Workshop verbetering NORA principes

Uit NORA Online
Ga naar: navigatie, zoeken

Bijeenkomst op maandag 30 september 2019, 12.00-16.00 uur incl. lunch, locatie: Scrumruimte DL5, Wilhelmina van Pruisenweg 104, Den Haag.
Doel: Verbeteren van de Afgeleide Principes. Eventueel ook de Basis Principes.
Doelgroep: NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur gebruikers
Aanmelden: robert.van.wessel@ictu.nl.



In het verslag van de NORA Gebruikersraad van 6 juni is te lezen dat er positief is gereageerd op het voorstel om de Afgeleide Principes te gaan verbeteren wat betreft actualiteit en praktische implicaties en tevens beter toegankelijk maken voor specifieke doelgroepen.

In vervolg op de bijdrage die iedereen heeft geleverd aan het onderzoek (PDF, 876 kB) naar verbetering van de NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur principes, willen wij jullie graag uitnodigen voor de eerste workshop waarin we samen aan de slag gaan om de voorstellen te realiseren.

Doel van de workshop

Deze workshop is een vervolg op het onderzoek naar verbetering van de NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur principes. In eerste instantie betreft het de verbetering van de NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur Afgeleide Principes (APs), maar we kijken ook indien nodig naar de Basis Principes (BPs). De aandachtspunten ter verbetering zijn:

  • Vergroten actualiteit en praktische implicaties
  • Verhogen bruikbaarheid voor doelgroepen (privacy functionarissen, applicatie architecten, etc.)

Verwachtingen deelnemers

De verwachtingen van de deelnemers ten aanzien van verbetering op het vlak van APs en BPs zijn aan het begin van de workshop geïnventariseerd en onderstaand weergegeven.

Naam deelnemer Opmerking
Ad Maak de APs concreter met een vertaling voor afnemers, resulterend in hoger gebruiksgemak: snel, veilig, gemakkelijk.Toevoegen: DSO, API-strategie, open<data, source,*>, service georiënteerd werken (ontkoppelingen etc.)
Loes Principes minder abstract maken + zorgen voor concrete toepassing
Ellen Toevoegen: AVG (datamigraties etc.), relatie met handhaving etc., delen van procesinfo (ketensamenwerking)
Ben Afsprakenstelsels vs. NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur beter relateren (lijken nu los van elkaar te staan). De afstemming en ondersteuning met gebruikers verbeteren
Aty Zorg voor verbinding naar de toepassingen en de uitvoeringspraktijk. Werk aan een verbeterde ordering van Aps.
Mark NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur BPs/APs opnemen in een open repository voor architectuurprincipes en relateren aan andere architectuurEen beschrijving van een complex geheel, en van de principes die van toepassing zijn op de ontwikkeling van het geheel en zijn onderdelen. principes (van zowel profit als non-profit) ter verbetering van de NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur principes. Expliciet maken van eisen vs. benodigd ontwerp: adviseer welk principe wanneer toe te passen.
Peter Zorg voor helder principes: BPs vertalen het beleidskader (en zijn geen samenvatting van beleid); APs maken het geheel concreet (vertaling naar architectuurEen beschrijving van een complex geheel, en van de principes die van toepassing zijn op de ontwikkeling van het geheel en zijn onderdelen. concepten). Toepassing van NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur in bedrijfsvoering vs. Burger & Bedrijf helder maken.

Gespreksonderwerpen

De kern van de workshop betrof een aantal onderwerpen, waaronder de governance van de NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur als geheel, en beheer en doorontwikkeling van NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur principes in het bijzonder.

Governance van NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur

  • BZK financiert NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur en is eigenaar van NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur namens alle overheidspartijen.
  • De opdrachtgever van NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur zijn alle Nederlandse overheidspartijen, die worden gerepresenteerd in de NORA Gebruikersraad.
  • Meer info op Beheer en doorontwikkeling NORA

Beheer en doorontwikkeling NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur principes

Basis Principes (BPs) en Afgeleide Principes (APs) dienen actueel te worden gehouden. Hiervoor zijn twee hoofdtriggers:

1. “business” pull: nieuwe visies en beleidsstukken van de overheid (zoals NL Digibeter, algoritmen en inclusie)

2. technology push: mogelijkheden op technologisch vlak (zoals AI, IoT en Big Data / Analytics)

Deze kunnen vervolgens worden vertaald in een set van afspraken / ‘programma van eisen’ die op hun beurt weer als NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur principes zijn terug te vinden. Hierbij zorgen de BPs voor ‘richting’ en de APs voor ‘inrichting’. Andere verbetersuggesties die werden genoemd waren:

  • Specifieke case beschrijvingen toevoegen (in aanvulling op voorbeelden hoe APs zijn toegepast) die helpen in het meer praktisch toepasbaar maken van de APs.
  • APs c.q. onderwerpen die mogelijk dienen te worden toegevoegd zijn “Open Source”, DSO, API strategie, AVG, AI.
  • Check op volledigheidBetekent dat alle procesgebonden informatie is vastgelegd en wordt beheerd die aanwezig zou moeten zijn conform het beheerregime dat voor dat proces is vastgesteld. APs en diep meer uit:

- Toets het gebruik van de APs bij organisaties (doel: welke missen en welke zijn wellicht overbodig);

- Welke principes zijn gegevenWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat de doelstelling van een organisatie benodigd (rationale) en leg de link met beleid.

  • Vraag: zijn de APs niet te veel intern gericht; hoe dragen ze bij aan bijvoorbeeld ‘inclusie’? Inclusie’ omvat ook de ‘ambtenaar’, zeker als het gaat om digitale inclusie. Inclusie wordt in dit geval nog weleens gezien als recht op een zo kleine mogelijke afstand tot arbeid.

Vijflaagsmodel

Tijdens de discussie over de mapping van APs op het vijflaags architectuurmodel (zie figuur) is een aantal interessante vragen gesteld die nader uitwerking behoeven.


Diensten_zijn_herbruikbaarOntkoppelen met dienstenDiensten vullen elkaar aanPositioneer de dienstNauwkeurige dienstbeschrijvingGebruik standaard oplossingenGebruik open standaardenGelijkwaardig resultaat ongeacht kanaalEenmalige uitvraag gebruiker centraalPerspectief gebruikerPersoonlijke benaderingTransparante dienstverleningOnweerlegbaarheid (principe)BeschikbaarheidIntegriteitVertrouwelijkheid (principe)ControleerbaarheidAfnemer heeft inzageNo wrong doorAutomatische dienstverleningProactief aanbiedenAanvullend kanaalEen verantwoordelijke organisatieAfspraken vastgelegdDe dienstverlener voldoet aan de normVerantwoording dienstlevering mogelijkPDCA-cyclus in besturing kwaliteitSturing kwaliteit op het hoogste niveauBaseline kwaliteit dienstenVerantwoording besturing kwaliteitTerugmelden aan bronhouderBronregistraties zijn leidendDoelbinding (AP)Informatie-objecten systematisch beschrevenRuimtelijke informatie via locatieGebruik de landelijke bouwstenenVoorkeurskanaal internetVijflaagsmodelSchematische beschrijving hoe het vijflaagsmodel is gerelateerd aan de Afgeleide Principes]]
Relatie vijflaagsmodel
  • Kunnen we volstaan met BPs op het generieke niveau van “OVERHEIDSDIENST”?

- Zijn dan de huidige APs eigenlijke BPs en moeten deze worden geconsolideerd met de actuele set van BPs?

- Zorg voor een gebalanceerde dekking van APs per architectuurEen beschrijving van een complex geheel, en van de principes die van toepassing zijn op de ontwikkeling van het geheel en zijn onderdelen. laag. De inbreng hiervan moet komen uit de communities.

- Zijn er per architectuurlaag alleen nog implicaties nodig en kunnen we volstaan met de BPs/afspraken?

- Moeten we niet meer praten over ‘principes’ (daarmee hebben architecten zich de afgelopen jaren in een isolement gezet, naar het idee van sommigen) maar over ‘afspraken’. Of over ‘basisafspraken’ en ‘ontwerpprincipes?

Actielijst

Onderwerp Omschrijving Wie
Tags voor APs Insteek zijn de NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur thema’s en de vijf architectuurlagen nader bepalen
AP die onderhoud behoeven Aangeven welke APs en waarom wel / niet nader bepalen
Nieuwe APs b.v. DSO of uit EA BZK toevoegen & 5-lagen aanvullen met APs Peter, Ellen, Ad
Relatie BPs en APs Check of BPs geformuleerd zijn in termen van richten; idem APs in termen van ‘inrichten’. Robert organiseert hiertoe nader overleg. Robert, Peter, Loes
Principemodel AP 23&24 Laat AP23 & 24 zien op basis van een principemodel Mark

Vervolg

  • Als bovenstaande onderwerpen nader invulling hebben gekregen wordt een tweede workshop georganiseerd.
  • Planning: begin december 2019.