Verplaats je in de gebruiker

Stelling

Ontwerp, realiseer en verbeter de dienst vanuit het perspectief van de afnemer.

Rationale

Om een kwalitatief goede dienst met ondersteunende systemen te leveren is het nodig om niet alleen het perspectief van de overheidsdienstverlener, maar óók het perspectief, de beweegredenen, verwachtingen en context van de afnemer mee te nemen.

Realiseert doel(-en)

Alle implicaties bij dit architectuurprincipe

ID	Implicatie	Laag
IMP005	Bied één contactpunt (Single point of contact)	1 2
IMP006	Ken je afnemers en stem diensten hierop af	1
IMP015	Maak beveiligingsmaatregelen zo gebruiksvriendelijk mogelijk	4
IMP012	Maak de dienst toegankelijk voor alle gebruikers	1
IMP013	Maak de dienst toegankelijk voor anderstaligen	1
IMP016	Pas ontwerprichtlijnen toe bij websites en portalen en apps	4 5
IMP011	Sluit aan op het voorkeurskanaal van de gebruiker	1
IMP017	Zorg dat overheidsinformatie eenvoudig te raadplegen is	4

Implicaties gerangschikt per laag van het Vijflaagsmodel

Laag 1: Grondslagenlaag

Laag 2: Organisatorische laag

Laag 3: Informatielaag

Dit architectuurprincipe heeft (nog) geen implicaties in Laag 3.

Laag 4: Applicatielaag

ID

Implicatie

Beschrijving

IMP015

Maak beveiligingsmaatregelen zo gebruiksvriendelijk mogelijk

Maak beveilingingsmaatregelen transparant voor de gebruiker en richt deze zo gebruiksvriendelijk mogelijk in. Verleid de gebruiker zo veel mogelijk om veilig te werken: zo leidt het afdwingen van gebruikersonvriendelijke beveiligingsmaatregelen vaak tot onveilige workarounds en ander onveilig gedrag.

IMP016

Pas ontwerprichtlijnen toe bij websites en portalen en apps

Elke overheidsorganisatie is verantwoordelijk voor het goed toegankelijk maken van haar activiteiten voor burgers en bedrijven. Voor websites geldt dat deze moeten voldoen aan de standaarden zoals gedefinieerd in WCAG. Dit geldt met name voor websites die toegankelijk zijn voor het publiek, maar ook voor intern gerichte websites. WCAG staat voor 'Web Content Accessibility Guidelines'. De wetgever heeft bepaald dat alle (semi-)overheids websites per 23 september 2020 aan deze WCAG standaard moeten voldoen.

IMP017

Zorg dat overheidsinformatie eenvoudig te raadplegen is

De informatiegebruiker (mens of machine) kan een informatieobject of een verzameling informatieobjecten binnen redelijke tijd en inspanning gebruiken (zoals inzien, exporteren, bewaren en verwerken in de eigen gebruiksomgeving), nu en in de toekomst (gedurende de gehele levenscyclus).

Daardoor is de informatiegebruiker zo min mogelijk afhankelijk van de beheeromgeving voor de toegang tot de informatie. Dit betekent dat:

Alle informatieobjecten op basis van classificatie en/of autorisatie & authenticatie (policies) beschikbaar en bruikbaar moet zijn voor diegene die daar recht toe hebben.
Onderscheid gemaakt moet worden in primaire en secundaire gebruikers op basis van doelbinding.
De informatie beschikbaar moet worden gesteld in een bestandsformaat dat samenhangt met het doel waarvoor de informatie wordt gebruikt.
Een zoekfunctie beschikbaar moet zijn waarmee alle relevante informatieobjecten vindbaar zijn.
De informatie moet kunnen worden gevonden zonder dat er (specifieke) en/of kennis van de zoekfunctionaliteit of de gezochte informatie benodigd is.
Van elk informatieobject een weergave en/of export beschikbaar moet zijn.

Laag 5: IT-Infrastructuurlaag

ID en versie-informatie

ID: NAP01
Status actualiteit: Actueel
Status toelichting: In werking getreden op 1-1-2023, conform RFC 2022. (zie besluit)
Versieaanduiding: resultaten review verwerkt

Grafisch overzicht architectuurprincipe i.r.t. overige architectuurafspraken

graph LR %% Klassen definities met kleuren classDef kernwaarde fill:#e6f2f9,stroke:#333,stroke-width:1px,rx:5,ry:5; classDef doel fill:#8ac3e5,stroke:#333,stroke-width:1px,rx:5,ry:5; classDef principe fill:#c5b6ce,stroke:#333,stroke-width:1px,rx:5,ry:5; classDef implicatie fill:#d3d5d5,stroke:#333,stroke-width:1px,rx:1,ry:1; %% Nodes subgraph Kernwaarden K1[Vertrouwen] K2[Doeltreffend] K3[Doelmatig] end subgraph Kwaliteitsdoelen D1[Ontvankelijk] D2[Verantwoord] D3[Begrijpelijk] D4[Transparant] D5[Uniform] D6[Overzichtelijk] D7[Toegankelijk] end P[Verplaats je in de gebruiker] subgraph Implicaties I1[Bied één contactpunt Single point of contact] I2[Ken je afnemers en stem diensten hierop af] I3[Maak beveiligingsmaatregelen zo gebruiksvriendelijk mogelijk] I4[Maak de dienst toegankelijk voor alle gebruikers] I5[Maak de dienst toegankelijk voor anderstaligen] I6[Pas ontwerprichtlijnen toe bij websites en portalen en apps] I7[Sluit aan op het voorkeurskanaal van de gebruiker] I8[Zorg dat overheidsinformatie eenvoudig te raadplegen is] end %% Relationships K1 --> D1 K1 --> D2 K2 --> D3 K1 --> D4 K3 --> D5 K2 --> D6 K2 --> D7 D1 --> P D2 --> P D3 --> P D4 --> P D5 --> P D6 --> P D7 --> P P --> I1 & I2 & I3 & I4 & I5 & I6 & I7 & I8 %% Klikbare links naar wikipagina's click K1 "Vertrouwen" click K2 "Doeltreffend" click K3 "Doelmatig" click D1 "Ontvankelijk (Doel)" click D2 "Verantwoord (Doel)" click D3 "Begrijpelijk (Doel)" click D4 "Transparant (Doel)" click D5 "Uniform (Doel)" click D6 "Overzichtelijk (Doel)" click D7 "Toegankelijk (Doel)" click P "Verplaats je in de gebruiker" click I1 "Bied één contactpunt (Single point of contact)" click I2 "Ken je afnemers en stem diensten hierop af" click I3 "Maak beveiligingsmaatregelen zo gebruiksvriendelijk mogelijk" click I4 "Maak de dienst toegankelijk voor alle gebruikers" click I5 "Maak de dienst toegankelijk voor anderstaligen" click I6 "Pas ontwerprichtlijnen toe bij websites en portalen en apps" click I7 "Sluit aan op het voorkeurskanaal van de gebruiker" click I8 "Zorg dat overheidsinformatie eenvoudig te raadplegen is" %% Klassen definiëren class K1,K2,K3 kernwaarde; class D1,D2,D3,D4,D5,D6,D7 doel; class P principe; class I1,I2,I3,I4,I5,I6,I7,I8 implicatie;

ID	Implicatie	Beschrijving	Laag
IMP005	Bied één contactpunt (Single point of contact)	Bied de dienst zo veel mogelijk vanuit één contactpunt aan richting burgers en bedrijven. Zo hoeven burgers en bedrijven niet met verschillende partijen te schakelen om de dienst af te kunnen nemen.	1 2
IMP006	Ken je afnemers en stem diensten hierop af	Verdiep je in de achtergronden van je afnemers en de context waarin zij van de dienst gebruik maken en vergewis je van de digitale vaardigheden van je doelgroep. Zorg dat de dienst is afgestemd op de (digi)vaardigheden en mogelijkheden van alle (potentiële) afnemers. Weet welke informatie afnemers doorgaans zoeken en waar ze deze zoeken. Deze informatie meld je aan op de voor de afnemers bekende vindplaatsen, zoals zoekmachines, portals, catalogi en registers. Ook de dienst zelf voorzie je van de nodige zoekfuncties. Om de afnemer waar dat nodig is door te kunnen verwijzen, zorg je dat je op de hoogte bent van de andere plaatsen waar diensten te vinden zijn.	1
IMP012	Maak de dienst toegankelijk voor alle gebruikers	Zorg dat alle gebruikers, ook die met functiebeperking, de volwaardige dienst kunnen afnemen. Het streven is digitale inclusiviteit voor iedereen (digitoegankelijk).	1
IMP013	Maak de dienst toegankelijk voor anderstaligen	Zorg dat een (potentiële) anderstalige gebruiker de dienst ook kan afnemen, door deze ook in een algemeen toegankelijke taal aan te bieden (bv. Engels).	1
IMP011	Sluit aan op het voorkeurskanaal van de gebruiker	Sluit qua kanaal aan op de voorkeurkeuze van gebruikers. Digitale kanalen zijn hierin leidend, doch er mag niet voorbij worden gegaan aan het belang van burgers die geen of beperkte mogelijkheden hebben om digitaal te communiceren.	1