Koppeling standaarden van Forum Standaardisatie

Uit NORA Online
Ga naar: navigatie, zoeken

NORAonline.nl probeert zo veel mogelijk relevante informatie te ontsluiten, over de inrichting van de informatievoorziening van de publieke sector. Daarbij past NORA zichzelf toe: Bronregistraties zijn leidend en Diensten vullen elkaar aan. Ook bij de informatie over standaarden.

Overnemen van Forum Standaardisatie[bewerken]

De belangrijkste lijst met standaarden is de lijst van het Forum Standaardisatie. Daarom haalt NORA informatie over die standaarden, direct op van forumstandaardisatie.nl. Waar relevant, vult NORA deze informatie aan met eigen kennis, en koppelt die informatie aan andere delen van NORA. Zo krijgt de gebruiker van NORA de meest actuele en volledige informatie over standaarden. In NORA worden ook standaarden genoemd die niet bij het Forum Standaardisatie op de lijst staan; voor die standaarden vult de redactie van NORA de informatie volledig zelf in. Meestal zijn dit standaarden die relevant zijn vanuit een specifiek thema.

Samenwerking met Forum Standaardisatie[bewerken]

NORA doet ook aan Terugmelden aan bronhouder. NORA beheer werkt met Bureau Forum Standardisatie samen en geeft feedback over standaarden; waar NORA beheer merkt dat er informatie ontbreekt, geeft zij dat door. Wanneer er vanuit NORA inhoudelijke bijdragen zijn aan de lijst van Forum Standaardisatie, overleggen de partijen.

Proces overerving[bewerken]

Huidige scenario:

  • Forum Standaardisatie houdt NORA beheer op de hoogte van wijzigingen
  • NORA beheer zet deze gegevens over naar pagina's in de sjabloon FS-standaard (schaduwkopieën). Hierbij worden de veldnamen exact overgenomen uit de export. Deze pagina's komen in de naamruimte FS. Bestaande pagina's worden bijgewerkt.
  • De sjabloon zet semantische eigenschappen voor die standaarden; deze zijn vaak afwijkend van de veldnamen uit de export, om conflicten met het NORA kennismodel te voorkomen
  • De sjabloon op NORA's pagina's met standaarden, houdt rekening met 'FS-standaarden'. Als een 'FS-standaard' gevonden wordt met de zelfde naam, worden de semantische eigenschappen daarvan overgenomen en getoond op de NORA-pagina.
  • NORA beheer zorgt er handmatig voor dat alle FS-standaarden, ook als standaard in NORA staan

Gewenste scenario:

  • Forum publiceert op haar website de gegevens in een afgesproken machine-leesbaar formaat.
  • NORA beheer leest dit bestand periodiek uit en maakt automatisch een schaduwkopie zoals hierboven beschreven.

Technische details[bewerken]

Functionaliteit van Sjabloon:Standaarden

  • Detecteert of er een achterliggende pagina is in de naamruimte 'FS', met dezelfde paginanaam, of een paginanaam gelijk aan de ID in NORA.
    • variabele 'NORA-standaard' wordt gezet op de naam van de FS-pagina.
    • die FS-pagina wordt aangeroepen
    • sjabloon:FS-standaard op die pagina:
      • ziet de variabele 'NORA-standaard' en toont niet de eigenschappen van zijn pagina.
      • zet de semantische eigenschappen
  • Gebruikt sjabloon 'Eigenschap' om de semantische waarde te tonen van de pagina zelf, en als die er niet is, van de FS-pagina.

Als je zo'n schaduwkopie van een pagina met Sjabloon:FS-standaard 'gewoon' bekijkt, zie je een tabel met de eigenschappen zoals ze ook op de pagina van het Forum Standaardisatie ze heeft vastgesteld. Voor de semantische eigenschappen wordt een vertaling gemaakt van de namen op forumstandaardisatie.nl naar de semantische eigenschapsnamen in NORA. Een deel daarvan is anders om conflicten met het NORA kennismodel te voorkomen.

Het aanpassen van de velden doe je door de broncode van de pagina aan te passen. Open daarna opnieuw de pagina in NORA om te controleren of de wijzigingen doorgekomen zijn.

Alle standaarden met de realiseert-relatie of een Eigenschap:Status lijst Forum Standaardisatie[bewerken]

StandaardBeschrijvingRealiseert (verouderde koppeling)Status lijst Forum Standaardisatie
AESDe AES-standaard is een versleutelingstechniek voor de bescherming van de vertrouwelijkheid van opgeslagen en verzonden data en is de vervanger van de verouderde DES standaard.

AES wordt zowel binnen Nederland als wereldwijd zeer veel en op, op zeer veel verschillende wijzen gebruikt. Voorbeelden van het gebruik zijn:

  1. In programma's zoals WinRAR, WinZip, PowerArchiver, e.d. wordt AES als encryptie aangeboden.
  2. AES wordt toegepast voor beveiliging (WPA2) in draadloze netwerken (Wifi), zie IEEE 802.11i.
  3. AES wordt toegepast voor het versleutelen van gegevens voor verzending over het internet, https verkeer etc.
  4. In hardware voor netwerken wordt veelvuldig gebruikt gemaakt van AES.
Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
ASN.1ASN is een standaard manier voor het beschrijven van data die binnen een netwerk verzonden of ontvangen worden. Abstract syntax notation one (ASN.1). ASN.1 wordt veel gebruikt voor het beschrijven van X.509 certificaten en de toepassing ervan. Voorbeeld van een toepassing is RSA public key voor beveiliging van het transactieverkeer in de elektronische handel. Hiernaast beschrijft deze standaard rollen en structuren om data in telecommunicatie en computer netwerken te representeren, te coderen, over te brengen en te decoderen. Hierdoor is het mogelijk grote hoeveelheden gegevens geautomatiseerd te valideren aan de hand van specificaties met behulp van software tools.Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
Ades Baseline ProfilesElektronische handtekeningen worden gebruikt voor het ondertekenen van digitale berichten. Een elektronische handtekening is voor de ontvanger het bewijs dat een elektronisch bericht inderdaad afkomstig is van de ondertekenaar en dat deze de inhoud van het bericht onderschrijft. Voor het ondertekenen van berichten die een hoger niveau van betrouwbaarheid vereisen, kunnen geavanceerde elektronische handtekeningen of gekwalificeerde elektronische handtekeningen worden gebruikt. De AdES Baseline Profiles zorgen ervoor dat een geavanceerde/gekwalificeerde elektronische handtekening voor de ondertekenaar en ontvanger uitwisselbaar is door eisen te stellen aan de minimale set aan informatie die wordt uitgewisseld.

De AdES Baseline Profiles beschrijven de minimale set aan gegevens die uitgewisseld moeten worden om aan de eisen van een geavanceerde elektronische handtekening te voldoen. Een geavanceerde elektronische handtekening voldoet aan vier eisen:

  1. De handtekening is op unieke wijze aan de ondertekenaar verbonden;
  2. De handtekening maakt het mogelijk de ondertekenaar te identificeren;
  3. De handtekening komt tot stand met middelen die de ondertekenaar onder zijn uitsluitende controle kan houden;
  4. De handtekening is op zodanige wijze aan het elektronisch bestand waarop zij betrekking heeft verbonden, dat elke wijziging van de gegevens, na ondertekening, kan worden opgespoord.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
Aquo-standaardAquo-standaard – de uniforme taal voor de uitwisseling van gegevens binnen de watersector. De Aquo-standaard maakt het mogelijk om op een uniforme manier gegevens uit te wisselen tussen partijen die betrokken zijn bij het waterbeheer en draagt daarmee bij aan een kwaliteitsverbetering van het waterbeheer. Het eenvoudig en eenduidig delen van informatie leveren tijd- en geldwinst op. De Aquo-standaard is een open standaard en staat op de lijst met ‘pas toe of leg uit‘-standaarden van de overheid en bestaat uit meerdere onderdelen. Alle informatie is vrij toegankelijk en gratis te downloaden.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
BWBCiteren, vinden en verbinden van wet- en regelgeving gaat door toepassing van de BWB standaard sneller, eenvoudiger en geeft minder kans op fouten. Gebruik van de standaard biedt daardoor verbetering van interoperabiliteit.

De open standaard BWB biedt een eenduidige manier van verwijzen naar (onderdelen van) wet- en regelgeving.

De laatste versie (versie 1.3.1) maakt het mogelijk om in wet- en regelgeving te kunnen verwijzen naar:

  • taalversies en onderdelen van internationale verdragen,
  • wet- en regelgeving waarvan de indeling niet voldoet aan de gebruikelijke nummering van hoofdstukken en paragrafen, en
  • ruime begrippen zoals “enig artikel”.

De drie Juriconnect standaarden BWB, ECLI en JCDR zijn gericht op standaardisatie van identificatie met het doel om de geïdentificeerde inhoud te delen.

De standaard BWB (Basis Wetten Bestand) is gericht op verwijzing naar geconsolideerde wet- en regelgeving. Voor verwijzing naar wet- en regelgeving of onderdelen daarvan in wetten.overheid.nl, is aan elke regeling een uniek identificatienummer (BWBID) toegekend. De Juriconnect standaard voor BWB beschrijft hoe deze verwijzing wordt vormgegeven. Nota bene: op de website van Juriconnect wordt de BWB standaard ook wel aangeduid als de standaard "logische links naar wetgeving".

De standaard JCDR (Juriconnect Decentrale Regelgeving) is gericht op identificatie van en verwijzing naar geconsolideerde decentrale regelgeving. Elke overheid legt een collectie algemeen verbindende voorschriften aan met de teksten van verordeningen en keuren, waarin de later vastgestelde wijzigingen zijn verwerkt (geconsolideerde vorm). Deze collectie is de Centrale Voorziening Decentrale Regelgeving (CVDR). De Juriconnect standaard voor decentrale voorzieningen beschrijft hoe dient te worden verwezen naar documenten die in CVDR zijn opgeslagen.

De ECLI standaard (European Case Law Identifier) is gericht op identificatie voor citatie in het juridische domein. De ECLI is een Europese standaard notatie voor het uniek identificeren van jurisprudentie, met een sterke basis en input vanuit LJN (Landelijk Jurisprudentie Nummer). De standaard beschrijft de wijze waarop, met behulp van een Uniform Resource Identifier (URI), kan worden verwezen naar een European Case Law Identifier.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
CAAIn behandeling
CMISContent Management Interoperability Services (CMIS) is een open standaard die een scheiding mogelijk maakt tussen zogenaamde ‘content repositories’ en content applicaties. Hierdoor kunnen content (ongestructureerde data, zoals documenten en e-mails) en bijbehorende metadata (beschrijvende data) gemakkelijker worden uitgewisseld.Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
COINSLijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
CSSCSS maakt een op een realtief eenvoudige wijze een uniforme opmaak van websites mogelijk. CSS is een simpel mechanisme om opmaak (bijvoorbeeld lettertypes, kleuren, tussenruimtes) toe te voegen aan web pagina's. Met behulp van één stylesheet kunnen alle pagina's van een website uniform worden opgemaakt.Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
CSVCSV-bestanden (Common Format and MIME Type for Comma-Separated Values Files) kunnen in een rekenblad- of een databaseprogramma worden ingelezen en vervolgens op een beeldscherm als tabel worden gepresenteerd. CSV bestanden bestaan uit regels met informatie waarbij naar ieder los gegeven een komma wordt geplaatst. Het wordt veelgebruikt om gegevens tussen verschillende spreadsheet programma's uit te wisselen en kan ook gebruikt worden op gegevens uit databases over te zetten naar een andere database.Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
DCAT (Data Catalog Vocabulary)Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
DHCPDHCP maakt het mogelijk om automatisch netwerkadressen toe te wijzen aan hosts en maakt het bijvoorbeeld ook mogelijk om de netwerkadressen van DNS server mee te sturen. Het DHCP protocol specificeert een framework dat het mogelijk maakt om configuratie-informatie door te sturen naar hosts op een TCP/IP netwerk.Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
DKIMDKIM (DomainKeys Identified Mail Signatures) koppelt een e-mail aan een domeinnaam met behulp van een digitale handtekening. Het stelt de ontvanger in staat om te bepalen welke domeinnaam (en daarmee welke achterliggende organisatie) verantwoordelijk is voor het zenden van de e-mail. Daardoor kunnen spam- en phishing-mails beter worden gefilterd.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
DMARCAnti-phishingLijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
DNSSECDNS is kwetsbaar waardoor een kwaadwillende een domeinnaam kan koppelen aan een ander IP-adres ("DNS spoofing"). Gebruikers kunnen hierdoor bijvoorbeeld worden misleid naar een frauduleuze website. Domain Name System Security Extensions (DNSSEC) lost dit op. DNSSEC is een cryptografische beveiliging die een digitale handtekening toevoegt aan DNS-informatie. Op die manier wordt de integriteit van deze DNS-informatie beschermd. Aan de hand van de digitale handtekening kan een internetgebruiker (onderwater en volledig automatisch m.b.v. speciale software) controleren of een gegeven DNS-antwoord authentiek is en afkomstig is van de juiste bron. Zodoende is met grote waarschijnlijkheid vast te stellen dat het antwoord onderweg niet is gemanipuleerd.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
Digikoppeling (Standaard)Digikoppeling bestaat uit een set standaarden voor elektronisch berichtenverkeer tussen overheidsorganisaties.

Digikoppeling onderkent twee hoofdvormen van berichtenverkeer:

  • Bevragingen; een vraag waar direct een reactie op wordt verwacht. Hierbij is snelheid van afleveren belangrijk. Als een service niet beschikbaar is, dan hoeft de vraag niet opnieuw worden aangeboden.
  • Meldingen; men levert een bericht en pas (veel) later komt eventueel een reactie terug. In dat geval is snelheid van afleveren minder belangrijk. Als een partij even niet beschikbaar is om het bericht aan te nemen, dan is het juist wel gewenst dat het bericht nogmaals wordt aangeboden.

Aan versie 2.0 van Digikoppeling is o.a. de specifiactie voor grote berichten toegevoegd, de mogelijkheid om attachments toe te voegen en om security op berichtniveau toe te passen. Digikoppeling versie 2 en later zijn backward compatible met versie 1.

In 2018 is besloten om geen versienummering meer te gebruiken voor Digikoppeling. De meest actuele versie is nu altijd de verzameling van gepubliceerde documenten. Zo is in 2018 de DK Architectuur naar versie 1.5.1 gegaan terwijl de Koppelvlakstandaard WUS op 3.5 is gebleven.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg Uit
Digikoppeling
Verplicht (pas toe leg uit)
Digitoegankelijk (EN 301 549 met WCAG 2.0)Door toepassing van Digitoegankelijk worden websites en webapplicaties toegankelijk voor mensen met een functiebeperking. Zo krijgen onder andere dyslectici, kleurenblinden, slechtzienden en blinden dezelfde toegang tot overheidsinformatie als mensen die deze functiebeperkingen niet hebben.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
E-Portfolio NLNTA 2035 E-portfolio NL is een toepassingsprofiel voor studenten en werknemers bij Nederlandse organisaties, van de internationale IMS ePortfolio specificatie. Hiermee kunnen de competenties van een individu worden bijgehouden. Het voordeel van deze standaard is dat de student/lerende medewerker zijn profiel mee kan nemen naar verschillende organisaties.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
ECLI (European Case Law Identifier)Met de ECLI standaard kunnen:
  1. alle rechterlijke uitspraken in de Europese Unie (zowel van nationale als van Europese gerechten) worden voorzien van een gelijkaardige, unieke en persistente identifier. Deze identifier kan worden gebruikt voor identificatie en citatie van rechterlijke uitspraken en derhalve om deze te vinden in binnenlandse of, buitenlandse, Europese of internationale jurisprudentiedatabanken.
  2. alle rechterlijke uitspraken worden voorzien van uniforme metadata, gebaseerd op de Dublin Core standaard. Het zoeken van uitspraken in allerlei databanken worden daardoor gefaciliteerd.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
EML NLNederlands toepassingsprofiel op de Election Markup Language. De EML_NL standaard versie 1.0 definieert de gegevens en de uitwisseling van gegevens bij verkiezingen die vallen onder de Nederlandse Kieswet. Het gaat daarbij om de uitwisseling van kandidaatgegevens en uitslaggegevens.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
EPUBLijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
GWSW (Gegevens Woordenboek Stedelijk Water)Het GWSW is een ontologie, een speciale datastructuur die assets, systemen en (beheer)processen op het gebied van stedelijk waterbeheer beschrijft. Het is een open datastandaard volgens het linked data principe. Het GWSW is onderdeel van het Semantisch Web en is gemodelleerd in RDF/RDFS/OWL-2.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
Geo-standaardenIn Nederland (en ook daarbuiten) zijn veel organisaties betrokken bij het registreren en uitwisselen van informatie met een geografische component. Dat wil zeggen: informatie over objecten die gerelateerd zijn aan een locatie ten opzichte van het aardoppervlakte. Hierbinnen zijn verschillende domeinen te onderkennen, zoals kadastrale informatie en informatie over waterhuishouding. Om te waarborgen dat de geo-informatiehuishouding van deze domeinen goed op elkaar aansluit, en dat informatie tussen domeinen uitgewisseld kan worden, zijn afspraken nodig over de te gebruiken standaarden.

De basisset Geo-standaarden voorziet hierin. De set bestaat uit:

Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
GeoPackage 1.2Geo-standaardenArchief
HTTPS en HSTSHTTPS is een uitbreiding op het HTTP-protocol met als doel de veilige uitwisseling van gegevens tussen een (web)server en client. Bij gebruik van HTTPS worden de gegevens tussen een client en server versleuteld, waardoor de gegevens voor een derde -bijvoorbeeld een aanvaller die probeert de gegevens te onderscheppen- niet leesbaar zijn. De HSTS standaard zorgt ervoor dat een client -doorgaans een browser- weet dat een server met HTTPS bereikbaar is, en voor alle vervolgbezoeken een versleutelde verbinding gebruikt. Dit helpt voorkomen dat een derde -bijvoorbeeld een kwaadaardige WiFi hotspot- een browser kan omleiden naar een valse website. Daarom heeft het veel zin om HTTPS samen met HSTS te gebruiken.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
IFC (Industry Foundation Classes)Uitwisseling van 3D-bouwinformatiemodellenLijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
IPv6 en IPv4Internet Protocol versie 6 (IPv6) maakt communicatie van data tussen ICT-systemen binnen een netwerk, zoals internet, mogelijk. De standaard bepaalt dat ieder ICT-systeem binnen het netwerk een uniek nummer (IP-adres) heeft. De belangrijkste motivatie voor de ontwikkeling van IPv6 was het vergroten van de hoeveelheid beschikbare adressen ten opzichte van de tegenwoordig gangbare voorganger IPv4.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
JCDR (Juriconnect Decentrale Regelgeving)De standaard biedt een eenduidige manier van verwijzen naar (onderdelen van) decentrale regelgeving waarmee de interoperabiliteit van juridische documenten en systemen die veel verwijzingen kennen naar decentrale regelgeving wordt bevorderd.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
NEN-EN-ISO/IEC 27001:2017 (Managementsystemen voor informatiebeveiliging - Eisen)Deze standaard specificeert eisen voor het vaststellen, implementeren, uitvoeren, controleren, beoordelen, bijhouden en verbeteren van een gedocumenteerd Information Security Management System (ISMS) in het kader van de algemene bedrijfsrisico’s van een organisatie. De Nederlandse overheid heeft haar eigen kaders voor informatiebeveiliging die zijn afgeleid van de 27001- en 27002-normen.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
NEN-EN-ISO/IEC 27002:2017 (Praktijkrichtlijn met beheersmaatregelen op het gebied van informatiebeveiliging)ISO 27002 'Code voor informatiebeveiliging' geeft richtlijnen en principes voor het initiëren, het implementeren, het onderhouden en het verbeteren van informatiebeveiliging binnen een organisatie. ISO 27002 kan dienen als een praktische richtlijn voor het ontwerpen van veiligheidsstandaarden binnen een organisatie en effectieve methoden voor het bereiken van deze veiligheid.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
NL GOV Assurance profile for OAuth 2.0OAuth 2.0 is een open standaard voor de beveiliging van applicaties die gegevens uitwisselen met behulp van REST APIs. Met OAuth 2.0 kunnen gebruikers een website of webapplicatie autoriseren om hun persoonlijke gegevens via een REST API op te halen bij een ander systeem, zonder daarbij hun gebruikersnaam en wachtwoord uit handen te geven. OAuth 2.0 maakt hiervoor gebruik van ‘tokens’ die toegang geven tot specifieke gegevens van één gebruikersaccount voor een bepaalde duur. OAuth 2.0 is een generieke standaard die meestal nog aanvullende afspraken vereist voor de toepassing in specifieke domeinen. NL GOV Assurance profile for OAuth 2.0 legt nadere afspraken vast over het gebruik van OAuth 2.0 bij de Nederlandse overheid. Zo bepaalt NL GOV Assurance profile for OAuth 2.0 hoe applicaties zich bij elkaar moeten registreren en hoe autorisatiecodes veilig uitgewisseld moeten worden. OAuth 2.0 laat daarin namelijk nog te veel implementatieopties vrij.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
NL LOMIn deze afspraak staat beschreven welke metadata toegekend moeten worden aan educatieve content om de vindbaarheid en vergelijkbaarheid te vergroten. Metadata beschrijven de kenmerken van leerobjecten. Deze afspraak is gemaakt voor de sectoren primair onderwijs, voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs en hoger onderwijs.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
NLCIUSElectronische facturenLijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
NLCSTekenstandaard voor grond-, weg- en waterbouwLijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
NLRSUitwisseling van bouwinformatieLijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
NTA 9040 (ihkv het ondernemingsdossier)Archief
OAI-PMH (Open Archives Initiative Protocol for Metadata Harvesting)OAI-PMH is een standaard voor harvesting van metadata uit repositories. Met metadata worden kenmerken van en extra opgeslagen informatie over een document of ander object bedoeld. Te denken valt aan auteursgegevens, titel, uitgever, taal, etc. Een repository is een bibliotheek met documenten/objecten (ook wel ‘content’ genoemd), bijvoorbeeld een (digitaal) archief. OAI-PMH maakt het mogelijk om deze metadata (dus niet de documenten/objecten zelf) uit verschillende repositories te verzamelen. Vanuit een centraal systeem kan dan gezocht worden naar documenten/objecten in de verschillende aangesloten repositories.Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
OAuthIn behandeling
ODF (Open Document Format) 1.2Standaard voor tekstdocumenten, (vector-)tekeningen, presentaties en rekenbladen (spreadsheets).Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
OIDC (OpenID Connect)OIDC bouwt voort op OAuth 2.0. Het maakt het mogelijk om andere authenticatievoorzieningen middels een routeringsvoorziening te ontsluiten. Bovendien geeft het de mogelijkheid om meerdere attributen of andere type identifiers mee te geven.Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen
OWMS (Overheid.nl Web Metadata Standaard)OWMS is een semantische standaard voor metadata, de eigenschappen om informatieobjecten mee te beschrijven. Het voorschrijven van een semantische standaard voor metadata verhoogt de vindbaarheid en de samenhang van informatie die door overheidsorganisaties wordt aangeboden op internet.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg Uit
Dublin Core metadata element set
Verplicht (pas toe leg uit)
OpenAPI SpecificationPublicatie van REST APIsLijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
PDF (NEN-ISO)Een PDF bestand bevat een complete beschrijving van de pagina's waaruit het document bestaat, inclusief tekst, lettertypen, afbeeldingen en opmaak.

We zien PDF vaak als één bestandsformaat maar PDF kent vele versies. ISO onderhoudt de algemene versies PDF 1.7 en 2.0. Daarnaast heeft ISO een aantal PDF formats gespecificeerd voor specifieke toepassingen, zoals PDF/A-1 en PDF/A-2 voor duurzame toegankelijkheid (archivering) en PDF/UA voor digitale toegankelijkheid.

De ISO versies PDF/A-1, PDF/A-2 en PDF 1.7 staan op de 'pas toe of leg uit' lijst van het Forum Standaardisatie. PDF/A-1 of PDF/A-2 moet worden toegepast voor duurzaam toegankelijke documenten. PDF 1.7 moet worden toegepast als duurzame toegankelijkheid niet vereist is, en PDF/A-1 en PDF/A-2 onvoldoende functionaliteit bieden. Daarnaast staat PDF/UA op de lijst aanbevolen standaarden. Meer over wanneer je welk format moet toepassen in de paragraaf 'toetsingsinformatie' op deze pagina.

Vaak worden nog oudere versies van PDF gebruikt die niet door ISO worden ondersteund, bijvoorbeeld PDF 1.4, 1.5 en 1.6. Deze versies worden door een leverancier onderhouden, kwalificeren niet als open standaarden en kunnen beter niet worden gebruikt.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
REST API Design RulesEen application programming interface (API) is een gestructureerd en gedocumenteerd koppelvlak voor communicatie tussen applicaties. Zo lang er computers zijn, bestaan er API's en worden er verschillende API technologieën gebruikt. In de laatste 10 jaar heeft Representational state transfer (REST) zich ontwikkeld tot een bepalend principe voor het realiseren van API's. Zogenaamde ‘REST-API's’ doen voor applicaties wat websites voor mensen doen. Websites presenteren informatie aan mensen, REST-API's maken applicaties en gegevens over het Internet beschikbaar voor andere applicaties. De technologie achter websites en REST-API's heeft daarom veel gemeen.

De overheid gebruikt REST-API's voor koppelingen met andere overheden, bedrijven en indirect ook met burgers, bijvoorbeeld via mobiele apps en webapps die aangeboden worden door bedrijven of overheden zelf. Ontwikkelaars kunnen deze REST-API's bevragen vanuit de gangbare programmeertalen en frameworks zoals Python, Java, Microsoft C#, PHP.

De standaard REST-API Design Rules heeft tot doel om meer uniformiteit te brengen in de manier waarop de overheid REST-API's aanbiedt. Hiervoor beschrijft de standaard een aantal basisregels voor het structureren en documenteren van REST-API's.

De REST-API Design Rules moeten toegepast worden daar waar de overheid REST-API's inzet, maar verplicht niet het gebruik van REST-API's bij het ontsluiten van gegevens of functionaliteit.
Verplicht (pas toe of leg uit)
RPKILijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
RPKI (Resource Public Key Infrastructure)Resource Public Key Infrastructure (RPKI) is een standaard met als doel om zogenaamde route hijacks te voorkomen. Bij een route hijack wordt internetverkeer omgeleid naar de systemen van een niet geautoriseerd netwerk. Een hijack kan het gevolg zijn van een simpele typefout van een netwerkbeheerder die daarmee onbedoeld internetverkeer omleidt, of het gevolg zijn van een doelgerichte aanval op de infrastructuur van het internet om bijvoorbeeld websites onbereikbaar te maken of om gegevens van internetgebruikers afhandig te maken.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
SAML (Security Assertion Markup Language)Federatieve (web)browser-based single-sign-on (SSO) en single-sign-off. Dat wil zeggen dat een gebruiker na eenmalig inloggen via zijn browser toegang krijgt tot verschillende diensten van verschillende partijen.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
SETU-standaardDe SETU-standaard is de Nederlandse implementatie van de internationale HR-XML standaard en is ontwikkeld door de grote uitzendorganisaties. Door toepassing van de SETU standaard ontstaat uniformering van het elektronisch berichtenverkeer tussen aanbieders en afnemers (inleners) van tijdelijk personeel (flexibele arbeid). Dit leidt tot vereenvoudiging van het inhuurproces.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
SIKB 0101Overheden (Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen) en instellingen uit de (semi-)publieke sector kunnen met SIKB0101 bodemkwaliteitsgegevens, inclusief geografische en administratieve gegevens, uitwisselen. De meerwaarde van SIKB0101 is dat het ertoe bijdraagt dat partijen in het bodembeheer snel en foutloos gegevens kunnen uitwisselen. Dit biedt voordelen voor de bescherming van het milieu en de volksgezondheid.

SIKB0101 is een standaard voor de uitwisseling van gegevens voor de milieuhygiënische data binnen het bodembeheer. Het gaat daarbij om het vaststellen of voorkomen van schadelijke gevolgen voor de volksgezondheid en het milieu ten gevolge van bodemvervuiling. Een onderdeel van het gebruik is het aanleveren van bodemkwaliteitgegevens aan landelijke registratiesystemen voor bodemkwaliteit (GLOBIS), aan lokale systemen (bodem informatiesystemen provincies en gemeenten) en aan TOWABO, het landelijke systeem voor de toetsing van waterbodems (o.a. vervuild slib). GLOBIS wordt decentraal beheerd en er zijn meerdere implementaties van dit systeem in gebruik. Daarvoor is SIKB0101 de de facto standaard.

De verplichting geldt bij de investering in een systeem of dienst waarmee kwaliteitsgegevens van bodems uitgewisseld worden.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
SIKB 0102Met SIKB0102 kunnen overheden en bedrijven gestandaardiseerde archeologische informatie uitwisselen. Dankzij het gebruik van de SIKB0102-uitwisselingsstandaard zijn archeologische onderzoeksgegevens voor iedereen online beschikbaar. Deze gegevens zijn transparant opgezet en beschreven, wat ten goede komt aan het vertrouwen in de kwaliteit van de beschikbare digitale documentaties. Het koppelen van verschillende datasets - bijvoorbeeld in het kader van een synthetiserend onderzoek - wordt vereenvoudigd. Hierdoor kan er met minder inspanning meer kenniswinst worden geboekt. Bedrijfsprocessen lopen efficiënter in een digitaal traject dan in een analoog traject.

Een opgravende instantie, overheidsorganisatie of een bedrijf dat archeologisch onderzoek en/of vondsten doet heeft een wettelijke plicht om binnen twee jaar na afronding van de opgraving de verzamelde informatie beschikbaar te stellen aan een aantal depots (landelijk, provinciaal en/of gemeentelijk). De structuur, het formaat en de waarden voor de digitale uitwisseling van deze informatie wordt beschreven in de SIKB0102-standaard.

De verplichting geldt bij een investering in een systeem of dienst dat wordt gebruikt voor de uitwisseling van archeologische informatie, verzameld tijdens het uitvoeren van archeologisch onderzoek en/of bij een archeologische vondst.
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
SKOS (Simple Knowledge Organization System)SKOS is een uitwisselbaar gegevensmodel voor het delen en linken van systemen voor kennisrepresentatie via het Web. Veel systemen voor kennisrepresentatie zijn gegrondvest op eenzelfde conceptueel kader. Voorbeelden zijn thesauri, taxonomieën, begrippenwoordenboeken, classificatieschema’s en systemen voor trefwoordtoekenning. Ze worden vaak gebruikt in vergelijkbare applicaties. SKOS maakt de overeenkomstige structuurelementen expliciet volgens een generieke standaard. Doordat SKOS voortbouwt op de standaarden RDF, RDFS en OWL (zie hierboven) zijn de kennisrepresentaties bruikbaar voor computerprogramma’s (“machine readable”) en kunnen deze uitgewisseld worden tussen applicaties en gepubliceerd worden op het Web.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
SMeF (Semantisch model e-factureren) 1.3Het Semantische factuurmodel is een standaard voor elektronisch factureren. Het model geeft duidelijkheid aan overheden en bedrijven (gebruikers en ICT-aanbieders) over de elementen en gegevens die op facturen naar overheidsorganisaties gebruikt dienen te worden (specifiek voor de Nederlandse situatie). De standaard beschrijft welke gegevenselementen er in een elektronische factuur opgenomen dienen en kunnen worden, wat de samenhang is tussen deze elementen en wat de betekenis is van deze elementen. Daarnaast bevat de standaard mappings van de gegevenselementen naar SETU (staat op de 'pas toe of leg uit' –lijst) en de internationale UBL standaard zoals UBL SI (Simpler Invoicing) en UBL OHNL. Dit zijn twee veelgebruikte standaarden voor elektronisch factureren. Dankzij de mappings kunnen gebruikers van deze standaarden op een eenvoudige uniforme wijze elektronisch naar de overheid factureren. Mappings naar andere standaarden zijn bovendien ook mogelijk.Archief
SMeF (Semantisch model e-factureren) 2.0Archief
SPF (Sender Policy Framework)SPF controleert of de mailserver die een e-mail wil versturen namens het e-maildomein deze e-mail mag verzenden. SPF specificeert een technische methode om afzenderadres-vervalsing detecteerbaar te maken. SPF biedt de mogelijkheid te controleren of een bericht aangeleverd wordt vanaf een server die daartoe gerechtigd is. Dit doet SPF door de authenticiteit van de domeinnaam in het afzenderadres van de ontvangen mail herleidbaar te maken via de in DNS gepubliceerde IP-adressen van de verzendende mailserver(s). Indien een mailserver niet in de lijst met gepubliceerde IP-adressen staat (de zogeheten SPF-records) maar toch mail verstuurt met het betreffende domein als afzender, dan wordt de mail als niet geauthenticeerd beschouwd.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
STABU2Bestekdocumenten bevatten onder meer de beschrijving van het werk, de daarbij behorende tekeningen en de voor het werk geldende voorwaarden. Sinds de jaren negentig worden bestekken ook automatisch verwerkt. Door afspraken te maken over de structuur van bestekdocumenten worden deze beter uitwisselbaar en vergelijkbaar. STABU2 beschrijft afspraken voor het opstellen van bestekdocumenten voor projecten in de burger- en utiliteitsbouw (B&U). De standaard is het resultaat van een evolutie van bestekstandaarden door de jaren heen.In behandeling
STARTTLS en DANESTARTTLS in combinatie met DANE gaan het afluisteren of manipuleren van mailverkeer tegen. STARTTLS maakt het mogelijk om transportverbindingen tussen e-mailservers op basis van certificaten met TLS te beveiligen. Met de complementaire standaard DANE kunnen e-mailservers het gebruik van TLS bovendien afdwingen.

Het standaardprotocol voor het transport van e-mail, SMTP, werkt zowel over beveiligde als onbeveiligde verbindingen. Met de opkomst van cybercriminaliteit wordt het steeds belangrijker dat e-mailservers gebruikmaken van met certificaten beveiligde verbindingen voor het transport van mailberichten.

STARTTLS zorgt ervoor dat de verzendende e-mailserver en de ontvangende e-mailserver het eens worden over het gebruik van een met TLS beveiligde, dan wel een onbeveiligde verbinding. Als één van de partijen geen beveiligde verbinding accepteert, valt SMTP normaalgesproken terug op een onbeveiligde verbinding. Dit werkt afdoende tegen passieve aanvallers. Actieve aanvallers kunnen echter deze STARTTLS-onderhandeling manipuleren zodat een e-mail over een onbeveiligde verbinding wordt verstuurd. Vervolgens kunnen ze de e-mail onderscheppen met alle gevolgen van dien.

DANE, dat voortbouwt op DNSSEC, zorgt er in combinatie met STARTTLS voor dat een verzendende e-mailserver de authenticiteit van een ontvangende e-mailserver kan controleren en weet dat deze laaste e-mailserver slechts beveiligde verbindingen accepteert. Een actieve aanvaller kan daardoor niet langer de STARTTLS-onderhandeling manipuleren om een onbeveiligde verbinding te forceren.

Volledige namen:

"SMTP Service Extension for Secure SMTP over Transport Layer Security" (STARTTLS) en "SMTP Security via Opportunistic DNS-Based Authentication of Named" (DANE)
Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
STOSAG (Stuurgroep Open Standaarden Afval en Grondstoffen)Container- en Pasmanagement voor Afval en GrondstoffenArchief
StUFStUF is een universele berichtenstandaard voor het elektronisch uitwisselen van gegevens tussen applicaties. Het domein van de StUF-taal omvat informatieketens tussen overheidsorganisaties (basisregistraties en landelijke voorzieningen) en gemeentebrede informatieketens en -functionaliteit. StUF is beschreven in XML en gebaseerd op geaccepteerde internetstandaarden.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
TLSTLS is een protocol, dat tot doel heeft om beveiligde verbindingen op de transportlaag over het internet te verzorgen. De standaard wordt gebruikt bovenop standaard internet transport protocollen (TCP/IP) en biedt een beveiligde basis, waar applicatie protocollen als HTTP (webverkeer) of SMTP en IMAP (mailuitwisseling) op hun beurt weer op kunnen bouwen en gebruik van kunnen maken. Versies 1.3 en 1.2 moeten op moment worden gebruikt.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
VISIVISI is een door de Nederlandse bouwsector geaccepteerd afsprakenstelsel voor de digitale uitwisseling van formele communicatie.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
WDO DatamodelHet WDO Datamodel is in 1997 opgezet vanuit de G7 naar aanleiding van de wens van het bedrijfsleven om gegevensaanlevering van het bedrijfsleven naar de overheid op het gebied van grensoverschrijdend personen- en goederenverkeer meer te simplificeren en te harmoniseren. Aangevers worden op dit moment geconfronteerd met het feit dat men dezelfde gegevens vaak meerdere keren moet aanleveren, op verschillende manieren, aan verschillende overheidsinstanties en in verschillende landen. Op 3 oktober 2016 is versie 3.5 van het WDO Datamodel door de Europese Commissie op de lijst met ICT-specificaties gezet waarnaar overheden bij aanbestedingen et cetera kunnen verwijzen.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
WPA2 EnterpriseSteeds meer komt het voor dat medewerkers van overheidsorganisaties WiFi-toegang nodig hebben op andere locaties dan hun eigen werkplek. Als de gastlocatie WiFi-toegang biedt met een gedeeld wachtwoord, dan moeten zij handmatig een verbinding maken met het WiFi-netwerk door het gedeelde wachtwoord in te geven. Dit is onveilig en inefficiënt. WPA2 Enterprise (Wi-Fi Protected Access II Enterprise) maakt het mogelijk dat gebruikers automatisch en veilig toegang krijgen tot aangesloten WiFi-netwerken via authenticatie op basis van bestaande identiteitsgegevens. Diensten zoals Govroam, Rijk2Air en Eduroam maken al gebruik van WPA2 Enterprise, en bieden WiFi-toegang met een hoog beveiligingsniveau zonder dat de gebruiker extra handelingen hoeft te verrichten.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
WebrichtlijnenWebrichtlijnen is een set van eisen waar alle overheidswebsites aan moeten voldoen. Zo zorgen we voor kwalitatief goede websites. Want informatie op websites moet toegankelijk zijn voor iedereen, ook voor mensen met functiebeperkingen, gebruikers van mobiele telefoons en voor alle mogelijke browsers.Archief
Webrichtlijnen 2Kern van de Webrichtlijnen is een set van 125 richtlijnen. Deze benoemen de eisen die moeten worden gesteld om een toegankelijke en kwalitatief hoogwaardige website te realiseren. De handleiding geeft aan hoe webbouwers deze eisen concreet kunnen toepassen en hoe opdrachtgevers de eisen kunnen controleren. Verder is er een toets beschikbaar waarmee gedeeltelijk kan worden gecontroleerd in welke mate een webpagina aan de gestelde eisen voldoet. De Webrichtlijnen zijn opgesteld in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Ze bouwen voort op de algemeen bekende webstandaarden en op de toegankelijkheidsrichtlijnen van het W3C (World Wide Web Consortium).Archief
XBRL en DimensionsOrganisaties wisselen bedrijfsinformatie uit op de meest uiteenlopende manieren (op papier of elektronisch, als Word-document, als Pdf, als spreadsheet, etc.). XBRL, eXtensible Business Reporting Language, is een internationale open standaard om deze gegevens op eenvoudige wijze te verzamelen, elektronisch uit te wisselen, te analyseren en zonodig nader te bewerken.Lijst Open Standaarden voor Pas Toe of Leg UitVerplicht (pas toe leg uit)
XMLExtensible Markup Language (XML) is een standaard voor de syntaxis van formele markuptalen. Hiermee kunnen gestructureerde gegevens worden gerepresenteerd in de vorm van tekst, die zowel door mensen als machines leesbaar is. XML wordt gebruikt voor de ontwikkeling van domein- en toepassingsspecifieke markuptalen.Lijst Open Standaarden - AanbevolenAanbevolen

Alle schaduwkopieën in NORA van de lijst van Forum Standaardisatie[bewerken]

StandaardBeschrijving ('Werking')Status lijst Forum Standaardisatie
AESAanbevolen
ASN.1Aanbevolen
Ades Baseline ProfilesVerplicht (pas toe leg uit)
Aquo-standaardVerplicht (pas toe leg uit)
BWBVerplicht (pas toe leg uit)
CAAIn behandeling
CMISContent Management Interoperability Services (CMIS) is een open standaard die een scheiding mogelijk maakt tussen zogenaamde ‘content repositories’ en content applicaties. Hierdoor kunnen content (ongestructureerde data, zoals documenten en e-mails) en bijbehorende metadata (beschrijvende data) gemakkelijker worden uitgewisseld.Aanbevolen
COINSVerplicht (pas toe leg uit)
CSSAanbevolen
CSVAanbevolen
DCATAanbevolen
DHCPAanbevolen
DKIMVerplicht (pas toe leg uit)
DMARCVerplicht (pas toe leg uit)
DNSAanbevolen
DNSSECVerplicht (pas toe leg uit)
Datum en TijdAanbevolen
DigikoppelingVerplicht (pas toe leg uit)
Digikoppeling 1.0Archief
Digitoegankelijk (EN 301 549 met WCAG 2.0)Verplicht (pas toe leg uit)
E-Portfolio NLVerplicht (pas toe leg uit)
ECLIVerplicht (pas toe leg uit)
EI-standaardenAanbevolen
EMLNLVerplicht (pas toe leg uit)
EPUBAanbevolen
ETSI TS 119 312Aanbevolen
FTPAanbevolen
GWSWHet GWSW is een ontologie, een speciale datastructuur die assets, systemen en (beheer)processen op het gebied van stedelijk waterbeheer beschrijft. Het is een open datastandaard volgens het linked data principe. Het GWSW is onderdeel van het Semantisch Web en is gemodelleerd in RDF/RDFS/OWL-2.Verplicht (pas toe leg uit)
GenericodeAanbevolen
Geo-Standaarden
Geo-standaardenVerplicht (pas toe leg uit)
Geopackage-voor-de-set-geo-standaardenArchief
HTMLAanbevolen
HTTPS en HSTSVerplicht (pas toe leg uit)
ICalendarAanbevolen
IFCVerplicht (pas toe leg uit)
IMAPAanbevolen
IP SecAanbevolen
IPMArchief
IPPAanbevolen
IPv6 en IPv4Verplicht (pas toe leg uit)
ISO 3166-1Aanbevolen
JCDRVerplicht (pas toe leg uit)
JSONAanbevolen
LDAPAanbevolen
MIMIn behandeling
MIM (Metamodel voor informatiemodellen)
MIMEAanbevolen
MTOMAanbevolen
NEN-ISO 4217Aanbevolen
NEN-ISO/IEC 27001Deze standaard specificeert eisen voor het vaststellen, implementeren, uitvoeren, controleren, beoordelen, bijhouden en verbeteren van een gedocumenteerd Information Security Management System (ISMS) in het kader van de algemene bedrijfsrisico’s van een organisatie. De Nederlandse overheid heeft haar eigen kaders voor informatiebeveiliging die zijn afgeleid van de 27001- en 27002-normen.Verplicht (pas toe leg uit)
NEN-ISO/IEC 27002Verplicht (pas toe leg uit)
NL GOV Assurance profile for OAuth 2.0OAuth 2.0 is een open standaard voor de beveiliging van applicaties die gegevens uitwisselen met behulp van REST APIs. Met OAuth 2.0 kunnen gebruikers een website of webapplicatie autoriseren om hun persoonlijke gegevens via een REST API op te halen bij een ander systeem, zonder daarbij hun gebruikersnaam en wachtwoord uit handen te geven. OAuth 2.0 maakt hiervoor gebruik van ‘tokens’ die toegang geven tot specifieke gegevens van één gebruikersaccount voor een bepaalde duur. OAuth 2.0 is een generieke standaard die meestal nog aanvullende afspraken vereist voor de toepassing in specifieke domeinen. NL GOV Assurance profile for OAuth 2.0 legt nadere afspraken vast over het gebruik van OAuth 2.0 bij de Nederlandse overheid. Zo bepaalt NL GOV Assurance profile for OAuth 2.0 hoe applicaties zich bij elkaar moeten registreren en hoe autorisatiecodes veilig uitgewisseld moeten worden. OAuth 2.0 laat daarin namelijk nog te veel implementatieopties vrij.Verplicht (pas toe leg uit)
NL GOV Assurance profile for OAuth 2.0
NL-LOMVerplicht (pas toe leg uit)
NLCIUSVerplicht (pas toe leg uit)
NLCSVerplicht (pas toe leg uit)
NLRSAanbevolen
NNTPAanbevolen
NTA9040Archief
NTPAanbevolen
NaamLijst
Naam
Naam
OAI-PMHAanbevolen
OAuthIn behandeling
ODFVerplicht (pas toe leg uit)
ODataAanbevolen
OIDCOIDC bouwt voort op OAuth 2.0. Het maakt het mogelijk om andere authenticatievoorzieningen middels een routeringsvoorziening te ontsluiten. Bovendien geeft het de mogelijkheid om meerdere attributen of andere type identifiers mee te geven.Aanbevolen
OWLAanbevolen
... meer resultaten