MIM conceptueel framework

Uit NORA Online
Ga naar: navigatie, zoeken
Logo van het subthema gegevensmanagement,de tekst Gegevensmanagement met een serie nulletjes en eentjes die op verschillende manieren zijn gegroepeerd en gearceerd. Plus in de onderhoek het logo van Data op het web, een spinneweb met nulletjes en eentjes er in en de tekst Data op het web.

Onderdeel van Gegevensmanagement.

Status: 1.0 - eerste publieke versie
Auteurs: MIM
Feedback pagina: nora@ictu.nl

Het Metamodel voor Informatiemodellen (MIM) is ontwikkeld door het Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten (KING, nu VNG Realisatie), Kadaster en Geonovum. Het MIM is ontwikkeld vanuit het idee dat een eenduidige aanpak voor semantische integratie, harmonisatie en effectieve informatiehuishoudingHet totaal aan regels en voorzieningen gericht op de informatiestromen en –opslag of archivering ter ondersteuning van de primaire processen. zorgt. Het MIM bestaat uit een verzameling van bouwstenen, de modelelementen, die gebruikt (mogen) worden om een informatiemodel mee op te stellen. Het is de modelleertaal voor het informatiemodel.

De doelen van het MIM zijn als volgt:

  • Gezamenlijke taal en structuur: leesbaarheid en eenduidigheid vergroten;
  • Het koppelen van diverse informatie/modellen vereenvoudigen;
  • Koppelvlakken en producten maken volgens de tooling en modeldriven werkwijze;
  • Kennis uit organisaties bundelen en bij elkaar brengen.


Onderdelen van het metamodel MIM

De verschillende onderdelen van het metamodel worden als volgt beschreven:

Model van begrippen

Conceptueel informatiemodel

Logisch informatie- of gegevensmodel

Fysiek of technisch gegevens- of datamodel

Registraties

Analyse en invulling van het MIM om het bruikbaar te maken als gedeelde taal voor het beschrijven van gegevenswoordenboeken

Het MIM geeft een nadere invulling van de Informatielaag van het Vijflaagsmodel van de NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur. Hoe moeten wij het metamodel van het MIM precies begrijpen als nadere invulling hiervan? In het metamodel worden vier concepten beschreven, die staan voor vier types modellen met hun eigen doel en functie. Drie daarvan, het conceptueel informatiemodel, het logisch informatie- of gegevensmodel en het fysiek of technisch gegevens- of datamodel, weerspiegelen de praktijk van het werk van de informatiearchitect of -analist. Deze drie modellen horen dus functioneel bij elkaar. Men werkt top-down vanuit een abstractie van het domein naar de concrete werkelijkheid van het berichtenverkeer. Er kan ook bottom-up worden gewerkt, waarbij de concrete gegevensuitwisseling de basis vormt voor normaliserende abstracties. Vaak vinden ook allebei de bewegingen plaats, waarbij het helaas niet altijd zo is dat partijen elkaar halverwege vinden. De werelden van architecten enerzijds en ontwikkelaars anderzijds kunnen zeer gescheiden zijn.

Schematische weergave van de vier concepten uit het MIM (Metamodel voor informatiemodellen) in twee clusters (domeinonafhankelijk geordend en domeinafhankelijk geordend). In het eerste cluster staat het begrippenmodel. In het tweede staan van boven naar beneden Conceptueel informatiemodel, Logisch informatiemodel en Technisch model, telkens verbonden met het concept er boven en onder met dubbele pijlen heen en weer.
De vier concepten uit het MIM-model geordend in twee clusters.

Het vierde concept, het model van begrippen, heeft een andere functie. De beschrijving in het MIM geeft het concept van het begrippenmodel een heel pragmatische functie (‘mensen in een domein elkaar laten begrijpen’) en stelt: ‘De begrippen worden beschreven in een formele taal, een vocabulaire. Een vocabulaire is geen informatiemodel’. Deze beschrijving roept de vraag op wat hier precies wordt bedoeld met een vocabulaire in een formele taal, als dit niet een informatiemodel mag zijn. Het klinkt namelijk tegenstrijdig: een begrippenmodel moet wel een ordening kennen, maar deze ordening mag geen model zijn. Om deze tegenstrijdigheid op te lossen leggen we het MIM-concept begrippenmodel in abstracto uit als een domeinonafhankelijk geordende samenstelling van begrippen. Met domeinonafhankelijk bedoelen we: algemene informatiekundige vormen van structurering, zoals die van entiteiten in een hiërarchie, een taxonomie of ontologie of zelfs in een simpele alfabetische volgorde. Voor deze vormen van structurering zijn formele talen beschikbaar als SKOS.

Domeinonafhankelijke ordening staat tegenover domeinafhankelijke ordening, die aangetroffen wordt in conceptuele, logische en technische informatiemodellen. Daar is het immers de conceptuele structuur van het domein (entiteiten, processen, etc.) die de ordening van de begrippen in het model regeert. Een conceptueel informatiemodel kan met andere woorden precies dezelfde begrippen bevatten als een begrippenmodel, maar de manier van ordenen verschilt.

We kunnen dus stellen dat de vier concepten uit het MIM-model uit twee clusters bestaan, met verschillende functies.