Implicaties van Architectuurprincipes

Uit NORA Online
Ga naar: navigatie, zoeken


Afbeelding Publieke review Kernwaarden van Dienstverlening en bijbehorende Kwaliteitsdoelen en Architectuurprincipes

Feedback
GEEF FEEDBACK
Onderdeel van publieke review
Terug naar Reviewpagina
Terug naar Scope Review
Type pagina
Overzichten
Meer Overzichten bekijken:
Alle Overzichten in review

Wat zijn implicaties?[bewerken]

Architectuurprincipes zijn normatieve uitspraken die richting geven aan het in samenhang ontwerpen en realiseren van overheidsdiensten voor burgers en bedrijven. Implicaties maken concreet wat die ingeslagen richting betekent in jouw praktijk (eigen context, project, organisatie): Welke keuzes vallen weg, omdat ze een andere richting uitgaan? Welke keuzes moet je wel maken, omdat je anders een andere weg in slaat?

Waarom zijn er alleen nog maar voorbeeld-implicaties?[bewerken]

Voor elk van de NORA Afgeleide principes waren implicaties aangegeven. In de publieke review van eind 2021 heeft de werkgroep besloten om nog geen implicaties op te nemen bij de nieuwe Architectuurprincipes:

  • De impact van architectuurprincipes is grotendeels context-gebonden en kan dus beter bepaald worden door architecten uit die diverse contexten. Opstellers en beheerders van een enterprise architectuur of referentiearchitectuur uit de NORA Familie staat het vrij implicaties toe te voegen, over te nemen vanuit de NORA of een combinatie daarvan.
  • Om implicaties uit te werken die in alle of de meeste contexten van waarde zijn zou de werkgroep langer tijd nodig hebben, met als gevolg vertraging van de review van Kwaliteitsdoelen en Architectuurprincipes.
  • De publieke review is een goede gelegenheid om architecten uit diverse contexten te vragen mee te denken en implicaties aan te leveren ter aanvulling. Zo krijgen we een goede set van generiek toepasbare implicaties, plus aanvullingen voor specifieke contexten.

Twee voorbeeldimplicaties[bewerken]

Om voor de reviewers een goed beeld te geven van de hele set aan Architectuurafspraken zijn er twee voorbeeldimplicaties opgenomen: Deze tabel is ook te downloaden als csv in verkorte versie , voor het aanleveren van reviewcomments, of met alle teksten en relaties.

IDNaam implicatieBij ArchitectuurprincipeLaag VijflaagsmodelBeschrijving
NAP06.01Deel open dataHergebruik diensten3Zorg er voor dat alle overheidsdata duurzaam toegankelijk is. Stel overheidsdata bovendien actief beschikbaar voor hergebruik door derden, bijvoorbeeld in de vorm van open data.

De enige uitzondering zijn overheidsdata waarvoor wet- en regelgeving expliciet beperkingen oplegt, die stel je niet actief beschikbaar.

Er zijn meerdere redenen om data actief beschikbaar te stellen. Zo kan het meer transparantie en inzicht geven in het overheidshandelen en zo de accountability vergroten. Bijvoorbeeld door begrotingen of inkoopgegevens als open data beschikbaar te stellen.

Het kan ook economische en maatschappelijke innovatie stimuleren, zoals de ontwikkeling van apps en informatiediensten op basis van overheidsdata.

En het kan zorgen dat de overheid effectiever en efficiënter opereert. Bijvoorbeeld door het actief benutten van data om de eigen bedrijfsvoerings- en dienstverleningsprocessen te verbeteren. Zo gaan de kosten omlaag en de prestaties omhoog
NAP07.01Diensten vullen elkaar aanOntkoppel diensten2Zorg er voor dat diensten elkaar aan vullen en niet overlappen:
  • Geef een heldere beschrijving van je dienst
  • Stem de opzet van de dienst af met aanbieders van verwante diensten
  • Sluit aan op die verwante diensten

Burgers en bedrijven moeten de dienst en de meerwaarde er van kunnen herkennen: de dienst moet uniek zijn en niet overlappen met andere diensten. Dat voorkomt verwarring en zorgt dat de beoogde gebruiker de dienst weet te vinden.

Daarvoor moeten individuele organisaties zelf de verantwoordelijkheid nemen om hun dienstverlening naast elkaar te leggen en op elkaar af te stemmen. Dit voorkomt dubbel werk en overlappende diensten.

De overheid als geheel kan zo efficiënter werken. En bij individuele dienstverleners komt capaciteit en focus vrij om zich te concentreren op de kwaliteit van de unieke dienst die ze aanbieden.

Zelf implicaties aandragen[bewerken]

Iedereen mag implicaties aandragen die logischerwijs voortkomen uit de Architectuurprincipes via nora@ictu.nl, of via de link GEEF FEEDBACK op de pagina van het bijbehorende Architectuurprincipe. De aangedragen implicaties worden beoordeeld door de architecten in de Werkgroep NORA Architectuur Principes. Architecten met interesse in implicaties kunnen toetreden tot die werkgroep, zolang ze werkzaam zijn in de publieke sector.

Een aangedragen implicatie hoeft nog niet perfect te zijn. Er zal immers altijd een discussie in de werkgroep en waar nodig een redactieslag overheen gaan, voordat ze definitief door de NORA Gebruikersraad kunnen worden vastgesteld.

Wel is het handig om de randvoorwaarden voor implicaties goed door te lezen voordat je de implicatie formuleert en aanlevert. Zo voorkom je dat je belangrijke informatie vergeet te vermelden, zoals bij welk Architectuurprincipe, op welke laag van het Vijflaagsmodel en in welke context de implicatie thuis hoort.

Randvoorwaarden implicaties[bewerken]

  • Elk Architectuurprincipe kan meerdere implicaties hebben.
  • Implicaties zijn gekoppeld aan één of meer van de vijf lagen van het Vijflaagsmodel.Met het Vijflaagsmodel is het mogelijk elk project of elk maatschappelijk vraagstuk te analyseren en visualiseren vanuit de aansprekende lagen. Implicaties linken aan de vijf lagen maken het de architect gemakkelijk om het ontwerp van een dienst uit te werken op één of meerdere lagen.
  • Implicaties dwingen tot actie en de formulering is dan ook actief: Zorg hiervoor, Doe dit, Stel het beschikbaar. Eventueel kan dit ook negatief: Doe het niet, Houdt dit tegen, Weiger.
  • Implicaties zijn tot op zekere hoogte contextgebonden. De context waarbinnen een implicatie (in ieder geval) van toepassing is wordt vermeld bij de implicatie. Staat er geen aparte context bij, dan is de implicatie generiek van toepassing binnen de brede context van overheidsdienstverlening. Dit geldt voor beide voorbeeldimplicaties.
  • Elke implicatie is genummerd op basis van de relatie met het Architectuurprincipe. NAP02.02 is dus implicatie nr. 2 behorend bij NORA Architectuurprincipe NAP02. Er is geen volgorde van belangrijkheid in de nummering van de implicaties zelf.
  • Implicaties worden gemodelleerd als ArchiMate element type Requirement.