Overleg:Koppeling architecturen in semantisch web: verschil tussen versies

Uit NORA Online
Ga naar: navigatie, zoeken
(accuratere stappenbeschrijving)
 
(Een tussenliggende versie door een andere gebruikerIedere persoon, organisatie of functionele eenheid die gebruik maakt van een informatiesysteem niet weergegeven)
Regel 12: Regel 12:
 
==Koppelen van semantic mediawiki==
 
==Koppelen van semantic mediawiki==
  
Hier wordt over 'domeinwiki' gesproken als de wiki die publiceert en gerelateerd is aan NORA. Na technisch gereed maken, het kennismodel van domeinwiki aanpassen en NORA laten 'ontvangen' van de relatiebeschrijvingen, moet de  
+
Om bevragingen te kunnen doen vanuit de wiki van de dochter op NORA, en eigen versiebeheer te doen op overerving, is het nuttig om NORA-elementen te kopiëren in de eigen wiki.
  
# de domeinwiki moet bij voorkeur Mediawiki versie 1.17 zijn, om 'subobjects' te kunnen gebruiken; in Mediawiki 1.16 staan de subobjecten beschreven in de pagina zelf, in 1.17 is het subobject een bijzondere pagina die aangeeft wat zijn 'parent' is. Upgrade van 1.16 naar 1.17 wordt door leveranciers aangeraden vanwege beperkte ondersteuning voor 1.16 in de toekomst, maar betekent meerkosten (in testen compatibiliteit/aanpassen maatwerk).
+
In onderstaande voorbeeld wordt over 'dochterwiki' gesproken als de wiki die zelf publiceert en gerelateerd is aan NORA. Voor technisch gereed maken, het kennismodel van dochterwiki aanpassen en NORA laten 'ontvangen' van de relatiebeschrijvingen, moet het volgende gebeuren worden. In dit voorbeeld zijn n-op-m relaties mogelijk tussen NORA en de dochter. Als dit niet nodig is, kan eventueel een model gemaakt worden zonder subobjecten.
# de domeinwiki maakt templates en sjablonen (b.v. met ArchiXL Smartcore) waarin voor relevante elementen, een eigenschap als 'relatie tot NORA' wordt toegekend. Dit eigenschap kan repeteren en heeft drie subobjecten:
+
 
## gerelateerd NORA-object. (verwijzing) ''meest eenvoudige is om hier geen beperking aan de relaties op te leggen (dochter-elementtype X kan enkel aan NORA-elementtype Y)''
+
# de dochterwiki moet bij voorkeur Mediawiki versie 1.17 zijn, om 'subobjects' te kunnen gebruiken.
## type relatie (vaste lijst, waarvan de waarden vastgesteld zijn in NORA: 'Gerelateerd aan', 'realiseert', 'specialiseert', 'verbijzondert') (NB: in concept!)
+
# de dochterwiki maakt templates en sjablonen.
## toelichting op de relatie(tekstvlak)
+
## voor elk te importeren elementtype, wordt een sjabloon aangemaakt met elk een referentie naar een type subobject dat de duiding van het NORA-element geeft. De subobjecten kennen eigenschappen als: ##* gerelateerd NORA-object. (verwijzing) ''meest eenvoudige is om hier geen beperking aan de relaties op te leggen (dochter-elementtype X kan enkel aan NORA-elementtype Y)''
# [[Beheer NORA]] wordt op de hoogte gebracht van de koppeling, en stelt bevraging in, bij voorbeeld bij elk element: "welke subobjecten van deze dochter verwijzen naar dit element? Welke eigenschappen heeft deze relatie? (parent/eigenlijke verwijzende element, relatietype en toelichting)"
+
##* type relatie (vaste lijst, waarvan de waarden vastgesteld zijn in NORA: 'Gerelateerd aan', 'realiseert', 'specialiseert', 'verbijzondert') (NB: in concept!)
 +
##* toelichting op de relatie(tekstvlak)
 +
# [[NORA Beheer]] wordt op de hoogte gebracht van de koppeling, en stelt bevraging in, bij voorbeeld bij elk element: "welke subobjecten van deze dochter verwijzen naar dit element? Welke eigenschappen heeft deze relatie? (parent/eigenlijke verwijzende element, relatietype en toelichting)"
 
# NORA kan eventuele extra 'views' maken, zoals: hoeveel relaties van deze dochter zijn er verbijzonderingen van NORA-principes?
 
# NORA kan eventuele extra 'views' maken, zoals: hoeveel relaties van deze dochter zijn er verbijzonderingen van NORA-principes?
# domeinwiki begint met inhoudelijke vulling: daadwerkelijk beschrijven van de relatie tot NORA. Indien deze beschrijvingen al op een andere manier gemaakt zijn (zoals naar lokale kopie van NORA), kan mogelijk geautomatiseerd deze beschrijving 'vertaald' worden naar de nieuwe methode.
+
# dochterwiki begint met inhoudelijke vulling: daadwerkelijk beschrijven van de relatie tot NORA. Indien deze beschrijvingen al op een andere manier gemaakt zijn (zoals naar lokale kopie van NORA), kan mogelijk geautomatiseerd deze beschrijving 'vertaald' worden naar de nieuwe methode.
  
* NB: de subrelaties zijn niet nodig indien de domeinwiki weet dat er enkel 1 op 1 relaties zijn, dus niet meerdere NORA-elementen die relevant zijn voor één element in de domeinwiki.
+
==Referenties==
* NORA hoeft voorbereidend niets te doen: met de open standaard (SPARQL?) kan naar NORA-elementen verwezen worden (gaat dit per URL?).
+
<references />
* NORA wil graag een PoC maken met één domeinarchitectuurwiki; een simpele koppeling in een demo-omgeving waarna in NORA getoond kan worden dat deze relatie gelegd is.
 

Huidige versie van 21 okt 2015 om 02:20

Opzet

Alle objecten in deze wiki zijn middels de open standaard RDF te exporteren. Zie voor een handleiding: http://semantic-mediawiki.org/wiki/Help:RDF_export

In de dochter kunnen NORA-elementen (zoals principes en standaarden) 'geïmporteerd' worden als lokale elementen[1]. Zo kunnen bij voorbeeld principes lokaal opgeslagen worden, waarbij lokale duiding gegevenWeergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat kan worden:

  • Comply or explain (eventueel per werkingsgebiedHet domein (organisatorisch, taakvelden) binnen de overheid waarin het element (principe, standaard, voorziening..) wordt of kan worden toegepast. Bijvoorbeeld: gemeenten, provincies, waterschappen, Rijk, zorginstellingen, primair onderwijs., als de architectuurEen beschrijving van een complex geheel, en van de principes die van toepassing zijn op de ontwikkeling van het geheel en zijn onderdelen. verschillende domeinen beslaat), met toelichting
  • Realiserende elementen of andere koppelingen naar de NORA-elementen

Op deze manier kan 'overerving' worden getoond in de NORA-dochters. De beheerder van NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur kan vervolgens inzichtelijk hoe haar elementen lokaal gebruikt worden, zoals bij: dit overzicht principes ROSA uit NORA.

Zie de demo presentatie gegeven bij de Gebruikersraad NORA (PDF)

Koppelen van semantic mediawiki

Om bevragingen te kunnen doen vanuit de wiki van de dochter op NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur, en eigen versiebeheer te doen op overerving, is het nuttig om NORA-elementen te kopiëren in de eigen wiki.

In onderstaande voorbeeld wordt over 'dochterwiki' gesproken als de wiki die zelf publiceert en gerelateerd is aan NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur. Voor technisch gereed maken, het kennismodel van dochterwiki aanpassen en NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur laten 'ontvangen' van de relatiebeschrijvingen, moet het volgende gebeuren worden. In dit voorbeeld zijn n-op-m relaties mogelijk tussen NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur en de dochter. Als dit niet nodig is, kan eventueel een model gemaakt worden zonder subobjecten.

  1. de dochterwiki moet bij voorkeur Mediawiki versie 1.17 zijn, om 'subobjects' te kunnen gebruiken.
  2. de dochterwiki maakt templates en sjablonen.
    1. voor elk te importeren elementtype, wordt een sjabloon aangemaakt met elk een referentie naar een type subobject dat de duiding van het NORA-element geeft. De subobjecten kennen eigenschappen als: ##* gerelateerd NORA-object. (verwijzing) meest eenvoudige is om hier geen beperking aan de relaties op te leggen (dochter-elementtype X kan enkel aan NORA-elementtype Y)
      • type relatie (vaste lijst, waarvan de waarden vastgesteld zijn in NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur: 'Gerelateerd aan', 'realiseert', 'specialiseert', 'verbijzondert') (NB: in concept!)
      • toelichting op de relatie(tekstvlak)
  3. NORA Beheer wordt op de hoogte gebracht van de koppeling, en stelt bevraging in, bij voorbeeld bij elk element: "welke subobjecten van deze dochter verwijzen naar dit element? Welke eigenschappen heeft deze relatie? (parent/eigenlijke verwijzende element, relatietype en toelichting)"
  4. NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur kan eventuele extra 'views' maken, zoals: hoeveel relaties van deze dochter zijn er verbijzonderingen van NORA-principes?
  5. dochterwiki begint met inhoudelijke vulling: daadwerkelijk beschrijven van de relatie tot NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur. Indien deze beschrijvingen al op een andere manier gemaakt zijn (zoals naar lokale kopie van NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur), kan mogelijk geautomatiseerd deze beschrijving 'vertaald' worden naar de nieuwe methode.

Referenties

  1. In ROSA via het NORA dashboard