking van persoonsgegevens betreffende strafrechtelijke veroordelingen en strafbare feiten of daarmee verband houdende veiligheidsmaatregelen is toegestaan indien dit geschied door en ten behoeve van publiekrechtelijke samenwerkingsverbanden van verwerkingsverantwoordelijken of groepen van verwerkingsverantwoordelijken indien de verwerking noodzakelijk is voor de uitvoering van de taak van deze verwerkingsverantwoordelijken of groepen van verwerkingsverantwoordelijken en bij de uitvoering is voorzien in zodanige waarborgen dat de persoonlijke levenssfeer van de betrokkene niet onevenredig wordt geschaadUitvoeringswet AVG art. 31 lid 4.. Doelbinding gegevensverwerking Strafrechtelijke veroordelingen en strafbare feiten- t.b.v. verwerkingsverantwoordelijken bij noodzakelijke verwerking
PRIV_U.01.06.01 Het bepalen van een nummer dat ter identificatieHet bekend maken van de identiteit van personen, organisaties of IT-voorzieningen. van een persoon bij wet is voorgeschreven wordt slechts gebruikt ter uitvoering van de betreffende wet dan wel voor doeleinden die bij de wet bepaaldUitvoeringswet AVG art. 44.:
  1. Overheidsorganen kunnen bij het verwerkeneen bewerking of een geheel van bewerkingen met betrekking tot persoonsgegevens of een geheel van persoonsgegevens, al dan niet uitgevoerd via geautomatiseerde procedés, zoals het verzamelen, vastleggen, ordenen, structureren, opslaan, bijwerken of wijzigen, opvragen, raadplegen, gebruiken, verstrekken door middel van doorzending, verspreiden of op andere wijze ter beschikking stellen, aligneren of combineren, afschermen, wissen of vernietigen van gegevens. van persoonsgegevens in het kader van de uitvoering van hun publieke taak gebruik maken van het burgerservicenummer (BSN), zonder dat daarvoor nadere regelgeving vereist is.
  2. Het burgerservicenummer (BSN) als uniek persoonsnummer voldoet aan artikel 10 van de Wet algemene bepalingen burgerservicenummer (Wabb).
  3. Voor instellingen die geen beroep kunnen doen op Wabb art. 10 dient het gebruik te zijn voorgeschreven in sectorale wetgeving. Zo geldt bijvoorbeeld voor de zorgsector de Wet gebruik burgerservicenummer in de Zorg en moeten banken het BSN gebruiken voor uitwisseling van gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd met de Belastingdienst. Daarnaast zijn andere identificerende nummers in gebruik, bijvoorbeeld het onderwijsnummer, dat overeenkomt met het burgerservice¬nummer, tenzij de deelnemer geen burgerservicenummer heeft.
Doelbinding gegevensverwerking Nationaal identificerend nummer
PRIV_U.01.07.01 Een betrokkene wordt niet onderworpen aan een geautomatiseerde individuele besluitvorming, tenzij het besluit:
  1. noodzakelijk is voor de totstandkoming of de uitvoering van een overeen-komst tussen de betrokkene en een verwerkingsverantwoordelijke, of:
  2. is toegestaan bij de wet- en regelgeving die op de verwerkingsverantwoordelijke van toepassing is en die ook voorziet in passende maatregelen ter bescherming van de rechten en vrijheden en gerechtvaardigde belangen van de betrokkene, of:
  3. berust op de uitdrukkelijke toestemming van de betrokkene.
Doelbinding gegevensverwerking Geautomatiseerde besluitvorming- geen geautomatiseerde individuele besluitvorming tenzij
PRIV_U.01.07.02 In de bij punten a) en c) in /07.01 bedoelde gevallen heeft de verwerkingsverant-woordelijke passende maatregelen getroffen ter bescherming van de rechten en vrijheden en gerechtvaardigde belangen van de betrokkene, waaronder ten minste het recht op menselijke tussenkomst van de verwerkingsverantwoordelijke, het recht om zijn standpunt kenbaar te maken en het recht om het besluit aan te vechten. Doelbinding gegevensverwerking Geautomatiseerde besluitvorming- m.b.t. rechten en vrijheden en gerechtvaardigde belangen van de betrokkene
PRIV_U.01.07.03 Bij de bij punten a) en c) in /07.01 bedoelde besluiten zijn niet gebaseerd op de bijzondere categorieën van persoonsgegevens, tenzij /04.01 punt a) of g), van toepassing is en passende maatregelen ter bescherming van de gerechtvaardigde belangen van de betrokkene zijn getroffen. Doelbinding gegevensverwerking Geautomatiseerde besluitvorming i.r.t. bijzondere categorieën van persoonsgegevens
PRIV_U.01.08.01 De verwerking van (bijzondere) persoonsgegevens ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek of statistiek en archivering in het algemeen belang vindt plaats zover Invulling van art. 9 lid 2j. Uitvoeringswet Avg art. 27.:
  1. het onderzoek een algemeen belang dient;
  2. de verwerking voor het betreffende onderzoek of de betreffende statistiek noodzakelijk is;
  3. het vragen van uitdrukkelijke toestemming onmogelijk blijkt of een onevenredige inspanning kost, en:
  4. bij de uitvoering is voorzien in zodanige waarborgen dat de persoonlijke levenssfeer van de betrokkene niet onevenredig wordt geschaad.
Doelbinding gegevensverwerking Eisen aan het verwerken van (bijzondere) persoonsgegevens
PRIV_U.01.08.02 Verwerking van persoonsgegevens ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek of archivering vindt alleen plaats, als passende technische en organisatorische maat-regelen zijn getroffen om de rechten en vrijheden van de betrokkene te beschermen:
  • het waarborgen van de doelbindingHet principe dat iemand (persoon of organisatie) alleen informatie mag vragen, opslaan, gebruiken, delen ten behoeve van welbepaalde, uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigde doeleinden.AVG art. 5 lid 1b. (bijvoorbeeld door pseudonimisering), en:
  • de betrokkene niet meer kan worden geïdentificeerdAVG art. 5 lid 1e..
Doelbinding gegevensverwerking Eisen aan het verwerken van persoonsgegevens
PRIV_U.02.01.01 Elke verwerkingsverantwoordelijke houdt een register van de verwerkingsactiviteiten die onder hun verantwoordelijkheid plaatsvinden, tenzij er een uitzonderingsgrond is (/01.06). In voorkomend geval gebeurt de registratie door een vertegenwoordiger van de verwerkingsverantwoordelijke. Register van verwerkingsactiviteiten Register van verwerkingsverantwoordelijke
PRIV_U.02.01.02 Het register van de verwerkingsverantwoordelijke met de verwerkingsactiviteiten bevat alle volgende gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerdAVG art. 30 lid 1.:
  1. de naam en de contactgegevens van:
    1. de verwerkingsverantwoordelijke en eventuele gezamenlijke verwerkingsverantwoordelijken, en:
    2. in voorkomend geval:
      1. van de vertegenwoordiger van de verwerkingsverantwoordelijke, en:
      2. van de Functionaris voor de Gegevensbescherming;
  2. de verwerkingsdoeleinden;
  3. een beschrijving van de categorieën van betrokkenen;
  4. een beschrijving van de categorieën van persoonsgegevens;
  5. de categorieën van ontvangers aan wie de persoonsgegevens zijn of zullen worden verstrekt;
  6. bij doorgiften aan een derde land of een internationale organisatie:
    1. de doorgifte van verstrekte persoonsgegevens
    2. de vermelding van dat derde land of die internationale organisatie
    3. de documenten inzake de passende waarborgen;
  7. de beoogde termijnen waarbinnen de verschillende categorieën van gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd moeten worden gewist (indien mogelijk);
  8. een algemene beschrijving van de technische en organisatorische beveiligingsmaatregelen (indien mogelijk).
Register van verwerkingsactiviteiten Register van verwerkingsverantwoordelijke- inhoud van het register
PRIV_U.02.01.03 De verwerker houdt een register van alle categorieën van verwerkingsactiviteiten die ten behoeve van de verwerkingsverantwoordelijke plaatsvinden, tenzij er een uitzonderingsgrond is (/01.06). In voorkomend geval gebeurt de registratie door een vertegenwoordiger van de verwerker. Register van verwerkingsactiviteiten Register van verwerker- categorieën van verwerkingsactiviteiten
PRIV_U.02.01.04 Het register van de verwerker met alle categorieën van verwerkingsactiviteiten bevat alle volgende gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerdAVG art. 30 lid 1.:

1) de naam en de contactgegevens van: a) de verwerkers b) iedere verwerkingsverantwoordelijke voor rekening waarvan de verwerker handelt. In voorkomend geval: i) de vertegenwoordiger van de verwerkingsverantwoordelijke, of: ii) de verwerker en van de Functionaris voor de Gegevensbescherming; 2) de categorieën van verwerkingen die voor rekening van iedere verwerkings-verantwoordelijke zijn uitgevoerd; 3) bij doorgiften aan een derde land of een internationale organisatie: a) de doorgifte van verstrekte persoonsgegevens b) de vermelding van dat derde land of die internationale organisatie c) de documenten inzake de passende waarborgen;

4) een algemene beschrijving van de technische en organisatorische beveiligingsmaatregelen (indien mogelijk).
Register van verwerkingsactiviteiten Register van verwerker- inhoud van het register
PRIV_U.02.01.05 Het register is in schriftelijke vorm, waaronder in elektronische vorm, opgesteld. Register van verwerkingsactiviteiten Register van verwerker- in schriftelijke elektronische vorm
PRIV_U.02.01.06 Het register hoeft niet te worden bijgehouden, indien:
  1. De onderneming of organisaties minder dan 250 personen in dienst heeft,
  2. het niet waarschijnlijk is dat de verwerking die zij verrichten een risico inhoudt voor de rechten en vrijheden van de betrokkenen,
  3. de verwerking incidenteel is, en:
  4. er geen verwerking plaatsvindt van bijzondere categorieën van gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd of persoons¬gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd in verband met strafrechtelijke veroordelingen en strafbare feiten.
Register van verwerkingsactiviteiten Register van verwerker- niet bijgehouden als …
PRIV_U.02.02.01 De registers van de verwerkingsverantwoordelijke en van de verwerker geven één samenhangend beeld. Register van verwerkingsactiviteiten Op verzoek van AP wordt middels de registers een actueel en samenhangend beeld
PRIV_U.02.02.02 Op verzoek van de AP wordt middels de registers een actueel beeld gegevenWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Register van verwerkingsactiviteiten Registers van de verwerkingsverantwoordelijke en van de verwerker geven één actueel en samenhangend beeld
PRIV_U.02.02.03 De onderlinge samenhang (gegevensstromen) en afhankelijkheden tussen:
  1. de bedrijfsprocessen;
  2. organisaties en organisatieonderdelen;
  3. de verwerkingen;
  4. de locaties waar persoonsgegevens opgeslagen;
  5. de gegevensuitwisselingen (binnen en buiten de eigen organisatie);
  6. de systemen zijn benoemd en beschreven.
Register van verwerkingsactiviteiten Actueel en samenhangend beeld t.a.v. gegevensstromen
PRIV_U.02.02.04 Bij wijzigingen in bestaande en nieuwe verwerkingen worden de resultaten vanuit de gegevensbeschermingseffectbeoordeling (GEB) meegenomen als onderdeel van de opname van de verwerking in het register. Register van verwerkingsactiviteiten Actueel en samenhangend beeld bij nieuwe en bij wijziging van bestaande verwerkingen
PRIV_U.03.01.01 De verwerkingsverantwoordelijke heeft de nodige maatregelen getroffen om de juistheid en nauwkeurigheid van persoonsgegevens te waarborgen. Kwaliteitsmanagement Maatregelen i.r.t. juistheid en nauwkeurigheid
PRIV_U.03.01.02 De verwerkingsverantwoordelijke voert periodiek controles op de juiste werking van de getroffen maatregelen en brengt hierover rapportages uit aan hogere management. Kwaliteitsmanagement Controle op juistheid en nauwkeurigheid
PRIV_U.03.02.01 Op verzoek van betrokkene worden onvolledige persoonsgegevens vervolledigd (met inachtneming van de doeleinden van de verwerking), onder meer op basis van een aanvullende verklaring van betrokkeneAVG art. 16 lid 1.. Kwaliteitsmanagement Gecorrigeerd- gestaakt of overgedragen- rectificatie op verzoek van betrokkene
PRIV_U.03.02.02 Op verzoek van betrokkene worden onvolledige persoonsgegevens vervolledigd (met inachtneming van de doeleinden van de verwerking), onder meer op basis van een aanvullende verklaring van betrokkeneAVG art. 16 lid 1.. Kwaliteitsmanagement Gecorrigeerd- gestaakt of overgedragen- vervollediging op verzoek van betrokkene
PRIV_U.03.02.03 Op verzoek van de betrokkene worden de hem betreffende persoonsgegevens gewist wanneer een van de volgende gevallen van toepassing isAVG art. 17 lid 1.:
  1. de persoonsgegevens zijn niet langer nodig voor de doeleinden waarvoor zij zijn verzameld of anderszins verwerkt;
  2. de betrokkene trekt de toestemming waarop de verwerking berust in en er is geen andere rechtsgrond voor de verwerking;
  3. de betrokkene maakt bezwaar tegen de verwerking en er zijn geen prevalerende dwingende gerechtvaardigde gronden voor de verwerking;
  4. de persoonsgegevens zijn onrechtmatig verwerkt;
  5. de persoonsgegevens moeten worden gewist om te voldoen aan een in het wettelijke recht neergelegde wettelijke verplichting die op de verwerkings-verantwoordelijke rust;
  6. de persoonsgegevens van kinderen jonger dan 16 jaar zijn verzameld in verband met een aanbod van diensten van de informatiemaatschappij.
Kwaliteitsmanagement Gecorrigeerd- gestaakt of overgedragen- wissen op verzoek van betrokkene
PRIV_U.03.02.04 Bij bezwaar van betrokkene wordt de verwerking gestaakt, tenzij er dwingende gerechtvaardigde gronden voor de verwerking kunnen worden aangevoerd die zwaarder wegen dan de belangen, rechten en vrijheden van de betrokkene of die verband houden met de instelling, uitoefening of onderbouwing van een rechtsvorderingAVG art. 21 lid 1.. Kwaliteitsmanagement Gecorrigeerd- gestaakt of overgedragen- steken van de verwerking op verzoek van betrokkene
PRIV_U.03.02.05 Wanneer de verwerkingsverantwoordelijke de persoonsgegevens openbaar heeft gemaakt en verplicht is de persoonsgegevens te wissen, neemt hij, rekening houdend met de beschikbare technologie en de uitvoeringskosten, redelijke maatregelen, waaronder technische maatregelen om verwerkingsverantwoordelijken die de persoonsgegevens verwerkeneen bewerking of een geheel van bewerkingen met betrekking tot persoonsgegevens of een geheel van persoonsgegevens, al dan niet uitgevoerd via geautomatiseerde procedés, zoals het verzamelen, vastleggen, ordenen, structureren, opslaan, bijwerken of wijzigen, opvragen, raadplegen, gebruiken, verstrekken door middel van doorzending, verspreiden of op andere wijze ter beschikking stellen, aligneren of combineren, afschermen, wissen of vernietigen van gegevens. ervan op de hoogte te stellen, dat de betrokkene de verwerkingsverantwoordelijken heeft verzocht om iedere koppeling naar of kopie of reproductie van, die persoonsgegevens te wissenAVG art. 17 lid 2.. Kwaliteitsmanagement Gecorrigeerd- gestaakt of overgedragen redelijke maatregelen na openbaarmaking van persoonsgegevens
PRIV_U.03.02.06 Op verzoek van betrokkene wordt de verwerking beperkt, indien:
  1. de juistheid van de persoonsgegevens wordt betwist door de betrokkene, gedurende een periode die de verwerkingsverantwoordelijke in staat stelt de juistheid van de persoonsgegevens te controleren;
  2. de verwerking is onrechtmatig en de betrokkene verzet zich tegen het wissen van de persoonsgegevens en verzoekt in de plaats daarvan om beperking van het gebruik ervan;
  3. de verwerkingsverantwoordelijke heeft de persoonsgegevens niet meer nodig voor de verwerkingsdoeleinden, maar de betrokkene heeft deze nodig voor de instelling, uitoefening of onderbouwing van een rechtsvordering, of:
  4. de betrokkene heeft bezwaar gemaakt tegen de verwerking, in afwachting van het antwoord op de vraag of de gerechtvaardigde gronden van de verwerkingsverantwoordelijke zwaarder wegen dan die van de betrokkene.
Kwaliteitsmanagement Gecorrigeerd- gestaakt of overgedragen- beperking van de verwerking op verzoek van betrokkene
PRIV_U.03.02.07 De betrokkene heeft het recht de hem betreffende persoonsgegevens in een gestructureerde, gangbare en machineleesbare vorm te verkrijgen en hij heeft het recht die gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd aan een andere verwerkingsverantwoordelijke over te dragen zonder daarbij te worden gehinderd door de verwerkingsverantwoordelijke aan wie de persoonsgegevens waren verstrektAVG art. 20., als de verwerking berust op:
  1. toestemming van betrokkene, of:
  2. een overeenkomst waarbij de betrokkene partij is of de verwerking via geautomatiseerde procedés wordt verricht;

en geldt niet als:

  1. de verwerking noodzakelijk is voor de vervulling van een taak van algemeen belang of van een taak in het kader van de uitoefening van het openbaar gezag dat aan de verwerkingsverantwoordelijke is verleend;
  2. het afbreuk doet aan de rechten en vrijheden van anderen.
Kwaliteitsmanagement Gecorrigeerd- gestaakt of overgedragen- recht op ontvangst van gegevens en op overdragen van gegevens aan andere verwerkingsverantwoordelijke
PRIV_U.03.02.08 De betrokkene kan de gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd rechtstreeks van de ene verwerkingsverantwoordelijke naar de andere laten overdragen indien /02.07 geldt en dit technisch mogelijk is. Kwaliteitsmanagement Gecorrigeerd- gestaakt of overgedragen- overdracht aan andere verwerkingsverantwoordelijke
PRIV_U.03.03.01 De verwerkingsverantwoordelijke stelt iedere ontvanger aan wie persoonsgegevens zijn verstrekt, in kennis van elke rectificatie, gegevenswissing of verwerkingsbeperking, tenzij dit onmogelijk blijkt of onevenredig veel inspanning vergtAVG art. 19.. Kwaliteitsmanagement Geïnformeerd- van iedere ontvanger van elke rectificatie- gegevenswissing of verwerkingsbeperking
PRIV_U.03.03.02 De verwerkingsverantwoordelijke informeert op verzoek van de betrokkene aan wie hij de mededeling van correctie heeft gedaanAVG art. 19.. Kwaliteitsmanagement Geïnformeerd- betrokkene aan wie correctie mededelingen zijn verstrekt
PRIV_U.03.03.03 De verwerkingsverantwoordelijke informeert op verzoek van de betrokkene aan wie hij de mededeling van correctie heeft gedaanAVG art. 19.. Kwaliteitsmanagement Geïnformeerd- bretrokkene over gevolg van verzoek van betrokken
PRIV_U.03.03.04 De verwerkingsverantwoordelijke verstrekt de betrokkene onverwijld en in ieder geval binnen een maand na ontvangst van het correctieverzoek informatie over het gevolg dat aan het verzoek is gegevenWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Afhankelijk van de complexiteit van de verzoeken en van het aantal verzoeken kan die termijn indien nodig met nog eens twee maanden worden verlengd. De verwerkingsverantwoordelijke stelt de betrokkene binnen één maand na ontvangst van het verzoek in kennis van een dergelijke verlenging. Kwaliteitsmanagement Geïnformeerd- elketronische verwerking van het verzoek
PRIV_U.03.03.06 Wanneer de betrokkene zijn verzoek elektronisch indient, wordt de informatie indien mogelijk elektronisch verstrekt; tenzij de betrokkene anderszins verzoektAVG art. 12 lid 3.. Kwaliteitsmanagement Geïnformeerd- informeren bij geen gevolg geven aan het verzoek
PRIV_U.03.03.07 De verwerkingsverantwoordelijke reageert schriftelijk of met andere middelen; indien passend met elektronische middelen. Als de betrokkene daarom verzoekt, kan de informatie, op voorwaarde dat de identiteit van de betrokkene met andere middelen bewezen is, mondeling worden meegedeeldAVG art. 12 lid 5.. Kwaliteitsmanagement Geïnformeerd- schriftelijk of op andere wijze
PRIV_U.03.03.08 Wanneer de verwerkingsverantwoordelijke geen gevolg geeft aan het verzoek van de betrokkene, deelt hij deze laatste onverwijld en uiterlijk binnen één maand na ontvangst van het verzoek mee waarom het verzoek zonder gevolg is gebleven en informeert hij hem over de mogelijkheid om een klacht in te dienen bij de AP en beroep bij de rechter in te stellenAVG art. 12 lid 4.. Kwaliteitsmanagement Geïnformeerd- identificatie van betrokkene
PRIV_U.04.01.01 De verwerkingsverantwoordelijke en de verwerker zorgen ervoor dat de toegang beperkt is tot diegenen die toegang moeten hebben voor het uitvoeren van hun functie of taken of tot diegenen die daartoe wettelijk zijn gehoudenAVG art. 32 lid 3.. Beveiligen van de verwerking van persoonsgegevens Technische en organisatorische maatregelen- beperkte toegang
PRIV_U.04.01.02 Persoonsgegevens zijn fysiek beveiligd tegen diefstal en ongewenste toegang:
  1. Als persoonsgegevens op fysieke wijze bestaan, zijn deze ook fysiek beschermd.
  2. De wijze van verzameling van gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd is niet privacygevoelig.
Beveiligen van de verwerking van persoonsgegevens Technische en organisatorische maatregelen- fysieke beveiliging
PRIV_U.04.01.03 Persoonsgegevens zijn organisatorisch beveiligd door middel van maatregelen voor de inrichting van de organisatie, welke zijn opgenomen in een informatiebeveiligingsplan. Beveiligen van de verwerking van persoonsgegevens Technische en organisatorische maatregelen- organisatorische beveiliging
PRIV_U.04.01.04 De maatregelen waarborgen een passend beveiligingsniveau en bevatten onder meerAVG art. 32. Dit is 'het informatiebeveiligingsartikel':
  1. de pseudonimisering en versleuteling van persoonsgegevens;
  2. het vermogen om op permanente basis de vertrouwelijkheidDe eigenschap dat informatie niet beschikbaar wordt gesteld of wordt ontsloten aan onbevoegde personen, integriteit, beschikbaarheidgegevens worden opgeslagen volgens duurzame normen en afhankelijk van de organisatiekeuze beschikbaar gesteld aan verschillende afnemers. Dit kan zich bijvoorbeeld uiten in technische, privacy afgeschermde, digitale, open of gesloten vormen. en veerkracht van de verwerkingssystemen en diensten te garanderen;
  3. het vermogen om bij een fysiek of technisch incident de beschikbaarheidgegevens worden opgeslagen volgens duurzame normen en afhankelijk van de organisatiekeuze beschikbaar gesteld aan verschillende afnemers. Dit kan zich bijvoorbeeld uiten in technische, privacy afgeschermde, digitale, open of gesloten vormen. van en de toegang tot de persoonsgegevens tijdig te herstellen;
  4. een procedure voor het op gezette tijdstippen testen, beoordelen en evalueren van de doeltreffendheid van de technische en organisatorische maatregelen ter beveiliging van de verwerking.
Beveiligen van de verwerking van persoonsgegevens Technische en organisatorische maatregelen- passend beveiligingsniveau
PRIV_U.04.02.01 De technische, organisatorische en fysieke beveiligingsmaatregelen bieden voor alle verwerkingen van persoonsgegevens een passend beschermingsniveau en dit kan worden aangetoond. De maatregelen zijn daartoe proportioneel en subsidiair. Beveiligen van de verwerking van persoonsgegevens Passend niveau- technische- organisatorische en fysieke beveiligingsmaatregelen
PRIV_U.04.02.02 De beveiligingsmaatregelen zijn gebaseerd op een analyse van het verwerkingsrisico (risicoanalyse). Bij de beoordeling van het passende beveiligingsniveau wordt met name rekening gehouden met verwerkingsrisico's als gevolg van de vernietiging, het verlies, de wijziging of de ongeoorloofde verstrekking van of ongeoorloofde toegang tot doorgezonden, opgeslagen of anderszins verwerkte gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd, hetzij per ongeluk hetzij onrechtmatigAVG art. 32 lid 2.. Beveiligen van de verwerking van persoonsgegevens Passend niveau- gebaseerd op analyse van het verwerkingsrisico
PRIV_U.04.02.03 Het aansluiten bij een goedgekeurde gedragscode of een goedgekeurde certificering kan worden gebruikt om aan te tonen dat de maatregelen passend zijn. Beveiligen van de verwerking van persoonsgegevens Passend niveau- aantoonbaarheid
PRIV_U.05.01.01 De toestemming van de betrokkene wordt verkregen voorafgaand aan de verwerkingAVG art. 6 lid 1.Vetgedrukte tekst, het doorgeven aan derden en het verder verwerkeneen bewerking of een geheel van bewerkingen met betrekking tot persoonsgegevens of een geheel van persoonsgegevens, al dan niet uitgevoerd via geautomatiseerde procedés, zoals het verzamelen, vastleggen, ordenen, structureren, opslaan, bijwerken of wijzigen, opvragen, raadplegen, gebruiken, verstrekken door middel van doorzending, verspreiden of op andere wijze ter beschikking stellen, aligneren of combineren, afschermen, wissen of vernietigen van gegevens.AVG art. 14 lid 3.. Dit geldt voor persoonsgegevens die via betrokkenen of anderen wordt of is verkregen. Informatieverstrekking aan betrokkene bij verzameling persoonsgegevens Tijdig- toestemming van de betrokkene vooraf
PRIV_U.05.01.02 InformatieBetekenisvolle gegevens. over de niet van betrokkene verkregen persoonsgegevens wordt binnen een redelijke termijn, maar uiterlijk binnen één maand na de verkrijging van de persoonsgegevensAVG art. 14 lid 3.. Informatieverstrekking aan betrokkene bij verzameling persoonsgegevens Tijdig- verstrekken van informatie
PRIV_U.05.02.01 Het verzoek om toestemming bestaat in een begrijpelijke en gemakkelijk toegankelijke vorm en in duidelijke en eenvoudige taal zodanig gepresenteerd dat een duidelijk onderscheid kan worden gemaakt met de andere aangelegenhedenAVG art. 7 lid 2.. Informatieverstrekking aan betrokkene bij verzameling persoonsgegevens Informatie- verzoek om toestemming
PRIV_U.05.02.02 Wanneer persoonsgegevens bij de betrokkene worden verzameld, ontvangt de betrokkene de volgende informatieAVG art. 13.:
  1. de identiteit en contactgegevens van de verantwoordelijke;
  2. in voorkomend geval de contactgegevens van de Functionaris voor de Gegevensbescherming;
  3. de verwerkingsdoeleinden en ook de rechtsgrond van de gegevensverwerking;
  4. de gerechtvaardigde belangen van de verwerkingsverantwoordelijke of van een derde indien de verwerking op deze rechtsgrond (art. 6.1f) is gebaseerd;
  5. in voorkomend geval de ontvangers of categorieën van ontvangers van persoonsgegevens;
  6. in voorkomend geval dat de verwerkingsverantwoordelijke het voornemen heeft de persoonsgegevens door te geven aan een derde land of internationale organisatie of een adequaatheidsbesluit van de commissie bestaat, welke de passende waarborgen zijn en hoe deze kunnen worden ingezien;
  7. de periode dat de gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd worden opgeslagen of de criteria ter bepaling van die termijn;
  8. dat de betrokkene recht heeft op inzage, rectificatie of wissing of beperking van de hem betreffende verwerking en het recht bezwaar tegen de verwerking te maken en dat de betrokkene het recht heeft op gegevensoverdraagbaarheid;
  9. dat de betrokkene zijn toestemming te allen tijde kan intrekken (voor zover de verwerking is gebaseerd op de rechtsgrond toestemming);
  10. dat de betrokkene een klacht mag indienen bij de AP;
  11. of de verstrekking een wettelijke of contractuele verplichting is dan wel een noodzakelijke voorwaarde om een overeenkomst te sluiten;
  12. of de betrokkene verplicht is de gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd te verstrekken en wat de mogelijke gevolgen zijn als deze de gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd niet verstrekt;
  13. of geautomatiseerde besluitvorming en/of profilering bestaat en in die gevallen nuttige informatie over de onderliggende logica alsmede het belang en de verwachte gevolgen voor de betrokkene;
  14. informatie over het andere doel, wanneer een verwerking gaat plaatsvinden voor een ander doel dan waarvoor de persoonsgegevens zijn verzameld.
Informatieverstrekking aan betrokkene bij verzameling persoonsgegevens Informatie aan betrokkene
PRIV_U.05.02.03 Wanneer persoonsgegevens bij een ander dan de betrokkene worden verzameld, ontvangt de betrokkene de volgende informatieAVG art. 7.:
  1. de identiteit en de contactgegevens van de verwerkingsverantwoordelijke en in voorkomend geval van de vertegenwoordiger van de verwerkingsverantwoordelijke;
  2. in voorkomend geval de contactgegevens van de Functionaris voor de Gegevens-bescherming;
  3. de verwerkingsdoeleinden waarvoor de persoonsgegevens zijn bestemd en de rechtsgrond voor de verwerking;
  4. de betrokken categorieën van persoonsgegevens;
  5. in voorkomend geval de ontvangers of categorieën van ontvangers van de persoonsgegevens;
  6. als persoonsgegevens aan een ontvanger in een derde land of aan een internationale organisatie wordt doorgegeven wordt er informatie gegevenWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat over hoe een kopie kan worden verkregen over de waarborgen of voorschriften of waar ze kunnen worden geraadpleegd;
  7. de periode gedurende welke de persoonsgegevens zullen worden opgeslagen of indien dat niet mogelijk is de criteria om die termijn te bepalen;
  8. indien van toepassing de gerechtvaardigde belangen van de verwerkingsverantwoordelijke of van een derde;
  9. dat de betrokkene het recht heeft de verwerkingsverantwoordelijke te verzoeken om inzage, en rectificatie of wissing van persoonsgegevens of om beperking van de hem betreffende verwerking, alsmede het recht tegen verwerking bezwaar te maken en het recht op gegevensoverdraagbaarheid;
  10. wanneer verwerking is gebaseerd is op toestemming van betrokkene, heeft de betrokkene het recht de toestemming te allen tijde in te trekken. Dit doet geen afbreuk aan de rechtmatigheid van de verwerking op basis van de toestemming van vóór de intrekking;
  11. dat de betrokkene het recht heeft een klacht in te dienen bij een AP;
  12. de bron waar de persoonsgegevens vandaan komen en in voorkomend geval of zij afkomstig zijn van openbare bronnen;
  13. het bestaan van geautomatiseerde besluitvorming (inclusief profilering) inclusief de informatie over de onderliggende logica en het belang en de verwachte gevolgen van die verwerking voor de betrokkene.
Informatieverstrekking aan betrokkene bij verzameling persoonsgegevens Informatie aan betrokkene bij ontvangst gegevens bij een ander dan de betrokkene
PRIV_U.05.03.01 De verplichting tot het verstrekken van informatie geldt niet, indien:
  • de betrokkene reeds over de informatie beschikt;
  • het verstrekken van die informatie onmogelijk blijkt of onevenredig veel inspanning zou vergen;
  • de verwezenlijking van de doeleinden van de verwerking onmogelijk dreigt te worden of ernstig in het gedrang dreigt te brengen (In dergelijke gevallen neemt de verwerkingsverantwoordelijke passende maatregelen om de rechten, de vrijheden en de gerechtvaardigde belangen van de betrokkene te beschermen, waaronder het openbaar maken van de informatie.);
  • het verkrijgen of verstrekken van de gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd uitdrukkelijk wettelijk is voorgeschreven en dat recht voorziet in passende maatregelen om de gerechtvaardigde belangen van de betrokkene te beschermen, of:
  • de persoonsgegevens vertrouwelijk moeten blijven uit hoofde van een beroepsgeheim, waaronder een statutaire geheimhoudingsplicht;
  • wanneer de verwerking berust op een wettelijke bepaling, waarbij een specifieke uitzondering geldt;
  • het de verwerking betreft van persoonsgegevens die deel uitmaken van archiefbescheiden en die op grond van de Archiefwet niet voor vernietiging in aanmerking komen en zijn overgebracht naar een archiefbewaarplaats Zie Mvt Uitvoeringswet, toelichting bij art. 41..
Informatieverstrekking aan betrokkene bij verzameling persoonsgegevens Toestemming- vrijelijk gegeven
PRIV_U.05.04.01 De toestemming moet door de betrokkene vrijelijk gegevenWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat kunnen worden. Bij de beoordeling of dit vrijelijk gebeurt, is gekeken of de verwerking noodzakelijk is voor de uitvoering van een met de betrokkene overeengekomen overeenkomstAVG art. 14 lid 4.. Informatieverstrekking aan betrokkene bij verzameling persoonsgegevens Uitzondering
PRIV_U.05.04.02 Bij aanbieden van een dienst aan een kind en het kind is jonger dan 16 jaar, dan is de toestemming of machtiging tot toestemming verleend door de persoon die de ouderlijke verantwoordelijkheid voor het kind draagtAVG art. 8.. Informatieverstrekking aan betrokkene bij verzameling persoonsgegevens Toestemming- toestemming of machtiging door ouderlijk verantwoordelijke
PRIV_U.06.01.01 Als de bewaartermijnen verlopen, zijn de gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd verwijderd, vernietigd of geanonimiseerd. Bewaren van persoonsgegevens Nodige maatregelen- verwijderd- vernietigd of geanonimiseerd
PRIV_U.06.01.02 De verantwoordelijke bepaalt na elke verwerking van persoonsgegevens of er nog redenen zijn om de betreffende persoonsgegevens te bewaren. Bewaren van persoonsgegevens Nodige maatregelen- beoordeling evt. langere bewaartermijn
PRIV_U.06.02.01 Van alle persoonsgegevens is de bewaartermijn vastgesteld en bekrachtigd. Bewaren van persoonsgegevens Bewaartermijn- vastgesteld en bekrachtigd
PRIV_U.06.02.02 De bewaartermijn is de maximale periode waarin de persoonsgegevens noodzakelijk worden bewaard om het doel van de verwerking te bereiken of niet langer dan de termijn die verankerd is in sectorspecifieke wetgevingAVG art. 5 lid 1e.. Bewaren van persoonsgegevens Bewaartermijn- maximale periode
PRIV_U.06.02.03 Als in sectorspecifieke wetgeving een bewaartermijn is vastgelegd voor specifieke persoonsgegevens, dan geldt die bewaartermijn. Bewaren van persoonsgegevens Bewaartermijn- is sectorspecifieke wetgeving vastgelegde bewaartermijn
PRIV_U.06.02.04 Wanneer persoonsgegevens voor langere perioden worden opgeslagen, dan worden ze louter met het oog op archivering in het algemeen belang, wetenschappelijk of historisch onderzoek of statistische doeleinden verwerktAVG art. 5 lid 1e. en zijn voor de rechten en vrijheden van de betrokkene ("opslagbeperking") passende waarborgen getroffen in overeenstemming met de AvgAVG art. 89 lid 1.. Bewaren van persoonsgegevens Bewaartermijn- eisen aan evt. langere opslagperiode
PRIV_U.07.01.01 Bij doorgifte aan een andere verantwoordelijke zijn:
  • de respectieve verantwoordelijkheden duidelijk, zodat zij aan hun Avg-verplichtingen voldoen, met name met betrekking totAVG art. 26 lid 1.:
  1. de uitoefening van de rechten van de betrokkene (C.02, §2.3.2), en:
  2. het informeren van de betrokkenen te bij ontvangst (conform U.05)
  • de regeling met de respectieve verantwoordelijkheden aan de betrokkene beschikbaar gesteldAVG art. 26 lid 3..
Doorgifte persoonsgegevens De onderlinge verantwoordelijkheden
PRIV_U.07.02.01 De verwerking door een verwerker is in een overeenkomst of andere rechtshandeling vastgelegd, metAVG art. 28 lid 2. daarin:
  • het onderwerp en de duur van de verwerking;
  • de aard en het doel van de verwerking waarvoor de persoonsgegevens worden verstrekt, inclusief:

- welke persoonsgegevens worden verstrekt aan de verwerker; - hoe dataminimalisatie is toegepast;

  • het soort persoonsgegevens, inclusief

- de classificatie van de persoonsgegevens;

  • de categorieën van betrokkenen, en:
  • de rechten en verplichtingen van de verwerkingsverantwoordelijke worden omschreven.
Doorgifte persoonsgegevens Afdoende garanties door verwerker in een overeenkomst of andere rechtshandeling vastgelegd
PRIV_U.07.02.02 In de overeenkomst of andere rechtshandeling met de verwerker is bepaald dat:

a. de persoonsgegevens uitsluitend verwerkt worden op basis van schriftelijke instructies van de verwerkingsverantwoordelijke, onder meer met betrekking tot doorgiften; b. de gemachtigde personen zich ertoe hebben verbonden vertrouwelijkheidDe eigenschap dat informatie niet beschikbaar wordt gesteld of wordt ontsloten aan onbevoegde personen in acht te nemen of door een passende wettelijke verplichting van vertrouwelijkheidDe eigenschap dat informatie niet beschikbaar wordt gesteld of wordt ontsloten aan onbevoegde personen zijn gebonden; c. de beveiliging van de verwerking is geborgd, conform U.04 §2.2.4, inclusief:

  • welke medewerkers van de verwerker toegang tot de persoonsgegevens nodig hebben;
  • welke procedure wordt gevolgd in geval van een datalek;
  • in welke landen de persoonsgegevens worden opgeslagen;

d. de vereisten aan de verwerkers gelden ook als vereisten voor het in dienst nemen van een andere verwerker; e. passende technische en organisatorische maatregelen zijn genomen als betrokkene zijn rechten doet gelden, inclusief:

  • hoe de betrokkene wordt geïnformeerd over het uitbesteden van de persoonsgegevens aan de verwerker;
  • het contact dat de verwerker mag hebben met de betrokkenen.

f. de verwerkingsverantwoordelijke bijstand wordt verleent om te voldoen aan zijn verplichtingen ten aanzien van het borgen de van beveiliging van de verwerking; g. na afloop van de verwerkingsdiensten, naar gelang de keuze van de verwerkings-verantwoordelijke, alle persoonsgegevens worden wist of deze aan hem terug-bezorgd worden en bestaande kopieën worden verwijderd, conform U.06 §2.2.6; h. de verwerker alle informatie aan de verwerkingsverantwoordelijke ter beschikking stelt en bijdraagt ten behoeve van audits en om aan te kunnen tonen dat hij aan zijn verplichtingen voldoet, waaronder inspecties.

i. de verwerker de verwerkingsverantwoordelijke onmiddellijk in kennis stelt als naar zijn mening een instructie inbreuk oplevert op de Avg of op andere Wet- en regelgeving inzake gegevensbescherming.
Doorgifte persoonsgegevens Vormvereisten aan eisen voor afdoende garanties door verwerker
PRIV_U.07.02.03 De overeenkomst of de rechtshandeling is in schriftelijke vorm, waaronder elektronische vorm, opgesteld. Doorgifte persoonsgegevens Afdoende garanties
PRIV_U.07.03.01 Als een verwerkingsverantwoordelijke of verwerker niet in de EU is gevestigd, dan is door de verwerkingsverantwoordelijke of de verwerker schriftelijk een vertegenwoor-diger in de EU aangewezen, tenzij:
  1. sprake is van een incidentele verwerking die geen grootschalige verwerking van bijzondere categorieën van persoonsgegevens betreft, of:
  2. bij de verwerking van persoonsgegevens die verband houden met strafrechtelijke veroordelingen en strafbare feiten en waarbij de kans gering is dat zij een risico inhoudt voor de rechten en vrijheden van natuurlijke personen.
  3. het een verwerking door een overheidsinstantie of overheidsorgaan betreft.
Doorgifte persoonsgegevens Vertegenwoordiger in de EU
PRIV_U.07.03.02 De verwerking door een verwerker vindt alleen plaats als een verwerkings-verantwoordelijke afdoende garanties heeft over het toepassen van passende technische en organisatorische maatregelen bieden, zie B.03 §2.1.3, door de verwerker. Doorgifte persoonsgegevens Vertegenwoordiger i.r.t. afdoende garanties over het toepassen van passende technische en organisatorische maatregelen
PRIV_U.07.03.03 Een verwerker laat een verwerking pas door een andere verwerker uitvoeren als voorafgaand een specifieke of algemene schriftelijke toestemming is van de verwerkingsverantwoordelijkeAVG art. 28 lid 1.. Doorgifte persoonsgegevens Vertegenwoordiger i.r.t. het door een andere verwerker uitvoeren van de verwerking
PRIV_U.07.04.01 De verwerking vindt niet plaats als er een rechterlijke uitspraak of een besluit van een administratieve autoriteit is van een derde land op grond waarvan een verwerkings-verantwoordelijke of een verwerker persoonsgegevens moet doorgeven of verstrekken en waarbij dit niet erkend of afdwingbaar is gemaakt dat dit is gebaseerd op een internationale overeenkomst, zoals een verdrag inzake wederzijdse rechtsbijstand tussen het verzoekende derde landen en de EU of een lidstaatAVG Avg art. 48. Doorgifte persoonsgegevens Uitzonderingsgrond t.a.v. de verwerking
PRIV_U.07.04.02 De doorgifte kan worden beperkt als in de wet- en regelgeving of bepalingen om gewichtige redenen van openbaar belang uitdrukkelijk grenzen worden gesteld aan de doorgifte van specifieke categorieën van persoonsgegevens aan een derde land of een internationale organisatie. Doorgifte persoonsgegevens Uitzonderingsgrond t.a.v. doorgifte
PRIV_U.07.05.01 Doorgifte naar buiten de EU is alleen toegestaan, wanneer naar het oordeel van de Europese Commissie in het derde land, in het gebied of in één of meerdere nader bepaalde sectoren in het derde land of bij de internationale organisatie in kwestie een passend beschermingsniveau is gewaarborgdAVG art. 45.. Doorgifte persoonsgegevens Adequaatheidsbesluit
PRIV_U.07.06.01 Wanneer door de Europese commissie geen adequaatheidsbesluit is genomen, dan zijn passende waarborgen geboden doordat erAVG art. 46.:
  1. een juridisch bindend en afdwingbaar instrument is tussen overheidsinstanties of -organen;
  2. door de AP goedgekeurd bindende bedrijfsvoorschriften zijn, zie /05.02;
  3. standaardbepalingen zijn inzake gegevensbescherming die in de door de Europese Commissie bedoelde onderzoeksprocedure zijn vastgesteldAVG art. 93, lid 2.;
  4. standaardbepalingen zijn inzake gegevensbescherming die door een AP zijn vastgesteld en die in de door de Europese Commissie bedoelde onderzoeksprocedure zijn goedgekeurdAVG art. 93, lid 2.;
  5. een goedgekeurde gedragscode is, samen met bindende en afdwingbare toezeggingen van de verwerkingsverantwoordelijke of de verwerker in het derde land om de passende waarborgen toe te passen, waaronder waarborgen voor de rechten van de betrokkenen;
  6. een goedgekeurd certificeringmechanisme is, samen met bindende en afdwingbare toezeggingen van de verwerkingsverantwoordelijke of de verwerker in het derde land om de passende waarborgen, onder meer voor de rechten van de betrokkenen, toe te passen, of:
  7. door de AP passende waarborgen zijn, waarbij er met name:
  • contractbepalingen zijn tussen de verwerkingsverantwoordelijke of de verwerker en de verwerkingsverantwoordelijke, de verwerker of de ontvanger van de persoonsgegevens in het derde land of de internationale organisatie, of:
  • bepalingen zijn opgenomen in administratieve regelingen tussen overheidsinstanties of -organen, waaronder afdwingbare en effectieve rechten van betrokkenen.
Doorgifte persoonsgegevens Passende waarborgen bij afwezigheid adequaatheidsbesluit
PRIV_U.07.06.02 Als bindende bedrijfsvoorschriften (/05.01 punt b) worden gebruikt om passende waarborgen te bieden, dan:
  • zijn die juridisch bindend of van toepassing en worden deze gehandhaafd door alle betrokken leden van het concern of de groepering van ondernemingen die gezamenlijk een economische activiteit uitoefenen; met inbegrip van hun werknemers;
  • kunnen betrokkenen uitdrukkelijk afdwingbare rechten toekennen met betrekking tot de verwerking van hun persoonsgegevens, en:
  • zijn de hier beknopt weergegeven elementen vastgelegd (zie voor de volledige weergave artikel 47 lid 1):
  1. de structuur en de contactgegeven;
  2. de gegevensdoorgiften of reeks van doorgiften;
  3. het intern en extern juridisch bindende karakter;
  4. de toepassing van de algemene beginselen inzake gegevensbescherming;
  5. de rechten van betrokkenen;
  6. de aanvaarding van aansprakelijkheid voor alle inbreuken;
  7. de wijze waarop informatie wordt verschaft over de bindende bedrijfsvoorschriften;
  8. de taken van elke Functionaris voor de Gegevensbescherming, of elke andere persoon of entiteit die is belast met het toezicht op:
    1. de naleving van de bindende bedrijfsvoorschriften binnen het concern of de groepering van ondernemingen die gezamenlijk een economische activiteit uitoefenen,
    2. opleiding, en:
    3. de behandeling van klachten;
  9. de klachtenprocedures;
  10. de bestaande procedures om te controleren of de bindende bedrijfsvoorschriften zijn nageleefd;
  11. de procedures om die veranderingen in de regels te melden, te registreren en aan de AP te melden;
  12. de procedure voor samenwerking met de AP;
  13. de procedures om eventuele wettelijke voorschriften aan de AP te melden, en:
  14. de passende opleiding inzake gegevensbescherming voor personeel.
Doorgifte persoonsgegevens Passende waarborgen bij aanwezigheid adequaatheidsbesluit
PRIV_U.07.06.03 Wanneer de verwerking niet had mogen plaatsvinden, dan wordt door de verwerkings¬verantwoordelijke de doorgifte beëindigd en de AP en de betrokkenen hierover geïnformeerdAVG art. 49.. Doorgifte persoonsgegevens Passende waarborgen- beëindigen van doorgifte en informeren van betrokkene
PRIV_U.07.07.01 Doorgifte persoonsgegevens Afwijking voor een specifieke situatie
SERV_B.01.01 De gangbare principes rondom Security by design zijn uitgangspunt voor het onderhouden van servers. Beleid voor beveiligde inrichting en onderhoud Gangbare principes rondom security by design zijn uitgangspunt voor het onderhouden van server
SERV_B.01.02 In het beleid voor beveiligd inrichten en onderhouden zijn de volgende aspecten in overweging genomen:
  1. het toepassen van richtlijnen/standaarden voor configuratie van servers en operating systemen;
  2. het gebruik van hardeningsrichtlijnen;
  3. het toepassen van standaard images;
  4. het beperken van toegang tot krachtige faciliteiten en host parameter settings;
  5. het beschermen tegen ongeautoriseerde toegang.
Beleid voor beveiligde inrichting en onderhoud Overwegingen betreffende het beleid voor beveiligd inrichting en onderhoud
SERV_B.02.01 De gangbare principes rondom Security by design zijn uitgangspunt voor het inrichten van servers. Principes voor inrichten van beveiligde servers Gangbare principes rondom Security by design zijn uitgangspunt voor het inrichten van servers
SERV_B.02.02 Voor het beveiligd inrichten van servers zijn de volgende beveiligingsprincipes van belang:
  • defense in depth (beveiliging op verschillende lagen);
  • secure by default;
  • least privilege (minimale toegangsniveau);
  • fail secure, waarbij informatie in geval van een systeemfout niet toegankelijk is voor onbevoegde personen en niet kan worden gemanipuleerd of gewijzigd;
  • eenduidige naamgevingconventie;
  • minimalisatie van Single points of failure.
Principes voor inrichten van beveiligde servers Beveiligingsprincipes voor het beveiligd inrichten van servers
SERV_B.03.01 Van het in te richten serverplatform is een actueel architectuurdocument opgesteld; het document:
  • heeft een eigenaar;
  • is voorzien van een datum en versienummer;
  • bevat een documenthistorie (wat is wanneer en door wie aangepast);
  • is actueel, juist en volledig;
  • is door het juiste (organisatorische) niveau vastgesteld/geaccordeerd;
  • wordt actief onderhouden.
Serverplatform architectuur Eisen aan het architectuurdocument van het in te richten van het serverplatform
SERV_B.03.02 In het architectuurdocument is vastgelegd welke uitgangspunten, principes, beveiligingsvoorschriften, eisen en overwegingen gelden voor het inrichten van servers platformen. Serverplatform architectuur In het architectuurdocument voor servers platforms vastgelegde inrichtings eisen
SERV_C.01.01 De organisatie beschikt over richtlijnen voor het beoordelen van de technische omgeving van servers en besturingssystemen. Evaluatie richtlijnen servers en besturingssystemen Richtlijnen voor het beoordelen van de technische omgeving van servers en besturingssystemen
SERV_C.01.02 De organisatie beschikt over geautomatiseerde middelen voor effectieve ondersteuning van de controle activiteiten. Evaluatie richtlijnen servers en besturingssystemen De organisatie ondersteunt de ontrole activiteiten effectief met geautomatiseerde middelen
SERV_C.01.03 De organisatie beschikt over richtlijnen voor het uitvoeren van registratie, statusmeting, analyse, rapportage en evaluatie. Evaluatie richtlijnen servers en besturingssystemen Richtlijnen voor het uitvoeren van registratie - statusmeting - analyse - rapportage en evaluatie
SERV_C.01.04 De organisatie heeft de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden (TVB's) van controle functionarissen vastgelegd. Evaluatie richtlijnen servers en besturingssystemen De taken verantwoordelijkheden en bevoegdheden van controle functionarissen zijn vastgelegd
SERV_C.02.01 Technische naleving wordt bij voorkeur beoordeeld met behulp van geautomatiseerde instrumenten die technische rapporten vervaardigen en geïnterpreteerd door een technisch specialist. Beoordeling technische serveromgeving Eisen aan het vervaardigen en interpreteren van technische naleving
SERV_C.02.02 Periodiek worden, na verkregen toestemming van het management, penetratietests of kwetsbaarheidbeoordelingen uitgevoerd. Beoordeling technische serveromgeving Periodiek uitvoeren van penetratietests of kwetsbaarheidbeoordelingen
SERV_C.02.03 De uitvoering van dergelijke tests worden gepland en gedocumenteerd en zijn herhaalbaar. Beoordeling technische serveromgeving Uitvoering van tests worden gepland en gedocumenteerd en zijn herhaalbaar
SERV_C.02.04 Beoordeling van technische naleving wordt uitsluitend uitgevoerd door competente, bevoegde personen of onder toezicht van het management. Beoordeling technische serveromgeving Eisen aan het beoordelen van technische naleving
SERV_C.03.01 De logbestanden worden beschermd tegen ongeautoriseerd manipuleren en worden beoordeeld om vast te stellen wie welke activiteit heeft uitgevoerd. Beheerderactiviteiten vastgelegd in logbestanden Eisen aan het beschermen van de logbestanden
SERV_C.03.02 Speciale gebruikers geven rekenschap over de door hun uitgevoerde beheer activiteiten. Beheerderactiviteiten vastgelegd in logbestanden Speciale gebruikers geven rekenschap over de door hun uitgevoerde beheer activiteiten
SERV_C.04.01 Logbestanden van gebeurtenissen bevatten, voor zover relevant:
  1. gebruikersidentificaties;
  2. systeemactiviteiten;
  3. data, tijdstippen en details van belangrijke gebeurtenissen zoals de registratie van geslaagde en geweigerde pogingen om toegang te krijgen tot het systeem en tot bronnen van informatie;
  4. identiteit of indien mogelijk de locatie van de apparatuur en de systeemidentificatie;
  5. systeemconfiguratie veranderingen;
  6. gebruik van speciale bevoegdheden;
  7. alarmen die worden afgegeven door het toegangsbeveiligingssysteem;
  8. activering en deactivering van beschermingssystemen, zoals antivirus systemen en inbraakdetectie systemen;
  9. verslaglegging van transacties die door gebruikers in toepassingen zijn uitgevoerd.
Registratie gebeurtenissen Eisen aan de inhoud van de logbestanden van gebeurtenissen
SERV_C.05.01 De verantwoordelijke functionaris analyseert periodiek:

De verantwoordelijke functionaris analyseert periodiek:

  • de gelogde gebruikers-, activiteiten gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd ten aanzien van servers en serverplatforms;
  • het optreden van verdachte gebeurtenissen en mogelijke schendingen van de beveiligingseisen;
  • eventuele ongeautoriseerde toegang tot en wijzigingen/verwijderen van logbestanden.
NB: Verdachte gebeurtenissen zijn afwijkend en opmerkelijk gedrag ten aanzien gangbare patronen en geldende (beleids)regels.
Monitoren van servers en serverplatforms Eisen aan de periodieke beoordeling van de logbestanden
SERV_C.05.02 De verzamelde loginformatie wordt in samenhang geanalyseerd. Monitoren van servers en serverplatforms De verzamelde loginformatie wordt in samenhang geanalyseerd
SERV_C.05.03 Periodiek worden de geanalyseerde en beoordeelde gelogde (gesignaleerde) gegevensWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat. Het betreft hier alle vormen van gegevens, zowel data uit informatiesystemen als records en documenten, in alle vormen zoals gestructureerd als ongestructureerd aan de systeemeigenaren en/of aan het management gerapporteerd. Monitoren van servers en serverplatforms Eisen aan de periodieke rapportage over de analyse van de logbestanden
SERV_C.05.04 De rapportages uit de beheerdisciplines compliancy management, vulnerability assessment, penetratietest en logging en monitoring worden op aanwezigheid van structurele risico's geanalyseerd en geëvalueerd. Monitoren van servers en serverplatforms Analyse en evaluatie van beheer- log- en penetratietest rapportages op structurele risico’s
SERV_C.05.05 De analyse bevat informatie over kwetsbaarheden, zwakheden en misbruik en wordt gecommuniceerd met het verantwoordelijk management. Monitoren van servers en serverplatforms Eisen aan de inhoud en verspreiding van de loganalyse rapportage
SERV_C.05.06 De eindrapportage bevat, op basis van analyses, verbeteringsvoorstellen gedaan. Monitoren van servers en serverplatforms De eindrapportage bevat verbeteringsvoorstellen op basis van analyses
SERV_C.06.01 De beveiligingsfunctionaris zorgt o.a. voor:
  1. de actualisatie van beveiligingsbeleid ten aanzien servers en besturingssystemen;
  2. de afstemming van het beveiligingsbeleid in de afgesloten overeenkomsten met o.a. de ketenpartijen;
  3. de evaluatie van de effectiviteit van de beveiliging van de ontwikkelde systemen;
  4. de evaluatie van de beveiligingsmaatregelen ten aanzien van de bestaande risico’s;
  5. de bespreking van beveiligingsissues met ketenpartijen;
  6. het verschaffen van inzicht in de afhankelijkheden tussen servers binnen de infrastructuur.
Beheerorganisatie servers en serverplatforms Activiteiten van de beveiligingsfunctionaris
SERV_C.06.02 Het beveiligingsbeleid geeft ten aanzien van het serverplatform inzicht in:
  1. specifieke beveiligings- en architectuurvoorschriften;
  2. afhankelijkheden tussen servercomponenten;
  3. de inrichting, het onderhoud en het beheer van de servers.
Beheerorganisatie servers en serverplatforms Inhoud van het beveiligingsbeleid
SERV_U.01.01 Voor bedieningsactiviteiten die samenhangen met informatieverwerking en communicatiefaciliteiten, zoals de procedures voor het starten en afsluiten van de computer, back-up, onderhoud van apparatuur, zijn gedocumenteerde procedures opgesteld. Bedieningsprocedures Gedocumenteerde procedures voor bedieningsactiviteiten
SERV_U.01.02 Wijzigingen aan bedieningsprocedures voor systeemactiviteiten worden formeel door hoger management goedgekeurd. Bedieningsprocedures Formele goedkeuring vereist voor wijzigingen aan bedieningsprocedures voor systeemactiviteiten
SERV_U.01.03 In de bedieningsprocedures zijn de bedieningsvoorschriften opgenomen, onder andere voor:
  1. de installatie en configuratie van systemen;
  2. de verwerking en behandeling van informatie, zowel geautomatiseerd als handmatig;
  3. de back-up;
  4. de eisen ten aanzien van de planning, met inbegrip van onderlinge verbondenheid met andere systemen;
  5. de voorschriften voor de afhandeling van fouten of andere uitzonderlijke omstandigheden die tijdens de uitvoering van de taak kunnen optreden, waaronder beperkingen ten aanzien van het gebruik van systeemhulpmiddelen;
  6. de ondersteunings- en escalatiecontacten, waaronder externe ondersteuningscontacten in geval van onverwachte bedienings- of technische moeilijkheden;
  7. het beheer van audit- en systeemlog bestandinformatie;
  8. de procedures voor het monitoren van activiteiten.
Bedieningsprocedures In de bedieningsprocedures opgenomen bedieningsvoorschriften
SERV_U.02.01 De documentatie conform de standaarden omvat:
  1. het bieden van gestandaardiseerde firmware-configuraties;
  2. het gebruik van gestandaardiseerde en vooraf bepaalde server-images voor het bouwen/configureren van servers;
  3. het wijzigen van de standaardwaarden van leverancier- en andere beveiligingsparameters;
  4. het uitschakelen of beperken van onnodige functies en services;
  5. het beperken van de toegang tot krachtige beheerhulpmiddelen en host-parameter instellingen (bijvoorbeeld Windows 'Register-editor');
  6. het beschermen tegen ongeoorloofde toegang;
  7. het uitvoeren van standaard beveiligingsbeheer praktijken.
Standaarden voor configuratie van servers Eisen aan de "gedocumenteerde standaarden"
SERV_U.03.01 Een formeel beleid wordt toegepast waarin het gebruik van ongeautoriseerde gebruik van software is verboden. Malwareprotectie In beleid vastgelegd formeel verbod op het ongeautoriseerde gebruik van software
SERV_U.03.02 Procedures zijn beschreven en verantwoordelijkheden benoemd voor de bescherming tegen malware. Malwareprotectie Gebruikers zijn voorgelicht over risico’s van surfgedrag en klikken op onbekende links
SERV_U.03.03 Severs zijn voorzien van (up-to-date) software die malware opspoort en daartegen beschermt. Malwareprotectie Het downloaden van bestanden is beheerst en beperkt
SERV_U.03.04 Gebruikers zijn voorgelicht over de risico's ten aanzien van surfgedrag en het klikken op onbekende links. Malwareprotectie Servers zijn voorzien van up-to-date anti-malware software
SERV_U.03.05 Het downloaden van bestanden is beheerstin een omgeving die vooraf gedefinieerd is en volgens wetgeving en referentiearchitectuur is ingericht. Het is een structurele aanpak. en beperkt op basis van een risicoanalyse en van het principe "need-of-use". Malwareprotectie Voor de bescherming tegen malware zijn procedures beschreven en verantwoordelijkheden benoemd
SERV_U.03.06 Servers en hiervoor gebruikte media worden als voorzorgsmaatregel routinematig gescand op malware. De uitgevoerde scan omvat alle bestanden die op de server zijn opgeslagen. Malwareprotectie Servers en hiervoor gebruikte media worden routinematig gescand op malware
SERV_U.03.07 De malware scan wordt op alle omgevingen uitgevoerd. Malwareprotectie De malware scan wordt op alle omgevingen uitgevoerd
SERV_U.03.08 Software die malware opspoort en bijbehorende herstelsoftware zijn geïnstalleerd en worden regelmatig geüpdate. Malwareprotectie De anti-malware software wordt regelmatig geüpdate
SERV_U.04.01 Als de kans op misbruik en de verwachte schade beide hoog zijn (NCSC-classificatie kwetsbaarheidwaarschuwingen), worden patches zo snel mogelijk, maar uiterlijk binnen een week geïnstalleerd. In de tussentijd worden op basis van een expliciete risicoafweging mitigerende maatregelen getroffen. Beheer van serverkwetsbaarheden Eisen aan het installeren van patches en tussentijdse mitigerende maatregelen
SERV_U.04.02 Voor een doeltreffende kwetsbaarhedenanalyse van serverplatform en servers is informatie aanwezig over beschikbaarheidgegevens worden opgeslagen volgens duurzame normen en afhankelijk van de organisatiekeuze beschikbaar gesteld aan verschillende afnemers. Dit kan zich bijvoorbeeld uiten in technische, privacy afgeschermde, digitale, open of gesloten vormen. van:
  • (onderlinge)afhankelijkheden;
  • software t.a.v. versienummers, toepassingsstatus;
  • verantwoordelijken voor de software.
Beheer van serverkwetsbaarheden Informatie-eisen voor het uitvoeren van een doeltreffende kwetsbaarhedenanalyse
SERV_U.04.03 Om een doeltreffend beheerproces voor technische kwetsbaarheden vast te stellen, zijn:
  • de rollen en verantwoordelijkheden in samenhang met beheer van technische kwetsbaarheden vastgesteld;
  • de middelen om technische kwetsbaarheden te bepalen vastgesteld.
Beheer van serverkwetsbaarheden Verantwoordelijkheden - rollen en middelen om technische kwetsbaarheden te beheren
SERV_U.04.04 Met betrekking tot de technische kwetsbaarheden zijn voor een doeltreffend beheerproces, de activiteiten afgestemd op het incident. Beheer van serverkwetsbaarheden De activiteiten zijn afgestemd op het incident beheerproces
SERV_U.04.05 Het proces Kwetsbaarhedenbeheer wordt uitgevoerd ten behoeve van:
  • identificatieHet bekend maken van de identiteit van personen, organisaties of IT-voorzieningen. van bekende technische kwetsbaarheden;
  • high-level inzicht in de kwetsbaarheden in de technische infrastructuur van de organisatie;
  • relevantie, gericht op de mate waarin het serverplatform en de servers kunnen worden blootgesteld aan bedreigingen;
  • prioriteit geven aan herstel van onderkende kwetsbaarheden.
Beheer van serverkwetsbaarheden Het kwetsbaarheden beheerproces
SERV_U.04.06 Technische kwetsbaarheden worden via de processen 'Patch management en of Wijzigingsbeheer' hersteld. Beheer van serverkwetsbaarheden Procesmatig herstel van technische kwetsbaarheden
SERV_U.04.07 Het kwetsbaarheden beheerproces wordt regelmatig gemonitord en geëvalueerd. Beheer van serverkwetsbaarheden Het kwetsbaarheden beheerproces wordt regelmatig gemonitord en geëvalueerd
SERV_U.05.01 Het patchmanagement proces is beschreven, goedgekeurd door het management en toegekend aan een verantwoordelijke functionaris. Patchmanagement Patchmanagement is beschreven goedgekeurd en toegekend
SERV_U.05.02 Een technisch mechanisme zorgt voor (semi-) automatische updates. Patchmanagement Een technisch mechanisme zorgt voor (semi-)automatische updates
SERV_U.05.03 Configuratiebeheer geeft het inzicht op basis waarvan de servers worden gepatcht. Patchmanagement Op basis van inzicht vanuit configuratiebeheer worden de servers gepatcht
SERV_U.05.04 Het Patchmanagement proces bevat methoden om:
  1. patches te testen en te evalueren voordat ze worden geïnstalleerd;
  2. patches te implementeren op servers die niet toegankelijk zijn via het bedrijfsnetwerk;
  3. om te gaan met de mislukte of niet uitgevoerde patches;
  4. te rapporteren over de status van het implementeren van patches;
  5. acties te bepalen, ingeval een technische kwetsbaarheid niet met een patch kan worden hersteld, of een beschikbare patch niet kan worden aangebracht.
Patchmanagement Eisen aan het Patchmanagement proces
SERV_U.05.05 De patchmanagement procedure is actueel en beschikbaar. Patchmanagement De Patchmanagement procedure is actueel en beschikbaar
SERV_U.05.06 De rollen en verantwoordelijkheden voor patchmanagement zijn vastgesteld. Patchmanagement De rollen en verantwoordelijkheden voor Patchmanagement zijn vastgesteld
SERV_U.05.07 De volgende aspecten van een patch worden geregistreerd:
de beschikbare patches;
  • hun relevantie voor de systemen / bestanden;
  • het besluit tot wel/niet uitvoeren;
  • de testdatum en het resultaat van de patchtest;
  • de datum van implementatie; en
  • het patchresultaat.
Patchmanagement Registratie van de aspecten van een patch
SERV_U.05.08 Ter ondersteuning van de patchactiviteiten is op het juiste (organisatorische) niveau een opgestelde patchrichtlijn vastgesteld en geaccordeerd. Patchmanagement Een patchrichtlijn is opgesteld - vastgesteld en geaccordeerd
SERV_U.05.09 Alleen beschikbare patches van een legitieme (geautoriseerde) bron mogen worden geïmplementeerd. Patchmanagement Alleen beschikbare patches van een legitieme (geautoriseerde) bron worden geïmplementeerd
SERV_U.05.10 De risico's die verbonden zijn aan het installeren van de patch worden beoordeeld (de risico's die worden gevormd door de kwetsbaarheid worden vergeleken met risico's als gevolg van het installeren van de patch. Patchmanagement De risico’s verbonden aan het installeren van de patch worden beoordeeld
SERV_U.05.11 Wanneer voor een gepubliceerde technische kwetsbaarheid geen patch beschikbaar is, worden andere beheersmaatregelen overwogen, zoals:
  • het uitschakelen van functionaliteiten en/of diensten;
  • het aanpassen of toevoegen van toegangsbeveiligingsmaatregelen, bijv. firewalls, rond de grenzen van netwerken;
  • het vaker monitoren om de werkelijke aanvallen op te sporen;
  • het kweken van bewustzijn omtrent de kwetsbaarheid.
Patchmanagement Wanneer een niet patch beschikbaar is worden andere beheersmaatregelen overwogen
SERV_U.06.01 Toegang tot kritieke systemen voor beheer op afstand door externe personen wordt beheerd door middel van:
  1. het definiëren en overeenkomen van de doelstellingen en reikwijdte van de geplande werkzaamheden;
  2. het autoriseren van individuele sessies;
  3. het beperken van toegangsrechten (binnen doelstellingen en reikwijdte);
  4. het loggen van alle ondernomen activiteiten;
  5. het gebruiken van unieke authenticatieHet aantonen dat degene die zich identificeert ook daadwerkelijk degene is die zich als zodanig voorgeeft: ben je het ook echt? Authenticatie noemt men ook wel verificatie van de identiteit. referenties voor elke implementatie;
  6. het toewijzen van toegangsreferenties aan individuen in plaats van gedeeld;
  7. het intrekken van toegangsrechten en het wijzigen van wachtwoorden onmiddellijk nadat het overeengekomen onderhoud is voltooid;
  8. het uitvoeren van een onafhankelijke beoordeling van onderhoudsactiviteiten op afstand.
Beheer op afstand Toegang tot kritieke systemen voor beheer op afstand door externe personen wordt beheerd
SERV_U.06.02 Het op afstand onderhouden van servers wordt strikt beheerd door middel van:
  1. het verifiëren van de bron van de verbinding op afstand;
  2. het bepalen van de toestemming voordat toegang wordt verleend voor de connectiviteit;
  3. het beperken van het aantal gelijktijdige externe verbindingen;
  4. het bewaken van activiteiten gedurende de gehele duur van de verbinding;
  5. het uitschakelen van de verbinding zodra de geautoriseerde activiteit voltooid is.
Beheer op afstand Het op afstand onderhouden van servers wordt strikt beheerd
SERV_U.06.03 Het serverplatform is zodanig ingericht, dat deze op afstand kan worden geconfigureerd en beheerd en dat automatisch kan worden gecontroleerd of vooraf gedefinieerde parameters en drempelwaarden worden aangetast of overschreden. Beheer op afstand Het serverplatform is zodanig ingericht dat deze op afstand wordt geconfigureerd en beheerd
SERV_U.06.04 Handmatige interventie wordt niet toegepast, tenzij geautoriseerd en gedocumenteerd. Beheer op afstand Handmatige interventie wordt niet toegepast tenzij geautoriseerd en gedocumenteerd
SERV_U.06.05 Alle externe toegang tot servers vindt versleuteld plaats. Beheer op afstand Alle externe toegang tot servers vindt versleuteld plaats
SERV_U.07.01 Het onderhoud van servers wordt uitgevoerd op basis van richtlijnen die invulling geven aan de volgende eisen:
  1. onderhoud wordt uitgevoerd in overeenstemming met de door de leverancier aanbevolen intervallen voor servicebeurten;
  2. alleen bevoegd onderhoudspersoneel voert reparaties en onderhoudsbeurten uit;
  3. van alle vermeende en daadwerkelijke fouten en van al het preventieve en correctieve onderhoud wordt registratie bijgehouden;
  4. voor onderhoud vanuit interne of externe locaties worden passende maatregelen getroffen;
  5. voordat servers na onderhoud weer in bedrijf worden gesteld, vindt een inspectie plaats om te waarborgen dat niet is geknoeid met de server en dat deze nog steeds of weer goed functioneert.
Onderhoud van servers Het onderhoud van servers wordt uitgevoerd op basis van richtlijnen
SERV_U.08.01 de server(s):
  1. wordt informatie welke niet meer benodigd is, vernietigd door middel van het verwijderen of overschrijven gebruikmakend van technieken die het onmogelijk maken de oorspronkelijke informatie terug te halen;
  2. worden opslagmedia die niet meer benodigd zijn en die vertrouwelijke of door auteursrecht beschermde informatie bevatten fysiek vernietigd.
Veilig verwijderen of hergebruiken van serverapparatuur Niet meer benodigde opslagmedia en informatie van servers worden vernietigd
SERV_U.08.02 Voorafgaand aan verwijdering of hergebruik wordt gecontroleerd of de server opslagmedia bevat en of de informatie is vernietigd. Veilig verwijderen of hergebruiken van serverapparatuur Gecontroleerd wordt of te verwijderen servers nog opslagmedia en/of informatie is bevat
SERV_U.09.01 Servers zijn zodanig geconfigureerd dat onderstaande functies zijn verwijderd of uitgeschakeld:
  1. niet-essentiële en overbodige (redundant) services;
  2. het kunnen uitvoeren van gevoelige transacties en scripts;
  3. krachtige beheerhulpmiddelen;
  4. het “run” commando” en “commandprocessors”;
  5. de “auto-run”-functie.
Hardenen van servers Servers zijn zodanig geconfigureerd dat bepaalde functies zijn verwijderd of uitgeschakeld
SERV_U.09.02 Servers zijn zodanig geconfigureerd dat gebruik van onderstaande functies wordt beperkt:
  1. communicatiediensten die inherent vatbaar zijn voor misbruik;
  2. communicatieprotocollen die gevoelig zijn voor misbruik.
Hardenen van servers Servers zijn zodanig geconfigureerd dat gebruik van bepaalde functies wordt beperkt
SERV_U.09.03 Servers worden beschermd tegen ongeoorloofde toegang doordat:
  1. onnodige of onveilige gebruikersaccounts zijn verwijderd;
  2. belangrijke beveiliging gerelateerde parameters juist zijn ingesteld;
  3. time-out faciliteiten worden gebruikt, die:
    1. automatisch na een vooraf bepaalde periode van inactiviteit sessies sluiten en een blanco scherm tonen op de beheerschermen;
    2. vereisen dat opnieuw wordt ingelogd voordat een beheerscherm zich herstelt.
Hardenen van servers Servers worden beschermd tegen ongeoorloofde toegang
SERV_U.10.01 De Servers zijn geconfigureerd in overeenstemming met gedocumenteerde standaarden/procedures en welke betrekking hebben op:
  1. het inrichten van standaard firmware-configuraties;
  2. het gebruik van gestandaardiseerde vooraf bepaalde server-images voor het bouwen/configureren van servers;
  3. het wijzigen van de standaardwaarden en andere beveiligingsparameters van de leverancier(s);
  4. het verwijderen, uitschakelen en/of beperken van onnodige functies en services;
  5. het beperken van de toegang tot krachtige beheerhulpmiddelen en hostparameter instellingen;
  6. het beschermen tegen ongeoorloofde toegang;
  7. het uitvoeren van standaard beveiligingsbeheer.
Serverconfiguratie De Servers zijn geconfigureerd in overeenstemming met gedocumenteerde standaarden/procedures
SERV_U.10.02 De servers zijn geconfigureerd in overeenstemming met een gestandaardiseerde en vooraf bepaald serverimage. Serverconfiguratie De servers zijn geconfigureerd conform een gestandaardiseerde serverimage
SERV_U.10.03 Toegang tot server parameterinstellingen en krachtige beheerinstrumenten is:
  • beperkt tot een gelimiteerd aantal geautoriseerde personen;
  • beperkt tot specifiek omschreven situaties;
  • gekoppeld aan specifieke en gespecificeerde autorisatieHet proces van het toekennen van rechten voor de toegang tot geautomatiseerde functies en/of gegevens in ICT voorzieningen.
Serverconfiguratie Toegang tot serverparameter instellingen en krachtige beheerinstrumenten is beperkt
SERV_U.11.01 Fysieke servers worden gebruikt om virtuele servers te hosten en worden beschermd tegen:
  • onbeheerde en ad hoc inzet van virtuele servers (zonder juiste procedure aanvraag, creëren en schonen);
  • overbelasting van resources (CPU, geheugen en harde schijf) door het stellen van een limiet voor het aanmaken van het aantal virtuele servers op een fysieke host server.
Beveiliging Virtueel serverplatform Fysieke servers worden gebruikt om virtuele servers te hosten en worden beschermd
SERV_U.11.02 Hypervisors worden geconfigureerd om:
  • virtuele servers onderling (logisch) te scheiden op basis van vertrouwelijkheidseisen en om te voorkomen dat informatie wordt uitgewisseld tussen discrete omgevingen;
  • de communicatie tussen virtuele servers te coderen;
  • de toegang te beperken tot een beperkt aantal geautoriseerde personen;
  • de rollen van hypervisor administrators te scheiden.
Beveiliging Virtueel serverplatform Hypervisors worden geconfigureerd
SERV_U.11.03 Virtuele servers worden ingezet, geconfigureerd en onderhouden conform standaarden en procedures, die de bescherming omvat van:
  • fysieke servers, die worden gebruikt voor het hosten van virtuele servers;
  • hypervisors, die zijn geassocieerd met virtuele servers;
  • virtuele servers die op een fysieke server worden uitgevoerd.
Beveiliging Virtueel serverplatform Virtuele servers worden ingezet - geconfigureerd en onderhouden conform standaarden en procedures
SERV_U.11.04 Virtuele servers worden beschermd met standaard beveiligingsmechanismen op hypervisors, waaronder:
  • het toepassen van standaard beveiligingsrichtlijnen ten aanzien van fysieke en logische toegang;
  • het hardenen van de fysieke en virtuele servers;
  • wijzigingsbeheer, malwareprotectie;
  • het toepassen van monitoring en van netwerk gebaseerde beveiliging.
Beveiliging Virtueel serverplatform Virtuele servers worden beschermd met standaard beveiligingsmechanismen op hypervisors
SERV_U.12.01 Gebruikers (beheerders) kunnen op hun werkomgeving niets zelf installeren, anders dan via de ICT-leverancier wordt aangeboden of wordt toegestaan (white-list). Beperking van software-installatie Op de werkomgeving kan niets zelf worden geïnstalleerd anders dan wordt aangeboden of toegestaan
SERV_U.12.02 De organisatie past een strikt beleid toe ten aanzien van het installeren en gebruiken van software. Beperking van software-installatie De organisatie past een strikt beleid toe ten aanzien van het installeren en gebruiken van software
SERV_U.12.03 Het principe van least-privilege wordt toegepast. Beperking van software-installatie Het principe van least-privilege wordt toegepast
SERV_U.12.04 De rechten van beheerders worden verleend op basis van rollen. Beperking van software-installatie De rechten van beheerders worden verleend op basis van rollen
SERV_U.13.01 De systemen zijn met een standaard referentietijd voor gebruik geconfigureerd, zodanig dat gebruik gemaakt wordt van een consistente en vertrouwde datum- en tijdbron en dat gebeurtenislogboeken nauwkeurige tijdstempels gebruiken. Kloksynchronisatie De systemen zijn met een standaard referentietijd voor gebruik geconfigureerd
SERV_U.13.02 De interne en externe eisen voor weergave, synchronisatie en nauwkeurigheid van tijd en de aanpak van de organisatie om een referentietijd op basis van externe bron(nen) te verkrijgen en hoe de interne klokken betrouwbaar te synchroniseren zijn gedocumenteerd. Kloksynchronisatie De eisen voor synchronisatie, nauwkeurigheid en weergave van tijd zijn gedocumenteerd.
Persoonlijke instellingen
Naamruimten

Varianten
Handelingen
Hulpmiddelen