Koppeling standaarden van Forum Standaardisatie

Uit NORA Online
Ga naar: navigatie, zoeken

NORAonline.nl probeert zo veel mogelijk relevante informatie te ontsluiten, over de inrichting van de informatievoorziening van de publieke sector. Daarbij past NORA zichzelf toe: Bronregistraties zijn leidend en Diensten vullen elkaar aan. Ook bij de informatie over standaarden.

Overnemen van Forum Standaardisatie[bewerken]

De belangrijkste lijst met standaarden is de lijst van het Forum Standaardisatie. Daarom haalt NORA informatie over die standaarden, direct op van forumstandaardisatie.nl. Waar relevant, vult NORA deze informatie aan met eigen kennis, en koppelt die informatie aan andere delen van NORA. Zo krijgt de gebruiker van NORA de meest actuele en volledige informatie over standaarden. In NORA worden ook standaarden genoemd die niet bij het Forum Standaardisatie op de lijst staan; voor die standaarden vult de redactie van NORA de informatie volledig zelf in. Meestal zijn dit standaarden die relevant zijn vanuit een specifiek thema.

Samenwerking met Forum Standaardisatie[bewerken]

NORA doet ook aan Terugmelden aan bronhouder. NORA beheer werkt met Bureau Forum Standardisatie samen en geeft feedback over standaarden; waar NORA beheer merkt dat er informatie ontbreekt, geeft zij dat door. Wanneer er vanuit NORA inhoudelijke bijdragen zijn aan de lijst van Forum Standaardisatie, overleggen de partijen.

Proces overerving[bewerken]

Huidige scenario:

  • Forum Standaardisatie houdt NORA beheer op de hoogte van wijzigingen
  • NORA beheer zet deze gegevens over naar pagina's in de sjabloon FS-standaard (schaduwkopieën). Hierbij worden de veldnamen exact overgenomen uit de export. Deze pagina's komen in de naamruimte FS. Bestaande pagina's worden bijgewerkt.
  • De sjabloon zet semantische eigenschappen voor die standaarden; deze zijn vaak afwijkend van de veldnamen uit de export, om conflicten met het NORA kennismodel te voorkomen
  • De sjabloon op NORA's pagina's met standaarden, houdt rekening met 'FS-standaarden'. Als een 'FS-standaard' gevonden wordt met de zelfde naam, worden de semantische eigenschappen daarvan overgenomen en getoond op de NORA-pagina.
  • NORA beheer zorgt er handmatig voor dat alle FS-standaarden, ook als standaard in NORA staan

Gewenste scenario:

  • Forum publiceert op haar website de gegevens in een afgesproken machine-leesbaar formaat.
  • NORA beheer leest dit bestand periodiek uit en maakt automatisch een schaduwkopie zoals hierboven beschreven.

Technische details[bewerken]

Functionaliteit van Sjabloon:Standaarden

  • Detecteert of er een achterliggende pagina is in de naamruimte 'FS', met dezelfde paginanaam, of een paginanaam gelijk aan de ID in NORA.
    • variabele 'NORA-standaard' wordt gezet op de naam van de FS-pagina.
    • die FS-pagina wordt aangeroepen
    • sjabloon:FS-standaard op die pagina:
      • ziet de variabele 'NORA-standaard' en toont niet de eigenschappen van zijn pagina.
      • zet de semantische eigenschappen
  • Gebruikt sjabloon 'Eigenschap' om de semantische waarde te tonen van de pagina zelf, en als die er niet is, van de FS-pagina.

Als je zo'n schaduwkopie van een pagina met Sjabloon:FS-standaard 'gewoon' bekijkt, zie je een tabel met de eigenschappen zoals ze ook op de pagina van het Forum Standaardisatie ze heeft vastgesteld. Voor de semantische eigenschappen wordt een vertaling gemaakt van de namen op forumstandaardisatie.nl naar de semantische eigenschapsnamen in NORA. Een deel daarvan is anders om conflicten met het NORA kennismodel te voorkomen.

Het aanpassen van de velden doe je door de broncode van de pagina aan te passen. Open daarna opnieuw de pagina in NORA om te controleren of de wijzigingen doorgekomen zijn.

Alle standaarden met de realiseert-relatie of een Eigenschap:Status lijst Forum Standaardisatie[bewerken]

StandaardBeschrijvingRealiseert (verouderde koppeling)Status lijst Forum Standaardisatie
AESDe AES-standaard is een versleutelingstechniek voor de bescherming van de vertrouwelijkheid van opgeslagen en verzonden data en is de vervanger van de verouderde DES standaard.

AES wordt zowel binnen Nederland als wereldwijd zeer veel en op, op zeer veel verschillende wijzen gebruikt. Voorbeelden van het gebruik zijn:

  1. In programma's zoals WinRAR, WinZip, PowerArchiver, e.d. wordt AES als encryptie aangeboden.
  2. AES wordt toegepast voor beveiliging (WPA2) in draadloze netwerken (Wifi), zie IEEE 802.11i.
  3. AES wordt toegepast voor het versleutelen van gegevens voor verzending over het internet, https verkeer etc.
  4. In hardware voor netwerken wordt veelvuldig gebruikt gemaakt van AES.
    De AES-standaard is een versleutelingstechniek voor de bescherming van de vertrouwelijkheid van opgeslagen en verzonden data en is de vervanger van de verouderde DES standaard.
Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
ASN.1ASN is een standaard manier voor het beschrijven van data die binnen een netwerk verzonden of ontvangen worden. Abstract syntax notation one (ASN.1). ASN.1 wordt veel gebruikt voor het beschrijven van X.509 certificaten en de toepassing ervan. Voorbeeld van een toepassing is RSA public key voor beveiliging van het transactieverkeer in de elektronische handel. Hiernaast beschrijft deze standaard rollen en structuren om data in telecommunicatie en computer netwerken te representeren, te coderen, over te brengen en te decoderen. Hierdoor is het mogelijk grote hoeveelheden gegevens geautomatiseerd te valideren aan de hand van specificaties met behulp van software tools.
Abstract syntax notation one (ASN.1) wordt veel gebruikt voor het beschrijven van X.509 certificaten en toepassing daarvan. Voorbeeld van een toepassing is RSA public key voor beveiliging van het transactieverkeer in de elektronische handel. Hiernaast deze standaard een syntax om data in telecommunicatie en computer netwerken te representeren, te coderen, over te brengen en te decoderen.
Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
Ades Baseline ProfilesElektronische handtekeningen worden gebruikt voor het ondertekenen van digitale berichten. Een elektronische handtekening is voor de ontvanger het bewijs dat een elektronisch bericht inderdaad afkomstig is van de ondertekenaar en dat deze de inhoud van het bericht onderschrijft. Voor het ondertekenen van berichten die een hoger niveau van betrouwbaarheid vereisen, kunnen geavanceerde elektronische handtekeningen of gekwalificeerde elektronische handtekeningen worden gebruikt. De AdES Baseline Profiles zorgen ervoor dat een geavanceerde/gekwalificeerde elektronische handtekening voor de ondertekenaar en ontvanger uitwisselbaar is door eisen te stellen aan de minimale set aan informatie die wordt uitgewisseld.

De AdES Baseline Profiles beschrijven de minimale set aan gegevens die uitgewisseld moeten worden om aan de eisen van een geavanceerde elektronische handtekening te voldoen. Een geavanceerde elektronische handtekening voldoet aan vier eisen:

  1. De handtekening is op unieke wijze aan de ondertekenaar verbonden;
  2. De handtekening maakt het mogelijk de ondertekenaar te identificeren;
  3. De handtekening komt tot stand met middelen die de ondertekenaar onder zijn uitsluitende controle kan houden;
  4. De handtekening is op zodanige wijze aan het elektronisch bestand waarop zij betrekking heeft verbonden, dat elke wijziging van de gegevens, na ondertekening, kan worden opgespoord.
    Een digitale handtekening geeft de ontvanger van een digitaal document of bericht zekerheid dat het afkomstig is van de ondertekenaar en dat deze de inhoud van het bericht onderschrijft. De Advanced Electronic Signature (AdES) standaard voorziet in het digitaal tekenen van documenten met een geavanceerde of gekwalificeerde digitale handtekening.

Als een verzender een document tekent met een digitale (AdES) handtekening, dan moet de ontvanger die ook kunnen verifiëren.  Dat wordt soms bemoeilijkt doordat AdES verschillende configuraties toestaat, waardoor een verzender opties kan gebruiken die de ontvanger niet kan verifiëren.  De AdES Baseline Profiles voorzien in afspraken zodat verzender en ontvanger dezelfde AdES basisconfiguratie gebruiken.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
Aquo-standaardDe Aquo-standaard maakt het mogelijk om op een uniforme manier gegevens van een object met een ruimtelijk kenmerk uit te wisselen tussen partijen die betrokken zijn bij het waterbeheer. Het vormt hiermee de digitale schakel tussen de waterbeheerders Rijkswaterstaat, provincies en waterschappen, maar ook tussen waterbeheerders en derden zoals bedrijven en onderzoeksinstellingen. Door de uniforme manier van uitwisselen zijn landelijke rapportages te maken ten behoeve van de waterkwaliteit. 

 

De Aquo-standaard draagt zodoende bij aan een kwaliteitsverbetering van het waterbeheer. Het eenvoudig en eenduidig delen van informatie levert tijd- en geldwinst op.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
BWBCiteren, vinden en verbinden van wet- en regelgeving gaat door toepassing van de BWB standaard sneller, eenvoudiger en geeft minder kans op fouten. Gebruik van de standaard biedt daardoor verbetering van interoperabiliteit.

De open standaard BWB biedt een eenduidige manier van verwijzen naar (onderdelen van) wet- en regelgeving.

De laatste versie (versie 1.3.1) maakt het mogelijk om in wet- en regelgeving te kunnen verwijzen naar:

  • taalversies en onderdelen van internationale verdragen,
  • wet- en regelgeving waarvan de indeling niet voldoet aan de gebruikelijke nummering van hoofdstukken en paragrafen, en
  • ruime begrippen zoals “enig artikel”.

De drie Juriconnect standaarden BWB, ECLI en JCDR zijn gericht op standaardisatie van identificatie met het doel om de geïdentificeerde inhoud te delen.

De standaard BWB (Basis Wetten Bestand) is gericht op verwijzing naar geconsolideerde wet- en regelgeving. Voor verwijzing naar wet- en regelgeving of onderdelen daarvan in wetten.overheid.nl, is aan elke regeling een uniek identificatienummer (BWBID) toegekend. De Juriconnect standaard voor BWB beschrijft hoe deze verwijzing wordt vormgegeven. Nota bene: op de website van Juriconnect wordt de BWB standaard ook wel aangeduid als de standaard "logische links naar wetgeving".

De standaard JCDR (Juriconnect Decentrale Regelgeving) is gericht op identificatie van en verwijzing naar geconsolideerde decentrale regelgeving. Elke overheid legt een collectie algemeen verbindende voorschriften aan met de teksten van verordeningen en keuren, waarin de later vastgestelde wijzigingen zijn verwerkt (geconsolideerde vorm). Deze collectie is de Centrale Voorziening Decentrale Regelgeving (CVDR). De Juriconnect standaard voor decentrale voorzieningen beschrijft hoe dient te worden verwezen naar documenten die in CVDR zijn opgeslagen.

De ECLI standaard (European Case Law Identifier) is gericht op identificatie voor citatie in het juridische domein. De ECLI is een Europese standaard notatie voor het uniek identificeren van jurisprudentie, met een sterke basis en input vanuit LJN (Landelijk Jurisprudentie Nummer). De standaard beschrijft de wijze waarop, met behulp van een Uniform Resource Identifier (URI), kan worden verwezen naar een European Case Law Identifier.
Citeren, vinden en verbinden van wet- en regelgeving gaat door toepassing van de BWB standaard sneller, eenvoudiger en geeft minder kans op fouten. Gebruik van de standaard biedt daardoor verbetering van interoperabiliteit.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
CAAIn de afgelopen jaren zijn er wereldwijd diverse incidenten geweest waarbij een partij PKI-certificaten kon aanvragen (en krijgen) voor andermans domeinen. Het ging hier met name om fouten in het uitgifteproces. Toepassing van de standaard CAA verkleint de kans dat iemand een certificaat kan aanvragen voor domeinen van bijvoorbeeld overheidsinstellingen of banken. Hiermee kunnen met name man-in-the-middle (MitM) aanvallen worden voorkomen. De CAA-standaard biedt verder de mogelijkheid aan CA's om melding te maken van foutief aangevraagde certificaten. Hierdoor krijgen domeineigenaren meer inzicht in eventuele foutieve of frauduleuze aanvragen voor het domein.Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
CMISMet behulp van CMIS kunnen applicaties als Content Management Systemen (CMS) en Document Management Systemen (DMS) werken met content die afkomstig is uit verschillende repositories (een soort van opslagplaats voor ongestructureerde data), zonder nieuwe koppelingen te hoeven bouwen of gebruik te hoeven maken van leverancierseigen oplossingen. Het is hierdoor eenvoudiger om informatie en de bijbehorende metadata uit verschillende databases en over organisatiegrenzen heen uit te wisselen. Bovendien is het met CMIS eenvoudiger om te migreren van een systeem naar een ander systeem.Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
COINSIn de ontwerp-, realisatie-, en onderhoudsfases van bouwprojecten wisselen opdrachtgevers en opdrachtnemers heel diverse informatie uit, die wel met elkaar verbonden is. Denk aan eisen- en functiespecificaties, objectenbomen, GIS-data, 2D-tekeningen, 3D-modellen, IFC-modellen en objecttype-bibliotheken.  De uitwisseling van deze informatie gaat vaak moeizaam omdat partijen verschillende software gebruiken waardoor de informatie niet uitwisselbaar of leesbaar is. 
COINS maakt het mogelijk om data over objecten, opgeslagen in verschillende digitale formaten die voldoen aan verschillende standaarden, in onderlinge samenhang en systeemonafhankelijk uit te wisselen. Dankzij COINS kunnen opdrachtgevers en opdrachtnemers die software van verschillende leveranciers gebruiken gemakkelijker samenwerken. 
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
CSSCSS maakt een op een realtief eenvoudige wijze een uniforme opmaak van websites mogelijk. CSS is een simpel mechanisme om opmaak (bijvoorbeeld lettertypes, kleuren, tussenruimtes) toe te voegen aan web pagina's. Met behulp van één stylesheet kunnen alle pagina's van een website uniform worden opgemaakt.
CSS maakt een op een realtief eenvoudige wijze een uniforme opmaak van websites mogelijk.
Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
CSVCSV-bestanden (Common Format and MIME Type for Comma-Separated Values Files) kunnen in een rekenblad- of een databaseprogramma worden ingelezen en vervolgens op een beeldscherm als tabel worden gepresenteerd. CSV bestanden bestaan uit regels met informatie waarbij naar ieder los gegeven een komma wordt geplaatst. Het wordt veelgebruikt om gegevens tussen verschillende spreadsheet programma's uit te wisselen en kan ook gebruikt worden op gegevens uit databases over te zetten naar een andere database.
CSV bestanden kunnen in een rekenblad- of een databaseprogramma worden ingelezen en vervolgens op een beeldscherm als tabel worden gepresenteerd.
Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
DCAT (Data Catalog Vocabulary)Door met DCAT datasets te beschrijven in data catalogi, wordt de vindbaarheid vergroot en wordt het eenvoudiger voor applicaties om metadata van meerdere catalogi te gebruiken. DCAT beschrijft dus waar data gevonden kan worden. Doordat DCAT is gebaseerd op het veel gebruikte standaardmodel voor gegevensuitwisseling RDF onderschrijft deze relatie de toegevoegde waarde van de standaard aan interoperabiliteit.Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
DHCPDHCP maakt het mogelijk om automatisch netwerkadressen toe te wijzen aan hosts en maakt het bijvoorbeeld ook mogelijk om de netwerkadressen van DNS server mee te sturen. Het DHCP protocol specificeert een framework dat het mogelijk maakt om configuratie-informatie door te sturen naar hosts op een TCP/IP netwerk.
DHCP maakt het mogelijk om automatisch netwerkadressen toe te wijzen aan hosts en maakt het bijvoorbeeld ook mogelijk om de netwerkadressen van DNS server mee te sturen.
Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
DKIMDKIM (DomainKeys Identified Mail Signatures) koppelt een e-mail aan een domeinnaam met behulp van een digitale handtekening. Het stelt de ontvanger in staat om te bepalen welke domeinnaam (en daarmee welke achterliggende organisatie) verantwoordelijk is voor het zenden van de e-mail. Daardoor kunnen spam- en phishing-mails beter worden gefilterd.
Voorkomt misbruik van een domeinnaam.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
DMARCAnti-phishing
DMARC is een standaard voor het veiliger maken van e-mail verkeer door het tegengaan van spam en phisingmail door misbruik van domeinnamen bij e-mail te voorkomen.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
DNSSECDNS is kwetsbaar waardoor een kwaadwillende een domeinnaam kan koppelen aan een ander IP-adres ("DNS spoofing"). Gebruikers kunnen hierdoor bijvoorbeeld worden misleid naar een frauduleuze website. Domain Name System Security Extensions (DNSSEC) lost dit op. DNSSEC is een cryptografische beveiliging die een digitale handtekening toevoegt aan DNS-informatie. Op die manier wordt de integriteit van deze DNS-informatie beschermd. Aan de hand van de digitale handtekening kan een internetgebruiker (onderwater en volledig automatisch m.b.v. speciale software) controleren of een gegeven DNS-antwoord authentiek is en afkomstig is van de juiste bron. Zodoende is met grote waarschijnlijkheid vast te stellen dat het antwoord onderweg niet is gemanipuleerd.
DNS is kwetsbaar waardoor een kwaadwillende een domeinnaam kan koppelen aan een ander IP-adres ("DNS spoofing"). Gebruikers kunnen hierdoor bijvoorbeeld worden misleid naar een frauduleuze website. DNS Security Extensions (DNSSEC) lost dit op.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
Datum en TijdDe standaard definieert een methode voor het weergeven van de datum en de tijd. De ISO 8601:2004 standaard is van toepassing wanneer data volgens de Gregoriaanse kalender wordt weergegeven, tijden in de het 24-uurs systeem en bij tijdsintervallen, of herhalende tijdsintervallen. Deze ISO standaard zegt niets over data en tijden waarbij woorden worden gebruikt in de representatie en het zegt tevens niets over data en tijden indien bij de representatie geen karakters worden gebruikt.
De standaard definieert een methode voor het weergeven van de datum en de tijd
Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
Digikoppeling (Standaard)Digikoppeling bestaat uit een set standaarden voor elektronisch berichtenverkeer tussen overheidsorganisaties.

Digikoppeling onderkent twee hoofdvormen van berichtenverkeer:

  • Bevragingen; een vraag waar direct een reactie op wordt verwacht. Hierbij is snelheid van afleveren belangrijk. Als een service niet beschikbaar is, dan hoeft de vraag niet opnieuw worden aangeboden.
  • Meldingen; men levert een bericht en pas (veel) later komt eventueel een reactie terug. In dat geval is snelheid van afleveren minder belangrijk. Als een partij even niet beschikbaar is om het bericht aan te nemen, dan is het juist wel gewenst dat het bericht nogmaals wordt aangeboden.

Aan versie 2.0 van Digikoppeling is o.a. de specifiactie voor grote berichten toegevoegd, de mogelijkheid om attachments toe te voegen en om security op berichtniveau toe te passen. Digikoppeling versie 2 en later zijn backward compatible met versie 1.

In 2018 is besloten om geen versienummering meer te gebruiken voor Digikoppeling. De meest actuele versie is nu altijd de verzameling van gepubliceerde documenten. Zo is in 2018 de DK Architectuur naar versie 1.5.1 gegaan terwijl de Koppelvlakstandaard WUS op 3.5 is gebleven.
Zoals een brief in een envelop gaat voor verzending, zo gaat een elektronisch bericht in een digitale verpakking. Digikoppeling bestaat uit koppelvlakstandaarden, die logistieke afspraken bevatten voor berichtenuitwisseling tussen overheden.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg Uit
Digikoppeling
Verplicht (pas toe leg uit)
Digitoegankelijk (EN 301 549 met WCAG 2.0)Door toepassing van Digitoegankelijk worden websites en webapplicaties toegankelijk voor mensen met een functiebeperking. Zo krijgen onder andere dyslectici, kleurenblinden, slechtzienden en blinden dezelfde toegang tot overheidsinformatie als mensen die deze functiebeperkingen niet hebben.
Door toepassing van Digitoegankelijk worden websites en webapplicaties toegankelijk voor mensen met een functiebeperking. Zo krijgen onder andere dyslectici, kleurenblinden, slechtzienden en blinden dezelfde toegang tot overheidsinformatie als mensen die deze functiebeperkingen niet hebben.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
E-Portfolio NLNTA 2035 E-portfolio NL is een toepassingsprofiel voor studenten en werknemers bij Nederlandse organisaties, van de internationale IMS ePortfolio specificatie. Hiermee kunnen de competenties van een individu worden bijgehouden. Het voordeel van deze standaard is dat de student/lerende medewerker zijn profiel mee kan nemen naar verschillende organisaties.
Door de invoering van competentiegericht leren en toenemende interesse in het gebruik van e-portfolio's is het van belang een afspraak te hebben voor het uitwisselen van e-portfoliogegevens. Met E-portfolio NL kunnen de competenties van een individu worden bijgehouden. Het voordeel van deze standaard is dat de student/lerende medewerker zijn profiel mee kan nemen naar verschillende organisaties. 
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
ECLI (European Case Law Identifier)Met de ECLI standaard kunnen:
  1. alle rechterlijke uitspraken in de Europese Unie (zowel van nationale als van Europese gerechten) worden voorzien van een gelijkaardige, unieke en persistente identifier. Deze identifier kan worden gebruikt voor identificatie en citatie van rechterlijke uitspraken en derhalve om deze te vinden in binnenlandse of, buitenlandse, Europese of internationale jurisprudentiedatabanken.
  2. alle rechterlijke uitspraken worden voorzien van uniforme metadata, gebaseerd op de Dublin Core standaard. Het zoeken van uitspraken in allerlei databanken worden daardoor gefaciliteerd.
    Toepassing maakt citeren, vinden en verbinden van jurisprudentie in Europa snel, eenvoudig en de kans op fouten wordt kleiner.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
EML NLNederlands toepassingsprofiel op de Election Markup Language. De EML_NL standaard versie 1.0 definieert de gegevens en de uitwisseling van gegevens bij verkiezingen die vallen onder de Nederlandse Kieswet. Het gaat daarbij om de uitwisseling van kandidaatgegevens en uitslaggegevens.
De EML_NL standaard zorgt voor de uitwisseling van gegevens bij verkiezingen, zoals  kandidaatgegevens en uitslaggegevens. Deze gegevens wordenuitgewisseld om de verkiezingsuitslag vast te kunnen stellen. Voor een goed verloop van verkiezingen is het van belang dat dit proces transparant, controleerbaar, vlot en foutloos gebeurt.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
EPUBDe EPUB 3.0-standaard kent in potentie een grote toegevoegde waarde ten opzichte van huidige open documentstandaarden. Deze toegevoegde waarde ligt met name in het publiceren van niet-bewerkbare elektronische documenten voor draagbare apparaten als e-readers, tablets en smartphones. Naast de mogelijkheid voor reflowable weergave van documentinhoud biedt de standaard ook ondersteuning voor multimedia content (audio/video) en hoge mate van toegankelijkheid voor bijvoorbeeld visueel gehandicapten.Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
GWSW (Gegevens Woordenboek Stedelijk Water)Het GWSW is een ontologie, een speciale datastructuur die assets, systemen en (beheer)processen op het gebied van stedelijk waterbeheer beschrijft. Het is een open datastandaard volgens het linked data principe. Het GWSW is onderdeel van het Semantisch Web en is gemodelleerd in RDF/RDFS/OWL-2.
In het beheer van stedelijk water en riolering worden gegevens steeds belangrijker. Meerdere ketenpartijen zijn betrokken bij het beheer van stedelijk water en riolering, denk hierbij aan gemeenten, bedrijven en waterschappen. Het doelmatig managen van (afval)watersystemen vereist een gemeenschappelijk taal. Ook de maatschappelijke opgaven zoals klimaatadaptatie, energietransitie en de bouwopgave vereisen een (digitale) integrale aanpak, waarbij gezamenlijke gegevensdefinities een voorwaarde zijn.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
Geo-standaardenIn Nederland (en ook daarbuiten) zijn veel organisaties betrokken bij het registreren en uitwisselen van informatie met een geografische component. Dat wil zeggen: informatie over objecten die gerelateerd zijn aan een locatie ten opzichte van het aardoppervlakte. Hierbinnen zijn verschillende domeinen te onderkennen, zoals kadastrale informatie en informatie over waterhuishouding. Om te waarborgen dat de geo-informatiehuishouding van deze domeinen goed op elkaar aansluit, en dat informatie tussen domeinen uitgewisseld kan worden, zijn afspraken nodig over de te gebruiken standaarden.

De basisset Geo-standaarden voorziet hierin. De set bestaat uit:


In Nederland zijn organisaties in verschillende domeinen betrokken bij het registreren en uitwisselen van informatie met een geografische component. Dat wil zeggen: informatie over objecten die gerelateerd zijn aan een locatie op het aardoppervlak. Voorbeelden hiervan zijn kadastrale informatie en informatie over waterhuishouding. Om ervoor te zorgen dat de geo-informatiehuishouding van deze domeinen op elkaar aansluit zodat informatie tussen domeinen uitgewisseld kan worden, zijn afspraken nodig over de te gebruiken standaarden. De Geo-standaarden maken het mogelijk om op een eenduidige manier gegevens met een geografische component uit te wisselen.
 
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
GeoPackage 1.2GeoPackage biedt een veel compactere bestandsuitwisseling dan de GML-gebaseerde uitwisselbestanden. In sommige gevallen is het van belang dat het uitwisselformaat validatie mogelijk maakt. In zo’n geval is GML (en de bijbehorende xsd-schema’s) geschikt. In andere gevallen gaat het slechts om het doorgeven van de geografische informatie en zijn de volgende zaken juist meer van belang: performance, bestandsgrootte en ondersteuning in software.Geo-standaardenArchief
HTTPS en HSTSHTTPS is een uitbreiding op het HTTP-protocol met als doel de veilige uitwisseling van gegevens tussen een (web)server en client. Bij gebruik van HTTPS worden de gegevens tussen een client en server versleuteld, waardoor de gegevens voor een derde -bijvoorbeeld een aanvaller die probeert de gegevens te onderscheppen- niet leesbaar zijn.

De HSTS standaard zorgt ervoor dat een client -doorgaans een browser- weet dat een server met HTTPS bereikbaar is, en voor alle vervolgbezoeken een versleutelde verbinding gebruikt. Dit helpt voorkomen dat een derde -bijvoorbeeld een kwaadaardige WiFi hotspot- een browser kan omleiden naar een valse website. Daarom heeft het veel zin om HTTPS samen met HSTS te gebruiken.
HTTPS is een uitbreiding op het HTTP-protocol met als doel de veilige uitwisseling van gegevens tussen een (web)server en client. Bij gebruik van HTTPS worden de gegevens tussen een client en server versleuteld, waardoor de gegevens voor een derde -bijvoorbeeld een aanvaller die probeert de gegevens te onderscheppen- niet leesbaar zijn.

De HSTS standaard zorgt ervoor dat een client -doorgaans een browser- weet dat een server met HTTPS bereikbaar is, en voor alle vervolgbezoeken een versleutelde verbinding gebruikt.  Dit helpt voorkomen dat een derde -bijvoorbeeld een kwaadaardige WiFi hotspot- een browser kan omleiden naar een valse website. Daarom heeft het veel zin om HTTPS samen met HSTS te gebruiken.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
IFC (Industry Foundation Classes)Uitwisseling van 3D-bouwinformatiemodellen
Industry Foundation Classes (IFC) is een bestandsformaat voor het uitwisselen en delen van specifieke BIM-informatie (Bouw Informatie Model) tussen de verschillende software-applicaties van partijen in het bouwproces over met name bouwwerken. De standaard is ontwikkeld voor gebruik in de B&U sector. IFC is onafhankelijk waardoor niemand is gebonden aan softwarepakketten. Met IFC kan de hele bouwkolom, van architect tot aannemer en vastgoedbeheerder, communiceren met dezelfde intelligente data. Hierdoor zorgt IFC ervoor dat informatie-uitwisseling tussen overheden onderling en tussen overheden en vergunningsaanvragers of bouwondernemers efficiënter verloopt. Dit is bijvoorbeeld nuttig bij het verlenen van (bouw) vergunningen en bij het ontwikkelen en ontwerpen van gebouwen.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
IPv6 en IPv4Internet Protocol versie 6 (IPv6) maakt communicatie van data tussen ICT-systemen binnen een netwerk, zoals internet, mogelijk. De standaard bepaalt dat ieder ICT-systeem binnen het netwerk een uniek nummer (IP-adres) heeft. De belangrijkste motivatie voor de ontwikkeling van IPv6 was het vergroten van de hoeveelheid beschikbare adressen ten opzichte van de tegenwoordig gangbare voorganger IPv4.
Internet Protocol versie 6 (IPv6) maakt communicatie van data tussen ICT-systemen binnen een netwerk, zoals internet, mogelijk. De standaard bepaalt dat ieder ICT-systeem binnen het netwerk een uniek nummer (IP-adres) heeft. De belangrijkste motivatie voor de ontwikkeling van IPv6 was het vergroten van de hoeveelheid beschikbare adressen ten opzichte van de tegenwoordig gangbare voorganger IPv4. Let op: Om interoperabiliteit maximaal te waarborgen heeft College Standaardisatie 'pas toe of leg uit' van toepassing verklaard op de combinatie van IPv4 en IPv6. Een organisatie moet dus beide versies vragen bij de aanschaf van een ICT-product/-dienst.
 
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
JCDR (Juriconnect Decentrale Regelgeving)De standaard biedt een eenduidige manier van verwijzen naar (onderdelen van) decentrale regelgeving waarmee de interoperabiliteit van juridische documenten en systemen die veel verwijzingen kennen naar decentrale regelgeving wordt bevorderd.
Op grond van de Wet elektronische bekendmaking (WEB) zijn decentrale overheden vanaf 1 januari 2011 verplicht om hun algemeen verbindende voorschriften in geconsolideerde vorm op het internet aan te bieden. Dat houdt in dat elke overheid een collectie aanlegt met de teksten van verordeningen en keuren, waarin de later vastgestelde wijzigingen zijn verwerkt. Deze collectie is de Centrale Voorziening Decentrale Regelgeving (CVDR). Door toepassing van de standaard JCDR is decentrale wet- en regelgeving goed identificeerbaar en vindbaar.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
JSONJavaScript Object Notation (JSON) een formaat om net zoals XML gegevens op te slaan en te versturen. JavaScript is de programmeertaal waarvan de basis syntax beschrijving is afgeleid voor gebruik in JSON. JSON wordt gebruikt voor het uitwisselen van datastructuren, met name in webapplicaties die asynchroon gegevens ophalen van de webserver. De standaard is met name gericht op efficiënt programmeren en kent een compacte notatie bijvoorbeeld:

{ “naam”: Jan, “geboren”: 1983 }
JSON (JavaScript Object Notation) is een deelverzameling van de programmeertaal JavaScript.  De eenvoud van JSON heeft geleid tot een grote populariteit ervan, met name als een ‘light’ alternatief voor XML.

 
Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
MIM (Metamodel voor informatiemodellen)MIM (Metamodel voor Informatiemodellering) dient als gemeenschappelijk vertrekpunt voor het opstellen van informatiemodellen, zodat informatiemodellen en de daarop gebaseerde standaarden voor gegevensuitwisseling meer compatibel worden. MIM voorziet enerzijds in duidelijke afspraken over het vastleggen van gegevensspecificaties en biedt anderzijds ruimte aan de verschillende niveaus van modellering.Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
NEN-EN-ISO/IEC 27001:2017 (Managementsystemen voor informatiebeveiliging - Eisen)De NEN-ISO/IEC 27001 standaard bevat eisen waar het managementsysteem voor informatiebeveiliging aan dient te voldoen. De standaard werkt uniformerend ten aanzien van het informatiebeveiligingsbeleid voor informatiebeveiliging. Dit zorgt voor duidelijkheid in de relatie tussen (overheids-)opdrachtgever en leveranciers van ICT-producten en -diensten. Met de standaarden kunnen leveranciers aantonen dat zij aan de vereiste informatiebeveiligingsnormen voldoen. Bij certificering wordt ook tegen deze norm geaudit.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
NEN-EN-ISO/IEC 27002:2017 (Praktijkrichtlijn met beheersmaatregelen op het gebied van informatiebeveiliging)ISO 27002 'Code voor informatiebeveiliging' geeft richtlijnen en principes voor het initiëren, het implementeren, het onderhouden en het verbeteren van informatiebeveiliging binnen een organisatie. ISO 27002 kan dienen als een praktische richtlijn voor het ontwerpen van veiligheidsstandaarden binnen een organisatie en effectieve methoden voor het bereiken van deze veiligheid.
De NEN-ISO/IEC 27002 standaard is een “best practice” van beveiligingsmaatregelen (‘controls’) om informatiebeveiligingsrisico’s aan te pakken met betrekking tot vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid van de informatievoorziening. De standaard kan gezien worden als een nadere specificatie van de NEN-ISO/IEC 27001.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
NL GOV Assurance profile for OAuth 2.0NL GOV Assurance profile for OAuth 2.0 legt bindende afspraken vast over het gebruik van de de standaard OAuth 2.0 bij de Nederlandse overheid. In combinatie met onderliggende standaard OAuth 2.0 zorgt NL GOV Assurance profile for OAuth 2.0 ervoor dat de autorisatie van gebruikers van REST APIs van de overheid op een uniforme en eenduidige plaatsvindt.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
NL LOMIn deze afspraak staat beschreven welke metadata toegekend moeten worden aan educatieve content om de vindbaarheid en vergelijkbaarheid te vergroten. Metadata beschrijven de kenmerken van leerobjecten. Deze afspraak is gemaakt voor de sectoren primair onderwijs, voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs en hoger onderwijs.
Door het metadateren van onderwijsmateriaal is zowel het eigen materiaal als het materiaal van anderen (beter) terug te vinden en op verschillende plekken beschikbaar. Dit bevordert de herbruikbaarheid van onderwijsmateriaal.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
NLCIUSElectronische facturen
NLCIUS is een aanvullende specificatie op de verplichte Europese Norm (EN)16931 voor toepassing in Nederland. De Europese Norm (EN16931) beschrijft de wijze van e-factureren naar overheden en is ook bruikbaar voor bedrijven onderling. EN16931 en NLCIUS geven duidelijkheid aan overheden en bedrijven over de elementen en gegevens die op facturen naar overheidsorganisaties gebruikt dienen te worden in Nederland.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
NLCSTekenstandaard voor grond-, weg- en waterbouw
Organisaties hanteren vaak een eigen tekenstandaard voor de opbouw van digitale tekeningen. Hiermee geeft een organisatie een eigen signatuur af. Maar het belemmert ook de uitwisseling en het hergebruik van tekeningen waardoor tekeningen vaak opnieuw moeten worden getekend. Dit is inefficiënt, kan leiden tot misverstanden en fouten en bemoeilijkt de kwaliteitscontrole van de tekeningen. 
NLCS zorgt voor meer eenheid in het tekenwerk. Opdrachtgevers voor grond-, weg- en waterbouw (GWW) projecten besteden ontwerp- en tekenwerk vaak uit. Door opdrachtnemers gebruik te laten maken van NLCS ontstaat er meer eenheid in het tekenwerk, kunnen digitale tekeningen makkelijker worden uitgewisseld, hoeven tekeningen niet te worden hertekend, en zijn tekeningen 10 a 15 jaar na oplevering nog bruikbaar voor onderhoud en reconstructie. Ook voor opdrachtnemers is het handig dat alle opdrachtgevers dezelfde eisen stellen aan het tekenwerk en dat niet voor iedere opdrachtgever andere tekenafspraken gelden.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
NLRSUitwisseling van bouwinformatie
Bij bouwprojecten zijn vele disciplines betrokken zoals ruwbouw met betonnen bouwelementen, installatietechniek, gevelglas, lifttechniek en interieurbouw. Ieder van deze disciplines gebruikt verschillende bibliotheken van bouwobjecten en richt een bouwmodel op zijn eigen manier in.  Hoewel alle betrokkenen in een bouwproject gegevens uitwisselen in het IFC formaat, sluiten hun modellen vaak niet op elkaar aan. Dit is een veelvoorkomend probleem in aanbestedingen, waar de opdrachtgever IFC bestanden van verschillende aanbieders krijgt die niet met elkaar vergeleken of gecombineerd kunnen worden.

NLRS lost dit probleem op voor gebruikers van het modelleringspakket Autodesk Revit, door de Revit bibliotheekstructuur voor bouwobjecten te standaardiseren.  Gebruik makend van NLRS exporteert Revit IFC bestanden die op een uniforme manier gestructureerd zijn.  Daardoor zijn ze door de ontvangende partij (bijvoorbeeld een aanbestedende overheidsorganisatie) op een eenduidige manier te interpreteren en gebruiken, ook als deze geen Autodesk Revit gebruikt.

Hoewel NLRS alleen van toepassing is op gebruikers van Autodesk Revit, helpt het juist de interoperabiliteit met niet-gebruikers van Revit te verbeteren en vendor lock-in te voorkomen.
Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
NTA 9040 (ihkv het ondernemingsdossier)DEZE STANDAARD IS PER MEI 2016 VERWIJDERD VAN DE LIJST. De standaard is nog wel te gebruiken en toe te passen, maar bij de opname van de standaard was voorzien dat er vele branchespecifieke implementaties naast elkaar zouden ontstaan, waardoor de verplichting van een afsprakenstelsel (NTA 9040) wenselijk was. Door wijzigingen in de standaard en de plannen voor toekomstige ontwikkelingen van het Ondernemingsdossier maken dat opname op de lijst met open standaarden en bijbehorende verplichting geen toegevoegde waarde meer heeft.
Het doel van de standaard: Om de regeldruk voor ondernemers te verminderen is er het ondernemersdossier. Met deze applicatie kunnen ondernemers efficiënt samenwerken met overheidspartijen via eenmalige gegevensuitvraag. Het  ondernemingsdossier helpt ondernemers om zelfstandig hun weg te vinden bij het toepassen van regels, zoals het aanvragen van een vergunning, en helpt inspecties bij gericht toezicht. In de NTA9040 zijn de gedetailleerde afspraken m.b.t. de informatie-uitwisseling vastgelegd.
Archief
OAI-PMH (Open Archives Initiative Protocol for Metadata Harvesting)OAI-PMH is een standaard voor harvesting van metadata uit repositories. Met metadata worden kenmerken van en extra opgeslagen informatie over een document of ander object bedoeld. Te denken valt aan auteursgegevens, titel, uitgever, taal, etc. Een repository is een bibliotheek met documenten/objecten (ook wel ‘content’ genoemd), bijvoorbeeld een (digitaal) archief. OAI-PMH maakt het mogelijk om deze metadata (dus niet de documenten/objecten zelf) uit verschillende repositories te verzamelen. Vanuit een centraal systeem kan dan gezocht worden naar documenten/objecten in de verschillende aangesloten repositories.
Door het op een eenduidige wijze ontsluiten van documenten of objecten uit repositories is informatie beter vindbaar en herbruikbaar. 
Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
OAuthMet OAuth 2.0 kunnen gebruikers of organisaties een programma of website toegang geven tot specifieke (privé)gegevens, die opgeslagen zijn op een ander systeem, zonder hun gebruikersnaam en wachtwoord uit handen te geven. Het is voor telefoons, tablets, wearables, en internet of things apparaten een vaak gebruikte beveiligingsstandaard. Een bekend voorbeeld voor gebruikers is de mogelijkheid om bij een bepaalde onlinedienst in te loggen gebruikmakend van een Google-account of Facebook-account. Dit wordt ondersteund door de OAuth 2.0-standaard.Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
ODF (Open Document Format) 1.2Standaard voor tekstdocumenten, (vector-)tekeningen, presentaties en rekenbladen (spreadsheets).
ODF is een applicatie- en leveranciers-onafhankelijke documentstandaard.  Ook in de toekomst blijven ODF bestanden toegankelijk, ongeacht de office applicaties die op dat moment al dan niet worden ondersteund.

ODF bestanden hebben een structuur waardoor ze gemakkelijk te exporteren zijn naar PDF documenten die voldoen aan duurzaamheids- en toegankelijkheidsrichtlijnen. Dankzij deze structuur kunnen zoekmachines ODF bestanden goed indexeren en vinden.

Alle gangbare office applicaties kunnen ODF bestanden lezen en schrijven. Het gebruik van het standaardformaat ODF staat los van het al dan niet gebruiken van open source office software.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
OIDC (OpenID Connect)OIDC bouwt voort op OAuth 2.0. Het maakt het mogelijk om andere authenticatievoorzieningen middels een routeringsvoorziening te ontsluiten. Bovendien geeft het de mogelijkheid om meerdere attributen of andere type identifiers mee te geven.
OpenID Connect (OIDC) is een open en gedistribueerde manier om één authenticatiedienst naar keuze te kunnen hergebruiken bij meerdere (semi-)overheidsdienstverleners, bij gebruik vanuit onder andere webapplicaties en mobiele apps. Belangrijkste redenen om op OIDC in te zetten is de actieve ontwikkelingen en de mobile-first strategie ondersteuning van digitale overheidsdiensten.
Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
OWMS (Overheid.nl Web Metadata Standaard)OWMS is een semantische standaard voor metadata, de eigenschappen om informatieobjecten mee te beschrijven. Het voorschrijven van een semantische standaard voor metadata verhoogt de vindbaarheid en de samenhang van informatie die door overheidsorganisaties wordt aangeboden op internet.
OWMS definieert meta-data die de eigenschappen en structuur beschrijven van informatie die de overheid op het Internet publiceert. Hierdoor wordt de overheidsinformatie op het Internet beter vindbaar en beter te interpreteren.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg Uit
Dublin Core metadata element set
Verplicht (pas toe leg uit)
OpenAPI SpecificationPublicatie van REST APIs
OpenAPI Specification (OAS) 3.0 is een standaard waarmee REST APIs op een uniforme, machineleesbare en implementatieonafhankelijke manier kunnen worden beschreven in JSON-formaat.  OAS geeft gebruikers een eenduidige en leesbare beschrijving van een REST API waarmee zij de interface zonder specifieke implementaties of software kunnen gebruiken.
OAS 3.0 zorgt er bovendien voor dat ontwikkelaars op een uniforme en inzichtelijke manier kunnen beschrijven wat een API doet, dat er minder leveranciersafhankelijkheid ontstaat en dat overheden meer hergebruik kunnen maken van elkaars ervaringen met betrekking implementatie van REST API’s.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
PDF (NEN-ISO)PDF is een format voor de uitwisseling van documenten die bedoeld zijn om op te slaan of af te drukken, en waarvan de pagina opmaak vastligt. Het uitgangspunt van PDF is dat gebruikers documenten kunnen uitwisselen, opslaan en afdrukken, onafhankelijk van de omgeving waarin ze zijn gemaakt. Een PDF document ziet er op alle apparaten en in alle omgevingen hetzelfde uit. PDF is minder geschikt voor het publiceren van online informatie die veel op mobiele apparaten wordt bekeken.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
RPKIResource Public Key Infrastructure (RPKI) is een standaard met als doel om zogenaamde route hijacks te voorkomen. Bij een route hijack wordt internetverkeer omgeleid naar de systemen van een niet geautoriseerd netwerk. Een hijack kan het gevolg zijn van een simpele typefout van een netwerkbeheerder die daarmee onbedoeld internetverkeer omleidt, of het gevolg zijn van een doelgerichte aanval op de infrastructuur van het internet om bijvoorbeeld websites onbereikbaar te maken of om gegevens van internetgebruikers afhandig te maken.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
SAML (Security Assertion Markup Language)Federatieve (web)browser-based single-sign-on (SSO) en single-sign-off. Dat wil zeggen dat een gebruiker na eenmalig inloggen via zijn browser toegang krijgt tot verschillende diensten van verschillende partijen.
De Security Assertion Markup Language (SAML), is een XML-gebaseerd raamwerk voor het communiceren van gebruikers authenticatie, rechten, en attribuut informatie. SAML biedt organisatie entiteiten de mogelijkheid om claims te maken over de identiteit, attributen en rechten van een subject (een entiteit welke vaak een menselijke gebruiker is) aan andere entiteiten zoals Internet applicaties of diensten.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
SETU-standaardDe SETU-standaard is de Nederlandse implementatie van de internationale HR-XML standaard en is ontwikkeld door de grote uitzendorganisaties. Door toepassing van de SETU standaard ontstaat uniformering van het elektronisch berichtenverkeer tussen aanbieders en afnemers (inleners) van tijdelijk personeel (flexibele arbeid). Dit leidt tot vereenvoudiging van het inhuurproces.
De SETU-standaard leidt tot vereenvoudiging van het inhuurproces van uitzendkrachten
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
SIKB 0101Overheden (Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen) en instellingen uit de (semi-)publieke sector kunnen met SIKB0101 bodemkwaliteitsgegevens, inclusief geografische en administratieve gegevens, uitwisselen. De meerwaarde van SIKB0101 is dat het ertoe bijdraagt dat partijen in het bodembeheer snel en foutloos gegevens kunnen uitwisselen. Dit biedt voordelen voor de bescherming van het milieu en de volksgezondheid.

SIKB0101 is een standaard voor de uitwisseling van gegevens voor de milieuhygiënische data binnen het bodembeheer. Het gaat daarbij om het vaststellen of voorkomen van schadelijke gevolgen voor de volksgezondheid en het milieu ten gevolge van bodemvervuiling. Een onderdeel van het gebruik is het aanleveren van bodemkwaliteitgegevens aan landelijke registratiesystemen voor bodemkwaliteit (GLOBIS), aan lokale systemen (bodem informatiesystemen provincies en gemeenten) en aan TOWABO, het landelijke systeem voor de toetsing van waterbodems (o.a. vervuild slib). GLOBIS wordt decentraal beheerd en er zijn meerdere implementaties van dit systeem in gebruik. Daarvoor is SIKB0101 de de facto standaard.

De verplichting geldt bij de investering in een systeem of dienst waarmee kwaliteitsgegevens van bodems uitgewisseld worden.
Overheden (Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen) en instellingen uit de (semi-)publieke sector kunnen met SIKB0101 bodemkwaliteitsgegevens, inclusief geografische en administratieve gegevens, uitwisselen. De meerwaarde van SIKB0101 is dat het ertoe bijdraagt dat partijen in het bodembeheer snel en foutloos gegevens kunnen uitwisselen. Dit biedt voordelen voor de bescherming van het milieu en de volksgezondheid.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
SIKB 0102Met SIKB0102 kunnen overheden en bedrijven gestandaardiseerde archeologische informatie uitwisselen. Dankzij het gebruik van de SIKB0102-uitwisselingsstandaard zijn archeologische onderzoeksgegevens voor iedereen online beschikbaar. Deze gegevens zijn transparant opgezet en beschreven, wat ten goede komt aan het vertrouwen in de kwaliteit van de beschikbare digitale documentaties. Het koppelen van verschillende datasets - bijvoorbeeld in het kader van een synthetiserend onderzoek - wordt vereenvoudigd. Hierdoor kan er met minder inspanning meer kenniswinst worden geboekt. Bedrijfsprocessen lopen efficiënter in een digitaal traject dan in een analoog traject.

Een opgravende instantie, overheidsorganisatie of een bedrijf dat archeologisch onderzoek en/of vondsten doet heeft een wettelijke plicht om binnen twee jaar na afronding van de opgraving de verzamelde informatie beschikbaar te stellen aan een aantal depots (landelijk, provinciaal en/of gemeentelijk). De structuur, het formaat en de waarden voor de digitale uitwisseling van deze informatie wordt beschreven in de SIKB0102-standaard.

De verplichting geldt bij een investering in een systeem of dienst dat wordt gebruikt voor de uitwisseling van archeologische informatie, verzameld tijdens het uitvoeren van archeologisch onderzoek en/of bij een archeologische vondst.
Met SIKB0102 kunnen overheden en bedrijven gestandaardiseerde archeologische informatie uitwisselen. Dankzij het gebruik van de SIKB0102-uitwisselingsstandaard zijn archeologische onderzoeksgegevens voor iedereen online beschikbaar. Deze gegevens zijn transparant opgezet en beschreven, wat ten goede komt aan het vertrouwen in de kwaliteit van de beschikbare digitale documentaties. Het koppelen van verschillende datasets - bijvoorbeeld in het kader van een synthetiserend onderzoek - wordt vereenvoudigd. Hierdoor kan er met minder inspanning meer kenniswinst worden geboekt. Bedrijfsprocessen lopen efficiënter in een digitaal traject dan in een analoog traject.

 
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
SKOS (Simple Knowledge Organization System)SKOS is een uitwisselbaar gegevensmodel voor het delen en linken van systemen voor kennisrepresentatie via het Web. Veel systemen voor kennisrepresentatie zijn gegrondvest op eenzelfde conceptueel kader. Voorbeelden zijn thesauri, taxonomieën, begrippenwoordenboeken, classificatieschema’s en systemen voor trefwoordtoekenning. Ze worden vaak gebruikt in vergelijkbare applicaties. SKOS maakt de overeenkomstige structuurelementen expliciet volgens een generieke standaard. Doordat SKOS voortbouwt op de standaarden RDF, RDFS en OWL (zie hierboven) zijn de kennisrepresentaties bruikbaar voor computerprogramma’s (“machine readable”) en kunnen deze uitgewisseld worden tussen applicaties en gepubliceerd worden op het Web.
Het publiceren van gegevensbestanden in de vorm van begrippenlijsten, digitale woordenboeken en taxonomieën door overheidsorganisaties gebeurt vaak in de vorm van documenten die niet bruikbaar zijn voor computerprogramma’s. SKOS zorgt ervoor dat deze kennisrepresentaties via het internet aan elkaar kunnen worden gekoppeld en maakt het mogelijk dat gegevensbestanden makkelijker als open data kunnen worden hergebruikt.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
SMeF (Semantisch model e-factureren) 1.3Het Semantische factuurmodel is een standaard voor elektronisch factureren. Het model geeft duidelijkheid aan overheden en bedrijven (gebruikers en ICT-aanbieders) over de elementen en gegevens die op facturen naar overheidsorganisaties gebruikt dienen te worden (specifiek voor de Nederlandse situatie).

De standaard beschrijft welke gegevenselementen er in een elektronische factuur opgenomen dienen en kunnen worden, wat de samenhang is tussen deze elementen en wat de betekenis is van deze elementen. Daarnaast bevat de standaard mappings van de gegevenselementen naar SETU (staat op de 'pas toe of leg uit' –lijst) en de internationale UBL standaard zoals UBL SI (Simpler Invoicing) en UBL OHNL. Dit zijn twee veelgebruikte standaarden voor elektronisch factureren. Dankzij de mappings kunnen gebruikers van deze standaarden op een eenvoudige uniforme wijze elektronisch naar de overheid factureren. Mappings naar andere standaarden zijn bovendien ook mogelijk.
Versie 1.3 is vervangen door versie 2.0. Het Semanitische factuurmodel is een standaard voor electronisch factureren. Het model geeft duidelijkheid aan overheden en bedrijven (gebruikers en ICT-aanbieders) over de elementen en gegevens die op facturen naar overheidsorganisaties gebruikt dienen te worden (specifiek voor de Nederlandse situatie).

 
Archief
SMeF (Semantisch model e-factureren) 2.0Het Semantische factuurmodel is een standaard voor electronisch factureren. Het model geeft duidelijkheid aan overheden en bedrijven (gebruikers en ICT-aanbieders) over de elementen en gegevens die op facturen naar overheidsorganisaties gebruikt dienen te worden (specifiek voor de Nederlandse situatie).Archief
SPF (Sender Policy Framework)SPF controleert of de mailserver die een e-mail wil versturen namens het e-maildomein deze e-mail mag verzenden. SPF specificeert een technische methode om afzenderadres-vervalsing detecteerbaar te maken. SPF biedt de mogelijkheid te controleren of een bericht aangeleverd wordt vanaf een server die daartoe gerechtigd is. Dit doet SPF door de authenticiteit van de domeinnaam in het afzenderadres van de ontvangen mail herleidbaar te maken via de in DNS gepubliceerde IP-adressen van de verzendende mailserver(s). Indien een mailserver niet in de lijst met gepubliceerde IP-adressen staat (de zogeheten SPF-records) maar toch mail verstuurt met het betreffende domein als afzender, dan wordt de mail als niet geauthenticeerd beschouwd.
SPF is een standaard voor het veiliger maken van email verkeer door het tegengaan van spam en phisingmail door misbruik van domeinnamen bij e-mail te voorkomen.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
STABU2In 2018 aangemeld voor opname bij Forum Standaardisatie, uiteindelijk niet opgenomen. Zie ketenstandaard.nl/stabu voor meer informatie over de STABU standaarden.
Om de technische en functionele eisen voor bouwwerken vast te leggen, wordt in de bouwsector een bestek gebruikt. Dit bestek vormt de basis voor het contract tussen opdrachtgever en aannemer en de prijsvorming bij aanbestedingen. STABU2 is de besteksystematiek voor Burger en Utiliteitsbouw. De standaard draagt bij aan de interoperabiliteit tussen de overheid en marktpartijen in de B&U als het gaat om het opstellen van een bestek en het uiteindelijke contract tussen Rijksoverheid en marktpartij(en).

STABU2 biedt faciliteiten voor:

  • Volledigheid: STABU2 biedt een vaste indeling en structuur en een eenduidige en relevante bestekadministratie;
  • Gelijkwaardige contractpartners: STABU2 beschrijft een eenduidige afbakening van verantwoordelijkheden.
  • Standaardisatie: STABU2 is gebaseerd op het aanbestedingsstelsel– ARW 2005.
  • Interoperabiliteit: STABU2 zorgt ervoor dat het bestek geschikt is voor een automatische verwerking en bevordert uitwisseling van informatie met volgende fasen in het proces zoals calculatie en planning.
  • Juridische waarde: een bestek geschreven op basis van STABU2 bezit een zekere juridische waarde.
  • Kwaliteit en contractering: Opdrachtnemers kunnen aantonen welke kwaliteit zij leveren en het in de keten gebruiken om onderaannemers te contracteren.
Archief
STARTTLS en DANESTARTTLS in combinatie met DANE gaan het afluisteren of manipuleren van mailverkeer tegen. STARTTLS maakt het mogelijk om transportverbindingen tussen e-mailservers op basis van certificaten met TLS te beveiligen. Met de complementaire standaard DANE kunnen e-mailservers het gebruik van TLS bovendien afdwingen.

Het standaardprotocol voor het transport van e-mail, SMTP, werkt zowel over beveiligde als onbeveiligde verbindingen. Met de opkomst van cybercriminaliteit wordt het steeds belangrijker dat e-mailservers gebruikmaken van met certificaten beveiligde verbindingen voor het transport van mailberichten.

STARTTLS zorgt ervoor dat de verzendende e-mailserver en de ontvangende e-mailserver het eens worden over het gebruik van een met TLS beveiligde, dan wel een onbeveiligde verbinding. Als één van de partijen geen beveiligde verbinding accepteert, valt SMTP normaalgesproken terug op een onbeveiligde verbinding. Dit werkt afdoende tegen passieve aanvallers. Actieve aanvallers kunnen echter deze STARTTLS-onderhandeling manipuleren zodat een e-mail over een onbeveiligde verbinding wordt verstuurd. Vervolgens kunnen ze de e-mail onderscheppen met alle gevolgen van dien.

DANE, dat voortbouwt op DNSSEC, zorgt er in combinatie met STARTTLS voor dat een verzendende e-mailserver de authenticiteit van een ontvangende e-mailserver kan controleren en weet dat deze laaste e-mailserver slechts beveiligde verbindingen accepteert. Een actieve aanvaller kan daardoor niet langer de STARTTLS-onderhandeling manipuleren om een onbeveiligde verbinding te forceren.

Volledige namen: "SMTP Service Extension for Secure SMTP over Transport Layer Security" (STARTTLS) en "SMTP Security via Opportunistic DNS-Based Authentication of Named" (DANE)
STARTTLS in combinatie met DANE gaan het afluisteren of manipuleren van mailverkeer tegen. STARTTLS maakt het mogelijk om transportverbindingen tussen e-mailservers op basis van certificaten met TLS te beveiligen.  Met de complementaire standaard DANE kunnen e-mailservers het gebruik van TLS bovendien afdwingen.
Het standaardprotocol voor het transport van e-mail, SMTP, werkt zowel over beveiligde als onbeveiligde verbindingen. Met de opkomst van cybercriminaliteit wordt het steeds belangrijker dat e-mailservers gebruikmaken van met certificaten beveiligde verbindingen voor het transport van mailberichten. 
STARTTLS zorgt ervoor dat de verzendende e-mailserver en de ontvangende e-mailserver het eens worden over het gebruik van een met TLS beveiligde, dan wel een onbeveiligde verbinding.  Als één van de partijen geen beveiligde verbinding accepteert, valt SMTP normaalgesproken terug op een onbeveiligde verbinding. Dit werkt afdoende tegen passieve aanvallers. Actieve aanvallers kunnen echter deze STARTTLS-onderhandeling manipuleren zodat een e-mail over een onbeveiligde verbinding wordt verstuurd. Vervolgens kunnen ze de e-mail onderscheppen met alle gevolgen van dien. 

DANE, dat voortbouwt op DNSSEC, zorgt er in combinatie met STARTTLS voor dat een verzendende e-mailserver de authenticiteit van een ontvangende e-mailserver kan controleren en weet dat deze laaste e-mailserver slechts beveiligde verbindingen accepteert. Een actieve aanvaller kan daardoor niet langer de STARTTLS-onderhandeling manipuleren om een onbeveiligde verbinding te forceren.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
STOSAG (Stuurgroep Open Standaarden Afval en Grondstoffen)Container- en Pasmanagement voor Afval en Grondstoffen
Bij afvalregistratie wordt vastgelegd welk soort afval, in welke hoeveelheden door een persoon of partij wordt aangeboden. Voor deze registratie worden verschillende digitale middelen gebruikt zoals passen, om containers te openen, chips op containers en afvalwagens, om onderling te communiceren en tenslotte de backoffice systemen, om de afvalgegevens te verwerken.
Deze digitale middelen zijn veelal zodanig op elkaar afgestemd dat ze moeten worden afgenomen bij dezelfde leverancier. Gemeentelijke afvalinzamelaars zijn echter gebaat bij een leveranciersonafhankelijke uitvoering waarmee een vendor lock-in wordt voorkomen, innovatie wordt bevorderd en (gemeentelijke) samenwerking makkelijker en goedkoper wordt gemaakt. De STOSAG standaard voorziet hierin.
Archief
StUFStUF is een universele berichtenstandaard voor het elektronisch uitwisselen van gegevens tussen applicaties. Het domein van de StUF-taal omvat informatieketens tussen overheidsorganisaties (basisregistraties en landelijke voorzieningen) en gemeentebrede informatieketens en -functionaliteit. StUF is beschreven in XML en gebaseerd op geaccepteerde internetstandaarden.
StUF is een universele berichtenstandaard voor het elektronisch uitwisselen van gegevens tussen applicaties.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
TLSTLS is een protocol, dat tot doel heeft om beveiligde verbindingen op de transportlaag over het internet te verzorgen. De standaard wordt gebruikt bovenop standaard internet transport protocollen (TCP/IP) en biedt een beveiligde basis, waar applicatie protocollen als HTTP (webverkeer) of SMTP en IMAP (mailuitwisseling) op hun beurt weer op kunnen bouwen en gebruik van kunnen maken. Versies 1.3 en 1.2 moeten op moment worden gebruikt.
TLS is een protocol, dat tot doel heeft om beveiligde verbindingen op de transportlaag over het internet te verzorgen. De standaard wordt gebruikt bovenop standaard internet transport protocollen (TCP/IP) en biedt een beveiligde basis, waar applicatie protocollen als HTTP (webverkeer) of SMTP en IMAP (mailuitwisseling) op hun beurt weer op kunnen bouwen en gebruik van kunnen maken.
TLS maakt gebruik van certificaten om zekerheid te bieden over de identiteit van beide communicerende partijen voordat communicatie plaatsvindt. Ook wordt met behulp van (het sleutelpaar van) de certificaten op betrouwbare wijze de encryptiesleutel uitgewisseld, die de standaard vervolgens gebruikt om met behulp van encryptietechniek beveiligde communicatie tussen partijen mogelijk te maken.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
VISIVISI is een door de Nederlandse bouwsector geaccepteerd afsprakenstelsel voor de digitale uitwisseling van formele communicatie.
Het doel van VISI is om de transparantie en traceerbaarheid van het bouwproces te vergroten en hiermee de kwaliteit en efficiency te verhogen en de doorlooptijd te verkorten. Uiteindelijk draagt dit bij aan de kosten- en procesbeheersing van bouwprojecten.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
WDO DatamodelHet WDO Datamodel is in 1997 opgezet vanuit de G7 naar aanleiding van de wens van het bedrijfsleven om gegevensaanlevering van het bedrijfsleven naar de overheid op het gebied van grensoverschrijdend personen- en goederenverkeer meer te simplificeren en te harmoniseren. Aangevers worden op dit moment geconfronteerd met het feit dat men dezelfde gegevens vaak meerdere keren moet aanleveren, op verschillende manieren, aan verschillende overheidsinstanties en in verschillende landen.

Op 3 oktober 2016 is versie 3.5 van het WDO Datamodel door de Europese Commissie op de lijst met ICT-specificaties gezet waarnaar overheden bij aanbestedingen et cetera kunnen verwijzen.
Het WDO Datamodel is in 1997 opgezet vanuit de G7 naar aanleiding van de wens van het bedrijfsleven om gegevensaanlevering van het bedrijfsleven naar de overheid op het gebied van grensoverschrijdend personen- en goederenverkeer meer te simplificeren en te harmoniseren.
 

Importeurs worden vaak geconfronteerd met dat men dezelfde gegevens vaak meerdere keren moet aanleveren, op verschillende manieren, aan verschillende overheidsinstanties en in verschillende landen. Het WDO-Datamodel probeert deze administratieve handelingen te versimpelen.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
WPA2 EnterpriseSteeds meer komt het voor dat medewerkers van overheidsorganisaties WiFi-toegang nodig hebben op andere locaties dan hun eigen werkplek. Als de gastlocatie WiFi-toegang biedt met een gedeeld wachtwoord, dan moeten zij handmatig een verbinding maken met het WiFi-netwerk door het gedeelde wachtwoord in te geven. Dit is onveilig en inefficiënt.

WPA2 Enterprise (Wi-Fi Protected Access II Enterprise) maakt het mogelijk dat gebruikers automatisch en veilig toegang krijgen tot aangesloten WiFi-netwerken via authenticatie op basis van bestaande identiteitsgegevens. Diensten zoals Govroam, Rijk2Air en Eduroam maken al gebruik van WPA2 Enterprise, en bieden WiFi-toegang met een hoog beveiligingsniveau zonder dat de gebruiker extra handelingen hoeft te verrichten.
Steeds meer komt het voor dat medewerkers van overheidsorganisaties WiFi-toegang nodig hebben op andere locaties dan hun eigen werkplek. Als de gastlocatie WiFi-toegang biedt met een gedeeld wachtwoord, dan moeten zij handmatig een verbinding maken met het WiFi-netwerk door het gedeelde wachtwoord in te geven. Dit is onveilig en inefficiënt.

WPA2 Enterprise maakt het mogelijk dat gebruikers automatisch en veilig toegang krijgen tot aangesloten WiFi-netwerken via authenticatie op basis van bestaande identiteitsgegevens. Diensten zoals Govroam, Rijk2Air en Eduroam maken al gebruik van WPA2 Enterprise, en bieden WiFi-toegang met een hoog beveiligingsniveau zonder dat de gebruiker extra handelingen hoeft te verrichten.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
WebrichtlijnenWebrichtlijnen is een set van eisen waar alle overheidswebsites aan moeten voldoen. Zo zorgen we voor kwalitatief goede websites. Want informatie op websites moet toegankelijk zijn voor iedereen, ook voor mensen met functiebeperkingen, gebruikers van mobiele telefoons en voor alle mogelijke browsers.
De Webrichtlijnen bevatten richtlijnen die content op websites en in webapplicaties optimaal bruikbaar en toegankelijk maken voor gebruikers op uiteenlopende apparaten en besturingssystemen. De Webrichtlijnen zorgen ervoor dat content op websites en in webapplicaties ook toegankelijk is voor mensen met een functiebeperking.
In oktober 2016 zijn de Webrichtlijnen 2 op de 'pas-toe-of-leg-uit'-lijst vervangen door 'Digitale Toegankelijkheid'.
Archief
Webrichtlijnen 2Kern van de Webrichtlijnen is een set van 125 richtlijnen. Deze benoemen de eisen die moeten worden gesteld om een toegankelijke en kwalitatief hoogwaardige website te realiseren. De handleiding geeft aan hoe webbouwers deze eisen concreet kunnen toepassen en hoe opdrachtgevers de eisen kunnen controleren. Verder is er een toets beschikbaar waarmee gedeeltelijk kan worden gecontroleerd in welke mate een webpagina aan de gestelde eisen voldoet. De Webrichtlijnen zijn opgesteld in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Ze bouwen voort op de algemeen bekende webstandaarden en op de toegankelijkheidsrichtlijnen van het W3C (World Wide Web Consortium).
De Webrichtlijnen bevatten richtlijnen die content op websites en in webapplicaties optimaal bruikbaar en toegankelijk maken voor gebruikers op uiteenlopende apparaten en besturingssystemen. De Webrichtlijnen zorgen ervoor dat content op websites en in webapplicaties ook toegankelijk is voor mensen met een functiebeperking.
In oktober 2016 zijn de Webrichtlijnen 2 op de 'pas-toe-of-leg-uit'-lijst vervangen door 'Digitale Toegankelijkheid'.
Archief
XBRL en DimensionsOrganisaties wisselen bedrijfsinformatie uit op de meest uiteenlopende manieren (op papier of elektronisch, als Word-document, als Pdf, als spreadsheet, etc.). XBRL, eXtensible Business Reporting Language, is een internationale open standaard om deze gegevens op eenvoudige wijze te verzamelen, elektronisch uit te wisselen, te analyseren en zonodig nader te bewerken.
XBRL is standaard om (financiële)rapportage gegevens uit te wisselen via het internet. Doordat XBRL-bestanden direct leesbaar zijn voor softwareapplicaties, betekent dit een enorme kostenbesparing op het vlak van verzamelen en verwerken van bedrijfsinformatie. Door deze wijze van aanlevering van financiële informatie is het mogelijk om in een boekhoudpakket één rapportage aan te maken en te versturen naar zowel bank als overheid.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
XMLExtensible Markup Language (XML) is een standaard voor de syntaxis van formele markuptalen. Hiermee kunnen gestructureerde gegevens worden gerepresenteerd in de vorm van tekst, die zowel door mensen als machines leesbaar is. XML wordt gebruikt voor de ontwikkeling van domein- en toepassingsspecifieke markuptalen.
Met XML kunnen gestructureerde gegevens worden gerepresenteerd in de vorm van tekst, die zowel door mensen als machines leesbaar is. XML wordt gebruikt voor de ontwikkeling van domein- en toepassingsspecifieke markuptalen.
Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen

Alle schaduwkopieën in NORA van de lijst van Forum Standaardisatie[bewerken]

StandaardBeschrijving ('Werking')Status lijst Forum Standaardisatie
AESDe AES-standaard is een versleutelingstechniek voor de bescherming van de vertrouwelijkheid van opgeslagen en verzonden data en is de vervanger van de verouderde DES standaard.Aanbevolen
AES
ASN.1Abstract syntax notation one (ASN.1) wordt veel gebruikt voor het beschrijven van X.509 certificaten en toepassing daarvan. Voorbeeld van een toepassing is RSA public key voor beveiliging van het transactieverkeer in de elektronische handel. Hiernaast deze standaard een syntax om data in telecommunicatie en computer netwerken te representeren, te coderen, over te brengen en te decoderen.Aanbevolen
ASN.1
Ades Baseline ProfilesEen digitale handtekening geeft de ontvanger van een digitaal document of bericht zekerheid dat het afkomstig is van de ondertekenaar en dat deze de inhoud van het bericht onderschrijft. De Advanced Electronic Signature (AdES) standaard voorziet in het digitaal tekenen van documenten met een geavanceerde of gekwalificeerde digitale handtekening.

Als een verzender een document tekent met een digitale (AdES) handtekening, dan moet de ontvanger die ook kunnen verifiëren.  Dat wordt soms bemoeilijkt doordat AdES verschillende configuraties toestaat, waardoor een verzender opties kan gebruiken die de ontvanger niet kan verifiëren.  De AdES Baseline Profiles voorzien in afspraken zodat verzender en ontvanger dezelfde AdES basisconfiguratie gebruiken.
Verplicht (pas toe leg uit)
Aquo-standaardDe Aquo-standaard maakt het mogelijk om op een uniforme manier gegevens van een object met een ruimtelijk kenmerk uit te wisselen tussen partijen die betrokken zijn bij het waterbeheer. Het vormt hiermee de digitale schakel tussen de waterbeheerders Rijkswaterstaat, provincies en waterschappen, maar ook tussen waterbeheerders en derden zoals bedrijven en onderzoeksinstellingen. Door de uniforme manier van uitwisselen zijn landelijke rapportages te maken ten behoeve van de waterkwaliteit. 

 

De Aquo-standaard draagt zodoende bij aan een kwaliteitsverbetering van het waterbeheer. Het eenvoudig en eenduidig delen van informatie levert tijd- en geldwinst op.
Verplicht (pas toe leg uit)
Aquo-standaard
BWBCiteren, vinden en verbinden van wet- en regelgeving gaat door toepassing van de BWB standaard sneller, eenvoudiger en geeft minder kans op fouten. Gebruik van de standaard biedt daardoor verbetering van interoperabiliteit.Verplicht (pas toe leg uit)
BWB
CAAIn de afgelopen jaren zijn er wereldwijd diverse incidenten geweest waarbij een partij PKI-certificaten kon aanvragen (en krijgen) voor andermans domeinen. Het ging hier met name om fouten in het uitgifteproces. Toepassing van de standaard CAA verkleint de kans dat iemand een certificaat kan aanvragen voor domeinen van bijvoorbeeld overheidsinstellingen of banken. Hiermee kunnen met name man-in-the-middle (MitM) aanvallen worden voorkomen. De CAA-standaard biedt verder de mogelijkheid aan CA's om melding te maken van foutief aangevraagde certificaten. Hierdoor krijgen domeineigenaren meer inzicht in eventuele foutieve of frauduleuze aanvragen voor het domein.Aanbevolen
CAA
CMISMet behulp van CMIS kunnen applicaties als Content Management Systemen (CMS) en Document Management Systemen (DMS) werken met content die afkomstig is uit verschillende repositories (een soort van opslagplaats voor ongestructureerde data), zonder nieuwe koppelingen te hoeven bouwen of gebruik te hoeven maken van leverancierseigen oplossingen. Het is hierdoor eenvoudiger om informatie en de bijbehorende metadata uit verschillende databases en over organisatiegrenzen heen uit te wisselen. Bovendien is het met CMIS eenvoudiger om te migreren van een systeem naar een ander systeem.Aanbevolen
CMIS
COINSIn de ontwerp-, realisatie-, en onderhoudsfases van bouwprojecten wisselen opdrachtgevers en opdrachtnemers heel diverse informatie uit, die wel met elkaar verbonden is. Denk aan eisen- en functiespecificaties, objectenbomen, GIS-data, 2D-tekeningen, 3D-modellen, IFC-modellen en objecttype-bibliotheken.  De uitwisseling van deze informatie gaat vaak moeizaam omdat partijen verschillende software gebruiken waardoor de informatie niet uitwisselbaar of leesbaar is. 
COINS maakt het mogelijk om data over objecten, opgeslagen in verschillende digitale formaten die voldoen aan verschillende standaarden, in onderlinge samenhang en systeemonafhankelijk uit te wisselen. Dankzij COINS kunnen opdrachtgevers en opdrachtnemers die software van verschillende leveranciers gebruiken gemakkelijker samenwerken. 
Verplicht (pas toe leg uit)
COINS
CSSCSS maakt een op een realtief eenvoudige wijze een uniforme opmaak van websites mogelijk.Aanbevolen
CSS
CSVCSV bestanden kunnen in een rekenblad- of een databaseprogramma worden ingelezen en vervolgens op een beeldscherm als tabel worden gepresenteerd.Aanbevolen
CSV
DCATDoor met DCAT datasets te beschrijven in data catalogi, wordt de vindbaarheid vergroot en wordt het eenvoudiger voor applicaties om metadata van meerdere catalogi te gebruiken. DCAT beschrijft dus waar data gevonden kan worden. Doordat DCAT is gebaseerd op het veel gebruikte standaardmodel voor gegevensuitwisseling RDF onderschrijft deze relatie de toegevoegde waarde van de standaard aan interoperabiliteit.Aanbevolen
DCAT
DHCPDHCP maakt het mogelijk om automatisch netwerkadressen toe te wijzen aan hosts en maakt het bijvoorbeeld ook mogelijk om de netwerkadressen van DNS server mee te sturen.Aanbevolen
DHCP
DKIMVoorkomt misbruik van een domeinnaam.Verplicht (pas toe leg uit)
DKIM
DMARCDMARC is een standaard voor het veiliger maken van e-mail verkeer door het tegengaan van spam en phisingmail door misbruik van domeinnamen bij e-mail te voorkomen.Verplicht (pas toe leg uit)
DMARC
DNSHet DNS protocol maakt het mogelijk om binnen netwerken gebruik te maken van URL’s in plaats van ip-adressen.Aanbevolen
DNS
DNSSECDNS is kwetsbaar waardoor een kwaadwillende een domeinnaam kan koppelen aan een ander IP-adres ("DNS spoofing"). Gebruikers kunnen hierdoor bijvoorbeeld worden misleid naar een frauduleuze website. DNS Security Extensions (DNSSEC) lost dit op.Verplicht (pas toe leg uit)
DNSSEC
Datum en TijdDe standaard definieert een methode voor het weergeven van de datum en de tijdAanbevolen
Datum en Tijd
DigikoppelingZoals een brief in een envelop gaat voor verzending, zo gaat een elektronisch bericht in een digitale verpakking. Digikoppeling bestaat uit koppelvlakstandaarden, die logistieke afspraken bevatten voor berichtenuitwisseling tussen overheden.Verplicht (pas toe leg uit)
Digikoppeling 1.0Zoals een brief in een envelop gaat voor verzending, zo gaat een elektronisch bericht in een digitale verpakking. Digikoppeling bestaat uit koppelvlakstandaarden, die logistieke afspraken bevatten voor berichtenuitwisseling tussen overheden.Archief
Digikoppeling 1.0
Digikoppeling
Digitoegankelijk (EN 301 549 met WCAG 2.0)Door toepassing van Digitoegankelijk worden websites en webapplicaties toegankelijk voor mensen met een functiebeperking. Zo krijgen onder andere dyslectici, kleurenblinden, slechtzienden en blinden dezelfde toegang tot overheidsinformatie als mensen die deze functiebeperkingen niet hebben.Verplicht (pas toe leg uit)
Digitoegankelijk (EN 301 549 met WCAG 2.0)
E-Portfolio NLDoor de invoering van competentiegericht leren en toenemende interesse in het gebruik van e-portfolio's is het van belang een afspraak te hebben voor het uitwisselen van e-portfoliogegevens. Met E-portfolio NL kunnen de competenties van een individu worden bijgehouden. Het voordeel van deze standaard is dat de student/lerende medewerker zijn profiel mee kan nemen naar verschillende organisaties. Verplicht (pas toe leg uit)
E-Portfolio NL
ECLIToepassing maakt citeren, vinden en verbinden van jurisprudentie in Europa snel, eenvoudig en de kans op fouten wordt kleiner.Verplicht (pas toe leg uit)
EI-standaardenExterne Integratiestandaarden (EI) is een set declaratieberichten en bijbehorende retourberichten ten behoeve van het declaratieverkeer tussen zorgverzekeraars en zorgverleners in het kader van de zorgverzekeringswet. Het gaat om semantische standaarden.Aanbevolen
EI-standaarden
EMLNLDe EML_NL standaard zorgt voor de uitwisseling van gegevens bij verkiezingen, zoals  kandidaatgegevens en uitslaggegevens. Deze gegevens wordenuitgewisseld om de verkiezingsuitslag vast te kunnen stellen. Voor een goed verloop van verkiezingen is het van belang dat dit proces transparant, controleerbaar, vlot en foutloos gebeurt.Verplicht (pas toe leg uit)
EPUBDe EPUB 3.0-standaard kent in potentie een grote toegevoegde waarde ten opzichte van huidige open documentstandaarden. Deze toegevoegde waarde ligt met name in het publiceren van niet-bewerkbare elektronische documenten voor draagbare apparaten als e-readers, tablets en smartphones. Naast de mogelijkheid voor reflowable weergave van documentinhoud biedt de standaard ook ondersteuning voor multimedia content (audio/video) en hoge mate van toegankelijkheid voor bijvoorbeeld visueel gehandicapten.Aanbevolen
EPUB
ETSI TS 119 312De standaard is van belang voor het waarborgen van de authenticiteit van een document via het toevoegen van een digitale handtekening.Aanbevolen
ETSI TS 119 312
FTPHet File Transfer Protocol (FTP) is een protocol dat uitwisseling van bestanden over het internet tussen computers vergemakkelijkt. Het standaardiseert een aantal handelingen die tussen besturingssystemen vaak verschillen.Aanbevolen
FTP
GWSWIn het beheer van stedelijk water en riolering worden gegevens steeds belangrijker. Meerdere ketenpartijen zijn betrokken bij het beheer van stedelijk water en riolering, denk hierbij aan gemeenten, bedrijven en waterschappen. Het doelmatig managen van (afval)watersystemen vereist een gemeenschappelijk taal. Ook de maatschappelijke opgaven zoals klimaatadaptatie, energietransitie en de bouwopgave vereisen een (digitale) integrale aanpak, waarbij gezamenlijke gegevensdefinities een voorwaarde zijn.Verplicht (pas toe leg uit)
GenericodeGenericode is een standaard formaat voor het definiëren van codelijsten. Aanbevolen
Genericode
Geo-Standaarden
Geo-standaardenIn Nederland zijn organisaties in verschillende domeinen betrokken bij het registreren en uitwisselen van informatie met een geografische component. Dat wil zeggen: informatie over objecten die gerelateerd zijn aan een locatie op het aardoppervlak. Voorbeelden hiervan zijn kadastrale informatie en informatie over waterhuishouding. Om ervoor te zorgen dat de geo-informatiehuishouding van deze domeinen op elkaar aansluit zodat informatie tussen domeinen uitgewisseld kan worden, zijn afspraken nodig over de te gebruiken standaarden. De Geo-standaarden maken het mogelijk om op een eenduidige manier gegevens met een geografische component uit te wisselen.
 
Verplicht (pas toe leg uit)
Geo-standaarden
Geopackage-voor-de-set-geo-standaardenGeoPackage biedt een veel compactere bestandsuitwisseling dan de GML-gebaseerde uitwisselbestanden. In sommige gevallen is het van belang dat het uitwisselformaat validatie mogelijk maakt. In zo’n geval is GML (en de bijbehorende xsd-schema’s) geschikt. In andere gevallen gaat het slechts om het doorgeven van de geografische informatie en zijn de volgende zaken juist meer van belang: performance, bestandsgrootte en ondersteuning in software.Archief
HTMLHTML is een taal waarmee vastgelegd kan worden hoe webpagina's opgemaakt moeten worden. HTML maakt het mogelijk om de structuur van een tekst gebaseerd document te beschrijven door links, hoofdstukken, paragrafen, lijsten enz. aan te geven.Aanbevolen
HTTPS en HSTSHTTPS is een uitbreiding op het HTTP-protocol met als doel de veilige uitwisseling van gegevens tussen een (web)server en client. Bij gebruik van HTTPS worden de gegevens tussen een client en server versleuteld, waardoor de gegevens voor een derde -bijvoorbeeld een aanvaller die probeert de gegevens te onderscheppen- niet leesbaar zijn.
De HSTS standaard zorgt ervoor dat een client -doorgaans een browser- weet dat een server met HTTPS bereikbaar is, en voor alle vervolgbezoeken een versleutelde verbinding gebruikt.  Dit helpt voorkomen dat een derde -bijvoorbeeld een kwaadaardige WiFi hotspot- een browser kan omleiden naar een valse website. Daarom heeft het veel zin om HTTPS samen met HSTS te gebruiken.
Verplicht (pas toe leg uit)
ICalendariCalendar maakt het mogelijk om (agenda)afspraken of taken via bijvoorbeeld email in te plannen en maakt het mogelijk hiervoor ook anderen uit te nodigen. Aanbevolen
ICalendar
IFCIndustry Foundation Classes (IFC) is een bestandsformaat voor het uitwisselen en delen van specifieke BIM-informatie (Bouw Informatie Model) tussen de verschillende software-applicaties van partijen in het bouwproces over met name bouwwerken. De standaard is ontwikkeld voor gebruik in de B&U sector. IFC is onafhankelijk waardoor niemand is gebonden aan softwarepakketten. Met IFC kan de hele bouwkolom, van architect tot aannemer en vastgoedbeheerder, communiceren met dezelfde intelligente data. Hierdoor zorgt IFC ervoor dat informatie-uitwisseling tussen overheden onderling en tussen overheden en vergunningsaanvragers of bouwondernemers efficiënter verloopt. Dit is bijvoorbeeld nuttig bij het verlenen van (bouw) vergunningen en bij het ontwikkelen en ontwerpen van gebouwen.Verplicht (pas toe leg uit)
IFC
IMAPMet IMAP e-mailberichten is het ook mogelijk om met berichten te werken zonder dat deze naar de computer zijn gedownload. Hierdoor is het mogelijk om berichten te verwijderen, bekijken en organiseren vanaf ieder locatie.Aanbevolen
IMAP
IP SecDe standaard maakt het mogelijk om IP verbindingen te encrypten. Hierdoor is het netwerk beveiligd waardoor gevoelige data kan worden uitgewisseld. Vooral relevant voor VPN's. In andere gevallen is beveiliging op transport niveau meer toepasselijk. Het voordeel van vercijfering op IP niveau is dat er geen applicaties hoeven te worden gewijzigd.Aanbevolen
IPMMet het IPM publiceert u uw vergunningen op uw eigen website. Hierdoor worden alle verleende vergunningen via internet doorzoekbaar via één centrale zoekmachine op http://www.overheid.nl/Archief
IPPIPP zorgt ervoor dat een printserver kan communiceren met verschillende cliënten (apparaten) waardoor printen via een netwerk mogelijk wordt.Aanbevolen
IPP
... meer resultaten